close

კატეგორიის გარეშე

ატეგორიის გარეშე

დღეიდან იტალიაში სამუშაო ადგილებზე ე.წ. „მწვანე საშვის“ წარდგენის სისტემა ამოქმედდა

E30CB379-E1E1-4184-8940-A3ED52450549

დღეიდან იტალიაში სამუშაო ადგილებზე ე.წ. „მწვანე საშვის“ წარდგენის სისტემა ამოქმედდა.

16 სექტემბერს, იტალიის მთავრობამ საჯარო და კერძო სექტორის თანამშრომლებისთვის სამუშაო ადგილებზე ე.წ. „მწვანე საშვის“ წარდგენა სავალდებულო გახადა.

აღნიშნული რეგულაციის მიხედვით, ყველა სახელმწიფო და კერძო კომპანიის თანამშრომლებს, სამსახურში გამოცხადებისას, ე.წ. „მწვანე საშვის“ წარდგენა მოუწევთ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ისინი 600-დან 1 500 ევრომდე ჯარიმას გადაიხდიან.

ე.წ. „მწვანე საშვი“ ცხადყოფს, რომ პირმა ვაქცინის, სულ მცირე, ერთი დოზა მიიღო, კორონავირუსზე ჩატარებული ტესტის ურყოფით პასუხი აქვს ან კორონავირუსისგან გამოჯანმრთელდა.

იტალიის მთავრობაში აცხადებენ, რომ მკაცრი ნაბიჯი ვაქცინაციის პროცესის დაჩქარებისკენ არის მიმართული.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

შვეიცარიაში ერთნაირსქესიანთა ქორწინებას მხარი დაუჭირეს

5036CA68-4204-401D-B858-BC3C86AA7255

შვეიცარიაში ერთნაირსქესიანთა ქორწინებას მხარი დაუჭირეს.

შესაბამის წინადადებას მხარი 64%-მა დაუჭირა.

შვეიცარიაში დიდი მნიშვნელობის გადაწყვეტილებები სწორედ რეფერენდუმის გზით მიიღება.

​ლგბტქ აქტივისტებმა ამ მოვლენას ისტორიული უწოდეს.

კენჭისყრას საეკლესიო ჯგუფები და კონსერვატორული პოლიტიკური პარტიები ეწინააღმდეგებოდნენ. მათი განცხადებით, ეს ტრადიციულ ოჯახს ძირს უთხრის.

შვეიცარიაში ერთნაირსქესიანთა წყვილების სამოქალაქო პარტნიორობა 2007 წლიდან არის დაკანონებული, თუმცა, ასეთ შემთხვევაში მათ ზოგიერთი უფლება შეზღუდული ჰქონდათ.

ქორწინება ლგბტქ წყვილებს საშუალებას მისცემს, იშვილონ ბავშვი, ლესბოსელ წყვილებს კი საშუალება მიეცემათ, გააჩინონ შვილი სპერმის დონაციის გზით.

შვეიცარია 30-ე ქვეყანაა მსოფლიოში, სადაც ერთნაირსქესიანი წყვილებისთვის ბავშვის აყვანა ნებადართული გახდა.

პირველი ლგბტქ ქორწილი შვეიცარიაში 2022 წლის ივლისში გაიმართება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

ხის იატაკი, რომელიც ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს

784238yurghdbsan73weh

ციურიხის ფედერალურ ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, რომელიც შვეიცარიაში მდებარეობს,
მეცნიერებმა შექმნეს ხის იატაკი, რომელიც გამოიმუშავებს ელექტროენერგიას.
მეცნიერებმა შეძლეს ნანოგენერატორის დამზადება ხის ორი ფირფიტის ელექტროდებს შორის
მოთავსებით. ხის ნაჭერზე დაბიჯებით იგი იმუხტება ელექტრულად, რა დროსაც ელექტრონები ერთი
ობიექტიდან მეორეში გადადიან და ენერგიაც გამომუშავდება. რადგანაც ხე ტრიბონეიტრალურია,
მას თითქმის არ ახასიათებს ასეთი ნაწილაკების დაკარგვა ან მიზიდვა.
ამის გამო მეცნიერებმა ხის ერთი ნაჭერი დაფარეს სილიკონით, რომელიც შეხებისას ელექტრონებს
იზიდავს. მეორეს კი ნანოკრისტალების გარსი გაუკეთეს. ეს მატერია ელექტრონების
დაკარგვისკენაა მიდრეკილი. ამ შედეგით 80-ჯერ მეტი ენერგია გამომუშავდება. მეცნიერებმა ასევე
დაადგინეს, რომ ამგვარი ნანოგენერატორის შესაქმნელად შესაბამისი მასალა ნაძვია.
სპეციალისტების განცხადებით, მცირე მონაკვეთის მიერ გენერირებული ელექტროენერგია
საკმარისია დიოდური ნათურის ასანთებად ანდა მცირე ზომის მოწყობილობების ასამუშავებლად.
ასევე მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ ასეთი ხის იატაკის დამზადება საკმაოდ იაფი და
ეკოლოგიურია, გარემოს ზიანს არ აყენებს.

