close

ეს საინტერესოა

ს საინტერესოა

გერმანიაში უსახლკაროთათვის საძილე კაფსულები დამონტაჟდა

1611322574

გერმანიის ქალაქ ულმში უსახლკარო ადამიანებისთვის საცხოვრებელი კაფსულები დამონტაჟდა, რათა ზამთრის ცივი თვეების უსაფრთხოდ გატარება შეძლონ.

8 იანვარს, ინოვაციური კაფსულები მთელი ქალაქის მასშტაბით, ისეთ ადგილებზე დაიდგა, რომლებსაც უსახლკარო ადამიანები ხშირად სტუმრობენ. ფოლადისა და ხისგან დამზადებული საცხოვრისები თბოიზოლირებული და წყალგამძლეა, მათ მზის ენერგოპანელები და კომუნიკაციის სისტემაც დაემატა, მაქსიმალური კომფორტისთვის.

როდესაც საცხოვრისი დაკავებულია, საქველმოქმედო ორგანიზაციას სიგნალი ეგზავნება, რათა გამოყენების შემდეგ მოხალისეებმა მისი დალაგება შეძლონ. საქველმოქმედო ორგანიზაცია უსახლკარო ადამიანებთან დაკავშირებასაც ცდილობს, რათა საჭიროების შემთხვევაში, დახმარება აღმოუჩინოს.

კაფსულები პირველად ორი წლის წინ გამოჩნდა, მას შემდეგ მნიშვნელოვნად დაიხვეწა, ცივ კლიმატს მოერგო, ორი ადამიანის დატევა შეუძლია, რომელთაც ქარი და სიცივე არ შეაწუხებთ. კაფსულის დახვეწა გაგრძელდება, შემუშავდება ენერგო-დაზოგვის ხერხები და მეტად მოერგება ბენეფიციართა საჭიროებებს.

პროექტის ორგანიზატორები ინოვაციის ევროპის მასშტაბით გავრცელებას იმედოვნებენ. 2017 წლის მონაცემებით, გერმანიის უსახლკაროთა პოპულაცია 650 ათასი ადამიანისგან შედგება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოაედიცინა

ადამიანებს, რომლებიც ახლო კონტაქტის მიუხედავად არ ინფიცირდებიან, კორონავირუსის მიმართ თანდაყოლილი იმუნიტეტი აქვთ – ცერცვაძე

cercvadze

არსებობს 2 ტიპის იმუნიტეტი, თანდაყოლილი და შეძენილი. დიდი ალბათობით იმ ადამიანებს, ვისაც კოვიდინფიცირებულთან ახლო კონტაქტის მიუხედავად ვირუსით ინფიცირება არ აღენიშნებათ, კორონავირუსის მიმართ თანდაყოლილი იმუნიტეტი აქვთ, – ამის შესახებ გადაცემაში „დილის შოუ“ ინფექციური პათოლოგიისა და შიდსის ცენტრის ხელმძღვანელმა თენგიზ ცერცვაძემ განაცხადა.

მისივე თქმით, არსებობს სხვა თეორიაც, რომ ადამიანმა, ვისაც კორონავირუსი არ ემართება ადრე გადაიტანა რომელიმე სხვა ინფექცია კორონავირუსით.

„საკმარისადაა ისეთი შემთხვევები, როცა კოვიდინფიცირებულთან ახლო კონტაქტის მიუხედავად ადამიანი არ ინფიცირდება, ამის შესანიშნავი მაგალითი გვქონდა კლინიკაში, პანდემიის ჯერ კიდევ დასაწყისში. 2 წყვილი იწვა კლინიკაში, 1 იყო ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი, ხოლო მე-2 კი რელიგიური ადამიანები. ცოლ-ქმრის შემთხვევაში ქალი იყო კოვიდინფიცირებული, კაცმა კი არ მიატოვა, ახალდაქორწინებულები იყვნენ და მე უნდა ვიყო ჩემს მეუღლესთანო და იყო მასთან 15 დღე. იმაზე ახლო კონტაქტი შეუძლებელია, ვიდრე ისინი იყვნენ 15 დღის განმავლობაში 1 პალატაში და მაინც არ დაემართა. რაც შეეხება სასულიერო პირებს, მათ ერთმანეთი არ მიატოვეს და 17 დღე 1 პატარა პალატაში იწვნენ და არ დაემართა.

