close

კულტურა

ანათლებასტორიაულტურა

10 ნაკლებად ცნობილი ფაქტი უნივერსიტეტის ისტორიიდან

Tsu3

თსუ-ს სტუდენტებმა უნივერსიტეტის შესახებ ფილმი გადაიღეს. მასში მოთხრობილია ფართო საზოგადოებისთვის უცნობი რამდენიმე ფაქტის შესახებ. „უცნობი ისტორიების“ დამდგმელი რეჟისორი და პროექტის ხელმძღვანელი თამარ ბელქანიაა.

1. როდესაც დღევანდელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსება გადაწყდა, თავდაპირველად ვერ შეთანხმდნენ, უნივერსიტეტი ჰუმანიტარული განხრის ყოფილიყო თუ ტექნიკურის. საბოლოოდ ჰუმანიტარული პროფილი აირჩიეს, რადგან ტექნიკური რომ აერჩიათ, ის ამიერკავკასიის მასშტაბის სასწავლებელი იქნებოდა და მოუწევდათ სწავლების ენად რუსული დაემტკიცებინათ.

2. უნივერსიტეტის შენობის ასაგებად შესაწირი არა მხოლოდ ქართველებმა, სომხებმა და აზერბაიჯანელებმაც გაიღეს. ფული გამოგზავნეს საინგილოდან და ლაზიკიდანაც… ზურმუხტის თვლები და 4 ათასი მანეთი შემოსწირა მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანმა, ხოლო კოტე აბხაზმა – 500 მანეთი.

სიმონ კლდიაშვილი
სიმონ კლდიაშვილი

3. შენობის აგება პირველ ქართველ არქიტექტორს, სიმონ კლდიაშვილს, შეუკვეთეს. ამას სიმბოლური მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მანამდე მხოლოდ ეთნიკურად არაქართველი არქიტექტორები იყვნენ საქართველოში და ამის გამო ზოგი იმასაც კი ფიქრობდა, რომ ქართველები ამ პროექტს თავს ვერ გაართმევდნენ.

 

4. მშენებლობისას საძირკველში ერთი ბოთლი კახური ღვინო და იმდროინდელი პრესა ჩაატანეს.

5. წიგნები უნივერსიტეტში დროგებით მოჰქონდათ და გადმოტვირთვისას ერთმანეთს ხელიდან ხელში გადასცემდნენ.

მედეა ღამბაშიძე
მედეა ღამბაშიძე

6.უნივერსიტეტის პირველი სტუდენტი ქალი იყო, მედეა ღამბაშიძე.

7. უნივერსიტეტი თავიდან კერძო სასწავლებლად დაარსდა.

8. უნივერსიტეტის სტუდენტები ხშირად მიდიოდნენ ომში მოხალისეებად. 1921 წელს ივანე ჯავახიშვილმა თავადაც მოუწოდა სტუდენტებს ქვეყანა დაეცვათ.

ივანე ჯავახიშვილი
ივანე ჯავახიშვილი

​9. ბოლშევიკური არმია თბილისში რომ შემოვიდა, ივანე ჯავახიშვილი სახლში იმყოფებოდა. უთხრეს, უნივერსიტეტის გასაღებს ითხოვენო. თავად მივუტანო, თქვა ჯავახიშვილმა და უნივერსიტეტში წავიდა. იქ მისულმა კარი გააღო, გასაღებით შიგნიდან ჩაკეტა და განაცხადა, ახლა ვისაც უნდა და როგორც უნდა, ისე შემოვიდესო.

ლავრენტი ბერია
ლავრენტი ბერია

10. ლავრენტი ბერიამ ივანე ჯავახიშვილი დაიბარა და სთხოვა, მისი ცოლი, რომელსაც სკოლის ატესტატი არ ჰქონდა, უნივერსიტეტში მიეღო. ატესტატის გარეშე ვერ გამოვაო, უთხრა მეცნიერმა. „ბრძანება რომ იყოსო?“, – ჰკითხა ლავრენტი ბერიამ. „უნივერსიტეტში ბრძანებებს მე ვწერო“, – უპასუხა ჯავახიშვილმა.

ფოტოების ნაწილი ამოღებულია ფილმიდან „უცნობი ისტორიები“.

წყარო : radiotavisupleba.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რქეოლოგიარქიტექტურა/დიზაინიზოთერიკაულტურა

როგორ გამოიყურებოდა ანტიკური რომი ჩვ.წ. IV საუკუნეში – 3D ვიდეო

rome311-1-640×360

არტისტების ჯგუფმა ჩვ.წ. IV საუკუნის რომის გამოსახულება 3D გრაფიკული პროგრამების დახმარებით გააცოცხლა.

 

“მარადიული ქალაქი” არტისტებმა არსებული ნანგრევების მიხედვით, ასევე ისტორიულ წყაროებზე და ნაწილობრივ საკუთარ ფანტაზიაზე დაყრდნობით აღადგინეს.

Youtube-ის არხი, რომელსაც History in 3D ჰქვია, სამმა სხვადასხვა ქვეყნის(სერბეთი, სამხრეთ კორეა, რუსეთი) კომპიუტერულმა გრაფიკოსმა დააფუძნა.

“წარსულთან შეხება სასიამოვნო პროცესია, პანდემიის პირობებში მოგზაურობა სანატრელი გახდა, ჩვენი არხის მეშვეობით ქალაქების დათვალიერება სახლიდან გაუსვლელად გახდა შესაძლებელი”. – ამბობს არხის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოაულტურაოლიტიკა

ანჯელინა ჯოლი ჩერჩილის ერთადერთი ნახატის გაყიდვას აპირებს

Angelina-Jolie-is-Selling-Churchills-Koutoubia-Mosque-Painting

რამდენიმე დღის წინ ანჯელინა ჯოლიმ დააანონსა, რომ ბრიტანეთის ყოფილი პრემიერ მინისტრის, უინსტონ ჩერჩილის ერთადერთი ნახატის გაყიდვას აპირებს, სახელად “Tower of the Koutoubia Mosque”, რომლის ღირებულება დაახლოებით 2.5 მილიონი ფუნტი სტერლინგი იქნება.

