close

ტექნოლოგიები

ბიოლოგიატექნოლოგიები

გენური თერაპიის მეშვეობით ბავშვს სმენა აღუდგინეს

დიდ ბრიტანეთში მცხოვრები ოპალ სენდი, რომელიც უკვე წლინახევრისაა, იშვიათი გენეტიკური დარღვევის გამო სრულიად სმენადაქვეითებული დაიბადა. ამის მიუხედავად, მას ახლა სხვების საუბარი სპეციალური დამხმარე მოწყობილობის გარეშე ესმის.

ეს ინოვაციური გენური თერაპიის დამსახურებაა, რომელიც ორგანიზმის უჯრედებში არსებული მუტაციების გამოსასწორებლად ხელოვნურად შეცვლილ, უსაფრთხო, ვირუსს იყენებს. პატარა გოგონას შემთხვევაში, მიზანში სწორედ სმენის დაქვეითებაზე პასუხისმგებელი მუტირებული გენი ამოიღეს და ის იმავე გენის ფუნქციური ასლით ჩაანაცვლეს.

მსგავსი თერაპიები ბავშვებზე აქამდეც გამოუცდიათ, მაგრამ ასეთი მცირე ასაკისაში — არა. ოპალ სენდი ჯერ მხოლოდ 3 კვირის იყო, როცა მას სმენითი ნეიროპათიის დიაგნოზი დაუსვეს. ამ დროს ყურს ბგერები მიეწოდება, მაგრამ ეს ინფორმაცია ტვინამდე ვერ მიდის. ამას იწვევს მუტაცია OTOF-ის სახელით ცნობილ გენში, რომელიც ცილა ოტოფერლინის გამოყოფას უზრუნველყოს. ეს უკანასკნელი შიდა ყურისა და ნეირონების კავშირს უწყობს ხელს.

ფოტო: Cambridge University Hospitals NHS Trust

ბავშვი გენური თერაპიის გლობალურ კლინიკურ ცდაში 11 თვის ასაკში ჩაერთო და ამ მხრივ ყველაზე ახალგაზრდა პაციენტი იყო. მას მარჯვენა ყურში სპეციალური ინიექცია გაუკეთდა, რომლის მეშვეობითაც ორგანოს უჯრედებში ვირუსმა OTOF-ის ასლი შეიტანა. ამის შემდეგ ვირუსს თავად ორგანიზმი დევნის.

ექიმებმა მის მარცხენა ყურში ე.წ. კოხლეარული იმპლანტიც ჩაუდგეს, რომელიც ტვინის სიგნალების გააქტიურებით გარკვეული ბგერების გაგონებას ხდის შესაძლებელს. თერაპია იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ სულ რაღაც 4 კვირაში ოპალს უკვე მაშინაც ესმოდა, როცა ეს მოწყობილობა გამორთული იყო. ახლა გოგონა მას საერთოდ აღარ იყენებს, მშობლების საუბარს იგებს და თავადაც მარტივ სიტყვებს გამოთქვამს.

ზემოხსენებული კვლევა, დიდი ბრიტანეთის გარდა, აშშ-სა და ესპანეთშიც ტარდება. პირველ ეტაპზე ინიექციის მცირე დოზას მხოლოდ ერთ ყურში უშვებენ. მომდევნო ეტაპზე დოზის გაზრდა და, ბოლოს, ორივე ყურში შეშვება იგეგმება. პაციენტებს 5 წელი დააკვირდებიან.

 

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

FDA-მ Neuralink-ს მეორე პაციენტის ტვინში ჩიპის ჩადგმის უფლება მისცა

აშშ-ის ჯანდაცვის მარეგულირებელმა ილონ მასკის კომპანიას მეორე პაციენტის ტვინში ჩიპის ჩადგმის უფლება მისცა. ეს მას შემდეგ, რაც კომპანიამ პირველ პაციენტთან დაკავშირებულ გართულებებს თავი კარგად გაართვა. ინფორმაციას ამაზე Wall Street Journal იტყობინება.

ამ თვის დასაწყისში Neuralink-ში განაცხადეს, რომ პირველი პაციენტის ტვინში ჩადგმული პაწაწინა მავთულები მდგომარეობიდან გამოვიდა. კომპანიამ ცხოველებზე ტესტირების შედეგად იცოდა, რომ ეს შეიძლება ასე მომხდარიყო.

