close

ასტრონომია - კოსმოსი

სტრონომია - კოსმოსი

21 დეკემბერს ცაზე იუპიტერის და სატურნის “გაერთიანების” ნახვა შეგეძლებათ

5fbbee8e32f2170011f70a8e-768×403

21 დეკემბერს იუპიტერი და სატურნი აპირებენ, ისე მიუახლოვდნენ ერთმანეთს, რომ შორიდან გვეგონება, ისინი თითქოს ერთმანეთს ეხებიან. ასე ახლოს მათი განლაგება ბოლოს 800 წლის წინ, 1226 წლის 4 მარტს დაფიქსირდა.

ასტრონომიულ მოვლენას, რომელშიც ციური სხეულები ერთმანეთს გაუსწორდებიან, შეერთება ეწოდება. თუმცა, ვინაიდან ეს კავშირი მოიცავს ჩვენი მზის სისტემის ორ უდიდეს გიგანტს, იგი ცნობილია როგორც “დიდი შეერთება”. რაღაც დონეზე, ამგვარი შემთხვევა ორ ათწლეულში ერთხელ ხდება ხოლმე.

”მაგრამ სამართლიანად უნდა ითქვას, რომ ეს კავშირი ნამდვილად გამონაკლისია იმით, რომ პლანეტები ძალიან ახლოს იქნებიან ერთმანეთთან”, – განმარტა Rice University-ს ფიზიკისა და ასტრონომიის პროფესორმა პატრიკ ჰარტიგანმა.

”სინამდვილეში, ისინი იმდენად ახლოს იქნებიან, რომ შეიძლება მათი განშორება შეუიარაღებელი თვალით შეუძლებელი იყოს”, – დასძინა მან.

ეს ყველაფერი ზამთრის ბუნიობის დღეს მოხდება და ჩვენ დედამიწიდან მათ ერთ ნათელ წერტილად აღვიქვამთ.

ამასთანავე, რთული იქნება ამ შეერთების დანახვა შეერთებულ შტატებში, კანადასა და ევროპაში, თქვა ჰარტიგანმა. ჯერ უცნობია, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში რამდენად დაბლა იქნებიან ისინი ჰორიზონტზე განლაგებულები. ყველაზე უკეთ ეკვატორთან განლაგებული ქვეყნების მოსახლეობა დაინახავს ამ მოვლენას.

“თუკი ტელესკოპი გაქვთ ის სამხრეთ – დასავლეთის ცისკენ მიაბრუნეთ” – გვაძლევს რეკომენდაციას ჰარინგტონი. თუმცა კი, ამ ყველაფრის დასანახად მკაფიო სამხრეთ-დასავლეთის ჰორიზონტი გვჭირდება.

თუკი 21-ში თქვენი ცა ღრუბლიანი იქნება, გული ნუ დაგწყდებათ, ეს მოვლენა 17-დან 25 დეკემბრამდე გრძელდება, თუმცა კი 21-ში ყველაზე უფრო ახლოს იქნებიან ისინი ერთმანეთთან.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

ჩინეთი მთვარეზე უპილოტო კოსმოსურ ზონდს აგზავნის და დედამიწაზე ნიმუშების ჩამოტანას გეგმავს

3434

ჩინეთი რამდენიმე დღეში მთვარეზე უპილოტო კოსმოსური ხომალდის გაშვებას გეგმავს. მისიის მიზანი დედამიწაზე მთვარის ქანების ჩამოტანაა.

ჩინეთი კოსმოსური ზონდის Chang’e-5-ის საშუალებით, რომელსაც ანტიკური დროის ჩინური მთვარის ღვთაების სახელი ჰქვია, შეეცდება შეაგროვოს მასალა, რომელიც  მეცნიერებს დაეხმარება, უფრო მეტი გაიგონ მთვარის წარმოშობის შესახებ. კონკრეტულად კი მისი საშუალებით, შესაძლოა, პასუხი გაეცეს ისეთ კითხვებს, როგორიცაა : რამდენ ხანს დარჩა მთვარე ვულკანურად აქტიური შინაგან ნაწილში და როდის გაიფანტა მისი მაგნიტური ველი, რომელსაც მზის სხივებისგან სიცოცხლის ნებისმიერი ფორმის დაცვისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.