ჩერჩილის ერთადერთ ნამუშევარს საინტერესო ისტორია აქვს. ის მეორე მსოფლიო ომის დროს არის შექმნილი, 1943 წელს, როდესაც ჩერჩილი და მაშინდელი ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ფრანკლინ დელანო რუზ­ველ­ტი მაროკოში, კასაბლანკას კონფერენციაზე იყვნენ, სადაც უნდა განეხილათ ნაცისტური გერმანიის დამარცხების სტრატეგიის შემდეგი ნაბიჯები. “Tower of the Koutoubia Mosque” ჩერჩილმა აშშ-ს პრეზიდენტს ფრანკლინ რუზველტს გადასცა, რაშიც უდაოდ შეგვიძლია დავინახოთ ხაზგასმა ორ მსოფლიო ლიდერს შორის მეგობრული დამოკიდებულების, რაც ნამუშევარს სხვა მნიშვნელობასაც ანიჭებს.

ანტიკვარული ნივთების გამყიდველი ამბობს, რომ ნახატი პრეზიდენტ რუზველტის ვაჟს გადაეცა, რომელმაც კინემატოგრაფს მიყიდა 60-იან წლებში, სადაც 50 წლის განმავლობაში ინახებოდა, შემდეგ კი ბილ რაუს კოლექციას შეუეთდა. საბოლოოდ, 2011 წელს მსახიობმა ბრედ პიტმა ბრიტანელი პოლიტიკოსის ერთადერთი ნამუშევარი  შეიძინა კოლექციონერი ბილ რაუსგან, საიდანაც ჯოლის პირად  კოლექციაში აღმოჩნდა.

“Tower of the Koutoubia Mosque”-ის გაყიდვა პირველ მარტს არის დაანონსებული.

წყარო: CNN

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორიაულტურა

ცხოვრება სტატუსით – ლევან აბაშიძის მარადიული სიყვარული

10806465_889570831083265_4615615134483575950_n

წელიწადში 2-ჯერ, 22 მაისსა და 7 სექტემბერს, თბილისის ქუჩებში, დიდუბის პანთეონსა თუ თეატრალურ უნივერსტეტთან მომხიბვლელ, შავგვრემან ქალს შეხვდებით, რომელიც აუცილებლად ქართულად მოგესალმებათ და გაგიღიმებთ…

 


მიკაელა სტრიმბეანუ

ძნელად თუ იცნობთ მას იმ 1980-იანების ბოლოსა და 1990-იანების დასაწყისში გადაღებული ფოტოებიდან, რომელიც სოციალურ ქსელში დიდი პოპულარობით სარგებლობს. ერთი შეხედვით ალბათ ვერც იმ ისტორიებს გაიხსენებთ, როგორ ეზიზღებოდათ თბილისელ გოგონებს ის, მხოლოდ იმის გამო რომ ყველაზე სიმპათიურ ბიჭს უყვარდა. დიახ, ის მიკაელა სტრიმბეანუა, მეგობრებისთვის უბრალოდ მიკა. სამშობლოში ერთ-ერთი წამყვანი მსახიობია, საინტერესო კინო და სცენიური როლებით და პრესტიჟული პრემიებით განებივრებული, მაგრამ აქ, მას სულ სხვა ისტორიით იცნობენ. ის ლევან აბაშიძის მთავარი სიყვარულია. ჩამოსვლის ორი თარიღი კი ლევანის დაბადებისა და გარდაცვალების დღეა.

მოლდოვადან თბილისში თეატრალური ინსტიტუტის სტუდენტის ამპლუაში ჩამოვიდა, 1988 წლის ერთ მზიან-ღრუბლიან დღეს კი როცა კინოსტუდია „ქართული ფილმიდან“ გამოვიდა, სადაც ფილმში იღებდნენ და საერთო საცხოვრებლის გზას დაადგა მანქანა  მისმა ქართველმა კურსელმა გაუჩერა და საცხოვრებლამდე მიყვანა შესთავაზა, მიკამაც უარი არ თქვა, მანქანაში ჩაჯდა, კურსელმა კი უკანა სავარძელში მჯდომი, გადაღებაზე ღამენათევი, დაღლილი ბიჭო გააცნო, სახელმა და გვარმა – ლევან აბაშიძემ, მიკას არაფერი უთხრა. კურსელმა მცირე ინფორმაციას ისიც დაამატა –  ეს ჩვენი კინოვარსკვლავიაო. მიკამ გაიღიმა და როგორც შემდეგ იხსენებდა, ვერ დაიჯერა, რომ ეს თმააჩეჩილი ბიჭი ქართული კინოს ვარსკვლავი იქნებოდა და მით უფრო რომ ის მთელს თბილისს ეყვარებოდა.

უკვე მეორე შეხვედრაზე, რომელიც ლევანის ინიციატივით მოხდა, მიკა პირდაპირი მნიშვნელობით პირღია დარჩა, მის წინ ნამდვილი პრინცი იდგა, რომელიც სანდომიანად უღიმოდა.

დღეს, როცა ამდენი წელი გავიდა და ამბები ლევან აბაშიძის შესახებ კალეიდოსკოპში მყოფ მინის ფერად-ფერად ნამსხვრევებს დაემსგავსა, მას ყველაფერი აბსოლუტური სიზუსტით ახსოვს, რა ეცვა ლევანს პირველ შეხვედრაზე, რაზე საუბრობდნენ და ისიც რომ მაშინ მიხვდა რომ რაღაც ძალიან დიდი დაიწყო მის ცხოვრებაში.

