close

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

AMGიზნესი

ADIDAS საფირმო ნიშანს კარგავს

adidas-three-stripes-history-11

სპორტული სამოსის მწარმოებელმა გერმანულმა კომპანია Adidas-მა საკუთარი ბრენდის საფირმო მახასიათებელზე უფლება დაკარგა. გადაწყვეტილება ევროკავშირის სასამართლომ დღეს მიიღო.


სამი პარალელურ ზოლი, რომელიც ადიდასის ფეხსაცმელსა და სამოსს მაიდენტიფიკაციებელ შტრიხად გასდევს, ძალადაკარგულად ჩაითვალა და კომპანიას ექსკლუზივი ჩამოერთვა.

„Adidas-მა ვერ დაამტკიცა, რომ სამზოლიანი სავაჭრო ნიშანი ევროკავშირის მთელ ტერიტორიაზე მათ კომპანიასთან ასოცირდება”,  – აღნიშნულია სასამართლოს განაჩენში.

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსი

NASA: დღეს „მარწყვის“ სავსე მთვარე გამოჩნდება

14929452-7153111-image-a-21_1560850778112

დღეს, ისევე როგორც გუშინ და გუშინწინ სავსე მთვარე ვარდისფერი იქნება. Dailymail-ის ინფორმაციით, NASA-მ დააანონსა, რომ 17 ივნისს “მარწყვის” სავსე მთვარე გამოჩნდებოდა და მისი ხილვა სამი დღის განმავლობაში – 17, 18, და 19 ივნისს იქნებოდა შესაძლებელი.

“მარწყვის მთვარის” სახელწოდება ადგილობრივი ამერიკული ტომებიდან მომდინარეობს, რადგან ივნისის სავსე მთვარე მწიფე ხილის შეგროვების დროს ემთხვეოდა.

“მარწყვის მთვარე” მაშინ ჩნდება, როცა მთვარე მზის მოპირდაპირე მხარეს ექცევა. ასეთ მთვარეს “თაფლის მთვარესაც” უწოდებენ.

სრულად ნახვა
ედიცინა

მეცნიერებმა ლაზერი შექმნეს, რომლითაც სიმსივნის უჯრედების აღმოჩენა და ზემოქმედებაა შესაძლებელი

Capture

მეცნიერებმა შეიმუშავეს ტექნოლოგია, რომლითაც კანის ქვეშ არსებული სიმსივნური უჯრედების დაფიქსირება და ზემოქმედებაა შესაძლებელი.
მკურნალობის ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს სასწრაფოდ განახორციელონ პაციენტების სისხლის სკანირება ისე, რომ არც კი აიღონ მისი ნიმუში ორგანიზმიდან და დააფიქსირონ სიმსივნის მოცირკულირე უჯრედები (CTC), რომელიც შესაძლოა ორგანიზმში გავრცელდეს და სასიკვდილო მეტასტაზებად იქცეს, რაც კიბოთი დაავადებული პაციენტების გარდაცვალების უმთავრესი მიზეზია.
ასევე შეუძლია აფერხებს იმ CTC- ებს, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს სისხლის მიმოქცევის რაოდენობას, ისევე როგორც სისხლის მიმოქცევის გამოვლენას.
ამ უჯრედების მოცილებით მათი რიცხვი სისხლში მნიშვნელოვნად მცირდება. აღნიშნული ტექნოლოგიით ასევე შესაძლებელია სისხლის კოლტების მიკვლევაც, რომლებიც კიბოთი დაავადებული პაციენტების სიკვდილის მეორე მთავარი მიზეზია და მისი აღმოჩენა რთულია.
ექიმები CTC-ზე დაკვირვების გზებს დიდი ხანია ეძებენ, რათა პაციენტებში მეტასტაზების გავრცელების რისკები შეაფასონ.
ლაზერო თერაპიის დროს სისხლის ძალიან მცირე რაოდენობის ამოღებაა შესაძლებელი, რომელშიც სიმსივნის მოცირკულირე უჯრედები შესაძლოა საერთოდ არ იყოს.
ამ პრობლემის დასაძლევად მეცნიერებმა შექმნეს სისტემა, რომელსაც ციტოფოუნს (Cytophone) უწოდებენ. ის ლაზერის იმპულსებს იყენებს, რისი საშუალებითაც მელანომათი დაავადებული პაციენტების კანქვეშ პიგმენტურ სიმსივნის მოცირკულირე უჯრედებს ხედავს.
აღნიშნული ტექნოლოგიით მედიკოსებმა პრობლემური CTC- ების პოვნა 28-დან 27 პაციენტში სულ რაღაც 10 წუთში მოახერხეს. სისტემა დაახლოებით 1,000-ჯერ უფრო მგრძნობიარეა, ვიდრე არსებული მეთოდები.
კვლევის შედეგები Science Translational Medicine-ში გამოქვეყნდა. მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ სულ მალე შეძლებენ დაადგინონ, შეიძლება თუ არა აღნიშნული მეთოდის ყველაზე გამოყენება.

