close

კვლევები

კვლევებიფიზიკაქიმია

პროტონი კიდევ უფრო მსუბუქია, ვიდრე აქამდე მიაჩნდათ

 ახალი მეცნიერული აღმოჩენის თანახმად, პროტონი, ატომის ნაწილაკი, ბევრად უფრო მსუბუქია, ვიდრე აქამდე ვსწავლობდით და გვეგონა.

პროტონი კილოგრამის მემილიარდედ-მემილიადედ-მემილიარდედია და, რა თქმა უნდა, მისი ჩვეულებრივი საზომებით აწონვა შეუძლებელია. მაგრამ, მეცნიერება ვითარდებდა და, ბოლო პერიოდში, ფიზიკოსებმა ამ პრობლემის მოხსნაზე დაიწყეს ზრუნვა, შექმნეს მოწყობილობა, რომელშიც ერთიანდება ელექტრული და მაგნიტური ველები, რაც აუცილებელია პროტონის ასაწონად. ამ მოწყობილებას პენინგის მახე ჰქვია.

ამ მოწყობილობით ,,იჭერენ” პროტონს და სიხშირეების გაზომვის საფუძველზე, მასის გამოთვლა ხდება შესაძლებელი.

ბუნებრივია, ექსპერიმენტი შესაძლოა არ იყოს იდეალური, რადგან ეს ურთულესი პროცესია. მეცნიერების მტკიცებით, ცდომილებაც მცირე უნდა იყოს.

ფიზიკოსებმა დაადგინეს, რომ მისი მასა 1,007276466583 ატომური მასის ერთეულია.

ჯერ არ დასრულებულა ექსპერიმენტები ზუსტი პასუხის მისაღებად. გერმანელი მეცნიერები კვლავ განაგრძობენ მუშაობას, რათა მიღებულ შედეგებში ფარული ცდომილება არ იყოს.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

ტიპი-1 დიაბეტის ვაქცინას ადამიანებზე 2018 წელს გამოცდიან

მეცნიერები აცხადებენ, რომ ბავშვებში ტიპი-1 დიაბეტის პრევენციისთვის საჭირო ვაქცინა კლინიკური ცდებისთვის მზად 2018 წელს იქნება.

ვაქცინა წამალი არ გახლავთ და ის დაავადების სრულად აღმოფხვრას ვერ უზრუნველყოფს, თუმცა ვირუსის მიმართ იმუნიტეტს აძლიერებს, ეს კი, თავის მხრივ, დაავადების ყოველწლიურ სტატისტიკას შეამცირებს.

ტიპი-1 შაქრიანი დიაბეტი სისტემური ჰეტეროგენული დაავადებაა, განპირობებული ინსულინის აბსოლუტური უკმარისობით, რომელიც იწვევს ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლის დარღვევას. შაქრიანი დიაბეტი ტიპი 1 ავტოიმუნური დაავადებაა, რომელიც ინდუცირდება ვირუსული, ასევე სხვადასხვა მწვავე ან ქრონიკული ინფექციით, რომლებიც მოქმედებენ გენეტიკური წინასწარგანწყობის ფონზე.

ეჭვგარეშეა, რომ ეს კომპლექსური დაავადებაა ამ პროცესის გამომწვევი მრავალი გზა არსებობს. ერთ-ერთი მაგალითი, რომელიც თამპერის უნივერსიტეტის ვირუსოლოგმა ჰეიკი ჰოტიმ დაადგინა, ენტეროვირუსის ტიპია.

ენტეროვირუსები ახალშობილებში ხშირია, დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების (CDC) კვლევის თანახმად, 2007 წელს აშშ-ში 444 ცნობილი ენტეროვირუსის შემთხვევების მეოთხედი Coxsackievirus B1 (CVB1)-გან იყო გამოწვეული. ზოგიერთი ამ ბავშვისთვის, ეს შესაძლოა განუკურნებელი დაავადების დასაწყისი ყოფილიყო.

„მონაცემების თანახმად, CVB1- ის ინფიცირებულ ბავშვთა დაახლოებით 5 პროცენტს ტიპი 1 დიაბეტი განუვითარდა”, – წერენ მკვლევარები 2014 წლის კვლევაში.

