close

კატეგორიის გარეშე

ს საინტერესოაატეგორიის გარეშეედიცინა

10 დაავადება, რომელსაც შეუძლია 24 საათში მოკლას ადამიანი! ფრთხილად!

10_children_in_colorado_have_been_infected_with_a_mystery_illness_which_causes_polio_like_symptoms._reuters.jpg_1718483346

კიბო, გულის დაავადებები და შიდსი – თითოეული მათგანი შიშს იწვევს პაციენტებში. ეს ის დაავადებებია, რომლებიც დროში პროგრესირდებიან და საბოლოო ჯამში, თითოეული შეიძლება ფატალურად დამთავრდეს.

თუმცა, არსებობს რიგი დაავადებებისა, რომლებსაც ადამიანის სიკვდილის გამოწვევა 24 საათის განმავლობაში შეუძლიათ.

გასულ წელს მთელი მსოფლიო შეძრა  ებოლას ეპიდემიამ, რომელსაც, მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, 11.314 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. კრიზისის პერიოდში დაავადებამ აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთის, ესპანეთის და სხვა ერების საზღვრებამდეც მიაღწია.

წარმოგიდგენთ იმ 10 საშიში დაავადების სიას, რომელსაც სიკვდილის გამოწვევა დროის ძალიან მოკლე პერიოდში შეუძლიათ.

1.     ნეკროზული ფასციიტი

იგი ხშირად მოიხსენიება, როგორც ხორცის მჭამელი ბაქტერია, რომელიც ძალიან სწრაფად ვრცელდება ორგანიზმში და სხეულის რბილ ქსოვილებს ჭამს.

დაავადება შეიძლება გამოწვეული იყოს ერთზე მეტი ტიპის ბაქტერიებით, Streptococcus (A ჯგუფის strep) დაავადების ყველაზე გავრცელებული გამომწვევი მიზეზია. ჩვეულებრივ, A ჯგუფის strep-ის ბაქტერიების მიერ გამოწვეული ინფექციები ადვილად ინკურნება.

მაგრამ ნეკროზული ფასციიტის შემთხვევაში,  ბაქტერიები სწრაფად ვრცელდება ორგანიზმში.

ისინი აინფიცირებენ ქსოვილებს, მათ შემაერთებელ ზოლებს, რომლებიც კარს ეკვრიან კუნთებს, ნერვებს, ცხიმს და სისხლძარღვების. ბატქრეეიბი ფაქტობრივად ჭამენ ადამიანს და გამოყოფენ ტოქსინებს, რომლებიც ანადგურებს რბილ ქსოვილებს.

როცა ეს ხდება, ინფექცია ძალიან სერიოზულია და შეიძლება გამოიწვიოს  კიდურების დაკარგვა ან სიკვდილი.

მიუხედავად იმისა, რომ სასიკვდილოა, ეს დაავადება იშვიათია.

2.      მენინგოკოკური დაავადება.

მენინგოკოკური დაავადება, რომელსაც ტვინის მენინგიტაც უწოდებენ, არის მენინგოკოკით (Neisseria meningitidis) გამოწვეული გადამდები ბაქტერიული დაავადება.

ის ვრცელდება ინფიცირებულ ადამიანთან პირდაპირი კონტაქტის, ანუ ჰაერწვეთოვანი გზით.

არსებობს ამ დაავადების სამი ძირითადი კლინიკური ფორმა: მენინგეალური სინდრომი, სეპტიური ფორმა და პნევმონია.

დაავადებას სიკვდილის გამოწვევა სიმპტომების გაჩენიდან რამდენიმე საათში შეუძლია.

გადარჩენილთა 10-15 პროცენტს რჩება მუდმივი ნევროლოგიური დეფექტები, მათ შორის, სმენის დაკარგვა, მეტყველების დარღვევა,  გონებრივი ჩამორჩენილობა და დამბლა.

N. meningitidis ბინადრობს ცხვირისა და ყელის ლორწოვან გარსში, სადაც იგი ჩვეულებრივ არანაირ ზიანს არიწვევს.

მოსახლეობის დაახლოებით 5-10 პროცენტი შეიძლება იყოს დაავადების ასიმპტომური მატარებელი. დაავადება უფრო ხშირად გვხვდება ჩვილებში, ბავშვებში, მოზარდებშიდა ახალგაზრდებში.

არსებობს Neisseria meningitides-ის ხუთის ერო ჯგუფი (“შტამების”): A, B, C, E, და Y.

დაავადების დროს ინფიცირდება თავისა და ზურგის ტვინის დამცავი გარსები .

სიმპტომები მოიცავს მოულოდნელ ცხელებას, თავის ტკივილს, კისრის ძლიერ ტკივილს სინათლის ზიზღს, გულისრევასა და დაბნეულობას.

მენინგიტით დაავადებული ჩვილები  არიან ნელი ან არააქტიურები, გაღიზიანებულები, აღენიშნებათ ღებინება.

თუ მშობელი ეჭვობს, რომ მის ბავშვს მენინგიტის აქვს, ის დაუყოვნებლივ უნდა დაუკავშორდეს ექიმს.

მენინგოკოკური მენინგიტის არის ძალიან სერიოზული დაავადება, რომელიც შესაძლოა  ფატალური აღმოჩნდეს.

3.   შაგასის დაავადება

შაგასის დაავადება არის პოტენციურად სიცოცხლისათვის საშიში დაავადება, რომლის გამომწვევია პარაზიტი protozoan.

აღნიშნული პარაზიტი ტიპიურია ლათინურ ამერიკაში, სადაც იგი გადადის ადამიანებისა ფეკალური მასებით და ცნობილია, როგორც „კოცნის ბაქტერიები.“

ჯანმოს მონაცემებით, მსოფლიოში შაგასით დაახლოებით ექვსი-შვიდი მილიონი ადამიანია დაავადებული.

მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული დაავადება პოტენციურად სასიკვდილოა, დაავადება დროული მკურნალობის შემთხვევაში განკურნებადია.

შაგასის პირველი ხილული ნიშანი არის კანის დაზიანება ან მეწამული შეშუპება ქუთუთოებზე, რომელსაც თან ახლავს ცხელება, თავის ტკივილი, გადიდებული ლიმფური ჯირკვლები, კუნთების ტკივილი, სუნთქვის გაძნელება, შეშუპება და ტკივილი მუცლის ან გულმკერდის არეში.

დაახლოებით სამი პაციენტიდან ერთს გულის დაავადებები აწუხებს, ხოლო 10 პროცენტი განიცდის მსხვილი ნაწლავის ან საყლაპავის გაფართოებას და სხვა საჭმლის მონელებასთან დაკავშირებულ პრობლემებს.

ბოლო წლების განმავლობაში ინფიცირებული მოულოდნელად იღუპებიან ან განიცდიან გულის უკმარისობა, რომელიც გამოწვეულია გულის კუნთის და ნერვული სისტემის პროგრესული განადგურებით.

თუმცა, უკვე არსებობს რამდენიმე მედიკამენტი, რომლებიც დაავადების სამკურნალო 100 პროცენტიანი საშუალებებია, თუ მათი გამოყენება  დაავადების საწყის ფაზაშივე მოხდება.

4. ცერებროვასკულარული დაავადება

ცერებროვასკულური დაავადება, რომელიც უფრო ფართოდ ცნობილია, როგორც ინსულტი, გამოწვეულია ტვინისთვის სისხლის მიწოდების შეწყვეტით.

ჯანმოს მონაცემებით, 2012 წელს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით, როგორიცაა გულის შეტევა ან ინსულტი, 17,5 მილიონზე მეტი ადანიანია  დაღუპული.

საბედნიეროდ, შესაძლებელი გახდა ნაადრევი გულის შეტევისა და ინსულტის 80 პროცენტით პრევენცია. ჯანსაღი დიეტა, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა თამბაქოზე უარის თქმა –  გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციას უწყობს ხელს.

ამ მხრივ ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია მაღალი არტერიული წნევის, სისხლში ქოლესტერინისა და შაქრის მუდმივი კონტროლი.

ანტიბიოტიკ-რეზისტენტული სტაფილოკოკური ინფექცია

5. მეტიცილინ-რეზისტენტული ოქროსფერი სტაფილოკოკი (MRSA). 

Staphylococcus aureus (ოქროსფერი სტაფილოკოკი) არის ბაქტერია, რომელიც ბინადრობს ჯანმრთელი ადამიანის კანსა და ცხვირის ლორწოვანზე 30%-ში.  უმრავლეს   შემთხვევაში, აღნიშნული ბაქტერია პათოლოგიური სიმპტომებისგან ვითარებას არ იწვევს.

კანის საფარველის მთლიანობის  დარღვევისას,   ნაკაწრების ან სხვა მიკრო ტრავმების შედეგად,  სტაფილოკოკმა შეიძლება გამოიწვიოს სხვადასხვა  პრობლემები:  დაწყებული უბრალო აკნედან, დამთავრებული მძიმე დაავადებებით, განსაკუთრებით ბავშვებში,  და იმ პირებში რომელთაც დაქვეითებული აქვთ იმუნური სისტემა.

სტატისტიკის მიხედვით, 100-დან 2 ადამიანი MRSA-ს მატარებელია.

როგორ ვრცელდება MRSA? – შესაძლოა თქვენ ხართ MRSA-მტარებელი, რაც იმას ნიშნავს რომ თქვენს კანზე ან ცხვირის ლორწოვანზე ბინადრობს ეს ბაქტერია, მაგრამ სიმპტომურად  არ ვლინდება.

MRSA-მტარებელი შეიძლება გახდეთ სხვადასხვა გზით:

• იმ პირებთან შეხებით რომლებიც არიან მტარებლები;

• დაბინძურებულ ზედაპირებთა ნშეხებით,  მაგ: როგორიცაა კარის სახელურები, ტელეფონის ყურმილი;

თქვენ შეიძლება დაგემართოთ MRSA – ინფექცია, თუ ხართ ბაქტერია მტარებელი და კანის საფარველის მთლიანობა დაირღვევა.

MRSA – ის რისკ – ფაქტორები: – ნებისმიერი ადამიანი შეიძლება გახდეს MRSA-მტარებელი.  ზოგიერთს  კი აქვს დასნებოვნების მაღალი რისკი.  კერძოდ ჰოსპიტალ-ასოცირებული MRSA რისკი  აქვთ  პირებს, რომლებიც მკურნალობენ კლინიკაში:

• ქირურგიული ჩარევა, ან ინტრავენური ინექცია;

• ხანგრძლივი დროით ჰოსპიტალიზაცია;

• ბოლოს მიღებული ანტიბიოტიკები;

• დაქვეითებული იმუნური სისტემა

• კონტაქტი იმ პირებთან ან სამედიცინო პერსონალთა, რომლებიც არიან მტარებელები.

ყველა ეს ფაქტორი წარმოადგენს დასნებოვნების რისკს ჰოსპიტალში.