ამჯერად კომპანია პრობლემის წინასწარ მოსაგვარებლად მოწყობილობის ზოგიერთი მავთულის ტვინში უფრო ღრმად ჩასმას აპირებს.

კომპანია მეორე პაციენტს იმპლანტს ივნისში ჩაუდგამს. მთლიანობაში, წელს იმპლანტის ჩადგმა ათ ადამიანში იგეგმება.

ამ მომენტისთვის იმპლანტების 1 000-ზე მეტი მსურველია დარეგისტრირებული. მოხსენების თანახმად, კომპანია განაცხადების წარდგენას კანადასა და ბრიტანეთშიც აპირებს.

შეგახსენებთ, რომ Neuralink-მა ტვინის უსადენო ჩიპი ადამიანის ორგანიზმში პირველად იანვარში ჩანერგა. მას შემდეგ ჩვენ ვნახეთ თუ როგორ თამაშობდა პირველი პაციენტი Mario Kart-სა და ჭადრაკს “ტელეპათიურად”.

“ძალიან ბედნიერი ვარ, რომ ამ ყველაფრის ნაწილი ვარ. ეს საოცარი შეგრძნებაა, სამყარო იცვლება და მე მისი ნაწილი ვიქნები”, — თქვა Neuralink-ის პირველმა პაციენტმა მაშინ.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

6G უსადენო ტექნოლოგია 500-ჯერ უფრო სწრაფია, ვიდრე საშუალო 5G სმარტფონი

ფიჭური ტექნოლოგიის მეხუთე თაობის კავშირი, იგივე 5G ჯერ მხოლოდ დაახლოებით ხუთი წელია, რაც ქსელების სტანდარტად იქცა, მაგრამ ჰორიზონტზე უკვე გამოჩნდა 6G და სპეციალისტებიც აქტიურად ეძებენ გზებს, რათა შემდეგი თაობის კავშირის უპირატესობები სრულად გამოვიყენოთ.

იაპონიაში ჩატარებულმა ტექნოლოგიის სადემონსტრაციო ჩვენებაზე, უსადენო პროტოტიპულ მოწყობილობაში მონაცემთა გადაცემის სიჩქარემ 100 Gbps-ს მიაღწია, რაც 5G-ის მაქსიმუმზე 10-ჯერ სწრაფია და 500-ჯერ უფრო სწრაფი, ვიდრე საშუალო 5G სმარტფონი.

საშუალო ხარისხის ორსაათიანი Netflix-ის ფილმის ზომა დაახლოებით 1.5 GB-ია; პრაქტიკული თვალსაზრისით, საუბარია იმაზე, რომ წამში ჩამოტვირთავთ 8-9 ასეთ ფილმს.

იაპონიის სატელეკომუნიკაციო კომპანია NTT-ის, იაპონური მობილური ოპერატორის, DOCOMO-სა და ელექტრონიკის კორპორაციების — NEC-ისა და Fujitsu-ს მიერ ჩატარებული ფართო კვლევებისა და განვითარების შედეგად, მოწყობილობა იყენებს მაღალი სიხშირის ზოლებს 100 GHz და 300 GHz დიაპაზონში, რაც მას გაცილებით მეტი მონაცემის მიღების შესაძლებლობას აძლევს, ვიდრე წინა თაობის სტანდარტები.

დიაპაზონის კუთხით სამუშაოები ჯერ ახლა მიმდინარეობს, მაგრამ ექსპერიმენტმა აჩვენა სტაბილური კავშირი 100 მეტრის მანძილზე. საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში წინსვლას სინამდვილეში სხვადასხვა ფორმის გადამცემები და მიმღებები სჭირდება და თანდათანობით, 6G ქსელის მშენებლობა სწორედ ასეთ ინოვაციებს ეყრდნობა.

რაც შეეხება აპარატურულ უზრუნველყოფას, უნდა აღინიშნოს, რომ ამ დემოსთვის საჭირო გახდა ბევრი უახლესი აღჭურვილობა. ტექნოლოგიის განვითარებასთან ერთად, ამ აღჭურვილობის ზომა და ფასი თანდათან დაბლა ჩამოდის.

