close

მსოფლიო

ვლევებიედიცინასოფლიო

10 ყველაზე დიდი ეპიდემია და პანდემია ისტორიაში

88051604_414070219429304_12825459540623360_n

კაცობრიობის ისტორიაში ხშირად გვხვდება ფრაგმენტულად ეპიზოდები, რომელთა გახსენება დღესაც უსიამოვნო შეგრძნებებს იწვევს და შავი ლაქების სახითაა დალექილი მეხსიერებაში. 
მანამ დავიწყებდეთ განვმარტოთ ძირითადი ტერმინები. მაგალითად რა განსხვავებაა ეპიდემიასა და პანდემიას შორის. 

– ეპიდემია (ბერძნ. epidemos ხალხში გავრცელებული) – რომელიმე ინფექციური დაავადების სწრაფი და ფართო გავრცელება, რომლის გავრცელების არეალიც ძირითადად კონკრეტული ქვეყნით ან რეგიონითაა შემოფარგლული

– პანდემიას რაც შეეხება, იგი არ არის შემოფარგლული დროითა და სივრცით, ეს გახლავთ დაავადების უკონტროლო გავრცელება, ხშირად რამოდენიმე კონტინენტზეც კი
თვალი გადავავლოთ ისტორიას და გავიხსენოთ ყველაზე დიდი ეპიდემიები. აქვე გეტყვით, რომ თანამედროვე მედიცინის წყალობით უმეტესი მათგანი დღეს მკურნალობას ექვემდებარება ან სრულიად ამოძირკვულია.

10. სიფილისი / ათაშანგი _ ინფექციური დაავადებაა, რომელიც აზიანებს კანს, ლორწოვან გარსებს, შინაგან ორგანოებს, ნერვულ სისტემას.
ათაშანგის გამომწვევია მიკროორგანიზმი მკრთალი ტრეპონემა, რომელიც ქსოვილებში იჭრება, მრავლდება და მთელ ორგანიზმში ვრცელდება. სიფილისით ინფიცირება ძირითადად სქესობრივი კონტაქტის შედეგად ხდება, თუმცა მისი გადაცემა შესაძლებელია საყოფაცხოვრებო გზით და გამონაყართან ახლომდებარე ქსოვილებთან ფიზიკური კონტაქტითაც. ორსულობში ან მშობიარობის დროს შესაძლებელი ინფექციის ნაყოფზე გადაცემა. დღეს უკვე მისი განკურნება შესაძლებელია, პირველი რიგირს პრეპარატს ანტიბიოტიკი Penicillin G წარმოადგენს.
ჯამში 500.000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

9. ჰონგ-კონგის გრიპი _ შემთხვევამ თავი 1968 წელს იჩინა დიდი აფეთქების სახით. უდიდესმა გრიპის ეპიდემიან 1968-1970 წლებში 1 მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ალტერნატიული წყაროებზე დაყრდნობით ეს ციფრი 2 მილიონამდეც აღწევდა. ვირუსმა მალევე დატოვა ჰონგ-კონგის საზღვრები. მაგ. გერმანიაში აღნიშნულმა პათოგენმა 30 000 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. პანდემიის გამომწვევი გახლდათ ინფლუენცა A/H3N2 უფრო კონკრეტულად ვარიანტი A/Hong Kong/1/1968 H3N2.

8. ქოლერა _ ბაქტერიული დაავადება, რომელიც უმეტესად დაბინძურებული წყლით ვრცელდება. ქოლერას ინფექციას იწვევს ბექტერია ვიბრო ქოლერა. დაავადების ეფექტები კი მისი ძლიერი ტოქსინითაა გამოწვეული, რომელსაც ბაქტერია წვრილ ნაწლავში გამოყოფს. ახასიათებს ძლიერი ღებინება და ფაღარათი. პირველმა პანდემიამ იფეთქა 1817 – 1824 წლებში.
1855 წელს კი ბრიტანელმა ქირურგმა სახელად John Snow დაადგინა ლონდონის პანდემიის წყარო, ეს გახლდათ დაბინძურებული სასმელი წყალი. ის არ გახლდათ სტარკის ბასტარდი, თუმცა ანესთეზიოლოგიის რკინის ტახტი სწორედ მას ეკუთვნის. გამოიყენა რა პირველმა ეთერი და ქლოროფორმი, რის გამოც დამსახურებულად ითვლება ანესთეზიის პირველ სპეციალისტად.
1892 წლის ქოლერის ეპიდემია კი, რომელმაც ბევრი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა ჰამბურგში, ითვლება ერთ-ერთ უკანასკნელ ქოლერის ეპიდემიად ევროპის კონტინენტზე.
პათოგენის იდენტიფიცირება 1883 წელს შეძლო რობერტ კოხმა, რომლის სახელობის ინსტიტუტიც დღეს აქტიურადაა ჩართული კორონა ვირუსის ელიმინაციისა და პრევენციის პროგრამებში.
ჯამში 1 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