საავადმყოფოებში  MRSA  შეძლება გადავიდეს პერსონალის ხელებით. სამედიცინო მუშაკმა უნდა დაიბანოს ხელები და გამოიცვალოს ხელთათმანები პაციენტთან შეხებამდე და შეხების შემდეგ. საზოგადოებრივი MRSA – ჰოსპიტალის გარეთ დასნებოვნების რისკს წარმოადგენს:

• კანისტრავმა (დამწვრობა, ნაკაწრი ან ჭრილობა);

• პარსვის ან ცვილის საშუალებით თმის მოცილება, განსაკუთრებით იღლიისა  და  საზარდულისარიდან.

• თუ გაქვთ ტატუ ან პირსინგი;

• სხვისი პირადი ჰიგიენის ნივთების  გამოყენება, თუ არ გარეცხილა და არ გაუვლია სტერილიზაცია.

• მტარებელთანან და სნებოვნებულთან ფიზიკური შეხება.

საზოგადოებასთან ასოცირებული MRSA  ინფექციები, ძირითადად გვხვდება მჭიდრო კოლექტივებში, როგორიცაა საბავშვო ბაღები, ციხეები, ჯარი, სპორტის ჯგუფური სახეობის წარმომადგენლებში.

ინვაზიური ინფექციის ნიშნებია: მაღალი ტემპერატურა, 38 გრადუსი და ზემოთ, შემცივნება, ზოგადად ცუდად ყოფნის შეგრძნება, თავბრუსხვევა, დაბნეულობა, კუნთების ტკივილი, შეშუპება და სიმსივნე ნფექციის ადგილას.

RSA -ინფექციის  დიაგნოსტიკა – პაციენტების ტესტირება კანის ინფექციაზე შეიძლება მოვახდინოთ კულტურის კვლევით, რომლის პასუხიც, როგორც წესი 48-72სთ საჭიროებს.

შინაგანი ორგანოების დაინფიცირების შემთხვევაში საჭიროა დამატებითი კვლევები: სისხლის ანალიზი, RO-გრაფია; CT-კვლევა,   ექოკარდიოგრაფიადა ა.შ.

MRSA -ინფექციის მკურნალობა- თუ უკვე მოვახდინეთ MRSA დიაგნოსტირება შეგვიძლია დავიწყოთ ანტიბიოტიკოთერაპია. ანტიბიოტიკის დოზის და ტიპის შერჩევა ხდება მას შემდეგ, რაც გვეცოდინება კულტურის პასუხი.

ინვაზიური MRSA ინფექციები მოიცავს სისხლის მოწამვლას, რომელიც ცნობილია როგორც სეფსისი, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს სეპტიური შოკი ან დაავადებული ადამიანის სისხლის წნევის საგანგაშოდ დაბლა დაცემა.

MRSA-ს მძიმე ფორმებს განეკუთვნება : საშარდე გზების ინფექციები, ენდოკარდიტი, რომელიც არის გულის სარქველების ინფექცია, პნევმონია, სეპტიური ართრიტი და ოსტეომიელიტი, ანუ ძვლის ინფექცია.

6. ქოლერა

ქოლერა არის მწვავე ნაწლავური ინფექცია, რომელსაც იწვევს vibrio ქოლერის ბაქტერიით დაბინძურებული საკვების ან წყლის ჩაყლაპვა.

ეს არის სასიკვდილო დაავადება, რომლითაც შეიძლება დაავადდნენ როგორც მოზრდილები, ასევე ბავშვები და რომელსაც რამდენიმე საათში შეუძლია სიკვდილის გამოწვევა.

ინკუბაციური პერიოდი ხანმოკლეა, ერთიდან ხუთ დღემდე.

ინფიცირებულებს აღენიშნებათ უხვი, უმტკივნეულო, წყლიანი დიარეა, რომელმაც შესაძლოა სწრაფად გამოიწვიოს მძიმე დეჰიდრატაცია და სიკვდილი, რასაკვირველია, თუ მკურნალობა ადროულად არ ჩატარდა.

ათი ინფიცირებულიდან დაახლოებით რვას დაავადების სიმპტომები არ აქვს, მაგრამ ბაქტერიას მათ განავალში 10 დღის განმავლობაში შეუძლია არსებობა, შემდეგ გარემოში ხვდება და სხვა ადამიანების დაინფიცირება შეუძლია.

იმ ადამიანებს შორის ვისაც სიმპტომები აღენიშნება, 80 პროცენტს დაავადება მსუბუქად ან საშუალო სიმძიმით გადააქვს, ხოლო 20 პროცენტი ფატალურად მძიმე დეჰიდრატაციის რისკის ქვეშაა.

მკვლევარები აცხადებენ,  რომ მსოფლიოში ყოველწლიურად ქოლერას 1.4 – 4.3 მილიონი შემთხვევა ფიქსირდება და აქედან 28,000-დან 142,000-მდე შემთხვევა სიკვდილით მთავრდება.

7. ენტეროვირუსული D68

ყოველ წელს ენტეროვირუსებით მილიონობით ბავშვი ავადდება, რაც იწვევს  ხველას, ცემინებასა და ცხელებას.

ჩვილები, ბავშვები და თინეიჯერები შედარებით სუსტი იმუნიტეტის გამო აღნიშნული დაავადებით დასნებოვნების ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან. ხოლო მათ, ვისაც ასთმაც აწუხებთ, EV-D68-ით დაავადების კიდევ უფრო დიდი შანსი აქვთ.

ვირუსი ვრცელდება დაზარალებულთა ნერწყვითა და სხვა რესპირატორული გამონადენით, როდესაც ადამიანი ახველებს ან აცემინებს.

იგი შესაძლოა „ავითვისოთ“ საყოფაცხოვრებო ნივთების ზედაპირებიდანაც.