ასევე მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ 5G-ის 10 Gbps ტოპ-სიჩქარე ტექნიკური ზღვარია, სრულყოფილ გარემო პირობებში, ყველაზე მძლავრი და კარგად ოპტიმიზებული აპარატურის გამოყენებით. Opensignal-ის მონაცემებით, აშშ-ში, T-Mobile-ის ქსელში ჩართული სმარტფონების 5G-ის საშუალო სიჩქარე 186.3 Mbps-ია.

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, 6G მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებულ სიჩქარეს გვპირდება, რაც ფრიად გამოსადეგი იქნება ძალიან ბევრ სფეროში.

როგორც 5G-ის შემთხვევაში იყო, ასევე იქნება წინსვლა გამტარუნარიანობის, ანუ ქსელის ტევადობის თვალსაზრისით: შესაძლებელი იქნება, რომ ერთდროულად მიერთებული იყოს უფრო მეტი მოწყობილობა. შეიძლება ნაცნობი სიტუაციაა, როცა სტადიონზე ან კონცერტზე თქვენი ტელეფონი მიღებას კარგავს. 6G ამ პრობლემას მოაგვარებს.

გარკვეულ სიტუაციებში, შეიძლება ვნახოთ, რომ 6G Wi-Fi-ს სრულიად ზედმეტ ტვირთად გადააქცევს — ტენდენცია, რომელიც 5G-ის დანერგვასთან ერთად დაიწყო. აღარ იქნება საჭირო ფიზიკური კაბელის შეყვანა სახლის ან ოფისის შესასვლელი კარიდან.

საკითხს უფრო ფართოდ რომ შევხედოთ, წარმოიდგინეთ, რომ უფრო მეტი მოწყობილობა იქნება ონლაინ უფრო მეტი სიჩქარით, უფრო მეტი კომპონენტითა და სენსორით აღჭურვილი. Nokia ვარაუდობს, რომ 6G კომერციულად ხელმისაწვდომი იქნება 2030 წელს.

მომზადებულია ScienceAlert-ის მიხედვით.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

ტვინის ახალი ჩიპი ფიქრებს მაღალი სიზუსტით შიფრავს და სიტყვებად აქცევს

მეცნიერები ადამიანის ტვინისა და კომპიუტერის ერთმანეთთან დამაკავშირებელ ინტერფეისებზე აქტიურად მუშაობენ. ესაა ჩიპი, რომელიც ტვინში წარმოქმნილ ელექტრულ იმპულსებს აფიქსირებს და შიფრავს. მსგავსი ტექნოლოგია პარალიზებულ ადამიანებს სხვებთან კომუნიკაციის საშუალებას მისცემს და ცხოვრების ხარისხს გაუუმჯობესებს.

სპეციალისტები ტვინის იმპლანტებს უკვე ადამიანებზე ცდიან. მათ შორისაა ილონ მასკის კომპანია Neuralink, რომლის პაციენტიც ლეპტოპში ჭადრაკსა და Mario Kart-ს “ტელეპათიურად” თამაშობს.

ეს ტექნოლოგია იმ ადამიანებსაც დაეხმარება, რომელთაც ჯანმრთელობის პრობლემების გამო მეტყველება არ შეუძლიათ. ამის მიუხედავად, ფიქრის სიტყვებად გარდაქმნა მარტივი ნამდვილად არაა. პაციენტებმა უნდა წარმოიდგინონ, როგორ ამბობენ კონკრეტულ სიტყვას, რის შედეგადაც ტვინში სპეციფიკური სიგნალი წარმოიქმნება, რომელსაც სისტემა იმახსოვრებს და შემდეგ ჯერზე მის იდენტიფიცირებას ახერხებს.

ჯერჯერობით 100%-იანი სიზუსტე მიღწეული არაა, მაგრამ ახალმა ინტერფეისმა იმედის მომცემი შედეგები აჩვენა. ის კალიფორნიის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში მომუშავე მეცნიერებმა შექმნეს და 2 პაციენტ კაცზე გამოცადეს, რომელთაც ოთხივე კიდურის დამბლა აქვთ. ერთი 33 წლისაა, მეორე კი — 39-ის.

