close

მსოფლიო

ვლევებისოფლიო

გაეროს- უკიდურეს სიღარიბეში მცხოვრები ადამიანების რაოდენობა წელს, შესაძლოა, 49 მილიონით გაიზარდოს

გაერო

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტერეშმა განაცხადა, რომ მსოფლიოში 820 მილიონზე მეტი ადამიანი შიმშილობს, კორონავირუსის პანდემიისგან გამოწვეული კრიზისის გამო კი იმ ადამიანების რიცხვი, რომლებიც უკიდურეს სიღარიბეში ცხოვრობენ, წლის ბოლომდე, შესაძლოა 49 მილიონით გაიზარდოს.

ანტონიო გუტერეშმა ბავშვთა კვებასთან დაკავშირებით არსებულ პრობლემებზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ მსოფლიოში

5 წლამდე ასაკის 144 მილიონ ბავშვს ზრდაში შეფერხება აქვს და ეს, უმეტეს შემთხვევაში, არასათანადო კვებისგანაა გამოწვეული.

სიტუაციის გაუარესების თავიდან ასაცილებლად ანტონიო გუტერეშმა ქვეყნებს ერთობლივი და კოორდინირებული მოქმედებისკენ მოუწოდა.

“თუკი საჭირო ნაბიჯებს დაუყოვნებლივ არ გადავდგამთ, გარდაუვალია, რომ მსოფლიოში საკვებთან დაკავშირებული საგანგებო მდგომარეობა შეიქმნება, რომელსაც მილიონობით ზრდასრულ ადამიანსა და ბავშვზე ხანგრძლივი უარყოფითი ზეგავლენა ექნება,“- აღნიშნა გაერო-ს გენერალურმა მდივანმა.

მისივე თქმით, განსაკუთრებული ყურადღება ბავშვების, ორსულების, მეძუძური ქალებისა და ხანდაზმულების კვებას უნდა მიექცეს.

წყარო : news.un.org

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოასოფლიო

მსოფლიოს ყველაზე „ჭკვიანი“ ქალაქები დასახელდა

shutterstock_1046278360

ობსერვატორია IMD-მ და სინგაპურის ტექნოლოგიებისა და დიზაინის უნივერსიტეტმა მსოფლიოს ყველაზე „ჭკვიანი“ ქალაქების რეიტინგი გამოაქვეყნეს.

სიაში პირველ ადგილს 2018 წლის მსგავსად კვლავ სინგაპური იკავებს, მეორე ადგილზეა ოსლო, მესამეზე კი ციურიხი მოხვდა.

ათეულში ასევე არიან ჟენევა, კოპენჰაგენი, ოკლენდი, ტაიბეი, ჰელსინკი, ბილბაო და დიუსელდორფი. სპეციალისტებმა ქალაქები ისეთი კრიტერიუმებით შეარჩიეს, როგორებიცაა ჯანდაცვა, მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, ტრანსპორტი, საზოგადოებრივი აქტივობა და სხ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ვლევებისოფლიო

Far ტიპის ულტრაიისფერი-C სინათლე ჰაერში კორონავირუსის 99.9%-ს კლავს

აჯფ

კოლუმბიის უნივერსიტეტში დასრულდა კვლევა, რომელიც ჰაერში კორონავირუსებზე Far ტიპის ულტრაიისფერი-C (Far-UVC) სინათლის სხივების ზემოქმედებას სწავლობდა. ამ ტიპის სხივებს 10 წელზე მეტია, დასავლეთის ბევრი ქვეყნის სამედიცინო დაწესებულებებში, საავადმყოფოს პალატების და სამედიცინო აღჭურვილობის სტერილიზაციისთვის იყენებენ.

მკვლევარები აცხადებენ, რომ Far-UVC-ის კონკრეტული სიგრძის სხივები ჰაერში კორონავირუსისის 99.9 პროცენტს კლავს. ამასთან, საუბარია ისეთ გამოსხივებაზე, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობისთვის სახიფათო არ არის. ასეთია კოლუმბიის უნივერსიტეტის ირვინგის სამედიცინო ცენტრის მეცნიერთა ჯგუფის დასკვნა.

„ჩვენს შედეგებზე დაყრდნობით, არსებული რეგულაციების ლიმიტების დაცვით, ჰაერის ხანგრძლივ დეზინფექციას Far-UVC სინათლით, შეუძლია დიდი რაოდენობით შეამციროს ვირუსი ჰაერში, ისეთ დახურულ სივრცეში, სადაც ადამიანები იმყოფებიან“ – ამბობს კვლევის წამყვანი ავტორი დევიდ ბრენერი. ის კოლუმბიის უნივერსიტეტში რადიაციული ბიოფიზიკის პროფესორი და რადიოლოგიური კვლევების ცენტრის დირექტორია.