7. აზიური გრიპი გახლდათ ესპანურის გრიპის შემდგომ ყველაზე დიდი ინფლუენცა-პანდემიის გამომწვევი მეოცე საუკუნეში. გამომწვევი გახლდათ Influenzavirus A/Singapore/1/57 (H2N2). აზიური გრიპის აფეთქება მოხდა 1957 წელს, თავდაპირველ ლოკაციას კი დიდი ალბათობით ჩინეთი წარმოადგენდა. 1957-1958 წელს 2 მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და 1968 წლამდე იწვევდა ყოველწლიური ინფლუენცა-ტალღებს.
ჯამში 2 000 000 მდე საისკვდილო შემთხვევა

6. ჰემორაგიული ცხელება – ეს გახლავთ ცხელებით მიმდინარე მძიმე ინფექციური დაავადება, რომლის გამომწვევიც ყველა კონტინენტზე იყო, გარდა ანტარქტიდისა. ძირითადად გვხვდება აფრიკის, სამხრეთ ამერიკისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში.
ჯამში 3 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

5. ყვავილი – Orthopoxvirus Variola. განსაკუთრებით ინტენსიურად გავრცელებული იყო ევროპაში XVIII საუკუნეში. ბოლო ყველაზე დიდი ეპიდემია 1870/71 წლებში, გერმანია საფრანგეთის ომის დროს გავრცელდა. აღნიშნულ პათოგენს უკავშირდება პირველი ვაქცინის შექმნის ისტორიაც.
ჯამში 10 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

4. მალარია და მისი გადამტანი ცნობილი კოღო ანოფელესი სიის მე-4 საფეხურს იკავებენ. სიმპტომები მხოლოდ მაღალი სიცხით, კანკალით, კრუნჩხვებითა და კუჭ-მაწლავის ტრაქტის ჩივილებით არ შემოიფარგლება. განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არიან ბავშვები, რომლებშიც ინფიცირებას ადვილად მივყავართ კომატოზურ მდგომარეობამდე. მალარიის წინააღმდეგ აქტიურად იქნა გატარებული სხვადასხვა ზომები, რის შედეგადაც ბავშვთა სიკვდილიანობა 2005 წლის შემდგომ ფაქტობრივად განახევრდა.
ჯამში 10 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

3. შავი ჭირი. გამომწვევი – Bakterium Yersinia pestis.
მას ძირითადად ჰქონდა ბუბონური ფორმა, რომელიც XIV საუკუნეში მოდებული იყო აზიას, ევროპას (1346—1353), ჩრდილოეთ აფრიკასა და კუნძულ გრენლანდიას. ცნობილია აგრეთვე სახელწოდებით „მეორე პანდემია“. როგორც ჩანს, გავრცელდა ბუნებრივი კერიდან გობის უდაბნოს ტერიტორიაზე ევრაზიაში კლიმატის მკვეთრი ცვლილების შედეგად, რაც გამოწვეული იყო მცირე გამყინვარების პერიოდით. თავიდან მოიცვა ჩინეთი და ინდოეთი, შემდეგ კი მონღოლთა ჯარებსა და სავაჭრო ქარავნებთან ერთად შეიჭრა ევროპაში. ეს საშინელი დაავადება ევროპას სწრაფად მოედო და დიდი განგაშის მიზეზი გახდა. მისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები იყო: თავის ტკივილი, ოფლიანობა, კანკალი, ძლიერი ციებ-ცხელება. მაგრამ მთავარი დამახასიათებელი ნიშანი, რომლითაც შავი ჭირით დაავადებულები გამოირჩეოდნენ სხვა ავადმყოფებისაგან, იყო ჩირქიანი წყლულები, ე.წ. „ბუბონები“. კაცობრიობის ისტორიას შავი ჭირის არაერთი პანდემია ახსოვს.
ჯამში 25 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

2. აივ ინფექცია და მისი ტერმინალური სტადია შიდსი. საზოგადოება დღეს უკვე საკმაოდ კარგად არის ინფორმირებული აღნიშნული დაავადების შესახებ. არსებობს სხვადასხვა ვერსია მისი წარმოშობისა და გავრცელების შესახები. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად იგი ცხოველიდან გადავიდა ადამიანზე, კონკრეტულად კი მაიმუნებისაგან. გასული საუკუნის მიწურულს დიდი აურზაური გამოიწვია აივ ინფექციის გამოაშკარავებამ, მით უფრო რაც ცნობილი გახდა, რომ მისი გავრცელების ყველაზე ფართო საშუალება სქესობრივი კავშირი არის. დღეს დღეისობით ბაზარზე ფართოდაა გავრცელებული სხვადასხვა ანტივირუსული პრეპარატები, რომელთა რეგულარული მიღების შემთხვევაშიც აივ ინფიცირებული პირები ჩვეულებრივ აგრძელებენ ცხოვრებას, ყოველგვარი სერიოზული შეზღუდვების გარეშე. თუმცაღა ისიც უნდა ითქვას, რომ აღნიშნული პრეპარატები საკმაოდ ძვირია და განვითარებად ქვეყნებში ნამდვილად ხელმიუწვდომი ყველასათვის.
ჯამში 39 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