არსებობს 2 ტიპის იმუნიტეტი, თანდაყოლილი და შეძენილი. შეძენილია იმუნიტეტი, რომელიც დაავადების გადატანის, ან ვაქცინაციის შემდეგ დაგვრჩება, ხოლო თანდაყოლილი იმუნიტეტი კი დაბადებიდან აქვს ადამიანს.

დიდი ალბათობით იმ ადამიანებს, ვისაც კოვიდინფიცირებულთან ახლო კონტაქტის მიუხედავად ვირუსით ინფიცირება არ აღენიშნებათ, კორონავირუსის მიმართ თანდაყოლილი იმუნიტეტი აქვთ.

არსებობს სხვა თეორიაც, რომ ადამიანმა, ვისაც კორონავირუსი არ ემართება ადრე გადაიტანა რომელიმე სხვა ინფექცია კორონავირუსით, რასაც გაციებითი დაავადებები ჰქვია, იქ კორონავირუსებია 15-20%-ში და შესაძლოა ისეთ კორონავირუსიც გადაიტანა, რომელსაც ჯვარედინი ცილები ჰქონდა ახალ კორონავირუსთან, რამაც მისცა იმუნიტეტი, შეიძლება ასეც იყოს“, – განაცხადა ცერცვაძემ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციას საინტერესოაექნოლოგიები

ილონ მასკი კონკურსს აცხადებს – პრიზი 100 მილიონი დოლარი

elon-musk-happy

,,100 მილიონ დოლარს მივცემ მას, ვინც ნახშირორჟანგის შთანთქმის საუკეთესო ტექნოლოგიას შექმნის.”– ამბობს ილონ მასკი

 

 

უკვე ცნობილია, რომ ილონ მასკი მსოფლიოს უმდიდრესი ადამიანი გახდა და Amazon–ის აღმასრულებელ დირექტორს ჯეფ ბეზოს გადაუსწრო. ისიც ვიცით, რომ სამყაროში კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული პრობლემები უფრო აქტუალური ხდება.

Tesla-სა დ  SpaceX– ის დამფუძნებელმა ილონ მასკმა ხუთშაბათს Twitter–ის ოფიციალურ გვერდზე გამოაქვეყნა ახალი კონკურსი. ,,100 მილიონ დოლარს მივცემ მას, ვინც ნახშირორჟანგის შთანთქმის საუკეთესო ტექნოლოგიას შექმნის.”– ამბობს ილონ მასკი

დეტალები აღნიშნული კონკურსის შესახებ ამჟამად ცნობილი არ არის და სავარაუდოდ, შემდეგ კვირაში გამოქვეყნდება.

2012 წელს ილონ მასკმა ხელი მოაწერა ინიციატივას, სახელწოდებით ,,“Giving Pledge”, რომელიც ბილ გეიტსმა და უორენ ბაფტმა წამოაყენეს. ინიციატივის თანახმად ხელმომწერებმა ქონების მინიმუმ ნახევარი უნდა გაიღონ და მოახმარონ სამეცნიერო განათლებას, განახლებადი ენერგიის კვლევას, კოსმოსის კვლევებს და ა.შ.

Forbes– ის სექტემბრის მონაცემებით კი ილონ მასკმა მხოლოდ 100 მილიონი დოლარი გაიღო მსგავსი პროექტებისთვის, რაც მისი ქონების 1%-ზე ნაკლებია.

მიუხედავად ამისა, ილონ მასკის მიერ შემოთავაზებული კონკურსი, ნახშირორჟანგის შთანთქმის საუკეთესო ტექნოლოგიის შექმნასთან დაკავშირებით, მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლაში, განსაკუთრებით ბაიდენის ადმინისტრაციის პირობებში, რადგან ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი აპირებს ამ  საკითხზე მუშაობას.

წყარო: Business Insider

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოა

ქარხანში, სადაც Oxford/AstraZeneca-ს მიერ შექმნილ ვაქცინას აწარმოებენ, ხანძარია – არიან დაღუპულები

7868345638

ინდოეთში მსოფლიოს ყველაზე დიდი ვაქცინების მწარმოებელი ქარხანა იწვის, არის მსხვერპლი.

გავრცელებული ინფორმაციით ხანძრის შედეგად ხუთი ადამიანია გარდაცვლილი.

ჯერჯერობით არ ვცელდება ინფორმაცია, ხანძრის გამომწვევ მიზეზებზე.