ამ ტიპის სინათლეს გაცილებით მოკლე სხივები აქვს, ვიდრე სხვა ულტრაიისფერ გამოსხივებას. სწორედ ამიტომ არის ის ნაკლებად სახიფათო ადამიანისთვის, თორემ ზოგადად, ულტრაიისფერი გამოსხივება ადამიანისთვის რისკების შემცველია. მათ შეუძლიათ გაზარდონ კანის სიმსივნის რისკი, დაასუსტონ ადამიანის იმუნური სისტემა, დააზიანონ ჩვენი კანი და თვალები.

სწორედ ამიტომ, კოლუმბიის უნივერსიტეტში ჩატარებული ექსპერიმენტისთვის შეირჩა Far-UVC, რომლის ფოტონებს ადამიანის კანში შეღწევის უნარი გაცილებით შეზღუდული აქვთ. მეორეს მხრივ, მათ შეუძლიათ გაცილებით იოლად მოკლან ისეთი ბაქტერიები და ვირუსები, რომელთა სისქე 1μm-ს არ აღემატება.

2018 წელს ჩატარებული კვლევებით უკვე დადასტურებული იყო, რომ ულტრაიისფერი გამოსხივების ეს ტიპი წარმატებით კლავს გრიპის ვირუსებს. მკვლევარებს ახლა მისი გამოცდა კორონავირუსებზე აინტერესებდათ.

მეცნიერებმა შეარჩიეს აღნიშნული სინათლის ტალღის არა 254nm სიგრძე, რომელიც ცარიელი საავადმყოფოების, ან მეტროს ვაგონების დეზინფექციისთვის გამოიყენება, არამედ კიდევ უფრო მოკლე სიგრძის ტალღა – 222nm, რაც ადამიანის ჯანმრთელობას რისკს არ უქმნის. ამ ზომის Far-UVC სინათლე ვერც ცრემლის საფარში აღწევს და ადამიანის ორგანიზმის ცოცხალ უჯრედებსაც ვერ აზიანებს.

უნივერსიტეტში ფიქრობენ, რომ ასეთი განათების დაყენება თავისუფლად შეიძლება მაგალითად, ოთახის ჭერში. ის ეფექტურად მოკლავს კორონავირუსებს ისე, რომ იქ მყოფ ადამიანებს რისკებს არ შეუქმნის. ამგვარი განათება კორონავირუსის ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემას მნიშვნელოვნად შეამცირებდა, ისევე როგორც სხვა გრიპის ვირუსების გავრცელებას.

ექსპერიმენტისთვის, მეცნიერებმა აეროზოლის ტიპის დანადგარით, Far-UVC (222nm) ლამპის წინ, ოთახში კორონავირუსის ორი სახე გააფრქვიეს. შემდეგ შეამოწმეს, თუ რა დროში, ვირუსის რა რაოდენობა მოკვდებოდა. მათი ნაშრომის მიხედვით, სინათლემ 8 წუთში ჰაერში ვირუსის დაახლოებით 90% მოკლა, 11 წუთში – 95%, 16 წუთში – 99% და 25 წუთში – 99.9%.

ჯერ კიდევ მიმდინარეობს ექსპერიმენტი, რომელიც კონკრეტულად ახალ კორონავირუსს, სარს-კოვ-2-ს სწავლობს. ვირუსს, რომელმაც პანდემია კოვიდ-19 გამოიწვია. პირველადი მონაცემები უკვე ადასტურებს, რომ Far-UVC (222nm) სინათლე მასზეც ისეთივე წარმატებით მოქმედებს, როგორც სხვა კორონავირუსებზე.

„Far-UVC სინათლე სინამდვილეში კორონავირუსის სახეობებს ერთმანეთისგან ვერ არჩევს, ასე რომ ჩვენ მოველით, რომ ის სარს-კოვ-2-საც ისევე მოკლავს“ – ამბობს პროფესორი ბრენერი. მისი თქმით, „ვინაიდან სარს-კოვ-2 უმეტესად აირწვეთოვანი გზით ვრცელდება, ჰაერში დახველების და დაცემინების შედეგად, მნიშვნელოვანია გაგვაჩნდეს საშუალება, რომელიც ჰაერში ვირუსის აქტივობას გაანეიტრალებს, კერძოდ იქ, სადაც ხალხი იმყოფება“.

კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი ფიქრობს, რომ ამ ტიპის განათების დაყენება უსაფრთხო იქნება საავადმყოფოებში, ავტობუსებში, თვითმფრინავებში, მატარებლებში, მეტროს, თუ მატარებლის სადგურებზე. ასევე – ოფისებში, უნივერსიტეტებში, სკოლებში, რესტორნებში, მაღაზიებში, კინოთეატრებში, თუ სპორტულ დარბაზებში. „ნებისმიერ ადგილას, სადაც ხალხი დახურულ სივრცეში იკრიბება, Far-UVC სინათლე სხვა ზომებთან კომბინაციაში, როგორიცაა ნიღბები, ხელის დაბანა, სარს-კოვ-2-ის და სხვა ვირუსების გავრცელებას შეზღუდავდა“ – აღნიშნავს პროფესორი ბრენერი.