სიმპტომები განსხვავებულია, დაწყებული შედარებით რბილი, მათ შორის, ცხელება, გამონადენი ცხვირიდან, ცემინება, ხველა და კუნთების ტკივილი, დამთავრებული უფრო მძიმემდე, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სუნთქვის გაძნელება და სუნთქვის მწვავე უკმარისობა, რომელმაც საბოლოო ჯამში შესაძლოა სიკვდილიც გამოიწვიოს.

EV-D68-ის კონკრეტული მკურნალობა არ არსებობს, თუმცა ექიმები გვაძლევენ რეკომენდაციებს დაავადების საკონტროლებლად.

8. ბუბონური შავი ჭირი

ამ დაავადებას  “შავ სიკვდილსაც” უწოდებენ, რომელმაც მეთოთხმეტე საუკუნეში, დაახლოებით 50 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა.

ეს არის ჭირის ყველაზე გავრცელებული ფორმა და გამოწვეულია ინფიცირებული რწყილის ნაკბენიგან.

ჭირის ბაცილა ორგანიზმში ნაკბენიან შედის და ლიმფური სისტემის გავით უახლოეს ლიმფურ კვანძში გადაადგილდება, სადაც მრავლდება.

დღესდღეობით ჭირი ენდემურია ბევრ აფრიკულ ქვეყანაში, რუსეთში, ამერიკისა და აზიაში.

ჭირი ძალიან მძიმე დაავადებაა, 30-60 პროცენტიანი ლეტალობით, თუკი, რასაკვირველია, სათანადო მკურნალობა არ ჩატარდა.

ჯანმოს მონაცემებით, 2013 წელს მთელ მსოფლიოში დაავადების 783 შემთხვევა დაფიქსირა და აქედან 126 ლეტალურად დამთავრდა.

დაავადების ადრეულ ეტაპზე ადამიანები გრიპისმაგვარ სიმპომებს უჩივიან. როგორც წესი, მას ახასიათებს მოულოდნელად დაწყებული ცხელება, შემცივნება, სხეულის ტკივილი, სისუსტე და ღებინება.

მკურნალობის გარეშე ჭირი შეიძლება ფატალური აღმოჩნდეს, ასე რომ ადრეული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა აუცილებელია.

ანტიბიოტიკები და დამხმარე თერაპიები დაავადებულების განკურნებას უწყობს ხელს.

9. ებოლა

მსოფლიოში ებოლას ვირუსისგან 11.314 ადამიანი დაიღუპა.

შემთხვევების უმრავლესობა დასავლეთ აფრიკაში, გვინეაში, სიერა ლეონესა და ლიბერიაში დაფიქსირდა. ებოლა წარმოადგენს ჰემორაგიულ ცხელებას. ის იშვიათი დაავადებაა, თუმცა ხასიათდება მაღალი სიკვდილიანობით (დაავადებულთა 90%-ზე მეტი დაიღუპა). ვირუსით ავადდებიან ადამიანები, ზოგიერთი პრიმატები და წყვილჩლიქოსნები.

7 ნოემბერს, მსოფლიო ჯანდაცვის განაცხადა, რომ ებოლას გადაცემა უკვე შეწყვეტილია სიერა-ლეონეში.

ქვეყნამ 90-დღიან გაძლიერებული მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფება, რომელიც მომავალი წლის 5 თებერვალს დასრულდება.

გვინიაში ნოემბერში ვირუსის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა, ხოლო ბოლო 21 დღის განმავლობაში ებოლათი სულ 4 ადამიანი დაავადდა, რომლებიც ერთი ოჯახის წევრები არიან. ბოლო 21 დღის განმავლობაში დაავადების არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა ლიბერიაშიც.

ვირუსი ვრცელდება ლორწოვანი გარსით და კანის მიკრო დაზიანებებით. კანადელმა მეცნიერებმა ექსპერიმენტებით დაადასტურეს, რომ ვირუსი შესაძლებელია კონტაქტის გარეშეც გადაეცეს.

დაკრძალვის რიტუალები, რომლის დროსაც ჭირისუფლებს აქვთ კონტაქტი დაღუპულის სხეულთან, ვირუსის გავრცელების ერთ-ერთი წყაროა. დაღუპულის ორგანიზმიდან ვირუსი 3 კვირის განმავლობაში გამოიყოფა.

დაფიქსირებულია ვირუსის გავრცელება გორილებიდან, შიმპანზეებიდან და დუკერებიდან (აფრიკული წყვილ ჩლიქოსანი ცხოველი). ვირუსის გავრცელებუნებრივ არეალად ითვლება ეკვატორული აფრიკის ჯუნგლები.

ვირუსის საინკუბაციო პერიოდი 2-დან 21 დღემდე გრძელდება

დაავადების განსხვავებული სიმძიმე და სიკვდილიანობის განსხვავებული სტატისტიკა გამოწვეულია ვირუსის სხვადასხვა შტამებით (ქვე სახეობებით). ებოლას ვირუსი იყოფა 5 ქვესახეობად: სუდანის, ზაირის, ტაისტყის (კოტ-დივუარის), რესტონის და ბუნდიბუგიოს. ადამიანისათვის საშიში 4 ქვესახეობა. ებოლას რესტონული ვირუსით დაავადება უსიმპტომოდ მინდინარეობს. ტაისტყის და რესტონის ებოლას ვირუსები შედარებით იშვიათია.

დაავადების სიმპტომებია თავის, კუნთებისა და მუცლის ძლიერი ტკივილები, დიარეა და ანგინა. მოგვიანებით ჩნდება მშრალი ხველება, მჩხვლეტავი ტკივილები მკერდში და დეჰიდრატაცია. ვირუსი იწვევს სისხლის შემადგენლობის შეცვლას – იწყება ანემია, ლეიკოციტებისა და ტრომბოციტების მკვეთრი შემცირება. შედეგად იშლება სისხლის შედედების ფუნქცია, ზიანდება სასხლძარღვები და იწყება სისხლდენები. სიკვდილი დგება დაავადების მეორე კვირას სისხლდენებისა და შოკის შედეგად.