შესაძლოა, ეს მაჩვენებელი დიდი არ ჩანს, მაგრამ ტიპი 1 დიაბეტით მთელს მსოფლიოში ყოველწლიურად ასობით ჩვილი ავადდება. თუ CVB ჯგუფის სხვა წევრები ასევე ხელს უწყობენ ბეტა-უჯრედის აუტოიმუნურობას ეს რიცხვები შეიძლება უფრო მაღალიც იყოს.

ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ თუ ყველაფერი კარგად წავა, ახლადშექმნილმა ვაქცინამ შესაძლოა ამ ტენდენციას წერტილი დაუსვას. ვაქცინის ეფექტურობა და უსაფრთხოება თაგვებზე უკვე გამოსცადეს. შემდეგი ეტაპი კი ვაქცინის ადამიანებზე დატესტვაა, რაც პრე-კლინიკური კვლევებით უნდა დაიწყოს.

მკვლევარების ვარაუდით, ვაქცინამ შესაძლოა ენტეროვირუსული ინფექციებიც შეამციროს.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინა

ორივე კიდურის გადანერგვის ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა

ექიმებმა 10 წლის ბიჭის რეაბილიტაციის 18 თვის შედეგები გამოქვეყნეს, რომელსაც 2 წლის წინ ხელის ორივე კიდური გადაუნერგეს.

ზიონ ჰარვეი მსოფლიოს ყველაზე ახალგაზრდა პაციენტია, რომელსაც ორივე კიდური გადაუნერგეს. ბიჭს რამდენიმე წლის წინ ბაქტერიული ინფექცია შეეყარა, რაც სეფსისში გადაიზარდა. მას ორივე ხელის ამპუტაცია დასჭირდა. ინფექციასთან ბრძოლის დროს ბიჭს თირკმლებიც დაუზიანდა. ორი წლის შემდეგ პატარას დედის თირკმელი გადაუნერგეს.

მკურნალობის წარმატებამ და ოჯახის მიერ გამოვლენილმა სიმამაცემ ექიმებს საფუძველი მისცა, უფრო სარისკო რამ ეცადათ – ბიჭისთვის ხელის ორივე კიდური გადაენერგათ.

11-საათიანი ოპერაცია 2015 წელს ქირურგებისა და ასისტენტების 40-კაციანმა ჯგუფმა ჩაატარა.

„გადანერგვის ოპერაციიდან 18 თვის შემდეგ ბიჭს შეუძლია დამოუკიდებლად წერა, ჭამა, ჩაცმა”, – ნათქვამია ექიმების მიერ წარმოდგენილ მოხსენებაში.

1960-იან წლებში ხელის გადანერგვის პირველი მცდელობა მარცხით დამთავრდა. 100-ზე მეტ ადამიანს დონორებისგან  ერთი ან ორი ხელი გადაუნერგეს, ოპერაციებმა წარმატების განსხვავებული ხარისხით ჩაიარა.

2000 წელს მალაიზიაში ქირურგებმა ახლად გარდაცვლილი ჩვილის მკლავი მის იდენტურ ტყუპისცალს გადაუნერგეს.

ზიონი პირველი ყველაზე ახალგაზრდა პიროვნებაა, რომელსაც ორივე ხელი გადაუნერგეს და მან დონორის კიდურები არაჩვეულებრივად მიიღო.

თუმცა, ჯერ კიდევ არსებობს სირთულეები, რომლის გადალახვაც ზიონს მოუწევს. „მიუხედავად იმისა, რომ ფუნქციური შედეგები დადებითია და ბიჭი გადანერგვის შედეგად უკეთაა,  ოპერაცია და მისი შემდგომი პერიოდი ძალიან რთული იყო როგორც ბიჭისთვის, ასევე მისი ოჯახისთვის,“ – განაცხადა ფილადელფიის ბავშვთა საავადმყოფოს ხელის ტრანსპლანტაციის პროგრამის სამედიცინო დირექტორმა სანდრა ამარალმა.

ოპერაციის შემდეგ უარყოფის რვა ეპიზოდი იყო, როცა მისი სხეულის იმუნური სისტემა ქსოვილს უცხოდ აღიარებდა და თავდაცვას იწყებდა.