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგია

ქუვეითსა და საუდის არაბეთში დედამიწაზე ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდა

Capture

ქუვეითში რამდენიმე დღის წინ მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ტემპერატურა : ჩრდილში 52.2, პირდაპირი მზის ქვეშ კი – 63 გრადუსი ცელსიუსი დაფიქსირდა, ამის შესახებ ადგილობრივი გაზეთი Al Qabas-ი იუწყება.

საუდის არაბეთში, ალ მაჯმააჰში კი ტემპერატურამ 55 გრადუსს ცელსიუსს მიაღწია.

არაბეთის ამინდის საინფორმაციო ვებსაიტის ინფორმაციით,  ძლიერისიცხედაფიქსირდაყატარში, ბაჰრეინსადაარაბთა გაერთიანებულ საემიროებში. სიცხეს თან ახლდა ჰაერისტენიანობისმაღალიმაჩვენებელი.

მეტეოროლოგისტები ქუვეითში წელს არამდგრად ზაფხულს პროგნოზირებენ. მათი ინფორმაციით, ივლისში მზის ქვეშ ტემპერატურამ შესაძლოა 68 გრადუს ცელსიუს მიაღწიოს.

სრულად ნახვა
AMGიზნესიკონომიკა

ჩხოროწყუში დაფნის გადამამუშავებელი საწარმო გაიხსნა

dafna

ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვედა ჩხოროწყუში დაფნის გადამამუშავებელი საწარმო გაიხსნა. კომპანია, ყოველწლიურად, 90 ტონა დაფნის ფოთოლს გადაამუშავებს.

საწარმო პროგრამის „აწარმოე საქართველოში“ მხარდაჭერით გაიხსნა. მისი ფუნქციონირებისათვის ინვესტორმა 127 000 ლარის ინვესტიცია განხორციელდა, შეიქმნა 10 სამუშაო ადგილი.

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინასოფლიო

აშშ-ში  მარიხუანას ზედმეტი დოზის მიღებისგან მსოფლიოში ადამიანის სიკვდილის პირველი შემთხვევა გამოვლინდა

მარიხუანა

მარიხუანა სამედიცინო მიზნებისთვის ლეგალიზებულია აშშის 23 შტატში.

 2012 წელს კოლორადო და ვაშინგტონი გახდნენ პირველი შტატები, სადაც რეკრეაციული მარიხუანას ლეგალიზება მოხდა.

რამდენიმე დღის წინ,  კოლორადოს შტატში ექიმებმა განაცხადეს, რომ მარიხუანას ზედმეტი დოზის მიღებისგან მსოფლიოში ადამიანის სიკვდილის პირველი შემთხვევა გამოავლინეს.

ექიმები 11 თვის ჩვილის შემთხვევაზე წერენ, რომელსაც სამედიცინო დახმარების გაწევის შემდეგ  მიოკარდიტი განუვითარდა. ჩვილის სისხლსა და შარდში კი –  მარიხუანის ძირითადი კომპონენტის მაღალი შემცველობა აღმოაჩინეს.  როგორც აღმოჩნდა, მისი მშობლები ამ ნარკოტიკს ხშირად იყენებდნენ.

მეცნიერები ამბობენ, რომ ადრეც იყო ცნობილი, რომ ეს ნარკოტიკი გულის დაავადებებს ავითარებს, თუმცა სიკვდილის შემთხვევა აქამდე არ ყოფილა.

ამასთან დაკავშირებით კვლევა ჟურნალ Clinical Practice and Cases in Emergency Medicine-ში გამოქვეყნდა. ინფორმაციას Newsweek-ი ავრცელებს.