10. დენგეს ცხელება

დენგეს ცხელება არის დაავადება, რომელიც ინფიცირებული კოღოს ნაკბენით გადაიცემა.

დადგენილია, რომ მსოფლიოში ყოველწლიურად დაავადების 100 მილიონი შემთხვევა ფიქსირდება. დენგეს ცხელების ყველაზე მკაცრი ფრმა არის დენგეს ჰემორაგიული ცხელება. თუკი დაავადების დროული დიაგნოსტიკა არ მოხდება, იგი დამღუპველი ხდება დაავადებული ადამიანისთვის.

დაავადების სიმპტომებია : მაღალი სიცხე, თავის ტკივილი, მწვავე ტკივილი უკან თვალში, კუნთებისა და ძვლების ტკივილი, გამონაყარი და რბილი სისხლდენა ცხვირიდან და ღრძილებიდან.

დენგეს ინკუბაციური პერიოდი ჩვეულებრივ 5-7 დღეა, კლასიკური ფორმის დროს 15 დღემდე მერყეობს, ჰემორაგიულის დროს 10-მდე. სხეულის ტემპერატურა 3-4 დღის განმავლობაში რჩება მომატებული, 1-2 დღიანი რემისიის შემდეგ კი ვითარდება ცხელების ახალი ტალღა, რომელიც გრძელდება 2-3 დღე.

დენგე შეიძლება გართულდეს ენცეფალიტით, პოლინევრიტით, ფსიქოზით, პნევმონიით, ოტიტით, თრომბო ფლებიტით, ორქიტითადა  პაროტიტით. დენგეს გადატანის შემდეგ რჩება არამყარი ტიპო სპეციფიური იმუნიტეტი რამდენიმე წლის განმავლობაში.

დაავადებამ შესაძლოა გამოიწვიოს გულსისძარღვთა სისტემის მოშლა, შოკი და სიკვდილი.

დენგეს სპეციფიური მკურნალობა არ არსებობს, მძიმე შემთხვევებში, განსაკუთრებით დენგეს ჰემორაგიული ცხელების დროს, ტარდებაინფუზური თერაპია, ინიშნება კორტიკოს ტეროიდები, ნაჩვენებია ტკივილგამაყუჩებელი,  ანტიჰისტამინური, სედატიური საშუალებები, ვიტამინო თერაპია, რეკომენდებულია დიდი რაოდენობით სითხის მიღებადა  ცილებით მდიდარი დიეტა.

დენგეს კლასიკური ფორმის დროს შემთხვევათა უმეტესობაში, პროგნოზი კეთილ საიმედოა, ჰემორაგიული ცხელებისაგან განსხვავებით, რომლის დროსაც  პაციენტთა დაახლოებით 40%-ში მე – 3-7 დღეს ვითარდება შოკი.

დენგეს პროფილაქტიკა მოიცავს ვირუსის გადამტანი კოღოების განადგურებას, რეპელენტებისა და დამცავი ბადეების გამოყენებას.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზო “დოქოტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

მეცნიერებმა მსოფლიოს უდიდესი ბაქტერია აღმოაჩინეს

0E07912D-2AF0-409B-8010-AFBA1040FFDE

მეცნიერებმა გიგანტური ზომის ბაქტერია აღმოაჩინეს, რომელიც შეუიარაღებელი თვალითაც კარგად ჩანს.
1 სანტინეტრი სიგრძის ბაქტერიას, T. magnifica-ს, რომელსაც ადამიანის წამწამის ზომა და ფორმა აქვს, მსოფლიოში ყველაზე დიდი ბაქტერიის კლასიფიკაცია მიანიჭეს.
T. magnifica  ჩაძირულ, ლპობაშეპარულ მანგრის ხის ფოთლებზე, კარიბის ზღვის აუზში აღმოაჩინეს.
ორგანიზმი არ არის საშიში და  ადამიანებში დაავადებებს არ იწვევს, მაგრამ გაოცდებით მისი პროპორციებით.
“ეს ბაქტერიები დაახლოებით 5000-ჯერ აღემატება ბაქტერიების უმეტესობას და ჩვენთვის, ადამიანებისთვის, იგივეა, რომ შევხვდეთ სხვა ადამიანს, რომელიც იქნება ისეთივე მაღალი, როგორც „ევერესტის” მთა,”- განაცხადა აშშ-ის ლოურენს ბერკლის ეროვნული ლაბორატორიის ერთობლივი გენომის ინსტიტუტის წარმომადგენელმა, ჟან-მარი ვოლანდმა.

ასევე აღმოჩნდა, რომ ბაქტერია შეიცავს სამჯერ მეტ გენს, ვიდრე ბაქტერიების უმეტესობა და ასობით ათასი გენომის ასლი ვრცელდება თითოეულ უჯრედში, რაც მას უჩვეულოდ რთულს ხდის.

T. magnifica თავდაპირველად 2009 წელს, გვადელუპეში, მცირე ანტილის კუნძულებზე აღმოაჩინეს, მაგრამ მაშინ მისთვის ყურადღება არ მიუქცევიათ. ექიმმა ვოლანდმა და კოლეგებმა მისი დეტალური შესწავლა ცოტა ხნის წინ დაიწყეს.

წყარო : BBC
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

ავღანეთში მიწისძვრას, სულ მცირე, 1000 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა

DC8DFB58-D588-40A8-8D03-29A57AB866D4

ავღანეთში მიწისძვრას, სულ მცირე, 1000 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა.