აღნიშნული ნაშრომი 24 ივნისს გამოქვეყნდა. მისი დეტალურად გაცნობა შესაძლებელია სამეცნიერო ჟურნალში „ნეიჩერ“. კვლევა დააფინანსა შოსტაკის ფონდმა და შეერთებული შტატების ჯანდაცვის ეროვნულმა ინსტიტუტმა. დევიდ ბრენერთან ერთად, კვლევის ავტორები არიან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ირვინგის სამეცნიერო ცენტრის თანამშრომლები: მანუელა ბუონანო, დევიდ უელში და იგორ შურიაკი.

წყარო : amerikiskhma.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსის საინტერესოაატეგორიის გარეშესოფლიო

სასტუმრო ღია კოსმოსში

5vgsweft

მზად ხართ გაატაროთ დასვენების დღეები კოსმოსში? ჯერჯერობით, ამ თემაზე ყველაზე სწორი კითხვაა: ეს უკვე შესაძლებელია? – წერს BBC.

2018 წლის აპრილში, კონფერენციაზე Space 2.0 , რომელიც სან-ხოსეში (კალიფორნიაში) ჩატარდა, გაირკვა რომ Aurora Station -ი ორბიტაზე მსოფლიოში პირველი სასტუმრო გახდებოდა.

Aurora Station -ის სტუმრები იცხოვრებენ დიდი სივრცის მქონე ოთახში და 12 დღის განმავლობაში დედამიწის ხედებით დატკბებიან. ასევე ნახავენ ისეთ ატმოსფერულ მოვლენას, როგორიცაა ჩრდილოეთის ნათება.

Aurora Station -ის ორბიტაზე გაშვება 2022 წელს იგეგმება. ყველაზე იაფი ბილეთის ფასი ერთ პერსონაზე 9,5 მილიონი დოლარია.

როგორც კომპანია Orion Span-ის წარმომადგენლები აცხადებენ, უკვე მსურველების ვრცელი რიგი დგას. ამ დროისათვის ადგილები 7 თვის განმავლობაში წინასწარ არის დაჯავშნილი.

სრულად ნახვა
ედიცინასოფლიო

იტალიელი მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ „კოვიდ 19“-ის საწინააღმდეგო პირველი ვაქცინა შექმნეს

ჯჰსჯდ

იტალიელი მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ კორონავირუსის საწინააღმდეგო პირველი ვაქცინა მსოფლიოში მათ შექმნეს.
მათივე თქმით, რომის Lazzaro Spallanzani-ის საავადმყოფოში ვაქცინა თაგვებზე გამოსცადეს, რის შედეგადაც თაგვებში ანტისხეულები წარმოქმნა, რომლებმაც დაინფიცირებული ადამიანის უჯრედის ვირუსის ბლოკირება შეძლეს.
„რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, ჩვენ ვართ მსოფლიოში პირველები, რომლებმაც ვაქცინის საშუალებით კორონავირუსის ნეიტრალიზება შევძელით,“- განაცხადა კომპანია Takis-ის აღმასრულებელმა ლუიჯი ორისიჩიომ.
ვაქცინის შემქმნელი მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ადამიანებზე განხორციელებული ცდებიც, რომელიც მიმდინარე წლის ზაფხულის შემდეგ იგეგმება, ანალოგიურ შედეგს მოიტანს.
მათივე განმარტებით, შემდეგი ცდების მიზანი იმის დადგენაა, თუ რამდენად ხანგრძლივი იმუნური პასუხის გამომუშავებას იწვევს ვაქცინა.

წყარო : independent.co.uk

მაალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
სოფლიო

მსოფლიო მასშტაბური შიმშილის წინაშე დადგება – გაერო მოსალოდნელ შედეგბზე საუბრობს

შიმშილი-750×375

მსოფლიო მასშტაბური შიმშილის წინაშე დადგება, თუ სასურსათო უსაფრთხოება უზრუნველყოფილი არ იქნება, – განაცხადა მსოფლიო სასურსათო პროგრამის ხელმძღვანელმა, დევიდ ბიზლიმ.

დევიდ ბიზლის თქმით, ყველაზე ცუდი სცენარის პირობებში, შიმშილი ოცდაათზე მეტ ქვეყანას შეიძლება მოედოს. მისი განმარტებით, კონფლიქტებმა, ეკონომიკურმა რეცესიამ და ნავთობის ფასების მკვეთრმა დაცემამ შესაძლოა სურსათის მასშტაბური დეფიციტი გამოიწვიოს.

„მაშინ, როდესაც კორონავირუსის პანდემიას ვებრძვით, ასევე შიმშილის პანდემიის ზღვარზე ვართ. რეალური საფრთხე არსებობს, რომ კორონავირუსით გამოწვეულ ეკონომიკურ შედეგებს შესაძლოა უფრო მეტი მსხვერპლი მოჰყვეს, ვიდრე თავად ვირუსს. არა მხოლოდ გლობალური პანდემიის, არამედ ასევე გლობალური ჰუმანიტარული კატასტროფის წინაშე ვდგავართ. მინდა გაგაფრთხილოთ, რომ თუ არ მოვემზადებით და ახლავე არ ვიმოქმედებთ, შესაძლოა რამდენიმე თვეში ბიბლიური მასშტაბის შიმშილის წინაშე დავდგეთ“, – განაცხადა მსოფლიო სასურსათო პროგრამის ხელმძღვანელმა.