სულ მალე ლევანის თხოვნით მიკა მასთან გადადის საცხოვრებლად და ყველგან ერთად ჩნდებიან, როგორც ლევან აბაშიძის ახლო მეგობარი, კინორეჟისორი გიო მგელაძე იხსენებს, ლევანზე, რომელზეც მთელი თბილისის გოგონები იყვნენ შეყვარებული გაწბილებულები დარჩნენ, რადგან ჩამოვიდა გოგონა სხვა ქვეყნიდან, რომელმაც ლევანის გული დაისაკუთრა.

თავად მიკა კი თავიდან ვერ ხვდებოდა რატომ მისდევდა უკან ლექციის შემდეგ თეატრალური ინსტიტუტიდან სახლში მიმავალს გოგონების ჯგუფი, რატომ ათვალიერებდნენ მას განსაკუთრებით, პასუხი მარტივი იყო, მათ აინტერესებდათ ქალი, რომელიც ლევანს შეუყვარდა.

იყო ზარები სახლის ტელეფონზე, რომელზე პასუხის გაცემაც ლევანს არ უნდოდა მას მის ფანებს მიკა პასუხობდა. როგორც თავად წლების შემდეგ იხსენებს, ყველაზე საინტერესო ერთი ისტორია იყო, როცა მის ოთახში შესული ინტუიტურად მიხვდა, ლევანი ქალს ესაუბრებოდა, სასწრაფოდ გაიპარა სახლის მეორე ბოლოში არსებულ ოთახში მდგარ მეორე ტელეფონზე ყურმილი აიღო, წინათგრძნობა გამართლდა, ქალი ლევანს დაბრუნებას სთხოვდა, ლევანი კი უხსნიდა, ხომ უკვე ბევრჯერ გითხარი, მე შეყვარებული ვარ, არ ვარ თავისუფალი, ტყუილად მირეკავო. ერთგულების ამ გამოხატულების შემდეგ მიკამ ლევანის გასახარებლად ტრადიციული მოლდოვური ბირშჩი მოამზადა და შეყვარებულს გაუმასპინძლდა, როგორც თავად ყვება, მაშინ ისინი ძალიან ბედნიერები იყვნენ.

სამწელიწადნახევრის შემდეგ მიკას კიდევ ერთხელ მოუწია სამშობლოში დაბრუნება, რადგან როგორც ყოველი სასწავლო წლის ბოლოს თბილისში მომზადებული ნამუშევრები მოლდოვაში უნდა წარმოედგინა, რათა იქ ეღიარებინათ მისი თბილისში გავლილი კურსი, აეროპორტში როგორც წესი ამჯერადაც ლევანმა გააცილა ყვავილებით, დამშვიდობებისას მიკამ რატომღაც ტირილი დაიწყო, რაც მანამდე არასდროს მომხდარა, ლევანი ვერ მიხვდა მიზეზს, უთხრა, მალე ისევ ერთად იქნებოდნენ და როცა მიკა დაბრუნდებოდა, ლევანი კვლავ აეროპორტში დახვდებოდა ყვავილების თაიგულით, მაგრამ მიკას ცუდი წინათგრძნობა გამართლდა, ლევანი ფილმის გადაღებიდან აფხაზეთის ომში გაიპარა და ტრაგიკულად დაიღუპა. თბილისში მიკა უკვე თავად დაბრუნდა ყვავილების თაიგულით, რომელიც ლევანის სამძიმარზე ჩამოიტანა.

ლევანი 29 წლის ასაკში გარდაიცვალა, მიკაელა სტრიმბეანუ კი მისი გარდაცვალებიდან მოყოლებული 29 წლის განმავლობაში ყოველ წელს ჩამოდის ქალაქში, რომელშიც მთავარი ადამიანი აღარ ელოდება. კარგად იცის, რომ ლევანი არამხოლოდ ქართული კინოს რომანტიკული პრინცია, არამედ მთელი თაობის და როდესაც საქართველოში დაუვიწყარ სიყვარულის ისტორიებს იხსენებენ, ერთ-ერთი პირველი მისი და ლევანის ამბავი ახსენდებათ.

ავტორი: ზაკ მირიანაშვილი

წყარო : nargismagazine.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორიაულტურა

მოსოს ტომი-ერთადერთი მატრიარქატი დედამიწაზე

unnamed

მოსოს ტომის ქალების 16-საუკუნოვანი ტრადიციები, რომლებსაც დღემდე თითქმის უცვლელად ინარჩუნებენ.

წარმოვიდგინოთ, როგორი იქნებოდა სამყარო, სადაც ქალს ისეთი ადგილი ექნება საზოგადოებაში, როგორიც კაცს. მაგალითად, სამყარო, სადაც ყველა კაცის საქმე შეთვისებული აქვს ქალს, საზოგადოება, რომელშიც მეტად უხარიათ გოგონას დაბადება, ვიდრე ვაჟის. ამ სამყაროში სუსტი სქესის წარმომადგენლის სტატუსი ეკუთვნის კაცს.

თუ ფიქრობთ, რომ ეს ყველაფერი პარადოქსია, ნამდვილად ცდებით. სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში, იუნანისა და სიჩუანის პროვინციაში არსებობს მოსოს ტომი, ერთადერთი მატრიარქატის წარმომადგენელი ტომი დედამიწაზე. დღეს ამ ხალხის რაოდენობა წარმოადგენს დაახლოებით 50 000 ადამიანს, მაგრამ გულწრფელად უნდა ითქვას, რომ საუკუნოვან ტრადიციებს თითქმის უცვლელად ინარჩუნებენ.