ზონდი შეეცდება ე.წ. „ქარიშხლების ოკეანიდან“, ანუ მთვარის იმ ნაწილიდან, სადაც აქამდე არანაირი მისია არ განხორციელებულა, 2 კილოგრამამდე ნიმუში შეაგროვოს.

მსგავსი მცდელობა 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული დღემდე არცერთ ქვეყანას არ ჰქონია და იმ შემთხვევაში, თუ მისია წარმატებული აღმოჩნდება, ჩინეთი გახდება მესამე ქვეყანა მსოფლიოში აშშ-სა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის შემდეგ, რომელიც მთვარიდან ნიმუშებს ჩამოიტანს.

აღსანიშნავია, რომ ჩინეთი ნიმუშების დედამიწაზე ჩამოტანას მარსიდანაც აპირებს და ამ მისიის განხორციელებას 2030 წლამდე გეგმავს.

წყარო :  reuters.com

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

43 წლის წინ კოსმოსში გაშვებული “ვოიაჯერ-2” რვა თვიანი დუმილის შემდეგ კავშირზე გამოვიდა

202011061318146227

ავსტრალიაში შეაკეთეს ანტენა DSS 43, რომლითაც NASA- სიგნალს გადასცემს “ვოიაჯერ-ს.
“ვოიაჯერ-2 “დედამიწაზე ადამიანის მიერ შექმნილი შექმნილი მეორე აპარატია, რომელიც თითქმის 19 მილიარდი კილომეტრით დაშორდა მშობლიურ პლანეტას. ანტენა დაზიანდა 2020 წლის მარტში. შიშობდნენ, რომ მოწყობილობასთან კომუნიკაცია სამუდამოდ გაწყდებოდა, მაგრამ 29 ოქტომბერს მეცნიერებმა მას ბრაძანება გაუგზავნეს – და 34 საათის და 48 წუთის შემდეგ პასუხი მოვიდა.”ვოიაჯერმა” მოახსენა, რომ მასთან ყველაფერი კარგადაა, სისტემები ნორმალურად მუშაობს, ბრძანებები შესრულებულია, ფრენა იქ, სადაც ფეხი არავის დაუდგამს, გრძელდება.