წყარო: sciencedaily.com
მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

სარკის სასტუმრო

876543

ყოველწლიურად 15 მილიარდი ხე იჭრება იმისათვის, რომ ადამიანებს გვქონდეს მეტი სივრცე
სახლებისთვის და სასტუმროებისთვის. შვედეთში კი მოახერხეს შეექმნათ სასტუმრო, რომელიც
საპირისპიროდ მოქმედებს და არ საჭიროებს ტყის გაჩეხვას. რაშია საქმე?
შვედეთის პატარა ქალაქში არსებობს უხილავი სასტუმრო, რომლის აშენების იდეაც ადგილობრივს
დაებადა. სასტუმრო გარშემორტყმულია მხოლოდ ტყითა და ხეებით, არა შენობებითა და
გადატვირთული გზებით.
სასტუმროს აშენება საჭიროებდა საუკეთესო არქიტექტორებს, რაც იდეის ავტორისთვის რთული არ
აღმოჩნდა. შედეგად, მივიღეთ 100%-ით სარკისგან შექმნილი შენობა, 4 მეტრი სიმაღლისა და 6
ტონის, ერთი ფიჭვის შუაწელზე. სასტუმრო გარედან აირეკლავს ყველაფერს მის გარშემო, ტყესა და
ხეებს, რის გამოც უხილავი ხდება, ხოლო შიგნით ყველაფერია, რაც შეიძლება დასჭირდეს
ვიზიტორს. იგი 100%-ით ეკომეგობრულია, სასტუმროს ელექტროენერგია კი მიეწოდება
ჰიდროელექტროსადგურიდან.

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

სოფელი კაცების გარეშე

BD204B87-B897-4B22-8A42-E54B0EB8A2B9

კენიაში არსებობს ერთი პატარა სოფელი, რომელიც განკუთვნილია მხოლოდ ქალებისთვის და არა მამაკაცებისთვის. საინტერესოა, ვინ არის სოფლის შემქმნელი? ან რატომ არ შეუძლიათ კაცებს ამ სოფელში ცხოვრება?
კენიაში, შუა უდაბნოში არსებობს სოფელი, სახელად ,,UMOJA”. სოფლის დაარსების ისტორია უკავშირდება ერთი ქალის სახელს, რომელსაც საკმაოდ მძიმე წარსული ჰქონდა. 30 წლის წინ იყო ქორწინებაში, მაგრამ მას ცუდად ეპყრობოდნენ, ისევე როგორც ბევრ სხვა ქალს მის გარშემო. ქალების ცემა, გაუპატიურება და მცირე ასაკში ბავშვების გათხოვება იყო ნორმა მის სოციუმში. როდესაც ხელისუფლებას მიმართავდა რომ დაეცვათ ქმრისაგან, რეაგირება არ იყო.
ერთ დღესაც, 14 ქალთან ერთად გადაწყვიტა შეექმნა მათი სამყარო, სადაც არ იცხოვრებდნენ კაცები და საბოლოოდ დააარსეს სოფელი, სადაც ქალები მათი ხელით აშენებენ სახლებს, ქმნიან სამკაულებს ტურისტებისთვის და ა.შ. ასევე მათ შეძლეს შეექმნათ სკოლა მათი შვილებისთვის, სადაც განათლების მიღების საშუალება აქვთ. რაც შეეხება ახალგაზრდა მამაკაცებს, სოფელში მათ შეუძლიათ ყოფნა 18 წლამდე, მაგრამ დარჩენის შესაძლებლობა აქვთ თუკი ბოლომდე პატივს სცემენ მათ მითითებებს.
პირველ ეტაპზე კაცებმა ააშენებს სოფლის მიმდებარედ მცირე დასახლება, სადაც ტურისტებს არ აძლევდნენ შესაძლებლობას სოფელში შესვლის და პრობლემებს უქმნიდნენ სოფელს, მაგრამ სოფელიც გაიზარდა და ამჟამად მოსახლეობა 100 კაცზე მეტია.

