close

კვლევები

კვლევებიმედიცინა

მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ „ყველაზე მომაკვდინებელი“ კიბოს ვაქცინა შექმნეს: პირველადი შედეგები იმედისმომცემია

აშშ-ში გამართულ კიბოს კვლევის კონფერენციაზე მეცნიერებმა პანკრეასის კიბოს წინააღმდეგ შექმნილი უახლესი ექსპერიმენტული ვაქცინა წარადგინეს. კვლევის შედეგები კიბოს კვლევის ამერიკული ასოციაცია-ის ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარმოადგინეს.

პანკრეასის კიბო ერთ-ერთ ყველაზე აგრესიულ და მომაკვდინებელ ონკოლოგიურ დაავადებად მიიჩნევა. მიუხედავად იმისა, რომ შედარებით იშვიათია, პაციენტების დაახლოებით 87% დიაგნოზიდან ხუთ წელზე მეტხანს ვერ ცოცხლობს. აღნიშნული მაჩვენებელი ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელია.

მეცნიერებმა კონფერენციაზე პერსონალიზებული mRNA ვაქცინა წარადგინეს, რომელიც ჯერ კიდევ კლინიკურ ცდებს გადის. არსებული მონაცემებით, შვიდი პაციენტი, რომლებმაც ვაქცინა მიიღეს, ამ დრომდე ცოცხალია და თავს კარგად გრძნობს. ერთ-ერთი მათგანი, რომელმაც დიაგნოზი 66 წლის ასაკში მიიღო და უკვე ვაქცინის 9 დოზა აქვს მიღებული, დღეს 72 წლისაა და მკურნალობის შედეგით კმაყოფილებას გამოთქვამს.

აღნიშნული ვაქცინა სხვა მსგავსი პრეპარატებისგან იმით განსხვავდება, რომ თითოეული პაციენტისთვის ინდივიდუალურად მზადდება. იგი ეფუძნება ამოკვეთილი სიმსივნიდან მიღებულ გენეტიკურ მასალას და მიზნად ისახავს იმუნური სისტემის „გაწვრთნას“, რათა მან კიბოს კონკრეტული უჯრედები ამოიცნოს და გაანადგუროს. ასეთი „განათლებული“ იმუნური უჯრედები ორგანიზმში ათწლეულების განმავლობაში შეიძლება შენარჩუნდეს.

კვლევის ერთ-ერთი ავტორის განცხადებით, ექვსწლიანი დაკვირვების შემდეგ იმ პაციენტების 90% ცოცხალია, რომელთა ორგანიზმმაც ვაქცინაზე იმუნური პასუხი გამოავლინა.

კლინიკური ცდის პირველი ფაზა 16 პაციენტს მოიცავდა, რომელთაც პანკრეასის სიმსივნე ოპერაბელურ სტადიაში ჰქონდათ და დაავადება სხვა ორგანოებზე არ იყო გავრცელებული. ოპერაციის შემდეგ მათ პერსონალიზებული ვაქცინა გაუკეთდათ, პარალელურად კი იმუნოთერაპიასა და ქიმიოთერაპიას გადიოდნენ.

ვაქცინის მიღების შემდეგ რვა პაციენტში დაფიქსირდა დადებითი იმუნური რეაქცია — მათ ორგანიზმში T-ლიმფოციტები კიბოს უჯრედების ამოსაცნობად მზად გახდა. ამ ჯგუფიდან შვიდი პაციენტი ოპერაციიდან თითქმის ექვსი წლის შემდეგაც ცოცხალი იყო. იმ პაციენტებს შორის, რომელთაც მსგავსი რეაქცია არ გამოუვლინდათ, მხოლოდ ორი გადარჩა.

მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ პანკრეასის კიბო ხშირად გვიან სტადიაზე დიაგნოზდება და ოპერაბელური შემთხვევები შედარებით იშვიათია. დაავადებას ხშირად „ჩუმ მკვლელს“ უწოდებენ, რადგან სიმპტომები გვიან ვლინდება. გვიან სტადიებში ხუთწლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი დაახლოებით 3.2%-ს შეადგენს.