პროგრამა “ვოიაჯერ-2” 43 წლის წინ ამოქმედდა. მან ურანს მიაღწია 1986 წელს, ნეპტუნს 1989 წელს, პირველად შეისწავლა და გადაიღო ეს პლანეტები და 2018 წელს დატოვა ჰელიოსფერო – მზის პლაზმის მიერ შექმნილი ტერიტორია.
დედამიწიდან უფრო შორს არის მხოლოდ მისი თანამოძმე “ვოიაჯერ-1”. განიხილება, რომ ორივე ვოიაჯერმა დატოვა მზის სისტემა, თუმცა ეს საკითხი კვლავ საკამათოა .ორივემ დატოვა ჰელიოსფერო, მაგრამ მის მიღმა ასევე მდებარეობს ორტის ღრუბელი, რომელიც სათანადოდ არ არის შესწავლილი და მისი საზღვრები უცნობია. იგი შემოდის მზის გრავიტაციულ ველში, რომელიც ასევე ითვლება მზის სისტემის ნაწილად. ოორტის ღრუბლის გარე კიდეები მზიდან დაახლოებით ორი სინათლის წელითაა დაშორებული, ანუ მისი მანძილი დაახლოებით 19 ტრილიონი კილომეტრია. ეს 1000-ჯერ მეტია, ვიდრე რაც “ვოიაჯერმა” გაიარა მთელი თავისი მოგზაურობის განმავლობაში. NASA- ს ვებგვერდზე ნათქვამია, რომ მოწყობილობა მოძრაობს “ვარსკვლავთშორის სივრცეში მზის სისტემის გარე კიდეებზე”.
შეგახსენებთ, პროგრამა ვოიაჯერი (ინგლ. Voyager program) — ამერიკული სამეცნიერო პროგრამაა, რომლის საფუძველზეც 1977 წელს ნასამ კოსმოსში გაუშვა ორი იდენტური ავტომატური კოსმოსური ზონდი “ვოიაჯერ 1” და “ვოიაჯერ 2” მზის სისტემის მიღმა მდებარე სივრცის შესასწავლად.
თითოეული “ვოიაჯერზე” მიმაგრებულია მრგვალი ალუმინის ყუთი, შიგნით მოოქროვილი ვიდეო დისკია. დისკი შეიცავს 115 სლაიდს, რომლებიც შეიცავს ყველაზე მნიშვნელოვან სამეცნიერო მონაცემებს, დედამიწის ხედებს, მის კონტინენტებს, სხვადასხვა პეიზაჟებს, სცენებს ცხოველებისა და ადამიანების ცხოვრებიდან, მათ ანატომიურ სტრუქტურასა და ბიოქიმიურ სტრუქტურას, დნმ მოლეკულის ჩათვლით.
ორობით კოდში გაკეთებულია საჭირო განმარტებები და მითითებულია მზის სისტემის ადგილმდებარეობა 14 მძლავრ პულსართან მიმართებაში.”საზომ ხაზად” მითითებულია წყალბადის მოლეკულის ჰიპერფინი სტრუქტურა (1420 მეგაჰერცი)
გამოსახულებების გარდა დისკზე ჩაწერილია ხმები: დედის ჩურჩული და ბავშვის ტირილი, ჩიტებისა და ცხოველების ხმა, ქარისა და წვიმის ხმა, ვულკანებისა და მიწისძვრების გრუხუნი, ქვიშის შარიშური და ოკეანის მოქცევა. ადამიანის ლაპარაკი დისკზე წარმოდგენილია მოკლე მისალმებით მსოფლიოს ხალხთა 55 ენაზე.
გზავნილის სპეციალური თავი მსოფლიო მუსიკალური კულტურის მიღწევებს ეძღვება. დისკი შეიცავს ბახის, მოცარტის, ბეთჰოვენის ნაწარმოებებს, ლუის არმსტრონგის, ჩაკ ბერის ჯაზურ კომპოზიციებს, მრავალი ქვეყნის ხალხურ მუსიკას.(მათ შორის ქართული “ჩაკრულო” )დისკში ასევე არის ჩაწერილი კარტერის მიმართვა, რომელიც 1977 წელს შეერთებული შტატების პრეზიდენტი იყო.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

ასტეროიდი, რომლის ღირებულებაც მსოფლიო ეკონომიკას 70 000-ჯერ აღემატება

5fa04e3ee4c27

Nasa-მ ასტეროიდი დააფიქსირა, რომლის ღირებულებაც მსოფლიო ეკონომიკას 70 000-ჯერ აღემატება. ამის შესახებ CNN წერს. გამოცემის ცნობით, მარსსა და იუპიტერს შორის მდებარე მასაჩუსეტსის ზომის იშვიათი სახეობის ასტეროიდი $10 000 კვადრილიონად არის შეფასებული.

როგორც ცნობილია, ასტეროიდი სახელად “საიქი” (Psyche) ჯერ კიდევ 1852 წელს აღმოაჩინეს, ახლა კი დედამიწიდან უფრო ახლოს გახდა მისი დანახვის შესაძლებლობა.