აღსანიშნავია, რომ აქამდე მსოფლიო სასურსათო პროგრამის ექსპერტებმა განაცხადეს, რომ 2020 წლის ბოლოსთვის კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეული შედეგების გამო მსოფლიოში დაახლოებით 130 მილიონი ადამიანი შიმშილის პირობებში იცხოვრებს.

წყარო : megatv.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
იზნესიკონომიკანერგეტიკანერგეტიკასოფლიო

ნავთობის ფასი 0 დოლარს ჩამოსცდა და ნეგატიური გახდა – მონაცემები ყოველ წუთს იცვლება

5e9deebb1d696

ნავთობის ფასი ორშაბათის მონაცემებით, 0-ს ჩამოცდა და პირველად ისტორიაში ნეგატიური გახდა. რას ნიშნავს ეს? როგორც BBC წერს, ეს ნიშნავს იმას, რომ ნავთობის მწარმოებლები უხდიან მყიდველებს თანხას, რათა გაყიდონ ნავთობი და არ გადაიტვირთოს თავიანთი საცავები, რისი საფრთხეც მაისშია მოსალოდნელი.

„აშშ-ში საშინელი ვითარებაა. ჩაკეტილი ბაზრის გამო, ნათელია რომ ჩვენ რეალურ ზეწოლას განვიცდით მარაგების კუთხით, მოთხოვნაზე მნიშვნელოვანი კლების გამო. ვფიქრობ, ფასები კვლავ ასეთი ზეწოლის ქვეშ იქნება“, – განაცხადა ANZ-ის სტრატეგმა ენიე ჰაინსმა CNBC–ისთან საუბარში.

კორონავირუსის პანდემიის გამო, “შავ ოქროზე” მსოფლიო ბაზარზე მოთხოვნა სერიოზულად დაცემულია. ეკონომიკა გაჩერებულია. ბიზნესები დაკეტილია. ქვეყნების უმრავლესობაში კარანტინია. ამ ყველაფერმა კი, ნავთობის გაყიდვების შემცირება გამოიწვია. გადაივსო მარაგები და ფასიც დაეცა. დღის ცალკეულ მონაკვეთში WTI ტიპის ბარელი ნავთობი მინუს $38–მდეც კი დაეცა. (ბოლო მონაცემებით, –32 დოლარია).

„მსოფლიო გაჩერებულია, ფაქტობრივად, მყიდველი არ ჰყავს ნავთობს, გადავსებულია ყველა საცავი, შეერთებული შტატებიდან დაწყებული, აბსოლუტურად – ყველგან. შესაბამისად, როდესაც მოთხოვნა არ არსებობს და ჭარბი მიწოდებაა ბაზარზე, ფასი დავარდა“, – აღნიშნა bm.ge-ისთან საუბარში ნავთობპროდუქტების იმპორტიორთა კავშირის თავმჯდომარემ ვანო მთვრალაშვილმა.

შეგახსენებთ, რომ ნავთობის გაუფასურება მას შემდეგ დაიწყო, რაც მარტის დასაწყისში ნავთობის მსხვილი მწარმოებელი სახელმწიფოები და მათი პარტნიორები ყოველდღიურად მოპოვებული ნავთობის მოცულობის შემცირებაზე ვერ შეთანხმდნენ. მოგვიანებით, OPEC-ის წევრებმა შეთანხმება შეძლეს, თუმცა ნავთობის ფასზე კორონავირუსის პანდემია აისახა და ნავთობზე მოთხოვნა მნიშვნელოვნად დაეცა.

ცნობისთვის, CNBC–ის მონაცემებით, საუდის არაბეთიდან ნავთობის აშშ–ში ტრანსპორტირება გაოთხმაგდა მას შემდეგ, რაც კორონავირუსის ეპიდემია დაიწყო. შედარებისთვის, ტრანსპორტირების მოცულობა თებერვალში დღიურად საშუალოდ 366,000 ბარელი იყო, მარტში – 829,540 ბარელი, ხოლო 1.46 მილიონი ბარელი აპრილის პირველ ორ კვირაში.

წყარო : bm.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინასოფლიო

10 ყველაზე დიდი ეპიდემია და პანდემია ისტორიაში

88051604_414070219429304_12825459540623360_n

კაცობრიობის ისტორიაში ხშირად გვხვდება ფრაგმენტულად ეპიზოდები, რომელთა გახსენება დღესაც უსიამოვნო შეგრძნებებს იწვევს და შავი ლაქების სახითაა დალექილი მეხსიერებაში. 
მანამ დავიწყებდეთ განვმარტოთ ძირითადი ტერმინები. მაგალითად რა განსხვავებაა ეპიდემიასა და პანდემიას შორის. 