„ხანძარი გავლენას ვერ მოახდენს კოვიდ -19-ის წარმოებაზე“, – აცხადებენ Serum Institute-ში, სადაც ხანძარს უკვე რამდენიმე საათია, ებრძვიან.

ქარხანაში Oxford/AstraZeneca-ს მიერ შექმნილ ვაქცინას აწარმოებენ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოა

ნისლის გამო მატჩი შეწყდა, მაგრამ მეკარე გვიან მიხვდა

373451576589442-750×375

1937 წელს ჩელსი-ჩარლტონის მატჩის მიმდინარეობისას მოედანზე ძლიერი ნისლი ჩამოწვა და ხილვადობა მინიმუმამდე დავიდა. ამიტომ, მსაჯმა 70-ე წუთზე გადაწყვიტა თამაში შეეჩერებინა, რაც ჩარლტონის მეკარემ სემ ბერტრამმა ვერ გაიგო და მატჩისთვის განკუთვნილი 20 წუთი მარტომ გაატარა მოედანზე.

 

გთავაზობთ ამონარიდს სემ ბერტრამის სახალისო ინტერვიუდან:

“დიდხანს ვიდექი კარში, მაგრამ არც ბურთი, არც ჩემი თანაგუნდელები და არც მეტოქე გუნდის ფეხბურთელები არ გამოჩენილან.”

“დარწმუნებული ვიყავი, რომ ტერიტორიული უპირატესობის გამო ჩემი თანაგუნდელები ჩელსის ფეხბურთელებს არ აძლევდნენ უფლებას შეეტიათ ჩარლტონის კარისათვის”.

“ბოლოს დავინახე თუ როგორ გამოდიოდა სქელი ნისლიდან ადამიანის სილუეტი, ვინაიდან არ ვიცოდი თუ ვინ იყო-ჩემი თანაგუნდელი თუ მოწინააღმდეგე გუნდის ფეხბურთელი, მე მოვემზადე კარის დასაცავად”

“ნისლიდან გამოსული ადამიანი ფეხბურთელი კი არა პოლიციელი აღმოჩნდა, რომელმაც მკითხა: აქ რას აკეთებ? მოედანზე არავინა, შეხვედრა 15 წუთის წინ დამთავრდა!”

“როცა, მე შევედი გასახდელში, ჩემს დანახვაზე ჩემს თანაგუნდელებს ხარხარი აუვარდათ გასაგები მიზეზის გამო”

ალბათ ეს ისტორია ყველაზე სასაცილოა, რაც კი ოდესმე ფეხბურთში მომხდარა.

წყარო : players.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოა

კანადაში დააჯარიმეს ქალი, რომელიც კომენდანტის საათის დროს ქმარს ძაღლის საბელით ასეირნებდა🐕‍🦺

865853

კანადაში წყვილი კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით დაწესებული კომენდანტის საათის დარღვევის გამო დააჯარიმეს, მას შემდეგ, რაც პოლიციამ შენიშნა, რომ ქალი ქმარს ძაღლის საბელით „ასეირნებდა“. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ინციდენტი კვებეკის პროვინციაში მოხდა, სადაც COVID-19-ის გავრცელების პრევენციის მიზნით 20:00-დან 05:00 საათამდე კომენდანტის საათი მოქმედებს. თუმცა, ამ დროს მოქალაქეებს სახლთან ახლოს ძაღლების გასეირნების უფლება აქვთ.

სამართალდამცველებმა წყვილი ქუჩაში 21:00 საათზე შენიშნეს. მათ პოლიციელებს აუხსნეს, რომ შინაური ცხოველებისთვის დაწესებულ წესს ემორჩილებოდნენ და სამართალდამცველებთან არ თანამშრომლობდნენ. შედეგად, თითოეულ მათგანს $1 212 დოლარის ოდენობის ჯარიმის გადახდა მოუწევს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოაედიცინა

ბულგარეთში ბავშვი СOVID 19-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულებით დაიბადა

shutterstock_631261640-1

ბულგარეთის ქალაქ პაზარჯიკში ახალშობილ ბავშვს СOVID 19-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულები აღმოაჩნდა.

ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, ბავშვის დედა, 28 წლის ქალი საავადმყოფოში კორონავირუსის სიმპტომებით მიიყვანეს. კოვიდ ტესტმა დადებითი პასუხი აჩვენა, რის შემდეგაც ექიმებმა ქალისთვის საკეისრო კვეთის გაკეთების გადაწყვეტილება მიიღეს. ოპერაციამ წარმატებით ჩაიბარა.