1. და ბოლოს სიის პირველი ნომერი – ესპანური გრიპი. ეს გახლდათ მეოცე საუკუნის დასაწყისის უდიდესი პანდემია გამოწვეული ინფლუენცა ვირუსით (Subtyp A/H1N1). გაზეთები წერდნენ თუ როგორ ეცემოდნენ ინფიცირებულნი ქუჩაში და იღუპებოდნენ ადგილზე.
ჯამში 50 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

ი. ტერსენიდისი
ექიმი / ფსიქიატრი

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიო

ბოლო 24 საათში იტალიაში გამოჯანმრთელებულთა რიცხვმა ინფიცირებულთა რიცხვს გადააჭარბა

koronavirusi_w_h

იტალიის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში იტალიაში კორონავირუსით 604 ადამიანი გარდაიცვალა, ინფიცირების 880 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, ხოლო 1555 ადამიანი კი გამოჯანმრთელდა.

კორონავირუსის ეპიდემიის დაწყებიდან იტალიაში სულ 17 127 ადამიანი გარდაიცვალა, 94 067ადამიანი დაინფიცირდა, ხოლო 24 392 კი გამოჯანმრთელდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ნალიტიკასოფლიოაქართველო

Emerging-europe: კორონავირუსის სასწაული საქართველოში

georgia-750×430

უკვე დიდი ხანია, რაც საქართველო ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ მზარდ ეკონომიკად მსოფლიოში, ეკონომიკური ლიბერალიზმის ბასტიონი და მისაბაძი მაგალითი.

თუმცა განსაკუთრებულ ოვაციებს იმსახურებს ბოლო კვირების განმავლობაში ქვეყნის წარმატებული პასუხი კორონავირუსის პანდემიაზე.

ქვეყანაში, რომლის მოსახლეობა შეადგენს 3,7 მილიონს, ჯამში 157 შემთხვევაა დაფიქსირებული, რომელთაგან 28 უკვე სრულად გამოჯანმრთელდა. COVID-19-თან დაკავშირებული სიმპტომებისგან გარდაიცვალა ერთი ადამიანი – 79 წლის ქალი, რომელსაც ჯანმრთელობის თანმდევი პრობლემები ჰქონდა. იგი გარდაიცვალა 4 აპრილს.

ვირუსის შეკავების მხრივ საქართველო იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ მთავრობები მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში სწავლობენ, როგორ შეძლო ამ პატარა ქვეყანამ კავკასიაში COVID-19-ის გავრცელების ასეთი წარმატებით გაკონტროლება. სწრაფმა და გადამწყვეტმა მოქმედებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა.

საქართველოს მთავრობამ ქმედითი ზომები მიიღო, როგორც კი 26 თებერვალს ქვეყანაში დადასტურდა კორონავირუსის პირველი შემთხვევა (ირანიდან ახლახან დაბრუნებული საქართველოს მოქალაქე). იმავე დღეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა, გიორგი გახარიამ სიტუაციის კონტროლის მიზნით შექმნა კორონავირუსის საკითხზე მომუშავე უწყებათაშორისი საბჭო, რომლის პირველი გადაწყვეტილებაც გახლდათ ირანთან ფრენების შეჩერება.

24 საათზე ნაკლებ დროში საბჭომ ყველა სამინისტროს მისცა დავალება კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლის გეგმის შემუშავებასთან დაკავშირებით. 28 თებერვალს მეორე შემთხვევის დადგენის შემდეგ (ქვეყანაში ახლახან დაბრუნებული ქალი) შეჩერდა ფრენები იტალიასთან. 20 თებერვალს მესამე შემთხვევის დაფიქსირების შემდეგ მთელ ქვეყანაში შეჩერდა სწავლა. მალევე შემოიღეს მკაცრი საკარანტინო ზომები, მათ შორის კომენდანტის საათი და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის შეჩერება, თბილისის მეტროს ჩათვლით.

მას შემდეგ არარეზიდენტ უცხოელ მოქალაქეებს ეკრძალებათ ქვეყანაში შემოსვლა. საზღვრები ღიაა მხოლოდ სატვირთო მანქანებისთვის (თუმცა ამ შემთხვევაშიც არსებობს მოთხოვნა, რომ მძღოლები ვირუსის მაღალი რისკის ქვეყნებიდან ჩაანაცვლონ მძღოლებმა ქვეყნებიდან, რომლებიც არ არიან „რისკის ჯგუფში“). 20 მარტს შეჩერდა ყველა ფრენა.