სპეციალისტებმა მიკროელექტროდები მათ ტვინში ჩანერგეს, კერძოდ სომატოსენსორულ ქერქსა და სუპრამარგინალურ ხვეულში, რომელიც აქამდე მსგავს კვლევებში არ ჩაურთავთ. ინტერფეისი 6 სიტყვაზე გაწვრთნეს — “ფრონტი”, “კოვბოი”, “პითონი”, “კოვზი”, “ცურვა” და “ტელეფონი”. ასევე, 2 გამოგონილ სიტყვაზე, რომლებიც ინგლისურად ასე ჟღერს: ““nifzig” და “bindip”. მიზანი იმის გარკვევა იყო, საჭიროა თუ არა სიტყვას ჰქონდეს შინაარსი, რათა სისტემამ ეფექტიანად იმუშაოს.

ცდისპირებს თითოეულ სიტყვას ეკრანზე უჩვენებდნენ ან თავად უმეორებდნენ, შემდეგ კი სთხოვდნენ, 15 წამის განმავლობაში წარმოედგინათ, როგორ ამბობდნენ მას. შედეგად, მკვლევრებმა ინტერფეისის მეშვეობით რეალურ დროში სიტყვების გაშიფვრა შეძლეს. ერთი პაციენტის შემთხვევაში სიზუსტე 79% იყო, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია, მაგრამ ვოკალიზებული სიტყვების გაშიფვრის ცდებისას მცირედით ჩამოუვარდება. მეორე ინდივიდის შემთხვევაში 23%-იანი სიზუსტე დაფიქსირდა.

რა თქმა უნდა, ტექნოლოგიის დასახვეწად საჭიროა, ის უფრო მეტ ადამიანზე გამოიცადოს და სიტყვების რაოდენობაც გაიზარდოს. ამის მიუხედავად, ამ კვლევამ ცხადყო, რომ სუპრამარგინალური ხვეული კარგი სამიზნე რეგიონია, რაც სამომავლოდ გასათვალისწინებელია.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაციატექნოლოგიები

შექმნეს ქუდი, რომელიც ფიქრებს ნაწერად გარდაქმნის

სიდნეის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევრებმა აზრების წამკითხავი ქუდი შექმნეს, რომელსაც ფიქრების გაშიფვრა ინვაზიური პროცედურების გარეშე შეუძლია. ეს ასეთი პირველი მოწყობილობაა. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. 

შესაძლოა, ინოვაცია სხვადასხვა დაავადებისა თუ დაზიანების მქონე ადამიანებს დაეხმაროს, რომელთაც ლაპარაკი არ შეუძლიათ. ეს იმის ერთგვარი გზაცაა, რომ ადამიანებმა მოწყობილობებთან ინტერაქცია პირდაპირ შეძლონ.

ქუდის გამოცდისას კვლევის მონაწილეებს სთხოვეს, რომ ტექსტი უხმოდ წაეკითხათ. პარალელურად, მათი ტვინის ელექტრულ აქტივობას ელექტროენცეფალოგრამით (EEG) იწერდნენ.

მკვლევრებმა შემდეგ ხელოვნური ინტელექტის (AI) მოდელი, სახელად DeWave, გამოიყენეს, რათა ფიქრები ნაწერად გარდაექმნათ. სისტემამ ეს 40-60-%-იანი სიზუსტით შეძლო.

„ნაშრომი პირველია, რომლის ფარგლებშიც EEG ტალღები პირდაპირ ენად გადაითარგმნა, რაც სფეროში მნიშვნელოვანი გარღვევაა“, – განაცხადა ჩინ-თენგ ლინმა, სიდნეის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის პროფესორმა.

პროფესორის აზრით, დიდი ენის მოდელების ინტეგრაცია ნეირომეცნიერებისა და ხელოვნური ინტელექტის კუთხით უამრავ ახალ შესაძლებლობას გვპირდება.

საგულისხმოა, რომ ტვინისა და კომპიუტერის დამაკავშირებელი სხვა ისეთი მოწყობილობებიც არსებობს, რომლებიც ფიქრებს ნაწერად გარდაქმნის. ამჟამად ეს სისტემები MRI სკანირებას ანდა ცხვირსა თუ თავის ქალაში ელექტროდების ჩადგმას საჭიროებს. ეს საკმაოდ ინვაზიური მიდგომაა.