სამეცნიერო ჟურნალში The Planetary გამოქვეყნებული ახალი კვლევა მიუთითებს იმაზე, რომ უიშვიათესი ასტეროიდის შემადგენლობას უდიდესი ასტრონომიული ღირებულება გააჩნია. კვლევის მიხედვით, ასტეროიდის დიამეტრი 225.3 კილომეტრია, და ის 70 000-ჯერ უფრო ღირებულია, ვიდრე გლობალური ეკონომიკა, ვინაიდან კვლევის მიხედვით, ასტეროიდი, სავარაუდოდ, მთლიანად რკინისა და ნიკელისგან შედგება. მისი ღირებულება 2019 წელს შეფასებული იყო $142 ტრილიონად.

“ჩვენ გვაქვს ნანახი ძირითადად მეტალისგან შემდგარი მეტეორიტები, თუმცა, ეს არის უნიკალური იმით, რომ შესაძლოა მთლიანად რკინისა და ნიკელისგან შედგებოდეს“, – აღნიშნავს მეცნიერი და ახალი კვლევის ავტორი ტრეისი ბეკერი.

ბეკერის თქმით, ასტეროიდი 370.1 მილიონი კილომეტრით არის დაშორებული დედამიწისგან.

როგორც CNN წერს, NASA აპირებს 2022 წლისთვის ასტეროიდზე გაგზავნოს უპილოტო ხომალდი, რომელიც მას შეისწავლის უფრო ახლოდან.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

ნასაში აცხადებენ, რომ მთვარეზე აღმოჩენილი წყალი იქ ბაზის შექმნას შეუწყობს ხელს

213123213

აშშ-ის კოსმოსურ სააგენტოში აცხადებენ, რომ მთვარეზე აღმოჩენილი წყალი ნასას დედამიწის ერთადერთ ბუნებრივ თანამგზავრზე დაგეგმილი მისიების განხორციელებას მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს, ვინაიდან ეს აჩენს შესაძლებლობას, რომ ორგანიზაციამ მთვარეზე ბაზა შექმნას.

მთვარეზე წყლის აღმოჩენის უკანასკნელი ფაქტი იმითაა უნიკალური, რომ განსხვავებით წინა აღმოჩენებისგან, როდესაც წყალს მთვარის მუდმივად ბნელ ნაწილში აფიქსირებდნენ, ამ შემთხვევაში წყლის მოლეკულები მთვარის ზედაპირის განათებულ ნაწილში აღმოაჩინეს.

„ის, თუ სად უნდა განთავსდეს მთვარის ბაზა, დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ სად არის მასზე წყალი,“- განაცხადა მილტონ კეინსის ღია უნივერსიტეტის პლანეტების პროფესორმა ჰანა სარჯენთმა.

აღსანიშნავია, რომ ნასა მთვარეზე ადამიანების გაგზავნას 2024 წელს აპირებს. მისიის მიზანი მომავალი, უფრო დიდი მისიისთვის მომზადებაა, რომელიც 2030 წლისთვის მარსზე ადამიანების გაგზავნას ითვალისწინებს.

ცნობისათვის, რამდენიმე დღის წინ ნასა-ს მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ რამდენიმე წლის წინ მთვარეზე დაფიქსირებული ქიმიური ნიშანი ერთმნიშვნელოვნად H2O-ია. მონაცემების შეგროვება ინფრაწითელი ატმოსფეროს სტრატოსფერული ობსერვატორიის (SOFIA) გამოყენებით განხორციელდა.

bbc.com

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

მთვარის მზით განათებულ ზედაპირზე წყალი აღმოაჩინეს – NASA

A full moon in Lahore

მთვარის მზით განათებულ ზედაპირზე წყალი აღმოაჩინეს. ინფორმაცია ამის შესახებ “ნასამ”, 26 ოქტომბერს გაავრცელა. აღნიშნული აღმოჩენა ნიშნავს, რომ წყალი არის მთვარის მთელ ზედაპირზე და არამხოლოდ მის ცივ, მზით გაუნათებელ ნაწილში.