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

ოქტომბერში 13 საშინელებათა ფილმის ყურებისთვის კომპანია $1300-ს იხდის

rbrb_3453

იმის გასარკვევად, თუ რამდენად დიდი ზეგავლენა აქვს ფილმის ბიუჯეტს მის ეფექტურობაზე, FinanceBuzz-ი კვლევას ატარებს;

13 საშინელებათა ფილმის ყურებისას, სპეციალური ხელსაწყო გულის შეკუმშვების სიხშირეს გაზომავს;
კვლევა ოქტომბერში ჩატარდება. აპლიკაციის შევსების ბოლო ვადა კი, 26 სექტემბერია

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

Ford-მა კაცებისთვის ახალი სუნამო შექმნა ბენზინის არომატით

206A7A20-1EC7-4548-9C77-B1D3EC197C7F

Ford-ი კაცებს ახალ სუნამოს სთავაზობს, რომელსაც ბენზინის არომატი აქვს. ამის შესახებ Forbes-ი წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ელექტრომობილების მძღოლების 70% აღიარებს, რომ ტრადიციული ავტომობილებზე უარის თქმის შემდეგ ყველაზე მეტად საწვავის სუნი ენატრებათ. სწორედ ამ ადამიანებზე იქნება გათვლილი არომატი სახელწოდებით Mach-Eau. ამასთან, არომატი ახალი კომპანიას ავტომობილის Mach-E GT-ისგაყიდვაში უნდა დაეხმაროს.

Ford-ში სპეციალური კვლევა ჩაატარეს და დაადგინეს, რომ ყველაზე პოპულარული არომატების სიაში ბენზინი ისეთ სასიამოვნო სუნებს უსწრებს, როგორებიც ღვინო და ყველია. სუნამოს შექმნაში Ford-ს ბრიტანული კომპანია Olfiction-ი დაეხმარა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

პირველი ქართველი პარლამენტარი ქალები

fdfghfghfgh_5aa0f24686860

1919 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოს დამფუძნებელთა კრებაში 130 დეპუტატი შედიოდა, აქედან 5 ქალი იყო

მინადორა ორჯონიკიძე-ტოროშელიძე

ფოტო: საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა

1918 წლიდან მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნული საბჭოს მუშაობაში, ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წელს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატების სიით. იყო შრომის და სახალხო ჯანმრთელობის კომისიის წევრი.

1921 წლის თებერვალში საბჭოთა რუსეთის არმიის თავდასხმისას მუშაობდა საქართველოს წითელ ჯვარში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჩაბმული იყო ანტი-საბჭოთა არალეგალურ მოძრაობაში. მომდევნო წლებში რეპრესიებს ემსხვერპლნენ მისი ქმარი და შვილები, თავად მინადორა კი მრავალგზის გადაასახლეს. მხოლოდ 1950 წელს მიეცა თბილისში დაბრუნების საშუალება. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.

ელეონორა ტერ-ფარსეგოვა-მახვილაძე

ფოტო: საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის საზოგადოებრივი არქივი

1902 წლიდან იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1905 წლის 17 ოქტომბრის მანიფესტის შემდეგ, ორგანიზაციამ რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ბათუმის კომიტეტის სოხუმის ჯგუფი (რომლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი იყო ელეონორა) რეალურად ხელში აიღო ქალაქ სოხუმის მმართველობა და ჩაანაცვლა მეფის ხელისუფლების თითქმის ყველა სტრუქტურა. ამის გამო 1908 წელს პირველად დააპატიმრეს. 1917 წლამდე კიდევ სამჯერ იყო დაპატიმრებული.