საწინააღმდეგო რეაგირების მედიკამენტებთან ადაპტირება ბიჭს სერიოზული შედეგების თავიდან ასაცილებლად დაეხმარა, მაგრამ სხეულის ახალ დამატებებთან ფსიქოთერაპიის და ფსიქოლოგიური ადაპტირების გრძელი გზა ძალზედ რთული იყო. ბიჭი ჯერ კიდევ ღებულობს მედიკამენტებს, რომლებიც იმუნური სისტემის აღსაკვეთადაა განკუთვნილი, რამაც, შესაძლოა, ბიჭის ახალი ხელები გაანადგუროს.

მეცნიერების განცხადებით, ეჭვგარეშეა, რომ ზიონის ოპერაცია და მისი შედეგები, დიდი წინ გადადგმული ნაბიჯია კიდურების გადანერგვის სფეროში. მათი განმარტებით, ტრანსპარანტების საზღვრები მალე კიდევ უფრო გააფართოვდება, ვინაიდან უფრო მეტის სწავლობენ იმის შესახებ, თუ როგორ უარყოფს სხეული უცხო ქსოვილებს. პროგრესია მიღწეული ქსოვილის ზრდისა და აღდგენის მხრივაც. ამიტომ, მეცნიერები განმარტავენ, რომ კიდურების გადანერგვა გაცილებით უფრო ხშირი გახდება.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ბიოლოგიაკვლევები

მეცნიერები: ადამიანის ტვინი სამყაროს 11 განზომილებაში ამუშავებს  

 ნეირომეცნიერებმა მათემატიკის კლასიკური დარგი სრულიად ახლებურად გამოიყენეს, რათა ჩვენი ტვინების სტრუქტურა შეესწავლათ. ის, რაც მათ აღმოაჩნეს, ისაა, რომ ტვინი სავსეა მრავალგანზომილებიანი გეომეტრიული სტრუქტურებით, რომლებიც 11 განზომილებაში მოქმედებენ.

ეს უკანასკნელი ტვინის მოდელი Blue Brain Project- ის მკვლევართა გუნდმა შექმნა. ეს გახლავთ შვეიცარიის კვლევის ინიციატივა, რომელიც ადამიანის ტვინის სუპერკომპიუტერული რეკონსტრუქციის მშენებლობისადმია მიძღვნილი.

გუნდმა გამოიყენა ალგებრული ტოპოლოგია, მათემატიკის დარგი, რომელიც გამოიყენება ობიექტებისა და სივრცის თვისებების აღსაწერად, მიუხედავად იმისა, თუ როგორ იცვლიან ისინი ფორმას. მათ აღმოაჩინეს, რომ ნეირონების ჯგუფები ერთიანდება „ხროვებად“ (cliques) და ნეირონების რიცხვი ხროვაში განსაზღვრავს მის ზომას, როგორც მაღალ განზომილებიან გეომეტრიული ობიექტს.

„ჩვენ აღმოვაჩინეთ სამყარო, რომელსაც ვერც კი წარმოვიდგენდით. არსებობს რამდენიმე ათეული მილიონი ასეთი ობიექტი თუნდაც ტვინის პატარა ლაქაში, ისინი შვიდ განზომილებიანი არიან. ზოგიერთ ქსელში ჩვენ შევხვდით თერთმეტ განზომილებიან სტრუქტურებაც,“ – აცხადებს წამყვანი მკვლევარი, შვეიცარიის EPFL-ის ინსტიტუტის ნეირომეცნიერი – ჰენრი მაკრამი.

მეცნიერების შეფასების თანახმად, ადამიანის ტვინი 86 მილიარდი ნეირონისგან შედგება. ტვინში უამრავი უჯრედისგან შემდგარი სხვადასხვა მიმართულების ქსელია,  რაც გარკვეულწილად აზროვნებისა და ცნობიერების საშუალებას გვაძლევს.

გასაკვირი არ არის, რომ ჯერ კიდევ არ გვაქვს საფუძვლიანი ცოდნა იმის შესახებ, თუ როგორ მუშაობს ტვინის ნერვული ქსელი. თუმცა, მეცნიერთა აღნიშნული გუნდის მიერ აგებული მათემატიკური ჩარჩო, ციფრული ტვინის მოდელთან ერთი ნაბიჯით გვაახლოვებს.