“ნასას” ინფორამციით, NASA SOFIA-მ (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) წყალი აღმოაჩინა კლავიუსის კრატერში, რომელიც მთვარეზე დედამიწიდან ხილული ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კრატერია. მთვარზე დაკვირვებების შედეგად, მანამდე გარკვეული სახის წყალბადი აღმოაჩინეს, თუმცა მეცნიერებმა ვერ შეძლეს იმის დადგენა, ეს იყო წყალი თუ მისი ქიმიური ნათესავი ჰიდროქსილი.

“ჩვენ გქვონდა ნიშნები, რომ HO2 შესაძლოა მთვარის შედარებით ჩრდილოვან ადგილებში ყოფილიყო. ახლა კი ვიცით, რომ ეს ნამდვილად წყალია. ეს აღმოჩენა გამოწვევას წარმოადგენს მთვარის ზედაპირის მიმართ აქამდე არსებული ჩვენი აღქმისთვის და ზრდის ღრმა სივრცის შესასწავლად არსებულ ინტრიგას”, – განაცხადა მეცნიერმა, პოლ ჰერცმა.

“ნასას” ინფორმაციით, მიუხედავად მცირე რაოდენობის წყლის აღმოჩენისა, ეს სიახლე აჩენს ახალ კითხვებს წყლის წარმოშობასთან დაკავშირებით, თუ როგორ წარმოიქმნება ის უჰაერო მთვარის ზედაპირზე.

მთვარეზე წყლის არსებობის შესასწავლად “ნასა” 2024 წელს თანამგზავრზე მისიის გაგზავნას გეგმავს.

მთვარეზე პირველი ექსპედიციის შემდეგ არსებობდა მოსაზრება, რომ ის სრულად მშრალი იყო. ბოლო 20 წლის განმავლობაში განხორციელებული მისიების შედეგად კი მეცნიერებმა მთვარეზე წყლის არსებობის გარკვეული ნიშნები აღმოაჩინეს, მათ შორის, ყინულის ნაწილაკებიც. მიუხედავად ამისა, ამ დრომდე მისიები დარწმუნებით ვერ ამბობდნენ, ეს იყო H2O თუ OH.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

NASA- ს ზონდის მიერ ასტეროიდზე შეგროვებული ნიმუშები შესაძლოა დაიკარგოს

1435

NASA- ს ზონდი, რომელიც რამდენიმე დღის წინ დედამიწიდან 320 მილიონი კილომეტრის დაშორებით მდებარე ასტეროიდ „ბენუზე“ ქანებისა და მტვრის ნიმუშების შესაგროვებლად დაეშვა, იმდენი ნიმუშის შეგროვება შეძლო, რომ ნაწილი სპეციალური კონტეინერიდან იყრება.

NASA- ში აცხადებენ, რომ Osiris-Rex-ის ზონდის მიერ  ნიმუშების შეგროვების ოპერაციამ, როგორც ჩანს, ძალიან წარმატებულად ჩაიარა, თუმცა, გაჩნდა ნიმუშების დაკარგვის საშიშროება.

ორგანიზაციის ინფორმაციით, დედამიწაზე გამოგზავნილ სურათებში ჩანს, რომ კონტეინერის კარი ღიაა და ნიმუშის ნაწილი იყრება.

”ჩანს, რომ შეგროვებული ნიმუშის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკარგულია”, – განაცხადა მისიის ხელმძღვანელმა დანტე ლაურეტამ. მისი განმარტებით, ზონდმა დაახლოებით 400 გრამი ნიმუში შეაგროვა.

კონტეინერი კოსმოსურ ხომალდში უნდა მოათავსონ. NASA- ში აცხადებენ, რომ ეს პროცესი რაც შეიძლება მალე და უსაფრთხოდ უნდა განხორციელდეს.

ცნობისათვის, ოთხწლიანი მოგზაურობის შემდეგ NASA-ს კოსმოსური ზონდი Osiris-Rex-ი დედამიწიდან 320 მილიონი კილომეტრით დაშორებულ ასტეროიდ ბენუს ზედაპირზე რამდენიმე დღის წინ დაეშვა.

მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ მისიის შედეგად მოპოვებული ნიმუშების შესწავლით ნათელი მოეფინება იმას, თუ როგორ გაჩნდა მზის სისტემა 4.5 მილიარდი წლის წინ. კოსმოსური ხომალდი, რომლითაც ნიმუშები დედამიწაზე უნდა ჩამოვიდეს, ჩვენს პლანეტაზე 2023 წელს დაბრუნდება.

ბენუ ნახშირბადოვანი ასტეროიდია, რაც ნიშნავს, რომ მან შეინარჩუნა ის ქიმიური აგებულება და ქანები, რომელიც იყო 4.5 მილიარდი წლის წინ, როდესაც მზის სისტემა ჩამოყალიბდა.

წყარო : BBC 

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

მეცნიერებმა მარსის ზედაპირის ქვეშ ტბების სისტემა აღმოაჩინეს

shutterstock_1158748897

იტალიელმა მეცნიერებმა მარსის ერთ-ერთ პოლუსზე 4 ტბისგან შემდგარი სისტემა აღმოაჩინეს, რომლებშიც თხევადი წყალია. ტბების პლანეტის ზედაპირის ქვეშ მდებარეობს. სტატიას ამის შესახებ ჟურნალში Nature Astronomy გამოქვეყნდა.

კვლევა სპეციალისტების იმავე ჯგუფმა ჩაატარა, რომელმაც 2018 წლის ივლისში წითელ პლანეტაზე მიწისქვეშა ტბის არსებობის შესახებ განაცხადეს. აღმოჩენა მარსის რადიოზონდირების შედეგად მიღებული მონაცემების ანალიზის შედეგად გაკეთდა. ეს პროცესი აპარატმა MARSIS შეასრულა, რომელიც ორბიტალურ სადგურზე Mars Expres-ა განთავსებული. მაშინ მეცნიერებმა 2012-2015 წლებში 29 დაკვირვების შედეგით იხელმძღვანელეს, რაც ბევრ სპეციალისტისთვის საკმარისი არ იყო. ახალ ნამუშევარში კი იტალიელმა სპეციალისტებმა 2010-2019 წლებში გაკეთებული 134 დაკვირვება გამოიყენეს. მათ 2018 წელს აღმოჩენილი ტბის არსებობა დაადასტურეს და კიდევ 3 ახალი ტბა იპოვეს.

სპეციალისტებმა ასევე დაადგინეს, რომ ტბები ერთიან სისტემას ქმნიან. მათი საერთო ფართობი 75 ათასი კვადრატული კილომეტრია. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ წყალი ტბებში ძალიან მარილიანია – ტემპერატურისა და წნევის გათვალისწინებით სხვა შემთხვევაში ის თხევად მდგომარეობას ვერ შეინარჩუნებდა და გაიყინებოდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

4 სამყარო მზის სისტემაში, სადაც, შესაძლოა, სიცოცხლე არსებობდეს

ewrwefrwefr

დედამიწის ბიოსფერო შეიცავს სიცოცხლისთვის საჭირო ყველა ცნობილ ინგრედიენტს. ესენია: თხევადი წყალი, ენერგიის მინიმუმ ერთი წყარო და ბიოლოგიურად სასარგებლო ელემენტების და მოლეკულების მარაგები. თუმცა ამ ინგრედიენტების ნაწილი დედამიწის გარდა მზის სისტემაში სხვაგანაც გვხვდება.

მარსი – დედამიწის ერთ-ერთი ყველაზე მსგავსი პლანეტაა. მას აქვს 24.5-საათიანი დღე, პოლარული ყინულის ქუდები, რომლებიც ფართოვდება და იკუმშება სეზონების მიხედვით, და ზედაპირზე არსებული სხვადასხვა ქმნილება, რომელიც პლანეტის ისტორიის განმავლობაში წყალმა შექმნა.