1918 წელს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატების სიით. 1921 წლიდან, საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჩართული იყო არალეგალურ, ანტი-საბჭოთა მოძრაობაში. 1924 წლის აჯანყების შემდეგ აქტიურობდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის არალეგალური ორგანიზაციების აღდგენის პროცესში. 1925 წელს აირჩიეს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის არალეგალური ცეკას შემადგენლობაში.

საქართველოს სსრ-ს საგანგებო კომისიამ 1926 წელს დააპატიმრა და ამიერკავკასიის ფარგლებიდან გაასახლა. გადასახლებიდან დაბრუნდა 30-იან წლებში; ეწეოდა კერძო პედაგოგიურ საქმიანობას. გარდაცვალების თარიღი უცნობია.

ქრისტინე შარაშიძე

ფოტო: ეროვნული არქივი

იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი 1905 წლიდან. აქტიურად მონაწილეობდა 1905-1906 წლებში ტფილისში რევოლუციურ გამოსვლებში; ამზადებდა საგაზეთო ინფორმაციებს; 1905 წლის ნოემბერში, ტფილისში სომეხ-თათართა შეტაკებების განმუხტვისას მონაწილეობდა ე.წ. მფრინავ რაზმში, რომელიც სამედიცინო დახმარებას უწევდა დაშავებულებს.

1917 წელს იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის და თბილისის უნივერსიტეტის დამფუძნებელი საზოგადოების წევრი.

1919 წელს არჩეული იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატების სიით; შედიოდა პრეზიდიუმის სამდივნოში, ასევე იყო საბიბლიოთეკო, სარედაქციო და სახალხო განათლების კომისიის წევრი.

ანა სოლოღაშვილი

ფოტო: საქართველოს ეროვნული არქივი

1903 წლიდან იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1918 წლიდან მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნული საბჭოს მუშაობაში, ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წელს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატების სიით. იყო საბიბლიოთეკო და სარედაქციო კომისიის წევრი.

საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჩაბმული იყო ანტი-საბჭოთა არალეგალურ მოძრაობაში. 1925 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.

1937 წელს დააპატიმრა შინსახკომის სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის რაიონულმა განყოფილებამ. 1937 წლის 27 ნოემბერს, საქართველოს სსრ-ს შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე.წ. ტროიკა), ანტისაბჭოთა და ანტისაკოლმეურნეო პროპაგანდის და “შოვინისტური” განწყობების, ასევე “მენშევიკთა” ლიდერ რამიშვილთან კავშირის ბრალდებით, ოლა სოლოღაშვილს დახვრეტა მიუსაჯა.

ელისაბედ ნაკაშიძე-ბოლქვაძე

ფოტო: საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის საზოგადოებრივი არქივი

1904 წლიდან იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი; მუშაობდა გურიაში გლეხებს შორის. 1905 წელს, სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში განხეთქილების დაწყების შემდეგ, მიემხრო მენშევიკებს. 1907 წელს გურიის პარტიულმა ორგანიზაციებმა აირჩიეს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გურიიის კომიტეტის წევრად. 1907 წელს გურიის კომიტეტის დაპატიმრებისა და გადასახლების შემდეგ ლიზა ნაკაშიძე გაძევებული იყო ამიერკავკასიის ფარგლებიდან. დაბრუნდა 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ.

1917 წლის 20 მარტს ლიზა ნაკაშიძე აირჩიეს გურიის ქალთა საზოგადოების თავმჯდომარედ.1918 წლის მარტში იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატი. 1919 წელს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად სოციალ-დემოკრატების სიით. იყო შრომის კომისიის წევრი.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
სტორიაატეგორიის გარეშეაქართველო

სამჯერ დასაფლავებული უკვდავი ქართველი პოეტი!