მაგალითისთვის, ილონ მასკის სტარტაპი Neuralink ქირურგიულ რობოტს იყენებს ტვინში იმპლანტანტის ჩასადგამად. ტექნოლოგიამ ადამიანებს სხვადასხვა უნარი უნდა გაუუმჯობესოს, თუნდაც მხედველობის ანდა აზროვნების.

რამდენიმე თვის წინ Neuralink-მა FDA-სგან ნებართვა მიიღო, რათა იმპლანტანტები ადამიანებზე გამოცადოს. მეორე მხრივ, არსებობს დავა იმის თაობაზე, რომ ცხოველებზე ტესტირებისას მაიმუნებს „უკიდურესი ტანჯვა” განაცდევინეს. ამ ბრალდებებს მასკი და Neuralink უარყოფენ.

კვლევა მეცნიერებმა NeurIPS კონფერენციაზე წარადგინეს 12 დეკემბერს, ნიუ-ორლეანსში.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”
სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაციაკვლევებიმედიცინა

ადამიანებზე კბილების ხელახლა გასაზრდელ პრეპარატს გამოცდიან

იაპონელი მეცნიერები გეგმავენ, რომ კბილების ხელახლა გასაზრდელად მათ მიერ შემუშავებული თერაპია ადამიანებზე გამოცადონ. როგორც სპეციალისტები ამბობენ, თუ ყველაფერი კარგად წარიმართება, რეგენერაციისთვის საჭირო პრეპარატი 2030 წლისთვის უკვე ხელმისაწვდომი იქნება. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. 

ჯერ კიდევ 2021 წელს კიოტოს უნივერსიტეტში მომუშავე მკვლევრებმა გამოაქვეყნეს ნაშრომი, რომლითაც ვიგებთ, რომ თაგვებში USAG-1-ის სახელით ცნობილი ცილა კბილების ამოსვლას აფერხებს. ასევე, დადგინდა, რომ ამ ცილის წარმოქმნაზე პასუხისმგებელი გენის გაუვნებლებით მღრღნელებში კბილების რეგენერაცია შედგა.

იმავე გუნდმა სათანადო პრეპარატი შექმნა, რომელიც USAG-1-ის ფუნქციას ბლოკავს და თაგვებში ახალი კბილების გაზრდას უწყობს ხელს. იგივე შედეგი დაფიქსირდა ქრცვინებშიც, რომელთაც ადამიანთა მსგავსი დენტალური მახასიათებლები აქვთ.

ავტორები ფიქრობენ, რომ ცხოველებზე ჩატარებული წარმატებული კლინიკური ცდების შემდეგ, ახლა უკვე ადამიანთა ჯერია. კვლევის ახალი ეტაპის დაწყება 2024 წლის ივლისში იგეგმება.

„ახალი კბილების გაზრდის იდეა ყველა დანტისტის ოცნებაა. ამაზე დამამთავრებელი კურსიდან მოყოლებულია, ვმუშაობ და დარწმუნებული ვიყავი, რომ შედეგს მივაღწევდი. იმედი გვაქვს, მედიკამენტის კლინიკურ გამოყენებამდე გზას გავკვალავთ”, – აცხადებს მეცნიერი კაცუ ტაკაჰაში.

ასაკის მატებასთან ერთად, კბილების დაკარგვის რისკი იზრდება და, სარძევე კბილებისგან განსხვავებით, მათ ახალი წყება აღარ ანაცვლებს. ზემოხსენებული თერაპიით კი შესაძლოა, ე.წ. მესამე თაობის რეგენერაციას მივაღწიოთ. შედეგები იმედის მომცემია და არაა გამორიცხული, პრეპარატი რამდენიმე წელში ფართო გამოყენებისთვის მზად იყოს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიტექნოლოგიები

NASA-მ „ვოიაჯერ 1“-თან კავშირი აღადგინა

NASA-ს ინფორმაციით, გასული წლის ნოემბრიდან პირველად, „ვოიაჯერ 1“-მა დედამიწაზე წაკითხვადი ინფორმაცია გამოაგზავნა. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში კოსმოსური აპარატი პლანეტაზე მხოლოდ ნულებისა და ერთიანების უაზრო კომბინაციებს აგზავნიდა. სპეციალისტების თქმით, ამის მიზეზი კომპიუტერული წუნი იყო, თუმცა ინჟინრებმა პრობლემის მოგვარება შეძლეს.