– ეპიდემია (ბერძნ. epidemos ხალხში გავრცელებული) – რომელიმე ინფექციური დაავადების სწრაფი და ფართო გავრცელება, რომლის გავრცელების არეალიც ძირითადად კონკრეტული ქვეყნით ან რეგიონითაა შემოფარგლული

– პანდემიას რაც შეეხება, იგი არ არის შემოფარგლული დროითა და სივრცით, ეს გახლავთ დაავადების უკონტროლო გავრცელება, ხშირად რამოდენიმე კონტინენტზეც კი
თვალი გადავავლოთ ისტორიას და გავიხსენოთ ყველაზე დიდი ეპიდემიები. აქვე გეტყვით, რომ თანამედროვე მედიცინის წყალობით უმეტესი მათგანი დღეს მკურნალობას ექვემდებარება ან სრულიად ამოძირკვულია.

10. სიფილისი / ათაშანგი _ ინფექციური დაავადებაა, რომელიც აზიანებს კანს, ლორწოვან გარსებს, შინაგან ორგანოებს, ნერვულ სისტემას.
ათაშანგის გამომწვევია მიკროორგანიზმი მკრთალი ტრეპონემა, რომელიც ქსოვილებში იჭრება, მრავლდება და მთელ ორგანიზმში ვრცელდება. სიფილისით ინფიცირება ძირითადად სქესობრივი კონტაქტის შედეგად ხდება, თუმცა მისი გადაცემა შესაძლებელია საყოფაცხოვრებო გზით და გამონაყართან ახლომდებარე ქსოვილებთან ფიზიკური კონტაქტითაც. ორსულობში ან მშობიარობის დროს შესაძლებელი ინფექციის ნაყოფზე გადაცემა. დღეს უკვე მისი განკურნება შესაძლებელია, პირველი რიგირს პრეპარატს ანტიბიოტიკი Penicillin G წარმოადგენს.
ჯამში 500.000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

9. ჰონგ-კონგის გრიპი _ შემთხვევამ თავი 1968 წელს იჩინა დიდი აფეთქების სახით. უდიდესმა გრიპის ეპიდემიან 1968-1970 წლებში 1 მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ალტერნატიული წყაროებზე დაყრდნობით ეს ციფრი 2 მილიონამდეც აღწევდა. ვირუსმა მალევე დატოვა ჰონგ-კონგის საზღვრები. მაგ. გერმანიაში აღნიშნულმა პათოგენმა 30 000 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. პანდემიის გამომწვევი გახლდათ ინფლუენცა A/H3N2 უფრო კონკრეტულად ვარიანტი A/Hong Kong/1/1968 H3N2.

8. ქოლერა _ ბაქტერიული დაავადება, რომელიც უმეტესად დაბინძურებული წყლით ვრცელდება. ქოლერას ინფექციას იწვევს ბექტერია ვიბრო ქოლერა. დაავადების ეფექტები კი მისი ძლიერი ტოქსინითაა გამოწვეული, რომელსაც ბაქტერია წვრილ ნაწლავში გამოყოფს. ახასიათებს ძლიერი ღებინება და ფაღარათი. პირველმა პანდემიამ იფეთქა 1817 – 1824 წლებში.
1855 წელს კი ბრიტანელმა ქირურგმა სახელად John Snow დაადგინა ლონდონის პანდემიის წყარო, ეს გახლდათ დაბინძურებული სასმელი წყალი. ის არ გახლდათ სტარკის ბასტარდი, თუმცა ანესთეზიოლოგიის რკინის ტახტი სწორედ მას ეკუთვნის. გამოიყენა რა პირველმა ეთერი და ქლოროფორმი, რის გამოც დამსახურებულად ითვლება ანესთეზიის პირველ სპეციალისტად.
1892 წლის ქოლერის ეპიდემია კი, რომელმაც ბევრი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა ჰამბურგში, ითვლება ერთ-ერთ უკანასკნელ ქოლერის ეპიდემიად ევროპის კონტინენტზე.
პათოგენის იდენტიფიცირება 1883 წელს შეძლო რობერტ კოხმა, რომლის სახელობის ინსტიტუტიც დღეს აქტიურადაა ჩართული კორონა ვირუსის ელიმინაციისა და პრევენციის პროგრამებში.
ჯამში 1 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

7. აზიური გრიპი გახლდათ ესპანურის გრიპის შემდგომ ყველაზე დიდი ინფლუენცა-პანდემიის გამომწვევი მეოცე საუკუნეში. გამომწვევი გახლდათ Influenzavirus A/Singapore/1/57 (H2N2). აზიური გრიპის აფეთქება მოხდა 1957 წელს, თავდაპირველ ლოკაციას კი დიდი ალბათობით ჩინეთი წარმოადგენდა. 1957-1958 წელს 2 მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და 1968 წლამდე იწვევდა ყოველწლიური ინფლუენცა-ტალღებს.
ჯამში 2 000 000 მდე საისკვდილო შემთხვევა

6. ჰემორაგიული ცხელება – ეს გახლავთ ცხელებით მიმდინარე მძიმე ინფექციური დაავადება, რომლის გამომწვევიც ყველა კონტინენტზე იყო, გარდა ანტარქტიდისა. ძირითადად გვხვდება აფრიკის, სამხრეთ ამერიკისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში.
ჯამში 3 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