მათემატიკური ტესტების ჩატარების მიზნით, გუნდმა გამოიყენა ნეოკორტექსის დეტალური მოდელი, რომელიც Blue Brain Project-ის გინდმა 2015 წელს გამოაქვეყნა.

ითვლება, რომ ნეოკორტექსები ჩვენი ტვინის ყველაზე ახლად განვითარებული ნაწილია, და ის ჩართულია ისეთ ფუნქციებში, როგორიცაა შემეცნება და შეგრძნება.

მათემატიკური ჩარჩოების შემუშავებისა და ვირტუალურ სტიმულებზე მისი ტესტირების შემდეგ, გუნდმა შედეგები ვირთაგვების ტვინის ქსოვილშიც დაადასტურა.

მკვლევართა აზრით, ალგებრული ტოპოლოგია  მათემატიკურ ხერხებს ნეირონული ქსელის ამოცნობის საშუალებას ანიჭებს,  როგორც ინდივიდუალური ნეირონების დონეზე, ისე მთლიანად, ფართო მასშტაბის ტვინის სტრუქტურის დონეზე.

ამ ორი დონის შეკავშირებით, მკვლევარებმა შეძლეს ტვინის მაღალი განზომილებიანი გეომეტრიული სტრუქტურების განხილვა, რომლებიც მჭიდროდ დაკავშირებულ ნეირონებისა (cliques) და ცარიელი სივრცეების მიერაა ფორმირებული.

,,ჩვენ აღმოვაჩინეთ საოცრად მაღალი რიცხვი და მრავალფეროვანი მაღალგანზომილებიანი ხროვები და ღრმულები, რომლებიც  ნერვულ ქსელებში აქამდე არ გვინახავს, ბიოლოგიური ან ხელოვნური”, – აღნიშნულია კვლევაში.

ეს ღრმულები, როგორც ჩანს, ძალზედ მნიშვნელოვანია ტვინის ფუნქციისთვის. მკვლევარებმა თავიანთ ვირტუალურ ტვინის ქსოვილს სტიმული მისცეს, დაინახეს, რომ ნეირონებმა ამაზე ორგანიზებული რეაგირება მოახდინეს.

,,თითქოს თავის ტვინი რეაგირებს სტიმულზე მრავალგანზომილებიანი ბლოკის კოშკის აშენებით და შემდეგ დანგრევით, იწყებს ღერძებით  (1D), შემდეგ ფიცრებით(2D), კუბიკებით (3D)  და შემდეგ უფრო კომპლექსური გეომეტრიებით 4D, 5D და ა.შ. ,“ – აცხადებს გუნდის ერთ-ერთი წევრი, შოტლანდიის აბერდინის უნივერსიტეტის მათემატიკოსი – რენ ლევი. „ტვინის მეშვეობით განხორციელებული საქმიანობის პროგრესი ჰგავს მრავალგანზომილებიან ქვიშის სასახლეს, რომელიც წარმოიქმნება ქვიშისგან და შემდეგ ჩამოიშლება,” – დასძინა მან.

ეს დასკვნები სრულიად ახალ სურათს გვაძლევს იმის შესახებ, თუ როგორ ამუშავებს ტვინი ინფორმაციას, მაგრამ მკვლევარები აცხადებენ, რომ ჯერჯერობით გაურკვეველია, რა ქმნის ხროვებსა და ღრუებს.

უფრო მეტი სამუშაოა  საჭირო იმის დასადგენად, თუ როგორაა შეფარდებული ამ მრავალგანზომილებიანი გეომეტრიული ფორმების კომპლექსურობა სხვადასხვა შემეცნებით ამოცანასთან.

 

წყარო: http://spacebeyondcosmos.blogspot.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინა

გენური თერაპიის კიბოს ეფექტური მედიკამენტი შესაძლოა ოფიციალურად დაამტკიცონ

მრჩეველთა კომიტეტმა აშშ-ის საკვებისა და წამლის ადმინისტრაციას დასამტკიცებლად ახალი გენური თერაპიის მედიკამენტი წარუდგინა. დამტკიცების შემთხვევაში, ეს გახდება პირველი გენური თერაპია, რომელიც ბაზარზე გავა.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მედიკამენტი იმ ლევკემიით დაავადებულ პაციენტებს, რომლებსაც პირველი ხაზის მედიკამენტებმა ვერ უშველა, მეორე შანსს მისცემს.