ამ ეტაპზე აპარატი დედამიწაზე მხოლოდ თავისი ბორტული სისტემების შესახებ აგზავნის ინფორმაციას, თუმცა სპეციალისტები ვარაუდობენ, რომ მალე კვლავ მიიღებენ მეცნიერებისთვის საჭირო მონაცემებს.

„ვოიაჯერი 1“ ერთ-ერთია იმ ორი იდენტური ხომალდიდან, რომლებიც NASA-მ 46 წლის წინ გაუშვა. ეს, ადამიანის მიერ შექმნილი, დედამიწისგან ყველაზე შორს მდებარე ობიექტია. 2012 წლის აგვისტოს მან ჰელიოპაუზა (მზის სისტემის გარე საზღვარი) გადაკვეთა და ახლა ვარსკვლავთაშორის სივრცეს იკვლევს. ის საათში 61 200 კილომეტრის სიჩქარით გადაადგილდება. „ვოიაჯერ 1“-დან გადმოცემული სიგნალი დედამიწამდე 22,5 საათში მოდის.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

შექმნეს AI მოდელი, რომელიც ადამიანის სიკვდილის დროს პროგნოზირებს

დანიის ტექნიკური უნივერსიტეტის მკვლევართა მტკიცებით, მათ ხელოვნური ინტელექტის (AI) მოდელი შექმნეს, რომელსაც ადამიანთა მომავლის პროგნოზირება შეუძლია, მათ შორის სიკვდილის დროსიც.

„მოდელი გამოვიყენეთ, რათა პასუხი გაგვეცა ფუნდამენტური კითხვისთვის: რამდენად ზუსტად შეგვიძლია მომავლის წინასწარმეტყველება იმ პირობებსა და მოვლენებზე დაყრდნობით, რომლებიც წარსულში მოხდა?” — განაცხადა სუნე ლემანმა, ნაშრომის ავტორმა და დანიის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორმა.

ნაშრომი ჟურნალში Nature Computational Science გამოქვეყნდა.

მეცნიერებმა დანიის 6 მილიონი მოქალაქის მონაცემები გამოიყენეს, რომელიც მათ ჯანმრთელობასა და სამუშაოს უკავშირდებოდა. ასე შექმნეს life2vec, “გარდამქმნელი მოდელი”, რომელსაც შეუძლია, კონტექსტი გაიგოს და მიწოდებული ერთი ტიპის ინფორმაციიდან სხვა მონაცემები დაგვიბრუნოს.

ამ შემთხვევაში საწყისი ინფორმაცია ადამიანთან დაკავშირებული სხვადასხვა დეტალია: დაბადების დრო და ადგილი, განათლება, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, საქმიანობა, ანაზღაურება. მეორე მხრივ, კვლევას თუ დავუჯერებთ, დაბრუნებული მონაცემები ყველაფერს პროგნოზირებს, “ნაადრევი სიკვდილი” იქნება ეს თუ “პიროვნული ნიუანსები”.

“ამაღელვებელი ისაა, რომ ადამიანის ცხოვრებას იგი მოვლენათა გრძელ თანმიმდევრობად აღიქვამს იმის მსგავსად, როგორც ენაში წინადადება შედგება სიტყვათა სერიისგან”, — განმარტა ლემანმა.

პერსპექტივა მართლაც ძალიან საინტერესოა, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ ჯერჯერობით არანაირი ინფორმაცია არ გვაქვს იმის შესახებ, თუ რამდენად ზუსტია ეს პროგნოზები.

ამას გარდა, ნაშრომის ავტორი აღიარებს, რომ ეთიკური პრობლემები ნამდვილად შეიქმნება, თუკი მოდელი ზუსტი აღმოჩნდა — მსგავს პროგნოზებს ხომ უკვე არაერთი კომპანია იყენებს, რათა ჩვენგან მოგება მიიღოს.