დაშავდა 600-ზე მეტი ადამიანი.

ადგილობრივი ხელისუფლების ცნობით, უსახლკაროდ დარჩა ასობით ადამიანი.

მიწისძვრა 5.9 მაგნიტუდის სიმძლავრის იყო. ეპიცენტრი ავღანეთის სამხრეთ ნაწილში მოხდა. ბიძგები იგრძნობოდა მეზობელ პაკისტანსა და ირანში, თუმცა, ამ ქვეყნებში ზარალის ან მსხვერპლის შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა.

აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩევლის, ჯეიკ სალივანის თქმით, პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა USAID-ს და სხვა ფედერალურ სამთავრობო უწყებებს დაავალა, შეაფასონ, როგორ შეიძლება რეაგირება ავღანეთის მიწისძვრის შედეგად დაზარალებულთა დასახმარებლად.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

მეცნიერებმა თვალშიდა ინექციისთვის ბიოდეგრადირებადი მიკრონემსი შექმნეს

2C9A4C2E-8ECE-4DD9-8DAA-EE8EF76097A9

ზოგიერთი დაავადების სამკურნალოდ საჭიროა წამლების ფრთხილად შეყვანა თვალში.
პროცესს, შესაძლოა, გარკვეული  გართულებები მოჰყვეს, მაგალითად, არსებობს ენდოფთალმიტის განვითარების რისკი, ეს არის ბაქტერიული ინფექცია, რომელსაც იწვევს ბაქტერიების შეღწევა ხვრელში, სადაც ნემსი შევიდა.
ყოველივე ამის გათვალისწინებით, მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფმა შეიმუშავა ახალი, პოტენციურად უკეთესი სისტემა მედიკამენტების თვალში ამ გართულებების გარეშე ინექციისთვის.

თვალის ინექციის მეცნიერული ტერმინია “ინტრავიტრეალური ინექცია”, რადგან ხდება წამლის მინისებრ სხეულში მოთავსება (ჟელესმაგვარი სითხე, რომელიც ავსებს თვალის კაკალს). იგი გამოიყენება მრავალი დაავადების სამკურნალოდ, მათ შორის ასაკთან დაკავშირებული მაკულარული დეგენერაციისა (AMD) და დიაბეტური თვალის დაავადება.
ამჟამად მკურნალობა არის სისხლძარღვთა ენდოთელური ზრდის ფაქტორის საწინააღმდეგო წამლის მრავალჯერადი ინექცია თვალის ჟელესმაგვარ ნივთიერებაში.

ჯგუფმა შექმნა ულტრა თხელი მიკრონემსი, რომელიც რეალურად რჩება თვალში და საბოლოოდ ბიოდეგრადირდება.

მიკრონემსს აქვს ჰიდროგელის „საცობი“ შექმნილი ნახვრეტის დასახურად და თანდათან უშვებს წამალს.

მკვლევარებმა, რომელთა უმეტესობა სამხრეთ კორეის ინსტიტუტებიდან არიან,  ახალი სისტემა რამდენიმე გზით გამოსცადეს.
თავდაპირველად ჯგუფმა მიკრონემსები  ღორის ამოკვეთილ თვალებზე გამოსცადა. ცდამ აჩვენა, რომ ხვრელი ინექციის შემდეგ დაიხურა და წამალი თვალში ისე გავრცელდა, როგორც მოსალოდნელი იყო.

შემდეგ გუნდმა კიდევ ერთი ნაბიჯი გადადგა და მიკრონემსი ცოცხალ ღორებზე გამოსცადა. ინექციას გაჟონვა ან ანთება არ გამოუწვევია და შვიდი დღის შემდეგ ნემსის წვერი კვლავ დამაგრებული ადგილზე.

ისევე როგორც ყველა ამ ტიპის ექსპერიმენტების შემთხვევაში, დიდი გზაა გასავლელი მანამ, სანამ პაციენტებს კლინიკებში ინექციას ბიოდეგრადირებადი თვითჩამკეტი მიკრონემსის გამოყენებით ჩაუტარებენ, მაგრამ ამ დროისთვის შეიძლება დანამდვილებით ითქვას, რომ ეს არის საინტერესო აღმოჩენა და შეიძლება მნიშვნელოვანი პრობლემის გადაწყვეტა შეძლოს.
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

ჩინელი მეცნიერები აცხადებენ, რომ საეჭვო სიგნალები დააფიქსირეს, რომელიც, შესაძლოა, უცხოპლანეტელებთან იყოს დაკავშირებული

DA61F040-BC53-4F8D-A863-BE3752C307E4

ჩინელი მეცნიერების მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, ჩინეთის უზარმაზარმატელესკოპმა,ცის თვალმა, შესაძლოა, შორეულიუცხოპლანეტელების ცივილიზაციისგან სიგნალები დააფიქსირა.

კერძოდ, ჩინეთის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიებისსამინისტროს ოფიციალურ გამოცემა Science andTechnology Dailyში გამოქვეყნებულ აანგარიშშიაღნიშნულია, რომ პეკინის Normal University-ის ასტრონომებმა დააფიქსირეს რამდენიმე შემთხვევადედამიწის მიღმა შესაძლო ტექნოლოგიური კვალისდა არამიწიერი ცივილიზაციის არსებობის შესახებ“.

ანგარიშის თანახმად, სიგნალები დააფიქსირაჩინეთის რადიოტელესკოპმა (FAST), რომელსაცცისთვალსუწოდებენ და რომელიც მსოფლიოშიყველაზე დიდი რადიოტელესკოპია.