მასალა მოამზადა:  ციცი კიკვაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

 

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციაედიცინა

მეცნიერებმა კანის კიბოსგან დამცავი ულტრა მცირე სენსორი შექმნეს

uv-sense

მეცნიერებმა მზის რადიაციის ამომცნობი პატარა სენსორი შექმნეს, რომელიც სადენისა და ბატარეის გარეშე მუშაობს. ხელსაწყო, რომელიც მხოლოდ ფრჩხილის ზომაა, ადამიანებს საშუალებას აძლევს, გარეთ ყოფნის დროს ულტრაიისფერი გამოსხივება გაზომონ.
ჭარბი ულტრაიისფერი გამოსხივება კანის კიბოს რისკს ზრდის. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ UV-ზე მონიტორინგის განხორციელება დაავადების შემთხვევებს მნიშვნელოვნად შეამცირებს.
არსებულ UV მონიტორინგის ხელსაწყოები ძირითადად ბატარეებზე მუშაობს, რის გამოც მისი გამოყენება ტექნოლოგიურ ინდუსტრიასა და ფართო მასებში გამოყენება შეუძლებელია.
Northwestern Medicine-სა და Northwestern’s McCormick School of Engineering-ის მეცნიერების მიერ ჩატარებული კვლევა ამ საკითხთან დაკავშირებით ახლებურ გამოსავალს გვთავაზობს.
მზის რადიაციის ამომცნობი სენსორი სინათლის სამ სხვადასხვა ტალღას აკონტროლებს, რაც მკვლევარებს საშუალებას აძლევს, სხვადასხვა სახის გამოსხივება გამოყონ.
„ხელსაწყო გამოსაყენებლად მოსახერხებელია, მას დამუხტვა არ ჭირდება, წვიმის წვეთზე ნაკლებს იწონის, M&M-ზე პატარაა და საკრედიტო ბარათზე თხელია. მისი დამაგრება შესაძლებელია ქუდზე, სათვალეზე ან საათზე,“ აცხადებენ მეცნიერები.

წყარო : www.independent.co.uk
მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედამიწას საინტერესოა

დედამიწიდან შესაძლოა ღრუბლები გაქრნენ

20180615155233827263182

უახლოესი 100 წლის განმავლობაში დედამიწა შესაძლოა იმ ღრუბლების გარეშე დარჩეს, რომლებიც პლანეტას გადახურებისგან იცავენ. თუ ეს მოხდება, კლიმატური კატასტროფა გარდაუვალია და მისი შედეგები იმაზე მეტად საშიში და მასშტაბური აღმოჩნდება, ვიდრე ყველაზე პესიმისტურ პროგნოზებშია. ამის შესახებ ბიბისი წერს.

ასეთ დასკვნაა მოყვანილი კვლევაში, რომელიც ჟურნალ Nature Geoscience-ში გამოქვეყნდა. კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერთა ჯგუფი გაფრთხილებას იძლევა: ატმოფეროში ნახშირორჟანგის კონცენტრაციის ზრდა ღრუბელთა ფენას გაქრობით ემუქრება, რომელიც მსოფლიო ოკეანის მნიშვნელოვან ნაწილს მზის შუქისგან იფარავს.

როდესაც CO2-ის კონცენტრაცია განსაზღვრულ მაჩვენებელს გადააჭარბებს, რაც 1200 ppm-ია, დადგენა გარდამტეხი წერტილი და ღრუბლები შეუქცევად დაშლას დაიწყებენ, რაც ოკეანის მკვეთრ გათბობას გამოიწვევს.

მათემატიკური მოდელირება აჩვენებს, რომ დედამიწაზე საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით 8 გრადუსით მოიმატებს, ეს კი გამოიწვევს არა მხოლოდ ბუნებრივ კატაკლიზმებს, არამედ ცხოველთა და მცენარეთა მასოვრივ გადაშენებას.

დაახლოებით 55 მილიონი წლის წინ დედამიწის ისტორიაში უკვე იყო ასეთი პერიოდი, მაშინ პლანეტა ისე გადახურდა, რომ არქტიკულ წყლებში ნიანგები ცურავდნენ, პრიმიტიული ძუძუმწოვრების უმრავლესობა კი უბრალოდ გადაშენდა.

სრულად ნახვა
ეოგრაფიაედამიწაკოლოგიააქართველო

პონტოს მუხის გადასარჩენად გურიაში ახალი დაცული ტერიტორია შეიქმნა

mukha-mukha-ljlajphlkjas

საქართველოში კიდევ ერთი დაცული ტერიტორია – პონტოს მუხის აღკვეთილი შეიქმნა.

აღკვეთილი გურიაშიჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს დამისი ფართობი 443 ჰექტარია. ეს არის ერთადერთი ადგილი საქართველოს ტერიტორიაზე, სადაც პონტოს მუხის კორომები შედარებით დიდ ფართობზეა გავრცელებული. აღკვეთილის შექმნისმიზანია, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი, საქართველოს „წითელი ნუსხაში“ შეტანილი მცენარის, უნიკალური ტყისა და მისი ეკოსისტემის დაცვა და შენარჩუნება.