ახალშობილს ანტიგენტის ტესტირება ჩაუტარეს. მას СOVID 19-ის საწინააღმდეგო ანტისხეულები აღმოაჩნდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოა

ამერიკელ პროგრამისტს დაავიწყდა ელექტრონული საფულის პაროლი, რომელზეც 240 მილიონი დოლარის ბიტკოინს ინახავს

717c0ec30a0d5d60f04f4f276de9393f

წარმოშობით გერმანელ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში მცხოვრებ პროგრამისტს, სტეფან ტომასს იმ ელექტრონული საფულის პაროლი დაავიწყდა, რომელზეც 7 002 ბიტკოინს ინახავს.

გასულ თვეში ბიტკოინმა ისტორიული ზრდა განიცადა, თვეში-92%-ით, დღეს კი ერთი ბიტკოინის ფასი დაახლოებით 34 500 დოლარია. ამჟამად სტეფან ტომასის ელექტრონულ საფულეში 240 მილიონი დოლარის ღირებულების ბიტკოინი ინახება. პროგრამისტმა ელექტრონული საფულის პაროლი მყარ დისკზე შეინახა, ცნობილი როგორც IronKey. მყარი დისკი პაროლის გამოსაცნობად 10 ცდას ითვალისწინებს, თუმცა ტომასს მხოლოდ ორი ცდა დარჩა. მცდელობების ამოწურვის შემდეგ დისკზე ჩაწერილი ინფორმაცია სრულად წაიშლება.

პროგრამისტი კრიპტოვალუტით 2010 წელს დაინტერესდა და ამ თემასთან დაკავშირებით 2011 წელს ვიდეოებს აქვეყნებდა, რომლებშიც მოკლედ ხსნიდა კრიპტოვალუტისა და ბიტკოინების კონცეფციის შესახებ. ცოტა ხნის შემდეგ კი საჩუქრად 7 002 ბიტკოინი მიიღო, როდესაც მისი ფასი საკმაოდ დაბალი იყო და პაროლი მყარ დისკზე შეინახა, ასევე ფურცელზე დაწერა, რომელიც იმავე წელს დაკარგა. პროგრამისტი აღარ აპირებს ისევ სცადოს მყარდ დისკზე შესვლა და დაელოდება დროს, როდესაც რაიმე ახალი გამოგონებით შეძლებს რთული პაროლის გამოცნობას.

წყარო: The New York Times

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოაედიცინა

იმნაძე: 3 ქალაქში გვაქვს – 80º-იანი მაცივრები, დღესვე შეგვიძლია 200 000 დოზა ფაიზერის მიღება

paata-imnadze_w_h-scaled

ქალბატონმა თამარმა უკვე თქვა, ჩვენ მზად ვართ ყველა ტიპის ვაქცინის მისაღებად, ამაზე რომ მოიხსნას ყოველგვარი კითხვები.

ჩვენ გვაქვს მინუს 80-გრადუსიანი მაცივრები თბილისში, ქუთაისში და ბათუმში, ამის პრობლემა საერთოდ არ არსებობს, დღესვე მივიღებთ 200 000 დოზას…

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ანათლებას საინტერესოასტორია

ქალები, რომელთა მიღწევებიც კაცებს მიაწერეს

18-margaret-keane-wbigeyes.w700.h700.jpeg

პირველი ელექტრონული კომპიუტერის პროგრამა ქალის მიერ იყო შექმნილი. დღევანდელი Wi-Fi და ბლუთუზი ქალი მსახიობის რადიო-ტექნოლოგიების შესწავლის დამსახურებით არსებობს. პირველი კაცის მთვარეზე დაშვება და უსაფრთხოდ დაბრუნება ქალი კოლეგის მეშვეობით მოხდა.