მიუხედავად ამისა, ეპიდემიის კონტროლის ყველაზე მნიშვნელოვან ფაქტორს, დიდი ალბათობით, წარმოადგენს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის რიჩარდ ლუგარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი.

„ლუგარის ლაბორატორია არა მხოლოდ იძლევა ძალიან მოკლე დროში ტესტების შედეგების მიღების საშუალებას, არამედ ვირუსის პირველწყაროს დადგენის შესაძლებლობასაც“, – აცხადებს ნინა ხელაძე, TOK TV-ის განვითარების ხელმძღვანელი და საქართველოს ჟურნალისტიკის რესურსცენტრის პროექტების მენეჯერი.

ლუგარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი აშენდა აშშ-ის მთავრობის დაფინანსებით, თანამშრომლობითი ბიოლოგიური ჩართულობის პროგრამის ფარგლებში.

ლუგარის ცენტრი წამყვანი დაწესებულებაა სამეცნიერო ბიო-სამედიცინო და ბიოლოგიური უსაფრთხოების სფეროებში, თუმცა 2011 წელს დაარსების დღიდან იგი წარმოადგენს რუსული პროპაგანდის სამიზნეს.

„შეიქმნა რამდენიმე მითი ლაბორატორიის „ნამდვილი“ მიზნების შესახებ, რომლებმაც, სამწუხაროდ, ბევრ ქართველზე იქონია გავლენა, – განაცხადა ხელაძემ Emerging Europe-თან ინტერვიუში, – თუმცა დღეს ძნელია ისეთი ადამიანის პოვნა, რომელიც არ აქებს ამ ლაბორატორიას და საქართველოში COVID-19-თან ბრძოლაში მის მიერ განხორციელებულ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საქმიანობას“.

დაავადებათა კონტროლის ცენტრის თანახმად, მართალია, მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში საქართველოში მოსალოდნელია სიტუაციის გაუარესება, მაგრამ სიტუაცია კონტროლის ქვეშაა. შემთხვევათა დიდი ნაწილი ფიქსირდება ე.წ. კლასტერებში, რომელთაგან ყველაზე მსხვილი დადგინდა ძირითადად აზერბაიჯანელებით დასახლებულ მარნეულში. „ბევრი ექსპერტის თანახმად, ამ და მსგავს დასახლებებში არსებობს ინფორმაციის ნაკლებობა, რის გამოც მოსახლეობა სათანადოდ ვერ აცნობიერებს ვირუსის საფრთხეს“, – ამბობს ხელაძე.

საქართველოში ასევე არსებობს შეშფოთება იმასთან დაკავშირებით, რომ აღდგომის დღესასწაულის აღნიშვნამ შეიძლება გამოიწვიოს ეპიდემიის შემდგომი გავრცელება. მართალია, მაღალი რანგის ოფიციალურმა პირებმა (გახარიას ჩათვლით) განაცხადეს, რომ დაიცავენ დაავადებათა კონტროლის ცენტრის რეკომენდაციებს და არ დაესწრებიან სააღდგომო წირვას 19 აპრილს, მაგრამ თავად ეკლესია გეგმავს მსახურების ჩატარებას. გარდა ამისა, ეკლესია დღემდე უარს ამბობს ზიარების ტრადიციულ მართლმადიდებლურ წესზე, ანუ ერთი კოვზით მრევლის ზიარებაზე.

„ქვეყანაში წინასაარჩევნო პერიოდია და ეკლესიის მხარდაჭერა მნიშვნელოვანია ხელისუფლებისთვის, – ამბობს ხელაძე, – ეკლესია, თავის მხრივ, იცავს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ზოგიერთ რეკომენდაციას: მრევლის წევრთა შორის დისტანციის დაცვა და მოწოდება განსაკუთრებული რისკის ჯგუფების მიმართ, დარჩნენ სახლში. ზოგიერთ ეკლესიაში გამოიყენება ხმის გამაძლიერებლები ტაძრის ეზოში მდგომთათვის“.

იქნება თუ არა კორონავირუსის ფინანსური გავლენისგან საქართველოს ეკონომიკის დასაცავად გადადგმული ნაბიჯები ისევე წარმატებული, როგორც თავად ვირუსის გავრცელებასთან ბრძოლა, ამ კითხვაზე პასუხს დრო გასცემს.

ბოლო 10 წლის განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკა სტაბილურად იზრდება (წელიწადში საშუალოდ 4-5%-ით) – და ეს მიუხედავად რიგი შოკებისა, 2007-2008 წლის გლობალური ფინანსური კრიზისის, 2008 წელს რუსეთთან კონფლიქტის და 2014 წელს ფართო მოხმარების საგნებზე ფასების ვარდნის მიუხედავად (ამ უკანასკნელმა უარყოფითი გავლენა იქონია ქვეყნის მთავარ სავაჭრო პარტნიორებზე).