ტომში ყველა საპასუხისმგებლო საქმეს ქალები ასრულებენ: პირუტყვის მოშენება, ნადირობა, მიწათმოქმედება, სამხედრო საქმესაც ზოგჯერ ქალები სწავლობენ. კაცის დანიშნულება ძირითადად სავაჭრო საქმესთან ან მომსახურების სფეროსთან არის დაკავშირებული. არ გაგიკვირდებათ თუ გეტყვით, რომ ამ ადგილს ,,ქალთა სამეფოს” უწოდებენ.

რა თქმა უნდა, მოსოს ტომში ქორწინებასაც განსხვავებული წესები აქვს. შეიძლება ითქვას, რომ ქორწინების ტრადიცია არც არსებობს. ქალს უფლება აქვს პარტნიორი თავად აირჩიოს და ასევე შეუძლია შეცვალოს, როდესაც არ მოეწონება. მიუხედავად ამ პრივილეგიისა, ხშირია მხოლოდ ერთი პარტნიორის ყოლა. კაცებმა ძირითადად არ იციან შვილების ვინაობა და არც ინტერესდებიან მათით, რადგან ბავშვის გაზრდაში ყველა პასუხისმგებლობას დედა იღებს.

მოსოს ტომში მცხოვრები გოგონა ან ვაჟი რომ ქალად და კაცად აღიარონ მართავენ სპეციალურ ცერემონიებს. ცერემონიამდე ყველა ბავშვს ერთნაირად აცვია და მათი ცხოვრების რაღაც ასპექტები შეზღუდულია, თუმცა ცერემონიაში მონაწილეობის შემდეგ უკვე აღიარებულ ქალებს უფლება აქვთ პირადი საძინებელი ოთახი მიიღონ, ხოლო მამაკაცები ამ უპირატესობით ვერ სარგებლობენ.

რა თქმა უნდა, მოსოს ტომის უჩვუელო ტრადიციებმა ტურისტების ინტერესი გამოიწვია. ადგილობრივებმა ვიზიტორებს ლუგუს ტბის გარშემო გაშენებული სასტუმროებითა და ატრაქციონებით უპასუხეს. მართალია ტომის წევრებს ტრადიციების მიმართ გამძაფრებული დამოკიდებულება აქვთ, მაგრამ ცხადია, რომ სხვა კულტურის მიმართ ხიბლი არსებობს, სწორედ ამიტომ, ადამიანთა ნაწილი ფიქრობს, რომ რამდენიმე ათწლეულში მოსოს ტომის კულტურა აღარ იარსებებს. თუმცა ფაქტია, რომ 16-საუკუნოვანმა ტრადიციებმა ჩვენამდე თითქმის უცვლელად მოაღწია.

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ანათლებასტორიაულტურა

მკვდარი ენები – რატომ ქრება ენა?

Eteocypriot_writing

მკვდარი ენები – რატომ ქრება ენა? ამ კითხვაზე პასუხის გაცემისას უმრავლესობა საბოლოოდ გლობალიზაციაზე შევჩერდებით, რაც დომინანტი ენის მარტივად გავრცელებას უწყობს ხელს. გლობალიზაციის პირობებში მშობლიური ენების გვერდით სხვა ენა არსებობს, ამ ენის მოძლიერებამ კი საბოლოოდ შეიძლება მშობლიური ენის შთანთქმა გამოიწვიოს.

დღესდღეისობით მსოფლიოში 573 მკვდარი ენაა, რომლებზეც აღარ საუბრობენ. 1950 წლიდან 2010 წლამდე მსოფლიოს 230 მკვდარი ენა შემატა, რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს გლობალიზაციის მოძლიერებაზე. მსოფლიოში არსებული ენების მესამედს კი 1000 კაცზე ნაკლები მოსაუბრე ჰყავს. მკვდარ ენათა შორის არის:

  • ლათინური ენა – მიუხედავად იმისა, რომ ამ ენას მეცნიერებასა და კათოლიკურ ეკლესიებში დღესაც აქტიურად იყენებენ, ის მაინც მკვდარ ენათა ჯგუფს მიეკუთვნება. ლათინური ანბანი შექმნილია ბერძნულის ბაზაზე და დღემდე ყველაზე გავრცელებული ანბანია მსოფლიოში. გეოგრაფიული არეალი, სადაც ლათინურ ენას იყენებდნენ რომის იმპერია იყო, ლათინური რომის იმპერიასთან ერთად განადგურდა. ბევრი იტყვის, რომ ამ ენის ელემენტები სხვა ენაშია გამოყენებული, მათ შორისაა: ფრანგული, ესპანური, იტალიური, პორტუგალიური და რუმინული.
  • შუმერული ენა – ამ ენაზე სამხრეთ მესოპოტამიაში საუბრობდნენ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. უძველესმა შუმერულმა ცივილიზაციამ სახელი პირველი დამწერლობის სისტემის შექმნით გაითქვა. შუმერული ენა ძველი წელთაღრიცხვის ბოლოს გაქრა. შუმერები თავდაპირველად თიხის ფირფიტებზე გამოსახავდნენ შუმერულ იეროგლიფებს ლერწმის საშუალებით.
  • სანსკრიტული ენა – ინდოეთის უძველესი ენაა, მას მრავალ რელიგიაში იყენებდნენ, მათ შორის ინდუიზმში. უძველესი დროიდან სანსკრიტს ინდოელი ქურუმები(ბრაჰმანები) ფლობდნენ, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში ამ ენაზე შექმნილ სქელტანიან, უზარმაზარ ლიტერატურას მასწავლებლებისაგან(გურუ) მოსწავლეებს ზეპირად გადასცემდნენ. სანსკრიტი აკრძალული იყო დაბალი წარმოშობის მოსახლეობისთვის. ბევრი ამტკიცებს, რომ სანსკრიტი მკვდარი ენა არ არის და დღესაც არსებობს ნეპალში 1600-მდე ადამიანი, რომლებიც სანსკრიტს მშობლიურ ენად აღიარებენ.