კაცი მეცნიერებისგან მათი კოლეგა ქალების მიღწევების მიწერა იმდენად ხშირია, რომ მას სახელიც დაარქვეს და მატილდას ეფექტი უწოდეს. ამ ყველაფერს ასახავს რიცხვებიც. ყველა კატეგორიაში ქალებმა 51-ჯერ მოიგეს ნობელის ჯილდო, კაცებმა კი 853-ჯერ. აქ ვსაუბრობთ არა მხოლოდ ქიმიკოსებზე, ბიოლოგებსა და ფიზიკოსებზე, ამას ასევე ვხედავთ ისტორიაში. საქმე რომელიც ბევრმა ქალმა ხელოვანმა, არქიტექტორმა და გამომგონებლებმა შეასრულა, ხშირად მათ კაც კოლეგებს ან თუნდაც ქმრებს მიაკუთვნეს. დროა ასეთ ქალებს და მათ დამსახურებებს გავეცნოთ.

მარგარეტ კინი, ხელოვანი

 

1960-იან წლებში ნახატმა Big Eye ვოლტერ კინს უდიდესი პოპულარობა მოუტანა. ის 1964 წლის მსოფლიო გამოფენაზეც გამოიფინა.

 

1970 წელს, ვოლტერ კენის ყოფილმა ცოლმა, მარგარეტმა რადიოში თქვა, რომ ამ სერიების შემქმნელი თვითონ იყო. როდესაც ყოფილმა ცოლ-ქმარმა ამ საქმეზე დავა დაიწყო Union Square-ზე, ვოლტერი არ გამოჩნდა. 1986 წელს მარგარეტმა ვოლტერი სასამართლოში მიიყვანა. ვოლტერმა აქტივობაში მონაწილეობაზე უარი მხრის დაზიანების გამო თქვა, როცა მარგარეტმა 4 მილიონ დოლარიანი ნახატი თითქმის 1 საათში გადახატა. მოგვიანებით კი ინტერვიუში თქვა: ქორწინების შემდეგ ნახატებს ხელს “კინით“ ვაწერდი, რადგან ეს ჩემი გვარიც იყო. მას ჩემი ნამუშევრების მისაკუთრების და ფულის მიღების შესაძლებლობა ამიტომ ჰქონდა. მას შემდეგ, რაც მარგარეტმა ეს აღმოაჩინა, ყოფილი ქმრისთვის კითხვების დასმა არ დაუწყია, რადგან მისი რეაქციის ეშინოდა. “ჩემი ცხოვრების გამო მეშინოდა,”- თქვა მან. მაგრამ პირიქით მოხდა, ხალხში მას მხარი დაუჭირა. მარგარეტმა საბოლოოდ მიიღო მისთვის კუთვნილი თანხაც და აღიარებაც. ამ ამბის მიხედვით, ტიმ ბარტონმა 2014 წელს ფილმი Big Eyes გადაიღო.

ელიზაბეთ “ლიზი” მეგი, თამაშების დიზაინერი

 

1900-იან წლებში, ლიზი მეგიმ The Landlord’s Game-ის დიზაინი შექმნა, რაც მისი რწმენის, გეორგიზმის დემონსტრაცია იყო. თამაშს კვადრატის ფორმის დაფა, ყალბი ფული და “ციხეში წადის” ოთხკუთხედი ბარათი ჰქონდა. თამაში ორ რაუნდად იყოფოდა: ანტი-მონოპოლისტურად, სადაც მოთამაშეები მიწას ყიდულობენ და თანასწორად იყოფენ, და მონოპოლისტური, მოთამაშეებისთვის, რომლებიც ინდივიდუალურად იმუშავებენ, რათა რაც შეიძლება მეტი ფული მიიღონ და მათი კონკურენტი გააკოტრონ.

 

1903 წელს ეს თამაში ძალიან პოპულარული გახდა მეგის მეგობრების თამაშებთან, პატენტებთან ერთად, რომელთა გაკეთებაზეც მეგი დათანხმდა. როდესაც ჩარლზ დეროუმ, მეგის “მტერმა” ის ითამაშა, იდეა მოიპარა, გააფერადა და მარტივი ილუსტრაციები დაამატა, მას Monopoly დაარქვა. თამაში 1935 წელს Parker Brothers-მა იყიდა და დეროუ პირველი მილიარდერი გახდა, რომელმაც ამას ასეთი თამაშით მიაღწია.

დიდი ხნის მანძილზე, თამაშის შემქმნელად დეროუ მოიაზრებოდა. გასათვალისწინებელია, რომ თამაშს ინსტრუქციების წიგნში მისი შექმნის ისტორიაც იყო დაბეჭდილი, მასში ეწერა: “1934 წელს, ჩარლზ ბი დეროუმ პენსილვანიიდან, Parker Brothers-ისთვის სპეციალურად შექმნა თამაში MONOPOLY.” მეგი თამაშის შემქმნელად მის სიცოცხლეში არ უღიარებიათ და დღეს თამაშის ნამდვილი მოწოდება, მიზანი დაკარგულია.