ექსპერტებმა კენჭი უყარეს იმუნოთერაპიის მედიკამენტს, რომელიც tisagenlecleucel-ის სახელითაა ცნობილი და რომელიც იმ ტიპის ლევკემიას კურნავს, რომელიც ყველაზე ხშირად ბავშვებში გვხება. კომიტეტის ათმა წევრმა ხმა მედიკამენტის სასარგებლოდ მისცა, ერთმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო, წინააღმდეგობა არ გამოუხატავს კომიტეტის არცერთ წევრს.

მედიკამენტი საშუალებას აძლევს პაციენტის საკუთარ იმუნურ უჯრედებს, ამოიცნოს და მოკლას კიბოს წყარო. „ის, თუ რომელი მათგანი გაიმარჯვებს, სიკვდილ-სიცოცხლის საკითხი გახლავთ,“ – აცხადებენ ექსპერტები.

მედიკამენტის მწარმოებელი ცნობილი ფირმა ,,Novartis-ი” გახლავთ, რომელიც მის შედეგებს „გასაოცარს“ უწოდებს.

კვლევის ფარგლებში, რომელიც კომიტეტს წარუდგინეს, მედიკამენტი სისხლის იმ კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენეს, რომელიც B- უჯრედების მწვავე ლიმფობლატიური ლევკემიის სახელწოდებითაა (ALL) ცნობილი და რომელიც ყველაზე ხშირად ბავშვებში გვხვდება.

ALL-ით დაავადებული პაციენტების აბსოლუტურ უმრავლესობას მკურნალობის სხვა საშუალებით კურნავენ, მათ შორის ქიმიო, რადიაციულ და ღეროვანი უჯრედების გადანერგვით.  მაგრამ თუ კიბოს ბრუნდება, პროგნოზი შეიძლება მძიმე იყოს.

კვლევის მთავარი ხელმძღვანელი პენსილვანიის ბავშვთა საავადმყოფოს კიბოს იმუნოთერაპიის პროგრამის დირექტორი სტეფან გრუპი გახლავთ. მისი კლინიკა ერთ-ერთია იმ 26 კლინიკას შორის, რომლებმაც tisagenlecleucel-ი პაციენტებზე გამოსცადეს.

კვლევის შედეგად აღმოჩნდა, რომ პრეპარატს გვერდითი მოვლენებიც აქვს, რაც შეიძლება ფატალურიც კი აღმოჩნდეს პაციენტისთვის. მაგალითად, ციტოკინის გათავისუფლების სინდრომი ანუ CRS, რომელიც ,,სეფსისს” ჰგავს და  სისხლის წნევის საგანგაშო დონემდე დაცემას იწვევს. ამის გამო შესაძლოა მედიკამენტის გამოყენება მხოლოდ იმ კლინიკებში გახდეს შესაძლებელი, რომლებიც ამ გართულებების მოსაგვარებლად სათანადოდ არიან აღჭურვილები.

Tisagenlecleucel-ი არის იმუნოთერაპიის ტიპი სახელად T- უჯრედის თერაპია, ანუ CAR-T.

CAR-T- ის პრეპარატები, მათ შორის – tisagenlecleucel-ი, შემდეგნაირად მიიღება:  პაციენტისგან ამოაქვთ იმუნური უჯრედები, ვირუსის გამოყენებით მის გენეტიკურად მოდიფიცირებას ახდენენ და პაციენტში აბრუნებენ. ვირუსი ქმნის ახალ უჯრედულ რეცეპტორს – რომლის სამიზნე კიბოს უჯრედების სხვა რეცეპტორია: CD19. უჯრედების ეს მოდიფიკაცია იწვევს მათ მიერ კიბოს უჯრედებზე შეტევის განხორციელებას.