 

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ულტურააქართველო

„საოცარი“, „ფენომენალური”, „უნიკალური” – ქართველმა ვუნდერკინდმა ბერლინის მუსიკალური სამყარო შოკში ჩააგდო

688

გერმანელ პიანისტსა და დირიჟორს, დანიელ ბარენბოიმს მსოფლიოში აღიარებულმა მევიოლინემ, ლიზა ბათიაშვილმა ჩვენი ვუნდერკინდი ავტორ-შემსრულებლის, ცოტნე ზედგინიძის ჩანაწერები მოასმენინა. ბარენბოიმ მოითხოვა, რომ პანდემიის მიუხედავად, ქართველი ვუნდერკინდი მასთან ჩაეყვანათ.

„იმდენად მტკიცე იყო მაესტროს სურვილი, რომ შეუძლებელი შევძელით ყველამ და ცოტნე, ოჯახის წევრების თანხლებით, ბერლინში გაემგზავრა. ბარენბოიმმა კოლეგები, კომპოზიტორები შეკრიბა და ცოტნეს ექსპრომტ-კონცერტი ჩაატარებინა, რამაც მათში სრული შოკი გამოიწვია. ამ ჯადოსნური ამბების განხორციელებაში უზარმზარი წვლილი მიუძღვის დათო საყვარელიძეს, რომელსაც ასე საჯაროდ, ჩემი და ლიზას სახელით, მადლობა მინდა გადავუხადო“, – წერს ნიკოლოზ რაჭველი.

გთავაზობთ ლიზა ბათიაშვილის, პაატა ბურჭულაძის, თეონა ჯორბენაძის და ცოტნეს ბიძაშვილის, ლიზა მამრაძის კომენტარებს ამ მნიშვნელოვანი ფაქტის შესახებ, საიდანაც ბევრ რამეს შეიტყობთ.

ლიზა ბათიაშვილი: – ეს არის 2020 წლის ფრაზა. ნახეთ, რა თქვა დანიელ ბარენბოიმმა რამდენიმე წუთის შემდეგ, რაც მან ცოტნე ზედგინიძე პირველად მოისმინა.

„მე ცოტნესნაირი ბავშვი არც მინახავს და არც მეგულება, ყველაფერს გავაკეთებ და მისთვის ყოველთვის მისაწვდომი ვიქნები, თუ რამეში შემიძლია დავეხმარო“.

2020 წელი თითქმის დასრულდა და მიუხედავად ყველა სირთულეების და დანაკარგებისა, ამ წელიწადმა სურპრიზები და მოულოდნელი გამოწვევები გაგვიჩინა.

ამ უჩვეულო და რთულ წელს ვაცილებთ მზის სხივით, რომელმაც ბევრი ადამიანი ერთად შეკრა იმისთვის, რომ 11 წლის უნიკალური ბიჭის პირველი ვიზიტი ბერლინში შემდგარიყო.

ცოტნეს გამომგზავრება, თან ასეთ რთულ პერიოდში, სულ არ იყო მარტივი, რბილად რომ ვთქვათ, მაგრამ ამ ბედნიერი წუთების განცდა, ცოტნეს აქ ყოფნის დროს, იყო სიცოცხლის და ნიჭის ზეიმი, რისთვისაც მინდა დიდი მადლობა გადავუხადო, პირველ რიგში, დათო საყვარელიძეს და მთელი წინანდლის ფესტივლის გუნდს! ცოტნეს ოჯახს, ბულეზ აკადემიის ადმინისტრაციას, მაესტრო ბარენბოიმს, მაესტრო იორგ ვიდმანს.

და ნიკუშას, ნიკოლოზ რაჭველს, რომელმაც შარშან პირველად გამაცნო ეს საოცარი ბავშვი.
ეს იყო ბედნიერება ამ კადრების ცოცხლად ნახვა, როცა პატარა ცოტნე დიდ დანიელს და იორგს ისე ესაუბრება, თითქოს უკვე დიდი ხნის ტოლი მეგობრები და კოლეგები იყვნენ და ერთმანეთს პატივს სცემდნენ.

მე ვუსურვებ ამ ბიჭს მშვიდობიან, თავისუფალ, კრეატიული იმპულსებით სავსე წელს, ახალ გამოწვევებს და გაწონასწორებულ ზრდას. ეს სინათლის სხივი საქართველოს ელჩი არის და იქნება!

ლიზა მამრაძე: – საოცრებების მომსწრე გავხდი ბოლო ხუთი დღის განმავლობაში.
შექმნილი რთული მდგომარეობის მიუხედავად, შედგა ცოტნეს კონცერტი ბერლინში და შეხვედრა დიდ მაესტროსთან – დანიელ ბარენბოიმთან და შესანიშნავ კომპოზიტორთან, იორგ ვიდმანთან.
კონცერტზე ცოტნემ შეასრულა თავისი ნაწარმოებები: „დიპტიხი“, დედისადმი მიძღვნილი „ზარები“, „ზმანებანი“, სამი საფორტეპიანო ეტიუდი და თავისი დის, ნინიკოსადმი მიძღვნილი ციკლი – საბავშვო ალბომი. ასევე, დანიელ ბარენბოიმის თხოვნით დაუკრა ბრამსის მესამე, ფა მინორული სონატის პირველი ნაწილი.

მთელი კონცერტის განმავლობაში ვაკვირდებოდი დარბაზს, სახეებს, რეაქციებს და ვხედავდი დიდ გაოგნებას, აღფრთოვანებას, გაოცებისგან ხელებს შლიდნენ და თითქოს ახსნასაც ვერ პოულობდნენ იმის, რაც ხდებოდა. კონცერტის დასრულებისას დანიელ ბარენბოიმი მაშინვე წამოდგა ფეხზე და ასე უკრავდა ტაშს.