ქეთრინ ჯონსონი, მათემატიკოსი

 

1950-იანებში, ქეთრინ ჯონსონი (დაბადებული 1918 წელს) სხვა ქალებთან ერთად მუშაობდა, რომლებიც აანალიზებენ მონაცემებს და ასრულებენ კომპლექსურ მათემატიკურ გათვლებს NASA- სთვის. როდესაც ის 1953 წელს ფრენების საკვლევ ჯგუფში დროებით გადავიდა. ჯონსონი გახდა პირველი ქალი და მისი რასის პირველი წარმომადგენელი, რომელიც ჯგუფს შეუერთდა. მისი ცოდნით კი რასისტული და გენდერული ბარიერი მარტივად გადალახა, ისეთ შეხვედრებზე იწყვევდნენ, სადაც ქალებს არ პატიჟებდნენ.

 

მაგრამ მიერ შესრულებული ყველა სამუშაო ვერ დაფასდა, რადგან მაშინ ქალებს ჩანაწერებში თავიანთი სახელების მითითების უფლება არ ჰქონდათ. თუმცა ჯონსონი პირველი ქალი გახდა, ვინც ყველაფერი შეცვალა. “მოხსენება დავასრულე და მასში ჩემი სახელი შევიდა, ეს პირველი შემთხვევა იყო, როცა ჩემი დანაყოფიდან რამეზე ქალის სახელი ეწერა,”- ამბობდა ის. სწორედ ჯონსონი იყო ის ადამიანი, რომელმაც კოსმოსში პირველი ამერიკელის, აპოლო 11-ის ტრაექტორია შეიმუშავა და კოსმოსური მოგზაურობის ძირითადი პროგნოზები გააკეთა. მისი დამსახურებით ასტონავტი ჯონ გლენი პირველი ამერიკელი გახდა დედამიწის ორბიტაზე. ჯონსონი და მისი შავკანიანი ქალი კოლეგა 2016 წლის ფილმში Hidden Figures-ში არიან ნახსენები, ისევე როგორც იმავე სახელწოდწების წიგნში.

ელენე ბაქრაძე (დარიანი) პოეტი

 

ქართველი პოეტის და ცისფერყანწელთა ორდენის წევრის, პაოლო იაშვილის შემოქმედებაში “დარიანული ციკლი” ყოველთვის განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევდა. ეს არის  14 ლექსი, რომელიც ქალურ ეროტიკულ გრძნობებსა და სასიყვარულო განცდებს კარგად აღწერს.

 

1916 წელს შეიქმნა ცისფერყანწელთა ორდენი და მათი პირველი ჟურნალი გამოიცა. მალევე, ელენე დარიანის ფსევდონიმით დაიბეჭდა ცნობილი ლექსი “პირამიდებში.”

ლიტერატურათმცოდნე გიორგი ჯავახიშვილმა ელენე ბაქრაძის არქივის საფუძვლიანი შესწავლის შემდეგ მოსაზრება გამოთქვა, რომ ამ ფსევდონიმის უკან სწორედაც პაულო იაშვილის ახლო მეგობარი, ელენე ბაქრაძე დგას. თავად პაოლო იაშვილს არასდროს უთქვამს, რომ ლექსები თავად ეკუთვნოდა.

მარგარეტ ნაითი, გამომგონებელი

 

არგუმენტირებულად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მარგარეტ ნაითი მე-19 საუკუნის ყველაზე ცნობილი ქალი გამომგონებელია. ის პატარა ასაკიდანვე ცდილობდა ახალი რაღაცების შექმნას. მისი განსაკუთრებული გამოგონება მაშინ გამოჩნდა, როცა თინეიჯერმა მუშაობა ტექსტილის ქარხანაში დაიწყო. მუშაობისას საქსოვი დაზგის ერთი ნაწილი, რომელიც ძაფს იჭერს, ამოვარდა და ნაითის კოლეგა დააზიანა, ამის შემდეგ დაიწყო ფიქრი, როგორ დაეფარა ეს ნაწილი, რომ აღარავინ დაშავებულიყო. მისი გამოგონება გამოყენებადი გახდა და მისი ასლი ბევრმა ქარხანამ შექმნა. ნაითს კომპენსაციას არ უხდიდნენ.