იმუნური უჯრედის დნმ-ის ცვლილებით, ამ მეთოდმა თეორიულად შეიძლება გამოიწვიოს სხვა კიბო – ეს გახლავთ ის, რის გამოც დიდი ხანია გენეტიკური მკურნალობის ეფექტურობას ეჭვქვეშ აყენებს. მაგრამ მკვლევარებს ამის შემთხვევა ჯერ არ გამოუვლენიათ. თუმცა, ექსპერტების განცხადებით,  იმის გადაჭრით თქმას, რომ ეს არ ხდება, ჯერ კიდევ ათწლეულები სჭირდება.

 

წყარო: http://www.wcvb.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტირნა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიკვლევები

11 სინათლის წლის მანძილიდან უცნაური სიგნალები მოდის

ასტრონომთა განცხადებით, 11 სინათლის წლის მანძილიდან, უფრო კონკრეტულად, პატარა, მკრთალი ვარსკვლავიდან, უცნაური სიგნალები მოდის. 

უკვე დიდი ხანია, საუბარი გრძელდება ამ სიგნალების შესახებ. როგორც ირკვევა,  ისინი ვარსკვლავ როს 128-დან მოდის. ეს ვარსკვლავი წითელი ჯუჯაა. მასზე ბევრი არაფერია ცნობილი, გარდა იმისა, რომ მზეზე დაახლოებით 2800-ჯერ მკრთალია.

ექსპერტების თქმით, სავარაუდოა, რომ ეს სიგნალები არამიწიერ ცივილიზაციას ეკუთვნოდეს. თუმცა, ისიც უნდა ითქვას, რომ გამორიცხვით არაფერს გამორიცხავენ.

 ერთ-ერთი ამ საკითხზე მომუშავე მკვლევარი – აბელ მენდესი ფიქრობს, რომ, დიდი ალბათობით, ეს სიგნალი რაღაც ისეთს ეკუთვნის, რაც ადამიანებმა გაუშვეს კოსმოსში.

 მენდესმა 12 ივლისს განაცხადა, რომ ეს სიგნალები ყველა სხვა სიგნალისგან გამორჩეულია – ,,არასდროს გვინახავს, თანამგზავრი მსგავს იმპულსებს გამოსცემდეს. ეს სიგნალები რაღაცით ძალიან განსაკუთრებულია”.

 შესაძლოა, რადიოსიგნალების მიზეზი ვარსკვლავური აღგზნება ანუ ენერგიის ამოფრქვევა იყოს ვარსკვლავის ზედაპირიდან.

წყარო: Business Insider

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიკვლევები

11 სინათლის წლის მანძილიდან უცნაური სიგნალები მოდის

ასტრონომთა განცხადებით, 11 სინათლის წლის მანძილიდან, უფრო კონკრეტულად, პატარა, მკრთალი ვარსკვლავიდან, უცნაური სიგნალები მოდის. 

უკვე დიდი ხანია, საუბარი გრძელდება ამ სიგნალების შესახებ. როგორც ირკვევა,  ისინი ვარსკვლავ როს 128-დან მოდის. ეს ვარსკვლავი წითელი ჯუჯაა. მასზე ბევრი არაფერია ცნობილი, გარდა იმისა, რომ მზეზე დაახლოებით 2800-ჯერ მკრთალია.

ექსპერტების თქმით, სავარაუდოა, რომ ეს სიგნალები არამიწიერ ცივილიზაციას ეკუთვნოდეს. თუმცა, ისიც უნდა ითქვას, რომ გამორიცხვით არაფერს გამორიცხავენ.

 ერთ-ერთი ამ საკითხზე მომუშავე მკვლევარი – აბელ მენდესი ფიქრობს, რომ, დიდი ალბათობით, ეს სიგნალი რაღაც ისეთს ეკუთვნის, რაც ადამიანებმა გაუშვეს კოსმოსში.

 მენდესმა 12 ივლისს განაცხადა, რომ ეს სიგნალები ყველა სხვა სიგნალისგან გამორჩეულია – ,,არასდროს გვინახავს, თანამგზავრი მსგავს იმპულსებს გამოსცემდეს. ეს სიგნალები რაღაცით ძალიან განსაკუთრებულია”.

 შესაძლოა, რადიოსიგნალების მიზეზი ვარსკვლავური აღგზნება ანუ ენერგიის ამოფრქვევა იყოს ვარსკვლავის ზედაპირიდან.