ამ ეტაპზე უცნობია, რამდენად ეფექტიანი იქნება ვაქცინა იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც დიაგნოზი გვიან დაუდგინდათ. კვლევის მეორე ფაზა უკვე დაწყებულია და მეცნიერები შედეგებს დიდი ინტერესით ელოდებიან.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინა

მეცნიერებმა მაღალი არტერიული წნევის ახალ მიზეზს მიაგნეს და მკურნალობის შესაძლო მეთოდიც დაადგინეს

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ თავის ტვინის კონკრეტული რეგიონი შესაძლოა გარკვეულ შემთხვევებში სისხლის მაღალი წნევის განვითარებას უწყობდეს ხელს.

კვლევა, რომელიც ბრაზილიის სან-პაულუს უნივერსიტეტისა და ახალი ზელანდიის ოკლენდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს, მიუთითებს, რომ ლატერალური პარაფაციალური რეგიონი (pFL) დაკავშირებულია როგორც სუნთქვის რეგულაციასთან, ისე სისხლძარღვების შევიწროებასთან, რაც არტერიული წნევის მატებას იწვევს.

მეცნიერებმა ვირთხებზე ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად დაადგინეს, რომ pFL ნეირონების გააქტიურება ზრდის სიმპათიკური ნერვული სისტემის აქტივობას და შესაბამისად — სისხლის წნევას. ხოლო ამავე რეგიონის ინაქტივაციის შემთხვევაში, წნევა ნორმალურ მაჩვენებლამდე მცირდება.

კვლევის ავტორების შეფასებით, ეს მექანიზმი შესაძლოა ხსნიდეს, რატომ ვერ კონტროლდება ჰიპერტენზია ბევრ პაციენტში, მიუხედავად მედიკამენტური მკურნალობისა. ასევე, აღნიშნული აღმოჩენა გარკვეულ კავშირს აჩვენებს ძილის აპნოესა და მაღალი წნევის შორის.

მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა ამ ეტაპზე მხოლოდ ცხოველებზეა ჩატარებული, მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ მიღებული შედეგები მნიშვნელოვანი საფუძველია ახალი თერაპიული მიდგომების შესამუშავებლად. კერძოდ, ისინი მუშაობენ მეთოდზე, რომელიც კაროტიდული ჯირკვლების გავლით შეძლებს pFL რეგიონის კონტროლს და არტერიული წნევის რეგულაციას.

კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Circulation Research.

წყარო

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიაისტორიაკვლევები

ლეონარდო და ვინჩის დნმ შესაძლოა მის ხელოვნებაში იყოს ჩადებული — მეცნიერები ფიქრობენ, რომ მათ მოახერხეს მისი ნაწილის ამოღება