განსაკუთრებით გვიან 1860-იან წლებში მან მუშაობა Columbia Paper Bag Company-ში დაიწყო, სადაც მან მექანიზმი გამოიგონა, რომელიც ქაღალდის ბრტყელძირიან ჩანთებს აკეთებდა, მას დღესაც იყენებენ. თუმცა, ეს იდეა ჩარლზ ენანმა მოიპარა, ის მექანიზმის აწყობისას ქარხანაში იმყოფებოდა. ნაითმა ენანს სასამართლოში უჩივლა, 1871 წელს სასამართლო ნაითის სასარგებლოდ დასრულდა. მაგრამ ცხოვრების მანძილზე არანაირი კომპენსაცია არ მიუღია. მას “ქალ ედისონადაც” მოიხსენიებდნენ.

დენის სკოტ ბრაუნი, არქიტექტორი

 

2018 წელს, არქიტექტორი დენის სკოტ ბრაუნი (1931 წელს დაბადებული) Soane Medal-ზე გლობალური გავლენისთვის დააჯილდოვეს. ეს ინდივიდუალური აღიარება ეწინააღმდეგება 1991 წელს პრიტზკერის არქიტექტურის პრიზს, რომელიც ბრაუნის ქმარს გადაეცა, მიუხედავად იმისა, რომ ნომინირებულ სამუშაოში ორივე თანასწორად იღებდა მონაწილეობას. სკოტ ბრაუნი დაჯილდოებას ვერ დაესწრო, ხოლო როცა ორგანიზაციას ამ გადაწყვეტილებისთვის დაუპირისპირდნენ, მათ თქვეს, რომ ჯილდოს გაცემა მხოლოდ ერთი ადამიანისთვის იყო შესაძლებელი. მაგრამ უნდა აღვნიშნოთ, რომ 1988 წელს ჯილდო ერთდროულად ორ კაცს გადაეცა.

არქიტექტურის ფირმის თანაპარტნიორმა, სკოტ ბრაუნმა აღმოაჩინა, რომ საერთო მიღწევებზე მხოლოდ მის ქმარს მოიხსენიებდნენ ხოლმე. ის მთელი კარიერის მანძილზე ღიად იბრძოდა სექსიზმის წინააღმდეგ. არქიტექტორის ესეი “ოთახი ზემოთ? სექსიზმი და ვარსკვლავების სისტემა არქიტექტურაში” (1989) აღწერს სირთულეებს, და როგორ მოიპოვა აღიარება სივრცეში, სადაც მამაკაცი დომინირებს. ბრაუნი აგრძელებს კამპანიებს არქიტექტურაში თანასწორობისთვის. ის ახლა XX საუკუნის ერთ-ერთ წამყვან არქიტექტორად ითვლება.

ჰედი ლამარი, მსახიობი და გამომგონებელი

 

ავსტიელ-ამერიკელ მსახიობ ჰედი ლამარს (1914-2000) ხშრად მსოფლიოში ყველაზე ლამაზ ქალად მოიხსენიებენ, შეიძლება ის ჰოლივუდის ფილმებიდან გახსოვდეთ. ჰედი ძალიან ჭკვიანი გამომგონებელიც გახლდათ.

 

ლამარი გადაღებების შესვენებისას ტრაილერში ან სახლში ახალ იდეებზეც მუშაობდა. ის მისი შეყვარებულის, ჰოვარდ ჰიუჯს თვითმფრინავის კვადრატულ ფრთებს ჩიტებსა და თევზებზე წიგნების შესწავლით ეხმარებოდა, მან ასევე შუქნიშნის გაუმჯობესებული ვარიანტი შემოგვთავაზა.

მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას, ლამარი კონცენტრირებული იყო მისი გამოგონებებით მოკავშირეების დახმარებაზე. მაგრამ წყალქვეშა ხომალდი რადიოტალღებით კონტროლდებოდა, რომელშიც მტერი ამჩნევდა. ლამარმა მოიფიქრა, რომ სიგნალის სხვადასხვა სიხშირეზე გადაყვანით შესაძლებელი იყო მისი დაცვა. თუმცა მას ფორმალური მომზადება გავლილი არ ჰქონდა, ამიტომ გამომგონებელ ჯორჯ ენთეილთან კოლაბორაცია გადაწყვიტა.