წყარო: Business Insider

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

მსოფლიო კიბოს სამკურნალო ახალი პრეპარატის მოლოდინში

მსოფლიო კიბოს სამკურნალო ახალი პრეპარატის მოლოდინშია. საქმე ისაა, რომ რამდენიმე დღის წინ ,,აშშ-ის საკვებისა და სამკურნალო პრეპარატების ადმინისტრაციის” (FDA) მრჩეველთა კომიტეტმა კიბოს სამკურნალო ახალ პრეპარატზე უაღრესად მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია გასცა.

 უკიდურესად პერსონალურ მკურნალობის კურსი -CAR T ლიმფოციტური თერაპია, ადამიანის ორგანიზმის იმუნურ სისტემას აღკაზმავს, რათა მან კიბოს უჯრედები შეაჩეროს.  FDA-ს მრჩეველთა საბჭოს ათივე წევრმა მკურნალობის ამ მეთოდის სასარგებლოდ მისცა ხმა.

 CAR-T მკურნალობის ფარგლებში,  ადამიანის უჯრედებს იღებენ, სხეულიდან გამოაქვთ, შემდეგ – აბრუნებენ, სადაც მათ კიბოს უჯრედებზე  თავდასხმა შეუძლიათ.

FDA-ს შეუძლია მხედველობაში მიიღოს კომიტეტის რეკომენდაცია, მაგრამ ასევე შეუძლია, მასზე უარი თქვას. ადმინისტრაციის გადაწყვეტილება ოქტომბერში გახდება ცნობილი.

შეჯიბრში, Novartis-თან” ერთად  ჩართულია კიდევ ერთი კომპანია Kite Pharma. 101  პაციენტის მკურნალობიდან შედეგი გამოიღო 36%-მა, ხოლო Novartis-ის პრეპარატის შემთხვევაში,  83%-მა.

წყარო: ScienceAlert

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
არქეოლოგიაკვლევებიმედიცინა

ჩინეთში 5,000 წლის გოლიათების ნეშტები აღმოაჩინეს

ჩინეთში არქეოლოგებმა 5,000 წლის წინ დამარხული გოლიათი ადამიანების საფლავი აღმოაჩინეს.

სამხრეთ-ჩინეთში მდებარე შანდონგის პროვინციაში მიმდინარე არქელოგიური გათხრების დროს 1,9 და 1,8 მეტრი სიმაღლის მამაკაცების ნეშტები აღმოაჩინეს. ისინი თავიანთ ნეოლითელ თანამემამულეებთან შედარებით გოლიათები იყვნენ.

2015 წელს  18 წლის მამაკაცის საშუალო სიმაღლე 1.753 მეტრი იყო. ჩინეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო ,,Xinhua-ს” ინფორმაციით, 2015 წელს სიმაღლის საშუალო ეროვნული მაჩვენებელი 1.72 მეტრი იყო. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ იმავე რეგიონის თანამედროვე ადამიანი, სადაც 5,000 წლის წინ დამარხული ადამიანები აღმოაჩინეს, გაცილებით დაბალია, ვიდრე ბევრი მისი უძველესი წინაპარი, მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთში თანამედროვე მამაკაცები კვების გაცილებით ჯანსაღ პროდუქტებს მოიხმარენ და ისეთ გარემოში ცხოვრობენ, სადაც ბევრად მეტი ვიცით კვების შესახებ.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ არ ვიცით, რა მიიჩნეოდა საშუალო სიმაღლედ  5,000 წლის წინ შანდონგის პროვინციაში, ცნობილია, რომ იმავე პერიოდში ევროპელის საშუალო სიმღლე 1.65 მეტრი იყო. ასე რომ, აღმოჩენილი გოლიათები თავიანთი დროისთვის უჩვეულოდ მაღლები იყვნენ.

მკვლევარები ფიქრობენ, რომ ამ უძველესი ადამიანების ასეთი მნიშვნელოვანი განსხვავება განპირობებულია იმით, რომ ლონგსჰანის კულტურის სახელით ცნობილი ხალხი უკეთ იკვებებოდა და შესაბამისად, უფრო ჯანსაღებიც იყვნენ.