5. ყვავილი – Orthopoxvirus Variola. განსაკუთრებით ინტენსიურად გავრცელებული იყო ევროპაში XVIII საუკუნეში. ბოლო ყველაზე დიდი ეპიდემია 1870/71 წლებში, გერმანია საფრანგეთის ომის დროს გავრცელდა. აღნიშნულ პათოგენს უკავშირდება პირველი ვაქცინის შექმნის ისტორიაც.
ჯამში 10 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

4. მალარია და მისი გადამტანი ცნობილი კოღო ანოფელესი სიის მე-4 საფეხურს იკავებენ. სიმპტომები მხოლოდ მაღალი სიცხით, კანკალით, კრუნჩხვებითა და კუჭ-მაწლავის ტრაქტის ჩივილებით არ შემოიფარგლება. განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არიან ბავშვები, რომლებშიც ინფიცირებას ადვილად მივყავართ კომატოზურ მდგომარეობამდე. მალარიის წინააღმდეგ აქტიურად იქნა გატარებული სხვადასხვა ზომები, რის შედეგადაც ბავშვთა სიკვდილიანობა 2005 წლის შემდგომ ფაქტობრივად განახევრდა.
ჯამში 10 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

3. შავი ჭირი. გამომწვევი – Bakterium Yersinia pestis.
მას ძირითადად ჰქონდა ბუბონური ფორმა, რომელიც XIV საუკუნეში მოდებული იყო აზიას, ევროპას (1346—1353), ჩრდილოეთ აფრიკასა და კუნძულ გრენლანდიას. ცნობილია აგრეთვე სახელწოდებით „მეორე პანდემია“. როგორც ჩანს, გავრცელდა ბუნებრივი კერიდან გობის უდაბნოს ტერიტორიაზე ევრაზიაში კლიმატის მკვეთრი ცვლილების შედეგად, რაც გამოწვეული იყო მცირე გამყინვარების პერიოდით. თავიდან მოიცვა ჩინეთი და ინდოეთი, შემდეგ კი მონღოლთა ჯარებსა და სავაჭრო ქარავნებთან ერთად შეიჭრა ევროპაში. ეს საშინელი დაავადება ევროპას სწრაფად მოედო და დიდი განგაშის მიზეზი გახდა. მისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები იყო: თავის ტკივილი, ოფლიანობა, კანკალი, ძლიერი ციებ-ცხელება. მაგრამ მთავარი დამახასიათებელი ნიშანი, რომლითაც შავი ჭირით დაავადებულები გამოირჩეოდნენ სხვა ავადმყოფებისაგან, იყო ჩირქიანი წყლულები, ე.წ. „ბუბონები“. კაცობრიობის ისტორიას შავი ჭირის არაერთი პანდემია ახსოვს.
ჯამში 25 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

2. აივ ინფექცია და მისი ტერმინალური სტადია შიდსი. საზოგადოება დღეს უკვე საკმაოდ კარგად არის ინფორმირებული აღნიშნული დაავადების შესახებ. არსებობს სხვადასხვა ვერსია მისი წარმოშობისა და გავრცელების შესახები. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად იგი ცხოველიდან გადავიდა ადამიანზე, კონკრეტულად კი მაიმუნებისაგან. გასული საუკუნის მიწურულს დიდი აურზაური გამოიწვია აივ ინფექციის გამოაშკარავებამ, მით უფრო რაც ცნობილი გახდა, რომ მისი გავრცელების ყველაზე ფართო საშუალება სქესობრივი კავშირი არის. დღეს დღეისობით ბაზარზე ფართოდაა გავრცელებული სხვადასხვა ანტივირუსული პრეპარატები, რომელთა რეგულარული მიღების შემთხვევაშიც აივ ინფიცირებული პირები ჩვეულებრივ აგრძელებენ ცხოვრებას, ყოველგვარი სერიოზული შეზღუდვების გარეშე. თუმცაღა ისიც უნდა ითქვას, რომ აღნიშნული პრეპარატები საკმაოდ ძვირია და განვითარებად ქვეყნებში ნამდვილად ხელმიუწვდომი ყველასათვის.
ჯამში 39 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

1. და ბოლოს სიის პირველი ნომერი – ესპანური გრიპი. ეს გახლდათ მეოცე საუკუნის დასაწყისის უდიდესი პანდემია გამოწვეული ინფლუენცა ვირუსით (Subtyp A/H1N1). გაზეთები წერდნენ თუ როგორ ეცემოდნენ ინფიცირებულნი ქუჩაში და იღუპებოდნენ ადგილზე.
ჯამში 50 000 000 ზე მეტი სასიკვდილო შემთხვევა

ი. ტერსენიდისი
ექიმი / ფსიქიატრი

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიო

ბოლო 24 საათში იტალიაში გამოჯანმრთელებულთა რიცხვმა ინფიცირებულთა რიცხვს გადააჭარბა

koronavirusi_w_h

იტალიის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში იტალიაში კორონავირუსით 604 ადამიანი გარდაიცვალა, ინფიცირების 880 ახალი შემთხვევა დაფიქსირდა, ხოლო 1555 ადამიანი კი გამოჯანმრთელდა.