”სიხშირის პოტენციალი”, რომელსაც ჰედი გვთავაზობდა, დაცული Wi-Fi-ის, GPS-ის და ბლუთუზის წინამორბედია. ამ გამოგონებას მოგვიანებით სამხედრო სამსახურში იყენებდნენ. მას სიცოცხლეში საკმარისად არ აღიარებდნენ. როდესაც გამომგონებელთა საერო საბჭოში გაერთიანება მოისურვა, მას უპასუხეს, რომ სჯობდა ცხოვრება ომის ობლიგაციების პოსტერების გაყიდვაში გაეტარებინა. :ვფიქრობ,ადამიანების ტვინი ბევრად საინტერესოა, ვიდრე მათი გარეგნობა”, – ამბობდა ლამარი.

ENIAC-ის პროგრამისტები

 

1946 წელს, 6 ქალი პირველი სრულიად ელექტრონული და დაპროგრამებული კომპიუტერის შესაქმნელად მუშაობდა. ქეითლინ ანტონელს, ჯენ ბარტიკს, ფრანცის ბეტი ჰოლბერტონს, მერლინ მელტეზის, ფრანცის სპენსსა და რუთ თეითელბომს პენსილვანიის უნივერსიტეტის მურის ელექტრო ინჟინერიის სკოლის მიერ, ამერიკის არმიისთვის ENIAC-ის (ელექტრონული ინტეგრატორი და კომპიუტერი) დაპროგრამება დაევალათ. კომპიუტერს მეორე მსოფლიო ომში გამოიყენებდნენ, არტილერიის ტრაექტორიაზე სამუშაოდ. პროექტი უდიდესი საიდუმლო იყო და ქალების ვინაობა, რომლებმაც სამუშაო შეასრულეს არ გამჟღავნებულა.

 

1980 წლამდე ქალი პროგრამისტების დამსახურებაზე არავინ იცოდა. 1980 წელს, ჰარვარდის სტუდენტმა, ქესი კლაიმენმა ძველ პროგრამისტებზე თეზისის კვლევისას ფოტო აღმოაჩინა, რომელზეც ქალები კომპიუტერებთან დგანან. კლაიმენს ფოტოზე უთხრეს, რომ ეს ქალები მოდელები იყვნენ, რათა პროდუქტი უფრო მიმზიდველი გაეხადათ. დელვინგ ფასერმა აღმოაჩინა, რომ ქალების სამუშაო დიდი ხანია დაუფასებელია. ახლა, მათ შესახებ ბევრმა იცის და ცდილობენ პროგრამირება მომავალი თაობებისთვის გაამარტივონ.

მერიონ მაჰონი გრიფინი, არქიტექტორი

 

მეორე ქალი, რომელმაც მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიების ინსტიტუტი დაამთავრა, მერიონ მაჰონი გრიფინი (1871-1961) ილინოისში პირველი ლიცენზირებული ქალი არქიტექტორი გახდა. 1895 წელს ის იყო პირველი თანამშრომელი, რომელიც ცნობილმა ამერიკელმა არქიტექტორმა, ფრანკ ლოიდ ვრაითმა აიყვანა და მასთან ერთად 15 წელი იმუშავა, დაეხმარა არქიტექტურული სტილის American Prairie School-ის განვითარებაში. ის განსაკუთრებით ნიჭიერი იყო არქიტექტურულ ნახატებში. აკვარელით შესრულებული ნამუშევრები, რომლებიც გრიფინმა შექმნა, ფრანკ ლოიდ ვრაითის ცნობილ სიმბოლოდ იქცა.

მაჰონმა წოლტერ ბარლი გრიფინზე იქორწინა. წყვილი ბევრ პროექტში ერთად იღებდა მონაწილეობას. მათ შორსაა ავსტრალიის დედაქალაქის, კანბერას დიზაინი, თუმცა მაჰონის განსაკუთრებული ფერებით შექმნილ დიზაინს ხშირად მის ქმარს მიაწერდნენ. მართალია, გრიფინის ნამუშევრები კაცი კოლეგების გამო ჩრდილში რჩებოდა, მაგრამ ახლა, ავსტრალიურმა არქიტექტურის ინსტიტუტმა შექმნა “მერიონ მაჰონი გრიფინის პრიზი”, რომელიც მხოლოდ ქალ არქიტექტორებს გადაეცემათ.

წყარო : tabula.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 76
Page 1 of 76