“ცხოვრებისეული მოვლენებისა თუ ადამიანის ქცევის პროგნოზირებისთვის მსგავს ტექნოლოგიებს უკვე იყენებენ ტექნოლოგიურ კომპანიებში, რომლებიც სოციალურ ქსელებში ჩვენს ქცევას ადევნებს თვალს, ჩვენს ზუსტ პროფილებს ქმნის და ამ პროფილებს იყენებს, რათა ჩვენი ქცევა წინასწარ განსაზღვროს და გავლენა იქონიოს ჩვენზე”, — განაცხადა მეცნიერმა.

კიდევ არაერთი კვლევა უნდა ჩატარდეს იმის დასაზუსტებლად, მართლა შეუძლია თუ არა AI-ს, მონაცემებზე დაყრდნობით სიკვდილის დრო იწინასწარმეტყველოს.

რადგან ასეთი რამ პერსპექტივის დონეზე მაინც გაჟღერდა, ლემანის აზრით, კაცობრიობამ უნდა გადაწყვიტოს, საით მივყავართ ამ ტექნოლოგიას და რამდენად მისაღებია იგი ჩვენთვის.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რობოტექნიკატექნოლოგიები

სამხრეთ კორეაში რობოტმა ადამიანი მოკლა

სამხრეთ კორეაში რობოტმა ადამიანი ყუთისგან ვერ გაარჩია და სასიკვდილო დაზიანებები მიაყენა. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ინციდენტი ქვეყნის სამხრეთით, ერთ-ერთ ქარხანაში მოხდა, სადაც რობოტიზებულ ხელს წიწაკით სავსე კოლოფების დიდ ყუთებში ჩასალაგებლად იყენებენ. როდესაც გეგმური შემოწმებისას რობოტთან ქარხნის თანამშრომელი მივიდა, რობოტმა ისიც ყუთად აღიქვა, დაიჭირა და კონვეიერზე დააგდო. კაცმა სახისა და გულმკერდის არეში სერიოზული დაზიანებები მიიღო და კლინიკაში გარდაიცვალა.

ინციდენტის შემდეგ გავრცელებულ განცხადებაში, ქარხნის მფლობელმა კომპანიამ Donggoseong Export Agricultural Complex უსაფრთხო გარემოს შექმნისადმი მზადყოფნა გამოთქვა.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიტექნოლოგიები

ილონ მასკის განცხადებით, თუ კაცობრიობა სხვა პლანეტებს არ აითვისებს, ის მხოლოდ რამდენიმე ასეული წელი იარსებებს

Tesla-სა და SpaceX-ის დამფუძნებელმა და X-ის მფლობელმა ილონ მასკმა განაცხადა, რომ კაცობრიობას შეუძლია მილიონობით წელი იარსებოს, თუ სხვა პლანეტებს აითვისებს. ამის შესახებ მან საკუთარ სოციალურ ქსელში დაწერა.

„ცივილიზაციამ მიმდინარე ტექნოლოგიური დონე იქამდე უნდა შეინარჩუნოს, სანამ მარსი თვითმყოფადი არ გახდება. ამას სავარაუდოდ 20 წელი დასჭირდება. თუ პლანეტთაშორისი, შემდეგ კი ვარსკვლავთაშორისი სახეობა გავხდებით, ჩვენი ცივილიზაცია მილიონობით წელს იარსებებს. თუ არა, ალბათ სულ რამდენიმე ასეული წელი დაგვრჩა“, – მიიჩნევს მასკი.

მსოფლიოს ერთ-ერთმა უმდიდრესმა ადამიანმა არაერთხელ განაცხადა, რომ მარსის კოლონიზაციას გეგმავს. მისმა კომპანიამ შექმნა ხომალდი Starship-ი დედამიწის ორბიტაზე, მთვარესა და მარსზე ადამიანებისა და ტვირთების გასატანად.

მანამდე მასკმა დემოგრაფიული კოლაფსი კაცობრიობის ყველაზე დიდი პრობლემად დაასახელა, კაცობრიობისთვის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ საფრთხედ კი მილიარდერი ხელოვნური ინტელექტის სწრაფ განვითარებას მიიჩნევს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 86
Page 1 of 86