ჩინელი მეცნიერების მტკიცებით, საეჭვო, ვიწროხაზოვანი, პოტენციურად ხელოვნური რადიო სიგნალები სამჯერ დააფიქსირეს, მათ შორის ერთხელ 2022 წელს.

ვინაიდან სიგნალები ვიწროზოლიანირადიოტალღებია, რომელიც, როგორც წესი, გამოიყენება მხოლოდ ადამიანის თვითმფრინავებისა და თანამგზავრების მიერ, ისინი შეიძლება წარმოებული ყოფილიყო უცხოპლანეტელების ტექნოლოგიით. თუმცა, მეცნიერები ამბობენ, რომ მათი დასკვნები წინასწარია დასიფრთხილით უნდა მოეკიდონ მანამ, სანამ ანალიზი დასრულდება.

აღსანიშნავია, რომ ანგარიში გამოქვეყნების შემდეგ მალე წაშალეს, მისი მოულოდნელი წაშლის მიზეზები გაურკვეველია.

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

სამხრეთ კავკასიის მნიშვნელობა ევროპა-აზიის სატრანზიტო დერეფანში

2ADE5998-BB36-42AD-82F8-AF1DD7D03B48

გასაკვირი არ არის, რომ უკრაინაში მიმდინარე ომმა ევროპასა და აზიას შორის სამხრეთ კავკასიის გავლით ტრანზიტი საკმაოდ გაზარდა. მას შემდეგ, რაც რუსულ რკინიგზაზე სანქციები დაწესდა, საერთაშორისო კომპანიები რუსეთის გზის ავლით ცდილობენ ტვირთის გადაზიდვას. 2022 წლის ბოლოსთვის გადაზიდვების მოცულობის 6-ჯერ გაზრდას ელოდებიან.
ტრანზიტზე მზარდი მოთხოვნის ფონზე, აზერბაიჯანმა, საქართველომ, ყაზახეთმა და თურქეთმა რეგიონული ტრანსპორტირების პოტენციალის გაზრდის ხელშეწყობა დაისახეს მიზნად და 31 მარტს ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას. სავარაუდოდ, დაბალგანვითარებული ინფრასტრუქტურის გამო, სამხრეთ კავკასიას მზარდი სატრანზიტო მოთხოვნის დაკმაყოფილება გაუჭირდება. ერთ-ერთი პრობლემა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის არარსებობაა, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ითამაშებდა ტრანსკასპიური კორიდორის მთავარ სატრანზიტო გზად გადაქცევაში.
რუსეთის ალტერნატიული, ტრანსკასპიური გზით ჩანაცვლების მცდელობა ახალი არ გახლავთ. აქედან დაიბადა ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი და TRACECA-ს საერთაშორისო სატრანსპორტო პროგრამა ევროკავშირსა და პარტნიორ ქვეყნებს შორის. ასევე 2013 წელს, ჩინეთმა შეიმუშავა პროექტი „ერთი სარტყელი – ერთი გზის ინიციატივა“. იგი ორი ნაწილისგან შედგებოდა – აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყელი და საზღვაო აბრეშუმის გზა, რომლებიც ჩინეთს საშუალებას მისცემდა ევროპას სახმელეთო და საზღვაო გზებით დაჰკავშირებოდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

Microsoft-ი Internet Explorer-ის მხარდაჭერას წყვეტს

B55C569F-FE6F-47F8-8540-55CAC6223056

Microsoft-ი საბოლოოდ წყვეტს Internet Explorer-ის სამომხმარებლო ვერსიას.
Internet Explorer-ის დებიუტი Windows დესკტოპ კომპიუტერებზე პირველად 27 წლის წინ, 1995 წელს გამოჩნდა და 2004 წლისთვის ბაზრის 95%-ი დაიკავა. მაგრამ ახლა დომინანტურია Google Chrome, Apple-ის Safari და Mozilla Firefox-ი.
Internet Explorer-ის პოპულარობა შეარყია უფრო სწრაფი ბრაუზერების შექმნამ, როგორიცაა Chrome და Firefox, რადგან მომხმარებლებმა ახალი აპლიკაციების გამოყენება სხვადასხვა პლატფორმაზე, მათ შორის Google Search-ზე, Facebook-სა და YouTube-ზე დაიწყეს.
სმარტფონების გამოყენების ზრდამ კიდევ უფრო შეამცირა Internet Explorer-ის მოხმარება, რადგან Apple-ის წინასწარ დაინსტალირებულმა ბრაუზერმა, Safari-მ და Android ტელეფონებზე Google Chrome-მა კიდევ უფრო შეუწყო ხელი ინტერნეტზე წვდომისა და მისი გამოყენების მობილურ სფეროში გადატანას.

Microsoft-ი განმარტავს, რომ მის დესკტოპ ბრაუზერზე წვდომა შენარჩუნდება Windows-ის ძველ ვერსიებზე, მათ შორის Windows 8.1-ზე, Windows 7 გაფართოებული უსაფრთხოების განახლებებსა და Windows 10-ის შეზღუდულ ვერსიებზე.

წყარო : bbc.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

20 ივნისიდან სატრანსპორტო საშუალებებში პირბადის გამოყენება სავალდებულო აღარ იქნება

AE740149-C269-4A36-A090-B3B2472EFB54

20 ივნისიდან, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში პირბადის გამოყენება სავალდებულო აღარ იქნება. გადაწყვეტილება, ქვეყანაში სტაბილური ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის გათვალისწინებით, ჯანდაცვის სამინისტროსა და დარგის სპეციალისტების რეკომენდაციით, საქართველოს მთავრობამ მიიღო.