,,ამ დროისთვის  სოფლის მეურნეობა განვითარებული იყო და ხალხს მრავალფეროვანი და მდიდარი საკვები რესურსები ჰქონდათ, რის შედეგადაც მათმა სხეულმა ცვლილება განიცადა“, – აცხადებენ მეცნიერები.

გოლიათების განსხვავებული აგებულების კიდევ ერთ მიზეზად მეცნიერები იმასაც ასახელებენ, რომ შესაძლოა ისინი უფრო მაღალი სტატუსის მქონე პიროვნებები ყოფილიყვნენ (სამარხები, სადაც ისინი აღმოაჩინეს, ჩვეულებრივზე გაცილებით დიდები იყვენენ) და მათ კარგ საკვებსა და კომფორტულ ცხოვრებაზე მიუწვდებოდათ ხელი.

აღნიშნულ მხარეში არქეოლოგიური გათხრები გრძელდება. არავინ იცის, თუ კიდევ რა საიდუმლოს აღმოაჩენენ შანდონგიში. ერთი რამ ცხადია, მეცნიერებს შესანიშნავი შანსი გაუჩნდათ, გამოიკვლიონ, რამ განაპირობა ამ გოლიათების ასეთი ფიზიკური განვითარება და ასევე სხვა არაერთი საკითხი.

 

წყარო: sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
არქეოლოგიაკვლევებიმსოფლიოსოფლის მეურნეობა

არქეოლოგებმა 10,900 წლის კარტოფილი აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა აშშ-ის შტატ იუტაში კარტოფილის გრანულები აღმოაჩინეს, რომელიც ექსპერტების განცხადებით, შესაძლოა 10,900 წლის იყოს.

უფრო სწორად, ეს არის მცენარე Solanum jamesii-ის სახამებლის გრანულები, რომლისგანაც პატარა ველური კარტოფილი წარმოიქმნება. მათ შესაძლოა დიდი დახმარება გაუწიონ მეცნიერებს გვალვისა და დაავადების  მიმართ უფრო მდგრადი კარტოფილის წარმოებაში.

მეცნიერები ფიქრობენ, რომ აღმოჩენილი კარტოფილი შინაური კარტოფილის პირველი ნიმუშია,  რომელიც ისტორიკოსებს უძველესი წინაპრების კვების რაციონსა და საკვების მომზადების მეთოდების შესახებ აწვდის ინფორმაციას.

Solanum jamesii-ის კარტოფილი განსხვავდება  Solanum tuberosum-ის კარტოფილისგან, რომელსაც თანამედროვე ადამიანი სასურსათო მაღაზიაში ყიდულობს და საკვებად მოიხმარს და რომელიც პირველად სამხრეთ ამერიკის ანდებში 7,000 წლის წინ მოაშინაურეს.

მიუხედავად იმისა, რომ იშვიათია, S. Jamesii-ს კარტოფილი ჯერ კიდევ მოჰყავთ და ჭამენ იუტაში.  ვერავინ აცნობიერებს, თუ რამხელა ისტორია აქვს ამ პიკანტური გემოს ბოსტნეულს.

ამ ტიპის კარტოფილს რამდენიმე ამერიკული ტომი მოიხმარდა, მათ შორის, აპაჩები, ნავაჯო და ჰოპი. მას უაღრესად მაღალი კვებითი ღირებულება გააჩნია და S. Tuberosum-ზე მეტ ცილას, თუთიას, კალციუმსა და რკინას შეიცავს.

აღსანიშნავია, რომ იუტაში კარტოფილის თესლი იზოლირებულ ადგილებშია აღმოჩენილი, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ბოლქვები ამ ტერიტორიაზე გარეშე პირებმა მოიტანეს.

მკვლევარებს სურთ იმაში დარწმუნება, რომ S. jamesii-ის მცენარეს თაობების განმავლობაში შეუძლია სიცოცხლე. ისინი კარტოფილის დნმ-ის მოპივებას ცდილობენ, რათა გვალვებისა და დაავადებების მიმართ რეზისტენტულ გენებს მიაგნონ, რაც ხელს შეუწყობს თანამედროვე კარტოფილის კულტურების დივერსიფიცირებას.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 95 96 97 98 99 101
Page 97 of 101