მარსის ატმოსფეროში მეთანის და სამხრეთ პოლარული ყინულის ქუდის ქვეშ ტბის აღმოჩენა (რომელიც იცვლება სეზონების მიხედვით და დღის განმავლბაშიც კი) პლანეტას სიცოცხლის არსებობისთვის ძალიან საინტერესო კანდიდატად წარმოაჩენს.

აღსანიშნავია, რომ მეთანის არსებობა მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება წარმოიქმნას ბიოლოგიური პროცესებით. მაგრამ მარსზე მეთანის რეალური წყარო ჯერჯერობით ცნობილი არაა.

ევროპა

იუპიტერის მთვარე „ევროპა“ 1610 წელს გალილლეო გალილეიმ აღმოაჩინა. ის დედამიწის მთვარზე ოდნავ მცირეა და გაზის გიგანტის გარშემო ყოველ 3.5 დღეში ერთხელ ერთ წრეს აკეთებს.

„ევროპის“ ზედაპირი წყლის ყინულის უკიდეგანო სივრცეა. ბევრი მეცნიერი ფიქრობს, რომ გაყინული ზედაპირის ქვეშ თხევადი წყლის ფენაა – გლობალური ოკეანე, რომლის გაყინვას ხელს უშლის სითბოს მოქცევა და ის შესაძლოა 100 კმ-ზე მეტი სიღრმის იყოს.

ამ ოკეანის ერთ-ერთი მტკიცებულებაა გეიზერები, რომლებიც ზედაპირზე ყინულის ბზარებიდან ამოიფრქვევა.

მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ამ ოკეანეების სამყაროს ფსკერზე  შეიძლება შეგვხვდეს ჰიდროთერმული ხვრელები და ოკეანის ფსკერის ვულკანები. დედამიწაზე ასეთი თვისებები ხშირად ძალიან მდიდარი და მრავალფეროვანი ეკოსისტემების დამადასტურებელია.

ენცელადი

„ევროპის“ მსგავსად ყინულით დაფარული მთვარეა, რომელზეც თხევადი წყლის მიწისქვეშა ოკეანე მდებრეობს.

„ენცელადი“ „სატურნის“ გარშემო ბრუნავს და პირველად მეცნიერების ყურადღება მის სამხრეთ პოლუსთან უზარმაზარი გეიზერების მოულოდნელი აღმოჩენის შემდეგ მიიპყრო.

ამ გეიზერებში არა მხოლოდ წყალი, არამედ ორგანული მოლეკულები და კლდოვანი სილიკატური ნაწილაკების პატარა მარცვლებიც აღმოაჩინეს, რომლებიც მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება არსებობდეს, თუ მიწისქვეშა ოკეანის წყალი ფიზიკურ კონტაქტში იყო კლდოვან ოკეანის ფსკერთან მინიმუმ 90 ˚C ტემპერატურაზე.

ეს ძალიან ძლიერი მტკიცებულებაა ოკეანის ფსკერზე ჰიდროთერმული ხვრელების არსებობის შესახებ, რომელიც უზრუნველყოფს სიცოცხლისთვის საჭირო ქიმიას და ენერგიის ლოკალიზებულ წყაროებს.

ტიტანი

„ტიტანი“ „სატურნის“ უდიდესი მთვრეა. ის ერთდერთი მთვარეა მზის სისტემაში, რომელსაც რეალური ატმოსფერო აქვს.  იგი შეიცავს რთული ორგანული მოლეკულების სქელ ფორთოხლისფერ ნისლსა და წყლის ნაცვლად მეთანის ამინდის სისტემას – სეზონური წვიმებით, მშრალი პერიოდებით და ქარისგან შექმნილი ზედაპირული ქვიშის დიუნებით.

მისიატმოსფერო ძირითადად აზოტისგან შედგება, ეს არის მნიშვნელოვანი ქიმიური ელემენტი, რომელიც გამოიყენება ცილების მშენებლობაში სიცოცხლის ყველა ცნობილ ფორმაში. რადარის დაკვირვებებმა დააფიქსირეს თხევადი მეთანისა და ეთანის მდინარეებისა და ტბებისს და სავარაუდოდ, კრიოვულკანების არსებობაც ( ვულკანის მსგავსი ქმნილებები, რომლებიც თხევადი წყალს აფრქვევენ და არა ლავას).