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილის თამარ გაბუნიას განცხადებით, პირბადის გამოყენება კვლავ სავალდებულო რჩება სამედიცინო დაწესებულებებში, ხოლო ავტობუსებში, მიკროავტობუსებსა და სხვა ხალხმრავალ ადგილებში მხოლოდ სარეკომენდაციო ხასიათის იქნება.

„კოვიდთან დაკავშირებული ეპიდემიური სიტუაციის სტაბილიზაციის ფონზე, 20 ივნისიდან სატრანსპორტო საშუალებებში აღარ იქნება სავალდებულო პირბადის გამოყენება. პირბადის გამოყენების რეკომენდაციის შესრულება მნიშვნელოვანია იმ ადამიანებისთვის ვისაც აქვს ქრონიკული დაავადებები. პირბადის გამოყენება სავალდებულო დარჩება მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებებში“, – განაცხადა თამარ გაბუნიამ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

KFC-ი მენიუში მცენარეულ “ქათმის ხორცს” ამატებს

31BC2764-C8D3-403B-A6B1-E1553B7DC624

KFC-ის მენიუში, აშშ-ის მასშტაბით, 10 იანვრიდან ახალი მცენარეული პროდუქტი გამოჩნდება, რომელსაც ქათმის ხორცის გემო ექნება, თუმცა ქათმის ხორცი არ იქნება.
მცენარეული „ქათმის ხორცი“ – Beyond Fried Chicken – კომპანია Beyond Meat-თან თანამშრომლობის შედეგად შეიქმნა.  KFC-ის პრეზიდენტი აშშ-ში კევინ ჰოჩმანი აცხადებს, რომ მათი მომხმარებლების ნაწილს ნაკლები ცხოველური ცილის მირთმევა სურს და თან არ უნდა, რომ მსგავს კომფორტულ საკვებზე უარი თქვას. ჰოჩმანის განმარტებით, სწორედ ასეთი ადამიანებისთვისაა KFC-ის ახალი პროდუქტი განკუთვნილი.
გავრცელებული ინფორმაციით, ახალი პროდუქტი, თავდაპირველად, შეზღუდული დროით იქნება ხელმისაწვდომი.
Beyond Fried Chicken-ის შეკვეთა შესაძლებელი იქნება, როგორც ცალკე (თითო ულუფაში 6 ან 12 ნაჭერი), ასევე, კომბო მენიუში, რომელშიც მის გარდა, საშუალო ზომის სასმელი და კარტოფილი ფრიც შევა. საწყისი ფასი 6.99 აშშ დოლარი იქნება.
”გემო იმდენად კარგია, რომ მომხმარებელმა, შესაძლოა, ჩვეულებრივ შემწვარ ქათმის ხორცს Beyond Fried Chicken-ი ამჯობინოს,“- განაცხადა ჰოჩმანმა.
ნაგეთსები რესტორნებში მზა სახით მივა, მომსახურე პერსონალი კი მათ ხელახლა შეწვავს სერვირებამდე. თუმცა, მენიუს ახალი ელემენტი მკაცრი ვეგანების ან ვეგეტარიანელებისთვის რეკომენდირებული არ არის, რადგან ის მზადდება იმ ადგილებში, სადაც მომხმარებლებს ჩვეულებრივ ქათმის ხორცს სთავაზობენ.

წყარო : CNN

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

„8 თვიდან ბავშვს დააწყებინეთ თითებით ჭამა, რომ სენსორები განვითარდეს…“ – პედიატრი ქეთი ნემსაძეს რჩევები

CB8C35B0-A6D8-4488-869F-6327A15D3FD2

პედიატრმა, ქეთი ნემსაძემ ბავშვის ჯანსაღ გარემოში გაზრდისა და მისი დადებითი ემოციური სტატუსის ჩამოყალიბების მნიშვნელობაზე ისაუბრა:
„ჩვენი მიზანია დედასთან თერაპიული ალიანსის ჩამოყალიბება, რომ ჯანსაღ გარემოში გაიზარდოს ბავშვი და მას ჰქონდეს დადებითი ემოციური სტატუსი, მუდმივად იყოს წარმატებული და სულ აქებდნენ, როგორც წარმატებულს. ეს ჩვენ აუცილებლად გვჭირდება. ექვსი თვიდან აუცილებელია, რომ ბავშვს წაუკითხონ წიგნი. დედას შეუძლია ამოიკითხოს რაც უნდა ის, იმ წიგნში, მაგრამ ხელი გააყოლოს ასოებს. 8 თვიდან ბავშვს დააწყებინოს თითებით ჭამა, რომ სენსორები განვითარდეს და ათი თვიდან ხელში მისცეს ფანქარი, რომ ბავშვმა რაღაც დახატოს.
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია ყველაფერს აგროვებს. მისი ყველა რეკომენდაცია არის მისაღები ჩვენთვის. 4-5-ჯერ ბავშვი უნდა გახდეს ავად ვირუსებით. ეს ნორმაა. ეს არის იმუნოლოგიის ვარჯიში. არავითარ შემთხვევაში ვირუსულ ინფექციაზე ანტიბიოტიკი არ ინიშნება. ანტიბიოტიკი ინიშნება იმ შემთხვევაში, თუ მას აქვს სტრეპტოკოკული ინფექცია, ან რომელიმე ბაქტერია გააქტიურდება. ამ პროცესს მხოლოდ ექიმმა უნდა უხელმძღვანელოს. თვითნებური მკურნალობით თქვენ აფერხებთ ვირუსთან გამკლავების მეთოდოლოგიას.“- აღნიშნულის შესახებ, პედიატრმა  გადაცემა „იმედის დღეში“ ისაუბრა.

წყარო: „იმედის დილა“

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
1 2 3 40
Page 1 of 40