კორონავირუსის ეპიდემიის დაწყებიდან იტალიაში სულ 17 127 ადამიანი გარდაიცვალა, 94 067ადამიანი დაინფიცირდა, ხოლო 24 392 კი გამოჯანმრთელდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ნალიტიკასოფლიოაქართველო

Emerging-europe: კორონავირუსის სასწაული საქართველოში

georgia-750×430

უკვე დიდი ხანია, რაც საქართველო ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ მზარდ ეკონომიკად მსოფლიოში, ეკონომიკური ლიბერალიზმის ბასტიონი და მისაბაძი მაგალითი.

თუმცა განსაკუთრებულ ოვაციებს იმსახურებს ბოლო კვირების განმავლობაში ქვეყნის წარმატებული პასუხი კორონავირუსის პანდემიაზე.

ქვეყანაში, რომლის მოსახლეობა შეადგენს 3,7 მილიონს, ჯამში 157 შემთხვევაა დაფიქსირებული, რომელთაგან 28 უკვე სრულად გამოჯანმრთელდა. COVID-19-თან დაკავშირებული სიმპტომებისგან გარდაიცვალა ერთი ადამიანი – 79 წლის ქალი, რომელსაც ჯანმრთელობის თანმდევი პრობლემები ჰქონდა. იგი გარდაიცვალა 4 აპრილს.

ვირუსის შეკავების მხრივ საქართველო იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ მთავრობები მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში სწავლობენ, როგორ შეძლო ამ პატარა ქვეყანამ კავკასიაში COVID-19-ის გავრცელების ასეთი წარმატებით გაკონტროლება. სწრაფმა და გადამწყვეტმა მოქმედებამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა.

საქართველოს მთავრობამ ქმედითი ზომები მიიღო, როგორც კი 26 თებერვალს ქვეყანაში დადასტურდა კორონავირუსის პირველი შემთხვევა (ირანიდან ახლახან დაბრუნებული საქართველოს მოქალაქე). იმავე დღეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა, გიორგი გახარიამ სიტუაციის კონტროლის მიზნით შექმნა კორონავირუსის საკითხზე მომუშავე უწყებათაშორისი საბჭო, რომლის პირველი გადაწყვეტილებაც გახლდათ ირანთან ფრენების შეჩერება.

24 საათზე ნაკლებ დროში საბჭომ ყველა სამინისტროს მისცა დავალება კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლის გეგმის შემუშავებასთან დაკავშირებით. 28 თებერვალს მეორე შემთხვევის დადგენის შემდეგ (ქვეყანაში ახლახან დაბრუნებული ქალი) შეჩერდა ფრენები იტალიასთან. 20 თებერვალს მესამე შემთხვევის დაფიქსირების შემდეგ მთელ ქვეყანაში შეჩერდა სწავლა. მალევე შემოიღეს მკაცრი საკარანტინო ზომები, მათ შორის კომენდანტის საათი და საზოგადოებრივი ტრანსპორტის შეჩერება, თბილისის მეტროს ჩათვლით.

მას შემდეგ არარეზიდენტ უცხოელ მოქალაქეებს ეკრძალებათ ქვეყანაში შემოსვლა. საზღვრები ღიაა მხოლოდ სატვირთო მანქანებისთვის (თუმცა ამ შემთხვევაშიც არსებობს მოთხოვნა, რომ მძღოლები ვირუსის მაღალი რისკის ქვეყნებიდან ჩაანაცვლონ მძღოლებმა ქვეყნებიდან, რომლებიც არ არიან „რისკის ჯგუფში“). 20 მარტს შეჩერდა ყველა ფრენა.

მიუხედავად ამისა, ეპიდემიის კონტროლის ყველაზე მნიშვნელოვან ფაქტორს, დიდი ალბათობით, წარმოადგენს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის რიჩარდ ლუგარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი.

„ლუგარის ლაბორატორია არა მხოლოდ იძლევა ძალიან მოკლე დროში ტესტების შედეგების მიღების საშუალებას, არამედ ვირუსის პირველწყაროს დადგენის შესაძლებლობასაც“, – აცხადებს ნინა ხელაძე, TOK TV-ის განვითარების ხელმძღვანელი და საქართველოს ჟურნალისტიკის რესურსცენტრის პროექტების მენეჯერი.

ლუგარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევითი ცენტრი აშენდა აშშ-ის მთავრობის დაფინანსებით, თანამშრომლობითი ბიოლოგიური ჩართულობის პროგრამის ფარგლებში.

ლუგარის ცენტრი წამყვანი დაწესებულებაა სამეცნიერო ბიო-სამედიცინო და ბიოლოგიური უსაფრთხოების სფეროებში, თუმცა 2011 წელს დაარსების დღიდან იგი წარმოადგენს რუსული პროპაგანდის სამიზნეს.