შესაბამისი კანონპროექტის ავტორები არიან საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, დაცული ტერიტორიების სააგენტო და WWF კავკასიის პროგრამული ოფისი.

სრულად ნახვა
იოლოგიავლევებიედიცინა

ეპილეფსია – პროფილაქტიკა და პირველადი დახმარება

2018052711125081870

ეპილეფსია არის ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადება, როდესაც დარღვეულია თავის ტვინში ნერვული უჯრედების აქტივობა, რაც იწვევს გულყრას. გულყრის დროს ადამიანს შეცვლილი აქვს ქცევა, განიცდის უჩვეულო სიმპტომებს და შეგრძნებებს გონების დაკარგვის ჩათვლით. ეს ეპიზოდური შეტევა შესაძლოა იყოს ხანმოკლე ან ხანგრძლივი.

მსოფლიოში მოსახლეობის 1%-ს (65მლნ) აქვს ეპილეფსია. ასაკის მატებასთან ერთად გამოვლინების სიხშირე მატულობს.

ეპილეფსიის რისკფაქტორია ნებისმიერი მოვლენა, რომელიც ნეირონების (ნერვული უჯრედის) გაღიზიანებას იწვევს, მაგრამ კრუნჩხვა ვუთარდება თუ ადამიანს კრუნჩხვისადმი მზაობა გენეტიკურად მომატებული აქვს.

ეპირეფსიური კრუნჩხვის განვითარებას ხელს უწყობს:

  • ინფექციური და ენდოკრინული დაავადებები
  • მაღალი ტემპერატურა
  • ნარკომანია
  • კვებითი ინტოქსიკაცია
  • ზოგიერთი მედიკამენტი
  • ალკოჰოლი

დისკოტეკა, სადაც რამდენიმე უძლიერესი რისკფაქტორის თანხვედრა ხდება, საუკეთესო გარემოა ეპილეფსიური კრუნჩხვების აღმოცენებისათვის.

პროფილაქტიკა:

ეპილეფსიით დაავადებულთათვის შეტევის თავიდან აცილების მიზნით რეკომენდებულია ცხოვრების რეჟიმის შეცვლა ანუ აუცილებელია მაქსიმალური ინტელექტუალური დატვირთვა, ძილის რეჟიმის დაცვა. ეპილეფსიით დაავადებულნი დიდხანს უნდა იმყოფებოდნენ ჰაერზე, ეკრძალებათ ხანგრძლივად ტელევიზორის ყურება, მზეზე ყოფნა. რეკომენდებული არ არის წყლის სპორტი, ალპინიზიმი და სხვა. სასარგებლოა მსუბუქი, გამაჯანსაღებელი ვარჯიში. ავადმყოფი უნდა ერიდოს უძილობასა და ძლიერ ემოციებს, რეკომენდებული არ არის მუშაობა ღამის ცვლაში, ხმაურიან და დახუთულ შენობაში.

პირველადი დახმარება ეპილეფსიის დროს:

  1. თუკი შესამჩნევია, რომ ადამიანს უნდა დაემართოს შეტევა, აუცილებელია მას შეექმნას უსაფრთხო გარემო, რომ დაცემისგან არ მიიღოს ტრავმა.
  2. აუცილებელია ყველა საგანი, რომელიც არის დაზარალებულის ახლოს, უნდა მოშორდეს. თავქვეშ ამოედოს ბალიში
  3. აუცილებელია შემბოჭავი ტანისამოსი გაიხსნას, რომ სუნთქვაში ხელი არ შეუშალოს ადამიანს.
  4. არ შეიძლება ეპილეფსიის შეტევის დროს ადამიანის დამაგრება (დაჭერა), მიიღებს მოტეხილობას
  5. არ შეიძლება კბილების ძალით გახსნის მცდელობა, ეს მხოლოდ გამოიწვევს კბილების და ყბების ტრავმირებას.
  6. არ არის საჭირო ენის ხელით დაჭერა, დაზარალებული ,,ენას არ ჩაყლაპავს’’.
  7. საჭიროა მიღებული ყველა ტრავმის თვალსაზრისით პირველადი დახმარების გაწევა.
  8. ავადმყოფის ჰოსპიტალიზაცია შეტევის შემდეგ აუცილებელია, თუ ეს იყო პირველი შემთხვევა; შეტევა იყო ზედიზედ რამდენჯერმე; დაზარალებულს აქვს ტრავმები; დაზარალებული გონს ვერ მოდის 10 წთ და მეტი.

 

 

მასალა მოამზადა:  ნინო ჯალაღონიამ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
1 2 3 108
Page 1 of 108