მიუხედავად ამისა, ისევე, როგორც ყველა სხვა ევროპულ ქვეყანაში, საქართველოშიც მოსალოდნელია ამ შთამბეჭდავი ზრდის შეჩერება და ღრმა ეკონომიკური კრიზისი.

წინა კვირაში საქართველოს მთავრობამ განაცხადა, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფს 2 მილიარდ ლარს (585 მილიონი ევრო) კორონავირუსის პანდემიის პერიოდში ქვეყნის ეკონომიკის დასახმარებლად.

„ეს დახმარება მოხმარდება სამუშაო ადგილების შენარჩუნებას, კომპანიების შენარჩუნებას, წარმოების და მოქმედი ბიზნესების შენარჩუნებას“, – განაცხადა ბრიფინგზე პრემიერ-მინისტრ გახარიამ.

მსოფლიო ბანკმა უკვე დაამტკიცა 45 მილიონი ევროს გამოყოფა ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის მხარდასაჭერად და კორონავირუსის გავლენის შესამცირებლად, ხოლო ევროკავშირმა, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ფარგლებში, გადაუდებელი დაფინანსების სახით დამატებითად გამოყო 20 მილიონ ევროზე მეტი, რაც დაემატება კრიზისზე რეაგირების მიმდინარე პროგრამების ფარგლებში გამოყოფილ 70 მილიონ ევროს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოასოფლიო

იტალიაში კორონავირუსით ინფიცირებულების სიკვდილიანობა რეკორდულად დაეცა

1586114971_tmp_coronavirus-doctors-hazmat

იტალიაში ბოლო 14 დღის განმავლობაში კორონავირუსით გარდაცვალების რეკორდულად დაბალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, გასული დღე-ღამის განმავლობაში ქვეყანაში COVID 19-ს 525 ადამიანი ემსხვერპლა, რაც 19 მარტიდან ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. ასევე შემცირდა იმ ადამიანების რაოდენობა, ვინც ჰოსპიტლებში იმყოფება ან ვისაც ინტენსიური მკურნალობა ესაჭიროება.

იტალიაში ინფიცირების 124 632 შემთხვევა დაფიქსირდა, გარდაიცვალა 15 362 პაციენტი.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიო

1590 გამოჯანმრთელებული 24 საათში – იტალია

koronavirusi_w_h

ეპიდემიის აფეთქების შემდეგ პირველად, იტალიაში რეკორდული რაოდენობის პაციენტები გამოჯანმრთელდნენ. ბოლო 24 საათის განმავლობაში 1590 ადამიანი განიკურნა. ინფორმაციას იტალიური მედია tgcom24 ავრცელებს.

ჯამში იტალიაში სულ 14,620 ადამიანია გამოჯანმრთელებული.

გარდა ამისა, ბოლო ინფორმაციით იტალიაში კორონავირუსით 812 ადამიანი გარდაიცვალა, რაც ჯამში 11,591 მსხვერპლს შეადგენს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
AMGვლევებისოფლიო

რითი განსხვავდება ევროპა ამერიკისგან

eu-visa-for-american-citizens

რატომ არიან ამერიკელები ასე ფხიანები და ინოვაციების მიმართ და, შედეგად, ასე უწესოდ მდიდრები?
პასუხი განსაცვიფრებლად მარტივია. ამერიკის წარმატება საუკეთესო ტალანტების შესრუტვის უნარშია. ყველაზე ნათელი ტვინები ჩინეთიდან, ინდოეთიდან, რუსეთიდან, ბრაზილიიდან და სხვა ქვეყნებიდან აქ შემოედინება. რატომ? იმიტომ, რომ აშშ ქვეყანა კი არა, იდეაა. ნებისმიერს შეუძლია გახდეს ამერიკელი – იქნება ეს რუსი ჰოკეისტი თუ სტრიპტიზის ვარსკვლავი პოლონეიდან. გაივლის ორი–ოთხი წელი და თქვენ მთლიანად შეუერთდებით საერთო ნაკადს. ნებისმიერ სხვა ადგილას ამას გაცილებით მეტი დრო დასჭირდება და გაცილებით მეტ პრობლემასთან იქნება დაკავშირებული. გერმანელი, ესპანელი, შვედი ან ფრანგი რომ გახდეთ, ორი ან სამი თაობაა საჭირო. ჰოდა, თუ თქვენ არ შეგიძლიათ მოიზიდოთ საუკეთესო ადამიანები მაშინ როგორღა მოახერხებთ მსოგლიოში ყველაზე ინოვაციური ადგილის შექმნას?