იორგ ვიდმანმა თქვა: ამ კონცერტის შთაბეჭდილებების მერე თვალიც ვერ მოვხუჭე. ცოტნეს გონებაში უკვე ყველაფერი აქვს, ჩვენ ვერაფერს ვასწავლით, ერთ ნოტსაც ვერ შევცვლით მის მუსიკაშიო, მხოლოდ ფურცელზე გადმოტანას – ჩაწერას ვასწავლითო.

დანიელ ბარენბოიმისგან კი ასეთი შეფასებები მოვისმინეთ: „საოცარი“, „ფენომენალური“,
„უნიკალური“…

კონცერტის შემდეგ მასტერკლასებიც ჰქონდა ცოტნეს, ბრამსის ფა მინორულ სონატაზე დანიელ ბარენბოიმთან და თავის საკუთარ მუსიკაზე იორგ ვიდმანთან. საოცარი იყო მათი ურთიერთობა 11 წლის ცოტნესთან – თანასწორ, თანატოლ მუსიკოსებს შორის აზრთა გაცვლა. სიტყვებით ვერ გადმოვცემ ემოციების და განცდების მეასედსაც კი, რასაც ვგრძნობდით ყველა, ვინც შევესწარით ამ საოცარ დღეებს.
უდიდესი მადლობა ყველა ორგანიზატორს: დავით საყვარელიძეს და წინანდლის ფესტივალის ჯგუფს, რომ შეძლეს ამ მოგზაურობის დაგეგმვა. ასევე დიიდი მადლობა ლიზა ბათიაშვილს ყველაფრისთვის, ამ დღეების განმავლობაში (და ყოველთვის) წარმოუდგენელი გვერდში დგომისთვის! ნიკა რაჭველს, თეონა ჯორბენაძეს – მადლობა ყველაფრისთვის, ყოველთვის!

სულ ბოლოს დავამატებ: უბედნიერესი ვარ, რომ შევძელი ჰაიდელბერგიდან ბერლინში ჩასვლა, ერთი წლის შემდეგ ჩემს ოჯახთან (ოჯახის ნაწილთან) შეხვედრა და ამ დღეებში მამიდას და ცოტნეს გვერდზე ყოფნა, ცოტნეს არცერთი კონცერტი არ გამიცდენია და ჩვენთვის, ცოტნესთვის, ჩემთვის ძალიან ბევრს ნიშნავდა ამ დღეებში ერთად ყოფნა. დიდი მადლობა ჩემს მეგობრებს, რომ შესაძლებელი გახადეს ჩემი ეს მოგზაურობა.

თეონა ჯორბენაძე: – ჩვენმა მზე ბიჭმა გაგვაბედნიერა მძიმე წლის ბოლოს. მადლობა ნიკას მისი აღმოჩენისთვის, მადლობა ლიზას მისი მსოფლიო ასპარეზზე წარმოჩენისთვის, მადლობა დათო საყვარელიძეს და წინანდლის ფესტივალს უდიდესი ძალისხმევისთვის. მადლობა ფონდ „იავნანას“ ცოტნეს კონცერტების ორგანიზებისა და მხარდაჭერისთვის. უდიდესი მადლობა მის ბებიასა და პედაგოგს ნინა მამრაძეს მისი ტალანტის ხელშეწყობისა და განვითარებისთვის.
სიცოცლე და ნიჭი ყოველთვის იმარჯვებს ❤
ბედნიერი 2021 სამყაროს!

პაატა ბურჭულაძე: – ამ საოცარი ბიჭის კონცერტი ფონდ „იავნანას“ პარიზის ბასტილიის თეატრში უნდა გაემართა ჯერ კიდევ გაზაფხულზე, მაგრამ პანდემიის გამო ჩაიშალა. სიმართლე გითხრათ, ძალიან ვწუხდი, რადგან ასეთ დროს ყველა დღეს და თვეს მნიშვნელობა აქვს. უზომოდ გახარებული ვარ, რომ ჩვენი სახელოვანი ლიზა ბათიაშვილის დახმარებით მაინც მოხერხდა მისი გაყვანა საზღვარგარეთ. ცოტნემ გააოცა მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მუსიკოსი და პიროვნება დანიელ ბარენბოიმი! ეს მთელი ქვეყნის სიხარული და გამარჯვებაა.

მადლობა ცოტნეს პედაგოგს ნინა მამრაძეს, მადლობა დათო საყვარელიძეს და წინანდლის ფესტივალს, მადლობა ფონდ „იავნანას“! ყველაზე დიდი მადლობა კი არაერთი ნიჭიერი მუსიკოსის აღმომჩენსა და ქომაგს – ნიკოლოზ რაჭველს, რომელმაც სცენაზე გამოიყვანა და ყველა ჩვენგანს გაგვაცნო 11 წლის კომპოზიტორი და პიანისტი ცოტნე ზედგინიძე!

primeambebi.ge

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოასტორიაულტურააქართველო

ოლდენბურგის სასახლე -„ერთი ღამის სასახლის“ საიდუმლო და სასახლის უცნაური ლეგენდები

9140c357108571a07496296ae67effbd-600×328

სასახლე, რომელსაც საოცარი ისტორია აქვს, მე-19 საუკუნეში, 1895 წელს, იმ დროის ერთ-ერთი ულამაზესი ქართველი ქალის გულის მოსაგებად აშენდა. ეს ქალი თავადი ტარიელ დადიანის მეუღლე გახლდათ – აგრაფინა ჯაფარიძე.

ეს ერთი შეხედვით დაუჯერებელი ამბავი მე-19 საუკუნის მე-2 ნახევარში, საქართველოში მოხდა. სწორედ ამ დროს ჩამოვიდა საქართველოში გერმანელი პრინცი, გენერალი კონსტანტინე ოლდენბურგი, რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე I–ის დის, ეკატერინეს შვილიშვილი. რომელიც თბილისიდან ფოთამდე რკინიგზას აშენებდა.