„შეიქმნა რამდენიმე მითი ლაბორატორიის „ნამდვილი“ მიზნების შესახებ, რომლებმაც, სამწუხაროდ, ბევრ ქართველზე იქონია გავლენა, – განაცხადა ხელაძემ Emerging Europe-თან ინტერვიუში, – თუმცა დღეს ძნელია ისეთი ადამიანის პოვნა, რომელიც არ აქებს ამ ლაბორატორიას და საქართველოში COVID-19-თან ბრძოლაში მის მიერ განხორციელებულ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საქმიანობას“.

დაავადებათა კონტროლის ცენტრის თანახმად, მართალია, მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში საქართველოში მოსალოდნელია სიტუაციის გაუარესება, მაგრამ სიტუაცია კონტროლის ქვეშაა. შემთხვევათა დიდი ნაწილი ფიქსირდება ე.წ. კლასტერებში, რომელთაგან ყველაზე მსხვილი დადგინდა ძირითადად აზერბაიჯანელებით დასახლებულ მარნეულში. „ბევრი ექსპერტის თანახმად, ამ და მსგავს დასახლებებში არსებობს ინფორმაციის ნაკლებობა, რის გამოც მოსახლეობა სათანადოდ ვერ აცნობიერებს ვირუსის საფრთხეს“, – ამბობს ხელაძე.

საქართველოში ასევე არსებობს შეშფოთება იმასთან დაკავშირებით, რომ აღდგომის დღესასწაულის აღნიშვნამ შეიძლება გამოიწვიოს ეპიდემიის შემდგომი გავრცელება. მართალია, მაღალი რანგის ოფიციალურმა პირებმა (გახარიას ჩათვლით) განაცხადეს, რომ დაიცავენ დაავადებათა კონტროლის ცენტრის რეკომენდაციებს და არ დაესწრებიან სააღდგომო წირვას 19 აპრილს, მაგრამ თავად ეკლესია გეგმავს მსახურების ჩატარებას. გარდა ამისა, ეკლესია დღემდე უარს ამბობს ზიარების ტრადიციულ მართლმადიდებლურ წესზე, ანუ ერთი კოვზით მრევლის ზიარებაზე.

„ქვეყანაში წინასაარჩევნო პერიოდია და ეკლესიის მხარდაჭერა მნიშვნელოვანია ხელისუფლებისთვის, – ამბობს ხელაძე, – ეკლესია, თავის მხრივ, იცავს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ზოგიერთ რეკომენდაციას: მრევლის წევრთა შორის დისტანციის დაცვა და მოწოდება განსაკუთრებული რისკის ჯგუფების მიმართ, დარჩნენ სახლში. ზოგიერთ ეკლესიაში გამოიყენება ხმის გამაძლიერებლები ტაძრის ეზოში მდგომთათვის“.

იქნება თუ არა კორონავირუსის ფინანსური გავლენისგან საქართველოს ეკონომიკის დასაცავად გადადგმული ნაბიჯები ისევე წარმატებული, როგორც თავად ვირუსის გავრცელებასთან ბრძოლა, ამ კითხვაზე პასუხს დრო გასცემს.

ბოლო 10 წლის განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკა სტაბილურად იზრდება (წელიწადში საშუალოდ 4-5%-ით) – და ეს მიუხედავად რიგი შოკებისა, 2007-2008 წლის გლობალური ფინანსური კრიზისის, 2008 წელს რუსეთთან კონფლიქტის და 2014 წელს ფართო მოხმარების საგნებზე ფასების ვარდნის მიუხედავად (ამ უკანასკნელმა უარყოფითი გავლენა იქონია ქვეყნის მთავარ სავაჭრო პარტნიორებზე).

მიუხედავად ამისა, ისევე, როგორც ყველა სხვა ევროპულ ქვეყანაში, საქართველოშიც მოსალოდნელია ამ შთამბეჭდავი ზრდის შეჩერება და ღრმა ეკონომიკური კრიზისი.

წინა კვირაში საქართველოს მთავრობამ განაცხადა, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფს 2 მილიარდ ლარს (585 მილიონი ევრო) კორონავირუსის პანდემიის პერიოდში ქვეყნის ეკონომიკის დასახმარებლად.

„ეს დახმარება მოხმარდება სამუშაო ადგილების შენარჩუნებას, კომპანიების შენარჩუნებას, წარმოების და მოქმედი ბიზნესების შენარჩუნებას“, – განაცხადა ბრიფინგზე პრემიერ-მინისტრ გახარიამ.

მსოფლიო ბანკმა უკვე დაამტკიცა 45 მილიონი ევროს გამოყოფა ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის მხარდასაჭერად და კორონავირუსის გავლენის შესამცირებლად, ხოლო ევროკავშირმა, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ფარგლებში, გადაუდებელი დაფინანსების სახით დამატებითად გამოყო 20 მილიონ ევროზე მეტი, რაც დაემატება კრიზისზე რეაგირების მიმდინარე პროგრამების ფარგლებში გამოყოფილ 70 მილიონ ევროს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 70
Page 1 of 70