წყარო : Harvard business review

მასალა მოამზადა : ლაშა ჯინჭარაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
სოფლიო

ჯანმო: ევროპაში იმედისმომცემი ნიშნები გამოჩნდა ვირუსის გავრცელების შენელების კუთხით

whogeneva008

მიუხედავად იმისა, რომ ევროპში კორონავირუსის გავრცელებასთან დაკავშირებით სიტუაცია ჯერ კიდევ სერიოზულია, არსებობს იმედისმომცემი ნიშნები ვირუსის გავრცელების შენელების კუთხით, – განაცხადა ჯანმოს ევროპული ფილიალის ხელმძღვანელმა, ჰანს კლუგემ.

„მიუხედავად იმისა, რომ ვითარება შემაშფოთებელი რჩება, ჩვენ უკვე ვხედავთ გამამხნევებელ ნიშნებს. იტალიაში ვირუსით ინფიცირების შემთხვევების კლება შეინიშნება. თუმცა, ჯერ ნაადრევია იმის თქმა, რომ იტალიაში პანდემიამ თავის პიკს მიაღწია“, – აღნიშნა ჰანს კლუგემ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინასოფლიო

ამწვავებს თუ არა “იბუპროფენი“ COVID-19-ის ინფექციას და რას გვირჩევენ მედიკოსები ?

Ibuprofen-250220-AP-File

გერმანიაში WhatsApp-ის საშუალებით ანონიმური ხმოვანი შეტყობინება გავრცელდა. ქალის ხმა სოციალური მედიის მომხმარებელს აფრთხილებდა, რომ მისი მეგობრის თქმით, რომელიც ვენის საუნივერსიტეტო კლინიკის ექიმია, იმ პაციენტებს, რომლებსაც COVID-19-ის მძიმე სიმპტომები აღენიშნებოდათ, ჰოსპიტალში მისვლამდე კარგად ნაცნობი მედიკამენტი -„იბუპროფენი“ – ჰქონდათ მიღებული.
ამ შეტყობინებამ სათავე დაუდო მითქმა-მოთქმას იმის შესახებ, რომ ისეთი სიცხის დამწევი და ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებები, როგორიც „იბუპროფენი“ და „ასპირინია“ ვირუსის უარყოფით შედეგებს აჩქარებს.
მოგვიანებით კომენტარი გააკეთა ვენის საუნივერსიტეტო კლინიკამ და განაცხადა, რომ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით არანაირი კვლევა ჩატარებულა და რომ ხმოვანი შეტყობინება „ფეიკ ნიუსი“ იყო.
აღსანიშნავია, რომ ეს მსგავსი ინფორმაციის გავრცელების ერთადერთი შემთხვევა არ ყოფილა. ირლანდიის ინფექციური დაავადებების საზოგადოებამ უარყო გავრცელებული ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ქალაქ კორკში ოთხ ადამიანს კორონავირუსის მძიმე ფორმა მას შემდეგ განუვითარდა, რაც ანთების საწინააღმდეგო მედიკამენტები მიიღეს.
გარდა ამისა, ჟურნალ The Lancet-ში გამოქვეყნდა სტატია, სადაც აღნიშულია, რომ გარკვეული მედიკამენტები, მათ შირის „იბუპროფენი“ კორონავირუსით დაინფიცირებულ იმ პაციენტებს, რომლებსაც მაღალი წნევა და დიაბეტი აწუხებთ, რისკის ქვეშ აყენებს.
მოგვიანებით, საფრანგეთის ჯანდაცვის მინისტრმა ოლივერ ვერანმა, რომელიც პროფეესიით კვალიფიციური ნევროლოგია, განაცხადა, რომ „იბუპროფენი“ და არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები ახალი კორონავირუსის უარყოფით შედეგებს ზრდის.
ვერანმა სოციალურ ქსელ „ტვიტერში“ დაწერა, რომ „ანთების საწინააღმდეგო მედიკამენტები (მათ შორის „იბუპროფენი“) შესაძლოა დაავადების გაუარესების ფაქტორი იყოს. სიცხის შემთხვევაში მიიღეთ „პარაცეტამოლი.““
იმავე დღეს, საფრანგეთის ხელისუფლებამ გამოაქვეყნა ანგარიში, სადაც აღნიშნული იყო, რომ COVID-19-ით დაინფიცირებულ პაციენტებში არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების გამოყენებას „სერიოზული გვერდითი ეფექტები“ აქვს.
საფრანგეთის ჯანდაცვის მინისტრის ეს მოსაზრება ზოგიერთმა ექსპერტმა მკაცრად გააკრიტიკა, რომლებიც აცხადებენ, რომ „იბუპროფენსა“ და კორონავირუსის გართულებას შორის კავშირის მტკიცებულება არ არსებობს.
შოტლანდიის წმინდა ანდრიას უნივერსიტეტის ინფექციური და გლობალური ჯანდაცვის განყოფილების მეცნიერმა მიუგ სევიკმა განაცხადა, რომ არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებთან დაკავშირებული „უტიფარი განცხადებების“ გამო შეშფოთებული იყო.
„არ არსებობს სამეცნიერო მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ „იბუპფროფენი“ COVID-19-ით ინფიცირების დროს მდგომარეობის გაუარესებას იწვევს,“ – აღნიშნა მან.
აღსანიშნავია, რომ დიდი ბრიტანეთის ეროვნული ჯანდაცვის სისტემამ პაციენტებს რეკომენდაცია მისცა, რომ კორონავირუსის სიმპტომების სამკურნალოდ „პარაცეტამოლი“ გამოიყენონ.
რას აცხადებენ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში?
აღნიშნულ საკითხზე კომენტირებისას ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში ახადებენ, რომ მათ აქვთ ინფორმაცია არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებთან, მათ შორის „იბუპროფენთან“, დაკავშირებით გამოთქმული მოსაზრებების შესახებ, თუმცა ისინი არ ფლობენ ინფორმაციას იმ კლინიკური მონაცემების შესახებ, რასაც ეს მოსაზრებები ეფუძნება.
„ოფიციალური რეკომენდაციის გაცემამდე აღნიშნულსაკითხზე მტკიცებულებების მოპოვებას განვაგრძობთ,“- აღნიშნავენ „ჯანმოს“ წარმომადგენლები.
ასე რომ, ჯერჯერობით „იბუპროფენის“ გამოყენებასა და კორონავირუსის სიმპტომების გამწვავებას შორის კავშირი არ დადგენილა. თუმცა, ზოგიერთ ქვეყნის ჯანდაცვის ოფიციალური პირები COVID-19-ის სიმპტომების სამკურნალოდ მისი გამოყენების რეკომენდაციას არ იძლევიან და მის „გონივრულ ალტერნატივად“ „პარაცეტამოლს“ მიიჩნევენ.