34567

21 ოქტომბერი ნიკოლოზ ბარათაშვილის გარდაცვალების დღეა. 1845 წლის 21 ოქტომბერს ელიზავეტპოლში (განჯაში), „ავი მალარიით“ თუ „ხურვებად“ მონათლული ფილტვების ანთებით, გარდაიცვალა 28 წლის გენიოსი, რომლის დაუტირებელი სხეული მესამე დღეს, იქვე დაასაფლავეს ციხის ეკლესიის გალავანში. გავა დრო და ნიკოლოზ ბართაშვილის ძვირფას ნეშტს ჯერ დიდუბის, შემდეგ კი მთაწმინდის პანთეონში გადაასვენებენ;

გავა დრო და მასზე იტყვიან: „არც ერთი ქართველი პოეტი, რუსთაველის შემდეგ, არ ამაღლებულა ბარათაშვილის ლირიკამდე!“

ნიკოლოზ ბარათაშვილის გარდაცვალებამდე 4 დღით ადრე, განჯაში იმყოფებოდა ბარონი ნიკოლაი (ალ. ჭავჭავაძის სიძე), რომელსაც დღიურში ჩაუწერია, ჩამოვხტი თავად მამუკა ორბელიანის სახლში, საშინელ ქოხშიო.

მამუკა ორბელიანი მაზრის უფროსი იყო, ნიკოლოზ ბარათაშვილი კი – მისი თანაშემწე. მნიშვნელობა არ აქვს, ერთად ცხოვრობდნენ თუ ცალ-ცალკე, ადვილად შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ, რა საცოდაობა იქნებოდა ადგილი, სადაც ნიკოლოზ ბარათაშვილმა დალია სული.

„გულს ცეცხლი მეკიდება, ვგიჟდები და აღარა მესმის რა; ჩვენი სიცოცხლე ტატო გარდაიცვალა განჯას და იფიქრე ჩვენი ცხოვრებაც“, – ასე შეატყობინა საყვარელი დისშვილის გარდაცვალება ილია ორბელიანმა თავის უფროს ძმას, გრიგოლს. კიდევ უფრო მწარე და გულისმომკვლელი იყო დედის, ეფემია ორბელიანის გოდება: „მე უბედური უბედურად ქმნილი მოვაკლდი ჩემს სიხარულს შვილს და რა შვილს, რომლისგანაც მოველოდი ყოველ სიხარულს. ვუი და ვაი ჩემს მოსწრებას, ჩემს თვალების დაბნელებას.“

ნიკოლოზ ბარათაშვილის გვამი, პოლიციის მოხელის „მუნდირში“ გახვეული, დაკრძალეს ციხის პაწია ეკლესიის გალავანში, მაღლობზე. მიცვალებულს წესი აუგო მღვდელმა, სტეფანე ვერდერევსკიმ, რომელიც, თურმე, პოეტის სიცოცხლის უკანასკნელ წუთებს დასწრებია. ახალგაზრდა უფროსისა და თანამოსამსახურის წინაშე უკანასკნელი ჩინოვნიკური ვალი მოიხადეს ელიზავეტპოლის (განჯის) მოხელეებმა, რომლებიც „სამსახურეობრივი მოვალეობისამებ“ გამოცხადნენ მის დასაფლავებაზე. როგორც მიხეილ თუმანიშვილი, მ. ხელთუბნელის ფსევდონიმით გამოქვეყნებულ ნაშრომში, „უკანასკნელი წელი ნიკ. ბარათაშვილის ცხოვრებისა“ წერს, „ერთ-ერთმა ამ უსახელო ადამიანთა შორის, ვინმე ბ. პონაროვსკიმ – წვრილფეხა მოხელემ თუ ეკლესიის მსახურმა – უჩვენა შემდგომ პოეტის მახლობლებს ბარათაშვილის თითქმის დაკარგული საფლავი“.

გამწარებული ეფემია 1849 წელს გარდაიცვლება, თუმცა მოასწრებს განჯაში ჩასვლას და შვილის საფლავის მონახულებას.

„აქ მას გადასცეს შვილის შემდეგ დარჩენილი რაღაც საცოდაობის ქონება, რომელიც ისე იყო დამპალი, რომ სახმარლად არ ვარგოდა და მან აქვე დაურიგა იმ პირთ, ვინც განსასვენებელს ემსახურებოდა“, – წერს მიხეილ თუმანიშვილი.

განჯაში მომხდარმა უბედურებამ ნამდვილი სულიერი ბორგვა გამოიწვია ტფილისში – პოეტის მრავალრიცხოვან ნათესავებსა და მეგობრებში, თუმცა ისე მოხდება, რომ ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტი მთელი 48 წლის განმავლობაში დარჩება უცხო მიწაში;

გვიან დაფასდება მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობაც – ცალკე წიგნად ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსები პირველად 1876 წელს ანუ პოეტის გარდაცვალებიდან 31 წლის შემდეგ დაიბეჭდება.