1885 წელს, კონსტანტინე “ვეფხისტყაოსნის” ილუსტრირებულ წარმოდგენაზე მიიწვიეს ბარბარე ბარათაშვილის სალონში, სადაც იმ დროს მიხაი ზიჩი მუშაობდა თავის ცნობილ ილუსტრაციებზე.

წარმოდგენაში დასავლეთ საქართველოს ნაღები საზოგადოება მონაწილეობდა, მათ შორის იყო ნესტან-დარეჯანის კოსტიუმში გამოწყობილი, მშვენიერი აგრაფინა ჯაფარიძე – სამეგრელოს თავადის, ტარიელ დადიანის მეუღლე.

პრინცი ოლდენბურგი იმდენად მოიხიბლა ქალის სილამაზით, რომ მის მეუღლეს ცოლთან ერთი ღამის სანაცვლოდ მილიონი ოქრო შესთავაზა. თქვენ წარმოიდგინეთ, თავადმა დადიანმა ცდუნებას ვერ გაუძლო და დათანხმდა! თანხმობის შემდეგ აგრაფინა ჯაფარიძესთან მისული ოლდენბურგისთვის ულამაზეს და საკმაოდ ჭკვიან ქალბატონს უთქვამს: “ფული ჩემს მეუღლეს გადაუხადე და მას მიაკითხე”. მაშინ გერმანელმა პრინცმა იკითხა, თუ რა უნდა გაეკეთებინა აგრაფინას გულის მოსაგებად. მან კი სასახლის აშენება სთხოვა.

გადმოცემის თანახმად, სასახლე ექვს თვეში აუშენებიათ. მის პირველ სტუმრებს მთავარ დარბაზში შესვლისას კაბა და შარვალი აუკეცავთ, რადგან იატაკი ბროლის იყო და დარბაზის განათება წყლის ეფექტს ქმნიდა.

სასახლის არქიტექტორი პ. შტერნი იმ დროს ძალიან სახელგანთქმული ყოფილა. ნაგებობის სტილი, ერთი მხრივ, “აგურის გოთიკას” ენათესავება, ხოლო, მეორე მხრივ, ისლამური არქიტექტურისათვის დამახასიათებელ დეტალებს იმეორებს.

ოლდენბურგის სასახლე თბილისურ ტრადიციულ არქიტექტურასაც მნიშვნელოვნად სცილდება: ციხე-დარბაზის ტიპის ნაგებობას აქვს ღია ტერასა, ქვის მოაჯირებიანი კიბე, შუა ბასტიონი აზიდული ციცაბო სახურავით და სამსართულიანი კოშკი საიდუმლო ოთახით; მთავარ ფასადზე თავმოყრილი შეისრული თაღები, კედელში ჩასმული ვარდულები, მოაჯირის წვრილი სვეტები გოთური სტილიზაციის უჩვეულო და საინტერესო ნიმუშს ქმნის.

გუმბათს პრინცის საგვარეულო გერბი ამშვენებს, რომელზეც ფრთიანი ცხენია გამოსახული. ამ სიმბოლოს მაგიური დამცავი ძალა აქვს თურმე. ასევე – საათი, რომელიც ისეთ განწყობას ქმნის, თითქოს აქ დრო გაჩერდა.

საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ სასახლეში ბროლის იატაკი აყარეს, მოხატული კედლები შეღებეს, უნიკალური ჭაღები ჩამოხსნეს და შენობაში ყრუ-მუნჯთა სკოლა გახსნეს. სასახლის აშენებიდან საუკუნის შემდეგ იქ მუსიკის, კინოსა და ქორეოგრაფიის მუზეუმი განთავსდა და ამჟამად 150 ათასზე მეტ ექსპონატს ინახავს. იგი ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ხელნაწერთა ფონდია, სადაც, პრაქტიკულად, ყველა ქართველი ხელოვანისა და მწერლის არქივია დაცული.

პრინცთან გატარებული ერთი ღამის შემდეგ აგრაფინა ჯაფარიძემ მიატოვა ქმარი, ოლდენბურგთან ერთად ამ სასახლეში დასახლდა და გრაფინია ზარნიკაუს სახელი მოიპოვა. ხალხს ამ ამბავზე პატარა ლექსიც შეუთხზავს: – გრაფინია კისკისაო, დადიანმა პრინცს მისცაო!

ამ საოცარ ისტორიას სევდიანი დასასრული აქვს: გადმოცემის თანახმად, პრინცესა აგრაფინა ბოლშევიკებმა სიყვარულის კოშკში დაახრჩვეს. იმდროინდელი თბილისის მკვიდრებს არაერთხელ მოუყოლიათ, რომ სასახლეში ქალის აჩრდილი დადიოდა.

მუზეუმის თანამშრომლებს დღესაც სჯერათ, რომ სასახლეში აჩრდილები დადიან. სიუჟეტი ტელევიზიითაც გავიდა. ერთ-ერთი თანამშრომელი ყვება: ,,მუშაობას შევყევი, როცა ქალის სიმღერის ხმა გავიგონე. ვიცოდი, რომ შენობაში არავინ იყო. ქალის ხმას ბავშვების სიცილი მოჰყვა. რკინის კარი გასაღებით იყო ჩაკეტილი. მივხვდი, რომ მოჩვენებები დადიოდნენ. ძალიან შემეშინდა”.

ამჟამად შენობა გარედან მთლიანად რესტავრირებულია. პირვანდელი სახის დასაბრუნებლად მხოლოდ შიდა სამუშაოებია შესასრულებელი.