წყარო : Euronews

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინასოფლიო

ნიდერლანდელმა მეცნიერებმა კორონავირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეული აღმოაჩინეს

68541041-C5C3-4CB8-9E23-417F9D3E765B

უტრეხტის უნივერსიტეტის ერასმუსის სამედიცინო ცენტრის მკვლევართა ჯგუფი აცხადებს, რომ აღმოაჩინეს კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ის გამომწვევი ვირუსის, SARS-CoV-2-ის საწინააღმდეგო ანტისხეული, რომელიც აქამდე ჯერ აღმოჩენილი არ იყო. ამ აღმოჩენამ შეიძლება მიგვიყვანოს ანტივირუსული პრეპარატის შექმნამდე.

„უკვე მოხუცი ვარ, რომ მაგიდაზე ავიდე და ვიხტუნაო“, — ამბობს უჯრედული ბიოლოგიის პროფესორი ფრანკ გროსველდი. მათი კვლევა ამჟამად სხვა მეცნიერთა მხრიდან რეცენზირების პროცესშია და ხელმისაწვდომია ონლაინპლატფორმა BioRxiv-ზე. ამის შემდეგ კი, ჯგუფი იმედოვნებს, რომ სტატია ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდება.

„სტატიაში ჩვენ ვიუწყებით მონოკლონური ანტისხეულის აღმოჩენის შესახებ, რომელიც ანეიტრალებს SARS-CoV-2-ს, ვირუსს, რომელიც იწვევს კორონავირუსულ დაავადება COVID-19-ს“, — წერენ მკვლევრები აკადემიური ნაშრომის შესავალში.

მათი განცხადებით, მათ მიერ ნაპოვნი ანტისხეული ახდენს ვირუსის ნეიტრალიზებას და გვთავაზობს როგორც COVID-19-ის, ისე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსის ქვეგვარის ვირუსების მიერ გამოწვეული სხვა დაავადებების პრევენციისა და მკურნალობის პოტენციალს.

„რამდენადაც ჩვენთვის არის ცნობილი, ეს გახლავთ პირველი ანტისხეული, რომელიც ინფექციას ბლოკავს, მსგავსი აღმოჩენა ძალიან იშვიათია“, — განმარტავს გროსველდი.

ამ აღმოჩენის წყალობით, შეიძლება შეიქმნას მედიკამენტი, რომელსაც კორონავირუსის ამჟამინდელი შტამით ინფიცირებულ ადამიანთა სამკურნალოდ გამოვიყენებთ. გროსველდის თქმით, მისი შექმნა ვაქცინაზე სწრაფად არის შესაძლებელი, მაგრამ ესაჭიროება რამდენიმე თვის განმავლობაში ტესტირება და ამავე დროს, მისი წარმოება ვაქცინაზე უფრო ძვირი იქნება.