სწორედ ამ ფაქტთან დაკავშირებით დაისმება პირველად პოეტის ნეშტის სამშობლოში გადმოსვენების საკითხი (გაზეთი „დროება“) და აღიძვრება შუამდგომლობა მთავრობის წინაშე, მაგრამ თხოვნა შეუსმენელი დარჩება. …გავა დრო და 1891 წელს გაზეთი “ნოვოე ობოზრენიე” დაბეჭდავს წერილს, რომლის მიხედვითაც ელიზავეტპოლის ადმინისტრაციას მიზნად აქვს დასახული ეკლესიის გალავანში, სადაც პოეტია დასაფლავებული, გაიყვანოს გზა. ცნობას მყისიერად ეხმაურება გაზეთი „ივერია“, რომლის რედაქცია აფუძნებს ბარათაშვილის ნეშტის თბილისში გადმოსვენების ფონდს, სადაც შემოწირულობები საქართველოს ყველა კუთხიდან ირიცხება. საქმეში ერთვება ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებული საზოგადოება, რომლის 1892 წლის 9 ოქტომბრით დათარიღებულ სხდომის ოქმში ვკითხულობთ:

„საგანი განხილვისა: მოხსენება საზოგადოების თავმჯდომარის ილია ჭავჭავაძისა პოეტის ნიკოლოზ ბარათაშვილის გვამის გადმოსვენების შესახებ.

განჩინება: ეთხოვოს თავად გ. ორბელიანს, როგორც მახლობელ ნათესავს, ნებართვა მიიღოს გადმოსვენებისა. დაინიშნოს თანაშემწედ: თ. (ნ.) ორბელიანისა, ი. ჭყონია და დ. კარიჭაშვილი“.

პოეტის ნათესავებს მთელი თვეები მოუწიათ ცდა, ვიდრე მთავრობისგან ნეშტის ჩამოსვენების ნებართვას მიიღებდნენ. ბოლოს, როგორც იქნა, ნებართვა გაიცა. 1893 წლის 23 აპრილს განჯაში გაითხარა პოეტის საფლავი… აი, როგორც აღწერ ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტის ტფილისში ჩამოსვენებას 1893 წლის 27 აპრილს გამოსული „ივერია“ (1893 წ. N86):

„კვირა დილას, 25 აპრილს, დიდძალმა ხალხმა მოიყარა თავი ტფილისის რკინის-გზის ვაგზალზე… ვაგზლის არემარესა და თვით მისასვლელ მიედანზე ჭედვა იყო, იმოდენა საზოგადოებას მოეკრიბა თავი …09.30 საათზე მოვიდა მატარებელი და ვაგონიდან გადმოასვენეს კუბო ძვირფასი ნეშტით… აქ ვაგზალთან ამოდენა ხალხმა მუხლი მოიდრიკა და პატივი სცა დიდებულს მგოსნის ცხედარს. შემდეგ ეს აუარებელი ზღვა ხალხი დაიძრა და გაემართა ლიტანიით დიდუბისაკენ. ამფიონი შემკული იყო ძვირფასი სხვადასხვაგვარის გვირგვინებით, და კუბო ხელში ეჭირათ ხან ქალებს, ხან ახალგაზრდობას, ხან ნათესავებს, და ისე მიასვენებდნენ… როცა ლიტანია მიუხალოვდა დიდუბეს, ხალხმა კვლავ მოიდრიკა მუხლი… საფლავზე სიტყვები და ლექსები წარმოთქვეს: აკაკი წერეთელმა, ილია ჭავჭავაძემ, ნინო ორბელიანისამ, სომეხთა ახალგაზრდა პოეტმა თუმანიანმა, ბიძინა ჩოლოყაშვილმა და სხვებმა“.