ეს იმაზე მეტყველებს, რომ „ტიტანს“, ისევე როგორც „ევროპასა“ და „ენცელადს“  თხევადი წყლის წყალქვეშა რეზერვი აქვს.

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსის საინტერესოა

მას შემდეგ, რაც ვენერაზე სიცოცხლის შესაძლო კვალს მიაგნეს, რუსეთში ამბობენ, რომ ეს პლანეტა “რუსულია”

_114360925_jaxa-isas-akatsuki-project-team

მას შემდეგ, რაც ვენერაზე სიცოცხლის შესაძლო კვალს მიაგნეს, რუსეთში ფიქრობენ, რომ ის არც მეტი, არც ნაკლები რუსული პლანეტაა. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ამის შესახებ როსკოსმოსის ხელმძღვანელმა, დმიტრი როგოზინმა განაცხადა.

როგოზინის მტკიცებით, რუსები იყვნენ პირველები, ვინც ამ პლანეტის შესწავლა დაიწყეს და “მართალია ვენერაზე ჯოჯოხეთია”, “მაგრამ მაინც მათია”. ამავდროულად, როგოზინი ეჭვის ქვეშ აყენებს იმ ფაქტს, რომ ასტრონომებმა ვენერაზე სიცოცხლის შესაძლო კვალს მიაგნეს.

როგოზინმა აღნიშნა, რომ ვენერას შესასწავლი ექსპედიცია, Venera-D, აშშ-სთან ერთად 2027-2029 წლებში ჰქონდათ დაგეგმილი, მაგრამ ახლა ფიქრობენ, დამოუკიდებელი რუსული ექსპედიცია უფრო ადრე, 2021-2030 წლებში გაუშვან, იმ არგუმენტით, რომ ვენერა “მაინც რუსული პლანეტაა”.

მეცნიერთა გუნდის თქმით, მათ ვენერას მჟავურ ღრუბლებში აღმოაჩინეს აირი, სახელად ფოსფინი, რომელიც მიანიშნებს იმაზე, რომ ჩვენს მეზობელ პლანეტაზე მიკრობები შეიძლება არსებობდნენ.

მკვლევრებს თავად სიცოცხლის ფორმებისთვის არ მიუგნიათ, თუმცა საქმე ისაა, რომ ფოსფინი დედამიწაზე იმ ბაქტერიისგან წარმოიქმნება, რომელიც უჟანგბადო გარემოში არსებობს. ასტრონომთა საერთაშორისო გუნდმა ეს ნაერთი პირველად ჰავაიში მდებარე ჯეიმს კლერკ მაქსველის ტელესკოპით შენიშნა, შემდეგ კი აღმოჩენა ჩილეში მდებარე ატაკამას რადიო ტელესკოპით გადაამოწმა.

ფოსფინი — ფოსფორის ატომი, რომელზეც წყალბადის სამი ატომია მიერთებული — ადამიანებისთვის ძალიან მომწამვლელია.

მკვლევართა თქმით, მათ ვენერას ღრუბლებში ფოსფინის კონცენტრაციის არსებობის ამხსნელი არაბიოლოგიური წყაროები — ვულკანური მოვლენა, მეტეორიტები, ელვა და სხვადასხვა ქიმიური რეაქცია — გააანალიზეს, მაგრამ არცერთი მათგანი არ აღმოჩნდა დამაჯერებელი.

კვლევა ახლაც მიმდინარეობს, რათა მეცნიერებმა ან სიცოცხლის არსებობის დადასტურება შეძლონ, ან ალტერნატიულ ახსნამდე მივიდნენ.

წყარო : on.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
1 2 3 31
Page 1 of 31