„ჩვენ ახლა ვცდილობთ მოვძებნოთ ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც ამ ანტისხეულის ფართომასშტაბიან, პრეპარატის სახით წარმოებას შეძლებს“, — ამბობს კვლევის ავტორი, უჯრედული ბიოლოგიის პროფესორი ფრანკ გროსველდი.

მომზადებულია erasmusmagazine.nl-ის მიხედვით.

წყარო : 1tv.ge
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”
სრულად ნახვა
კოლოგიასოფლიო

კალიების მასშტაბური შემოსევა: გაერო შიმშილის რისკზე საუბრობს

1-7

აღმოსავლეთ აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში ბოლო 25 წლის განმავლობაში კალიების ყველაზე მასშტაბური შემოსევაა. ასობით მილიარდი კალია საფრთხეს უქმნის მოსავალსა და საცხოვრებელ გარემოს.

მწერები დაახლოებით თავისი სხეულის წონის საკვებს მოიხმარენ ყოველდღიურად და ძალიან სწრაფად მრავლდებიან. ვარაუდობენ რომ, კალიების რაოდენობა ივნისისთვის 4 000-ჯერ გაიზრდება.

ჯერ კიდევ იანვარში გაერო კრიზისის აღმოსაფხვრელად 76 მილიონი დოლარის მობილიზებას მიიჩნევდა საჭიროდ, ახლა კი ეს რიცხვი 138 მილიონ დოლარამდე გაიზარდა.

გაერო ამბობს, რომ თუ ფონდი არ შეიქმნება, შემდგომში მოუწევთ აფრიკაში ჰუმანიტარული დახმარების, მათ შორის, საკვების გაგზავნა, რადგან მწერები მწვანე საფარს აზიანებენ და შიმშილის საფრთხეს ქმნიან.

„თუ ასე არ მოხდა, სიტუაცია გაუარესდება და თქვენ მასიურად მოგიწევთ მიაწოდოთ საკვები ჰუმანიტარული დახმარების სახით. სიტუაცია შეიძლება გამოვიდეს კონტროლიდან,“ – განაცხადა გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) საგანგებო სიტუაციების დირექტორმა დომინიკ ბურგონმა. „ყოველთვის არსებობს შიმშილის რისკი, როცა საფრთხე საკვებს ემუქრება,“ – დასძინა მან. გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის სპიკერმა მოგვიანებით განმარტა, რომ ისინი შიშობენ არა შიმშილზე, არამედ უპირველესად, საკვების დაუცველობაზე.

ძირითადი საფრთხის ზონაშია აღმოსავლეთი აფრიკა, იემენი, ირანი, პაკისტანი და ინდოეთი. ბოლო მონაცემებით კალიების გუნდები დაფიქსირდა კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, კუვეიტში, ბაჰრეინში, ყატარსა და ირანის სანაპიროებზე.

ფოტო: ევროპის პრესსააგენტო. EPA/DAI KUROKAWA

ფოტო: ევროპის პრესსააგენტო. EPA/DAI KUROKAWA

საჰაერო და სახმელეთო შეწამვლა, ასევე მუდმივი კონტროლი და თვალის მიდევნება, განიხილება ახლა ყველაზე ეფექტურ სტრატეგიად კალიების შემოსევის წინააღმდეგ ბრძოლაში. აღმოსავლეთ აფრიკის “უდაბნოში კალიების კონტროლის ორგანიზაციის” თავმჯდომარემ სტივენ ნიოკამ განაცხადა, რომ ამჟამად ტექნიკის რაოდენობა საკმარისი არაა. ეთიოპიას აქვს ხუთი, კენიას კი ექვსი ვეტმფრენი შესაწამლად და ოთხიც – დასაზვერად, აცხადებს ნიოკა.

კენიის მთავრობა აცხადებს, რომ მათ სჭირდებათ 20 ვერტმფრენი და პესტიციდ „ფენიტროტიონით“ უწყვეტი მომარაგება კრიზისთან გასამკლავებლად. კენიამ ასევე 240 ადამიანი გადაამზადა კალიებთან საბრძოლველად.

ჩინეთმა თებერვალში დააანონსა, რომ მეცნიერთა ჯგუფს გაგზავნიდა მეზობელ პაკისტანში “მიზნობრივი პროგრამების” განსახორციელებლად.

მეცნიერი ლუ ლიზი ჩინეთიდან ამბობს, რომ იხვები კალიებთან საბრძოლველი ბუნებრივი იარაღია. ქათამთან შედარებით, რომელსაც დღეში 70 კალიის შეჭმა შეუძლია, იხვებთან ეს მონაცემი 3-ჯერ მაღალია.

_______________

მომზადებულია BBC-ზე დაყრდნობით 

წყარო : batumelebi.netgazeti.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
1 2 3 70
Page 1 of 70