1900 წელს გადაწყდა საფლავზე დასადგმელი ძეგლის – დეკორატიული ქანდაკების დადგმის საკითხი. 1905 წლის 10 ოქტომბერს, მიუხედავად წინა დღის კოკისპირული წვიმისა, დიდუბის ეკლესიის ეზოში თავი მოეყარა დიდძალ საზოგადოებრიობას. საზეიმოდ გაიხსნა მგოსნის ძეგლი, რომელიც თბილისში გამოაქანდაკეს იტალიელმა სკულპტორებმა ვილიმ და რიჩიმ. ძეგლი წარმოადგენს ალგეთის ქვის 3,195 მეტრი სიმაღლის ღარებიან სვეტს, რომელიც ეყრდნობა კიდეებჩამოთლილ კვარცხლბეკს და თავდება მარმარილოს ჩანგით. ძეგლის კვარცხლბეკზე ოთხივე მხრიდან მიმაგრებულია ნაცრისფერი მარმარილოს ფილები, რომლებზედაც ამოკვეთილია პოეტის ლექსები.

ნიკოლოზ ბარათაშვილის საფლავის ძეგლი
ნიკოლოზ ბარათაშვილის საფლავის ძეგლი

35 წელი განისვენებდა დიდი პოეტის ნეშტი დიდუბის მიწაში, ვიდრე 1938 წლის 15 ოქტომბერს, ქართველმა მწერლებმა მთაწმინდაზე არ გადაასვენეს. საქართველოს ლიტერატურის მუზეუმში ინახება გადაწყვეტილების ამსახავი დოკუმენტი – „აქტი ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტის გადასვენების შესახებ დიდუბის პანთეონიდან მთაწმინდის მწერალთა პანთეონში“. აქტში ვიკითხულობთ:

„1938 წლის 15 ოქტომბერს, დილის 8 საათზე, ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნეშტის გადმომტანი კომისიის წევრების ა. მაშაშვილის, შ. დადიანის, გ. ლეონიძის, ი. მოსაშვილის და პროფესორ ვლადიმერ ჟღენტის თანდასწრებით დიდუბის პანთეონში გათხრილ იქნა პოეტის, ნიკოლოზ მელიტონის ძე ბარათაშვილის საფლავი. საფლავიდან ნეშტის ამოღებას დაესწრო მწერალთა აქტივი.

საფლავში აღმოჩნდა ცინკის კუბო დახურული, კარგად შენახული. კაკლის ხის კუბო დაშლილია. ცინკის კუბო არის სიგრძით 97 სმ, სიმაღლით 25 სმ, სიგანით – 56 სმ.

08.30 საათზე ნ. ბარათაშვილის ნეშტი გადასვენებული იქნა მთაწმინდის მწერალთა პანთეონში. პროფ. ჟღენტმა მოახდინა ნეშტის მეცნიერული დათვალიერება და ჩონჩხის აღდგენა-გაზომვა. ასისტენტობდა დოც. ა. ჯორბენააძე.

მეცნიერული ექსპერტიზის დასკვნა ასეთია: ნ. ბარათაშვილის ნეშტის ჩონჩხი ძირითადად კარგად არის შენახული. ჩონჩხის აღდგენის სურათი ადასტურებს, რომ პოეტი საშუალო ტანის და ძვალმსხვილი კაცი ყოფილა. მარცხენა ქვედა კიდურის წვივკოჭის მიდამოში ძვლებს ეტყობა ოდნავი დაკოჟრება. თავის ქალა და პირისახის ჩონჩხი კარგად შენახულია. თავის ქალა საშუალო ზმოისაა.

12.45 საათზე ნ. ბარათაშვილის ნეშტი ჩასვენებულ იქნა ახალ აკლდამაში.

კომისიის თავმჯდომარე ა. მაშაშავილი. კომისიის წევრები: შ. დადიანი, გ. ლეონიძე, ი. მოსაშვილი, ვლ. ჟღენტი. მდივანი: გ. აბზიანიძე”

დიახ, მთაწმინდაზე გაიჭრა ნიკოლოზ ბარათაშვილის მესამე და უკანასკნელი საფლავი, მთაწმინდაზე, რომლის მომნუსხველმა იდუმალებამ ერთით მეტი შედევრი შეაქმნევინა პოეტს:

ჰოი, მთაწმინდავ, მთაო წმინდავ, ადგილნი შენნი
დამაფიქრველნი, ვერანანი და უდაბურნი,
ვითარ შვენიან, როს მონამენ ცვარნი ციურნი,
ოდეს საღამოს დაშთენ ამოს ციაგნი ნელნი!