ამ თემის ირგვლივ სხვა მოსაზრებებიც არსებობს, თუმცა ისტორიამ, ლეგენდის სახით, ეს
ვერსია შემოინახა.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ანათლებასტორიაულტურა

„ვეფხისტყაოსანი“ ინდოეთში ჰინდურ ენაზე გამოიცა

дизайн-без-названия-11

შოთა რუსთაველის “ვეფხისტყაოსანი” ინდოეთში ჰინდურ ენაზე გამოიცა. წიგნის თარგმნის და ჰინდურ ენაზე გამოცემის იდეა ინდოეთის რესპუბლიკაში საქართველოს ელჩს არჩილ ძულიაშვილს ეკუთვნის.

ჰინდურ ენაზე გამოცემული პოემის პრეზენტაცია ჯაიპურის წიგნის ფესტივალის ფარგლებში ონალინ გაიმართა.

როგორც ინდოეთის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩმა არჩილ ძულიაშვილმა პრეზენტაციაზე განაცხადა, „ვეფხისტყაოსნის“ ჰინდურ ენაზე თარგმნის და გამოცემის იდეა დიდი ხანია, აქვს და მისი განხორციელება ინდოეთში დიპლომატიური მისიით ჩასვლისთანავე დაიწყო.

„2016 წელს, როდესაც ინდოეთში პირველად ჩამოვედი დიპლომატიური მისიით, რათა წარმედგინა ჩემი ქვეყანა – საქართველო, მომეცა ფანტასტიური შესაძლებლობა უკეთ გავცნობოდი ინდურ კულტურას, რომელმაც მნიშვნელოვანი და განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა ჩვენს გულებში. უძველესი კულტურითა და ტრადიციებით, საქართველო და ინდოეთი ყოველთვის ახლოს იყვნენ ერთმანეთთან.

ინდოეთში ჩასვლის პირველივე დღიდან, მოტივირებული ვიყავი, ინდოელი მკითხველისთვის, ქართული ლიტერატურის ბრწყინვალება გამეცნო და დღეს, მოხარული ვარ გაცნობოთ, რომ პირველად, ჰინდურ ენაზე, გამოქვეყნდა ქართული ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე დიდებული შედევრი, “ვეფხისტყაოსანი“, რომელიც უდიდესი ქართველი პოეტის შოთა რუსთაველის მიერ არის დაწერილი. ეს არის პოემა თავისი უნივერსალური ღირებულებებით, რომელიც აღწერს ბრძოლას ნათელსა და ბნელს შორის.

მე მინდა ვისარგებლო ამ შემთხვევით და მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც მონაწილეობა მიიღო ამ დიდებული პროექტის შექმნაში და ასევე, ვულოცავ ყველას, ამ ისტორიული პროექტის წარმატებით დასრულებას.

მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და მადლობა გადავუხადო ლიტერატურის ფესტივალის დირექტორებს, რომ საშუალება მოგვცეს წარვადგინოთ ეს ეპიკური პოემა საქართველოდან. მადლობა ყველას, ვინც ჩვენ გვერდით იყო”, – განაცხადა არჩილ ძულიაშვილმა ჯაიპურის წიგნის ფესტივალის ფარგლებში გამართულ ონლაინპრეზენტაციაზე.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორიაულტურაელიგია და მეცნიერება

მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი არმია რომის პაპის სამსახურშია

568

,,ვატიკანის შვეიცარიული გვარდიის” შექმნა უკავშირდება რომის პაპის იულიუს II-ის სახელს. 1506 წელს იულიუს II-მ პირველი ფიცი ჩაიბარა 150 შვეიცარიელი გვარდიელისგან და სწორედ ეს თარიღი ითვლება გვარდიის დაარსების თარიღად.

შვეიცარიულ გვარდიას ევალება ვატიკანისა და პაპის დაცვა. რომის პაპის სიცოცხლე ყოვველთვის საფრთხეში იყო, სწორედ ამან გამოიწვია შვეიცარიული გვარდიის დაარსება. ვატიკანის შვეიცრიელმა გვარდელებმა იხსნეს რომის პაპი კლიმენტი VII სიკვდილს, როდესაც 1527 წლის 6 მაისს რომის იმპერატორმა კარლ V-მ აიღო და გაძარცვა რომი. დღეს კი შვეიცარიელი გვრდიელები ფიცს 6 მაისს დებენ და ეს დღე ვატიანში ,,შვეიცარელ გვარდიელთა დღედ” არის მოხსენიებული.

არსებობს მოთხოვნები, რომლებიც უნდა დაკმაყოფილდებას ოფიციალური კვალიფიკაციის მისაღებად. დაცვის წევრები სპეციალურ წვრთნას გადიან. გვარდიელი უნდა იყოს აუცილებლად კათოლიკე, შვეიცარიის მოქალაქე, უნდა ჰქონდეთ გავლილი სპეციალური სამხედრო მომზადება შვეიცარიაში. უნდა ფლობდნენ პროფესიულ ან საშუალო სკოლის დიპლომს. მამაკაცი არ უნდა იყოს დაოჯახებული, 19-დან 30 წლამდე ასაკის, მინიმუმ 174 სანტიმეტრი სიმაღლეში. ჰალბერდიერის კონტრაქტის დაწყებისთანავე ისინი ვალდებულნი არიან დაესწრონ იტალიური ენის გაკვეთილებს.

გვარდიელის ოფიციალური სამოსი ლურჯი, წითელი, ნარინჯისფერი და ყვითელი ფერისაა და როგორც ჩანს, რენესანსის ხანისაა. ერთი გვარდიელის ფორმის შეკერვას 32 საათი სჭირდება და იწონის 3.6 კილოგრამს და შეიძლება ითქვას, რომ ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე და რთული ფორმაა, რომელსაც მუდმივი ჯარი იყენებს დღეს. მიუხედავად იმისა, რომ ერთი ფორმის დამზადებას ამდენი დრო სჭირდება, სამახურის დასრულების შემდეგ პირადი ფორმები ნადგურდება.

წყრო: VATICAN.COM

მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 21
Page 1 of 21