ძეგლზეც, რომელიც საფლავზე დგას, ამოკვეთილია ფრაგმენტები პოეტის ნაწარმოებებიდან. სამხრეთის მხრიდან – ნაწყვეტი პოემიდან „ბედი ქართლისა“, დასავლეთიდან – ნაწყვეტი ლექსიდან „ფიქრნი მტკვრის პირას“, სხვა მხრიდან კი ნაწყვეტები „მერანიდან“.

ნუ დავიმარხო ჩემსა მამულში, ჩემთა წინაპართ საფლავებს შორის,
ნუ დამიტიროს სატრფომ გულისა, ნუღა დამეცეს ცრემლი მწუხარის;
შავი ყორანი გამითხრის საფლავს მდელოთა შორის ტიალის მინდვრის,
და ქარისშხალი ძვალთა შთენილთა ზარით, ღრიალით, მიწას მამაყრის!

ასეთი იყო პოეტის მიერ განჭვრეტილი მომავალი, გარდაუვალი ბედისწერა, რომლის შეცვლა თვითონ ვერ შეძლო, მაგრამ შეძლო მისმა შემოქმედებამ, მისმა დიდებულმა პოეზიამ, რომლის წყალობითაც აწ უკვე დამარხულია თავის მამუმლში, თავის დიდებულ წინაპართა საფლავებს შორის და, ტირილითაც, მის საფლავს სულმუდამ დასტირიან საქართველოს საუკეთესო შვილები…

ნიკოლოზ ბარათაშვილის ხელნაწერი
ნიკოლოზ ბარათაშვილის ხელნაწერი

წყარო : radiotavisupleba.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ატეგორიის გარეშე

ჩინეთის მოსახლეობა ბოლო ათი წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალი ტემპით გაიზარდა

_118736877_chinaepa

“ერთი შვილის” შემზღუდავი დემოგრაფიული პოლიტიკა ჩინეთში 1979 წლიდან მოქმედებდა, რაც გულისხმობდა, რომ ერთ ოჯახშს მხოლოდ ერთი შვილი უნდა ჰყოლოდა. იმ ოჯახს, რომელიც დაარღვევდა აღნიშნულ წესს აწყდებოდა ჯარიმებს, სამსახურის დაკარგვას ან იძულებით აბორტს.

ჩინეთის ხელისუფლებამ 2016 წელს გადაწყვიტა “ერთი შვილის” პოლიტიკა შეეცვალა და წყვილებს დართო უფლება ორი შვილი ჰყოლოდათ. ამ წელს 18 მილიონი ბავშვი დაიბადა და ორი ბავშვის პოლიტიკა დადებითად აისახა შობადობაზე, გაიზარდა, მაგრამ ეს მოკლევადიანი ხასიათის იყო. ორი ბავშვის პოლიტიკა მას შემდეგ მიიღეს, რაც დაბალი ტემპით იზრდებოდა მოსახლეობის რაოდენობა. 2020 წლის აღწერის თანახმად, რომელიც მაისში გამოქვეყნდა, უკანასკნელ ერთ წელიწადში დაიბადა 12 მილიონი ბავშვი, რაც არის ჩინეთისთვის 1960-იანი წლების შემდეგ ყველაზე დაბალი ტემპი.

ორი შვილის პოლიტიკამ შობადობის ტემპის კონტროლი ვერ შეძლო  და ჩინეთის ხელისუფლებამ პოლიტიკა წელს ისევ შეცვალა და შეამსუბუქა. უკვე წყვილს 3 შვილის ყოლის უფლება აქვს.

ადამიანთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ჩინეთმა საერთოდაც უნდა შეწყვიტოს ჩარევა და კონტროლი ოჯახის დაგეგმვის საკითხში, ნაწილი კი პირიქით. უკანასკნელი აღწერის შემდეგ ექსპერტებმა გამოთქვეს ვარაუდი, რომ შობადობასთან დაკავშირებით ეს შეზღუდვები მალე შეიძლება მოიხსნას, მაგრამ აღნიშნულმაც შესაძლოა სხვა პრობლემები წარმოშვას, მაგალითად სოფლად შობადობა გაცილებით მეტი იყოს, ვიდე ქალაქში. ამიტომაც ჩინეთი, როგორც ჩანს, ფრთხილად მოქმედებს.

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 38
Page 1 of 38