შესაძლებელია თუ არა გენეტიკური მასალის აღმოჩენა ხელოვნების ნიმუშებში,
რომლებიც ხუთ საუკუნეზე მეტი ხნის წინ შეიქმნა? მეცნიერები ფიქრობენ, რომ
ლეონარდო და ვინჩის ნახატებსა და ხელნაწერებზე აღმოჩენილი მიკროსკოპული
ბიოლოგიური კვალი შესაძლოა თავად მხატვარს ეკუთვნოდეს. კვლევა ეფუძნება
იმ ფაქტს, რომ ლეონარდო ხშირად მუშაობდა უშუალოდ ხელით — ფუნჯით,
თითებით და მარტივი ინსტრუმენტებით, რაც ბიოლოგიური მასალის გადატანის
შესაძლებლობას ზრდიდა.
თანამედროვე ანალიზის მეთოდები იძლევა საშუალებას, ზედაპირებიდან
ამოღებული დნმ-ის ფრაგმენტები დეტალურად შეისწავლონ, ისე რომ
ნამუშევრები არ დაზიანდეს. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ თუ დნმ-ის
ავთენტურობა დადასტურდება, შესაძლებელი გახდება ლეონარდოს გენეტიკური
პროფილის ნაწილობრივი რეკონსტრუქცია — მათ შორის მისი ჯანმრთელობის
მდგომარეობისა და ფიზიოლოგიური თავისებურებების შესახებ ინფორმაციის
მიღება.
თუმცა მეცნიერები სიფრთხილეს იჩენენ. დნმ შეიძლება იყოს დაბინძურებული
სხვა ადამიანებისგან, რომლებიც ნამუშევრებს საუკუნეების განმავლობაში
შეეხნენ. მიუხედავად ამისა, კვლევა უკვე აღიქმება, როგორც უნიკალური
მცდელობა ხელოვნებისა და გენეტიკის გადაკვეთისა, რომელიც ისტორიის
შესწავლას სრულიად ახალ განზომილებას აძლევს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევები

უძილობა და შფოთვა იმუნური სისტემის დასუსტებას თან ახლავს — ახალი კვლევა მიზეზის გარკვევას იწყებს

უძილობა და ქრონიკული შფოთვა თანამედროვე სამყაროში ერთ-ერთ ყველაზე
გავრცელებულ პრობლემად იქცა. უახლესი სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რომ
ხანგრძლივი ძილის დეფიციტი და მუდმივი სტრესული მდგომარეობა პირდაპირ
ასუსტებს იმუნურ სისტემას და ორგანიზმს უფრო მოწყვლადს ხდის
ინფექციების მიმართ.
მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ უძილობის დროს მცირდება იმუნური უჯრედების
— მათ შორის T-ლიმფოციტებისა და ბუნებრივი მკვლელი უჯრედების —
აქტივობა. ამავდროულად, იზრდება ანთებითი მარკერების დონე, რაც
ორგანიზმში ქრონიკული ანთების რისკს აძლიერებს. შფოთვა კი ორგანიზმს
მუდმივ „საფრთხის რეჟიმში“ ამყოფებს, რის შედეგადაც სტრესის ჰორმონები,
განსაკუთრებით კორტიზოლი, ხანგრძლივად მაღალი რჩება.
კორტიზოლის ჭარბი რაოდენობა თრგუნავს იმუნურ პასუხს და აფერხებს
ორგანიზმის უნარს, დროულად გაუმკლავდეს ვირუსებსა და ბაქტერიებს.
კვლევები მიუთითებს, რომ ადამიანები, რომლებიც ქრონიკულად ცუდად
სძინავთ ან მუდმივ შფოთვას განიცდიან, უფრო ხშირად ავადდებიან და
გამოჯანმრთელებაც უფრო ნელა მიმდინარეობს.
მეცნიერები ახლა ცდილობენ დაადგინონ, შესაძლებელია თუ არა ამ პროცესის
შებრუნება. პირველადი შედეგები აჩვენებს, რომ ძილის ხარისხის გაუმჯობესება
და სტრესის შემცირება არა მხოლოდ ფსიქიკურ მდგომარეობას, არამედ იმუნურ
ფუნქციასაც ამაღლებს. ეს დასკვნა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ფსიქიკური
და ფიზიკური ჯანმრთელობა ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული და
მათი განცალკევებით განხილვა თანამედროვე მედიცინაში სულ უფრო ნაკლებად
გამართლებულია.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევები

კვლევა მიუთითებს, რომ ჭაღარა თმა შესაძლოა კიბოსგან დაცვის მიზნით ვითარდება

ჭაღარა თმა ხშირად დაბერების ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო ნიშნად მიიჩნევა
და უმეტეს შემთხვევაში ეს პროცესი უარყოფითად აღიქმება. თუმცა ახალი
კვლევები ვარაუდობს, რომ თმის ფერის დაკარგვას შესაძლოა გაცილებით ღრმა
ბიოლოგიური მნიშვნელობა ჰქონდეს, ვიდრე მხოლოდ ასაკობრივი ცვლილება.
მეცნიერების ჰიპოთეზის მიხედვით, თმის პიგმენტის გამომუშავებაზე
პასუხისმგებელი უჯრედები — მელანოციტები — დროთა განმავლობაში
განიცდიან სტრესს და გენეტიკური დაზიანების რისკს. როდესაც ეს უჯრედები
წყვეტენ აქტიურ მუშაობას, თმა ჭაღარავდება, თუმცა ამავე დროს მცირდება
უჯრედებში მუტაციების დაგროვების ალბათობა. სწორედ ეს მექანიზმი
შეიძლება ასრულებდეს გარკვეულ დამცავ ფუნქციას კიბოს განვითარების
წინააღმდეგ.
კვლევები აჩვენებს, რომ აქტიური მელანოციტები უფრო მგრძნობიარენი არიან
ოქსიდაციური სტრესის მიმართ, რაც დნმ-ის დაზიანებას იწვევს. პიგმენტის
წარმოების შეწყვეტა კი შესაძლოა ორგანიზმის ერთგვარი „თავდაცვითი
გადაწყვეტილება“ იყოს — სჯობს დაკარგოს ფერი, ვიდრე დაუშვას უჯრედების
უკონტროლო გადაგვარება.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს თეორია ჯერ საბოლოოდ დადასტურებული არ არის
და დამატებით კვლევებს საჭიროებს, მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ დაბერება
ყოველთვის არ ნიშნავს მხოლოდ ფუნქციის დაკარგვას. ზოგიერთი ასაკობრივი
ცვლილება შესაძლოა ადაპტაციური რეაქცია იყოს, რომელიც ორგანიზმს უფრო
სერიოზული საფრთხეებისგან იცავს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევები

როგორ დავეხმაროთ ჩვენს ორგანიზმს დეტოქსიკაციაში

დეტოქსიკაცია ხშირად მოიხსენიება, როგორც ორგანიზმის „ტოქსინებისგან
გაწმენდა“, მაგრამ მეცნიერები გვაფრთხილებენ, რომ ჩვენი სხეული თვითონ
საუკეთესოდ ახერხებს ამას. ღვიძლი, თირკმელები, კანი და ნაღვლის სისტემა
მუდმივად ამუშავებს ორგანიზმში მოხვედრილ ნივთიერებებს. LiveScience-ის
ცნობით, „დეტოქს-დიეტები“ ან მცენარეული გამწმენდი ნაერთები რეალურად
ხშირად არ აძლევენ დამატებით სარგებელს — ისინი უფრო ფსიქოლოგიური
ეფექტით მუშაობენ, ვიდრე ფიზიოლოგიურად.
თუმცა ორგანიზმს მაინც შეგვიძლია დავეხმაროთ მარტივი ჩვევებით. საკმარისი
წყლის დალევა ხელს უწყობს თირკმელებს ნარჩენების გამოდევნაში. ბოჭკოვანი
საკვები, როგორიცაა ხილი, ბოსტნეული და მარცვლეული აუმჯობესებს
ნაწლავთა ფუნქციას და ხელს უწყობს ბუნებრივ გამოთავისუფლებას.
ფიზიკური აქტივობა აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, ხოლო საკმარისი ძილი
მხარს უჭერს ღვიძლისა და იმუნური სისტემის რეგულარულ მუშაობას.
მნიშვნელოვანია, რომ დეტოქსიკაციის იდეა არ უნდა აღვიქვათ როგორც
სასწაულმოქმედ პროცესს. ნამდვილ ეფექტს სწორედ მაშინ მივიღებთ, როცა
შეინარჩუნებთ ყოველდღიურ, ჯანსაღ ჩვევებს, რომლებიც ბუნებრივად ეხმარება
სხეულს წარმოქმნილი ტოქსინებისგან გათავისუფლებაში.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოაკვლევები

მეცნიერულად დადასტურებული გზა, რომლითაც 2026 წელს თავს უკეთ იგრძნობთ

ჯანმრთელობის ექსპერტები 2026 წელს ურჩევენ ადამიანებს ყურადღება
მიაქციონ როგორც სხეულს, ისე გონებას გამართული ფუნქციონირებისთვის.
კვლევები აჩვენებს, რომ რეგულარული ფიზიკური აქტივობა — თუნდაც
მარტივი ფეხით სიარული — მნიშვნელოვნად ამცირებს სტრესს და ზრდის
ენერგიას. საკმარისი ძილი, დღეში 7–9 საათი, ხელს უწყობს იმუნურ სისტემას და
კოგნიტიურ შესაძლებლობებს.
კვება რჩება საყრდენად: ბოსტნეული, ხილი, ბოჭკოვანი მარცვლეული და
ჯანსაღი ცილები ორგანიზმს სჭირდება ენერგიის, იმუნიტეტის და ნივთიერებათა
ცვლისთვის. წყლის საკმარისი დალევა უზრუნველყოფს ჰიდრატაციას და ხელს
უწყობს დეტოქსიკაციის პროცესებს. მედიტაცია, სუნთქვის სწორი ტექნიკა და
სოციალური კავშირები კი სტრესის შესამცირებლად მუშაობს.
LiveScience-ის ცნობით, რეგულარული სოციალური ჩართულობა ზრდის ემოციურ
მხარდაჭერას, ხოლო ფოკუსირების და თვითშეფასების პრაქტიკები
აუმჯობესებს ყოველდღიურ პროდუქტიულობას. ყველა ეს ჩვევა ერთად ქმნის
სრულყოფილ სიჯანსაღეს, რომელიც ფიზიკური და მენტალური კეთილდღეობის
გაძლიერებაში გვეხმარება.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევები

კვლევა: გასახდომი ინიექციების გამოყენების შეწყვეტის შემდეგ ადამიანები ოთხჯერ სწრაფად იბრუნებენ წონას, ვიდრე ისინი, ვინც დიეტას წყვეტს

ახალმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ადამიანები, რომლებიც ჭარბ წონას გასახდომი ინიექციებით ებრძვიან, მკურნალობის დასრულების შემდეგ დაკარგულ კილოგრამებს ოთხჯერ სწრაფად იბრუნებენ, ვიდრე ისინი, ვინც დიეტას ან ფიზიკურ ვარჯიშს წყვეტს.

British Medical Journal-ში გამოქვეყნებული მონაცემებით, ჭარბწონიანი ადამიანები ინიექციების გამოყენებისას სხეულის მასის მეხუთედს კარგავენ, მაგრამ ინიექციების შეწყვეტის შემდეგ თვეში დაახლოებით 0,8 კილოგრამს იმატებენ. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ საწყის წონას 1,5 თვეში დაუბრუნდებიან.

ამასთან, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ კვლევის შედეგი არა რეალურ მონაცემებს, არამედ სამედიცინო ტესტებს ეფუძნება და ინიექციების გრძელვადიანი შედეგის შესასწავლად დამატებითი კვლევების ჩატარებაა საჭირო.

მეცნიერებმა 37 კვლევის შედეგები შეისწავლეს, რომლებშიც 9 ათასზე მეტი პაციენტი მონაწილეობდა და პოპულარული ინიექციების გამოყენებით მიღწეული შედეგები ტრადიციულ დიეტებსა და აბების მიღებას შეადარეს. მათ შორის ახალი ინიექციების მეშვეობით მკურნალობას მხოლოდ 8 კვლევა სწავლობდა, დაკვირვების პერიოდი კი წამლის მიღების შეწყვეტიდან მხოლოდ ერთწლიან პერიოდს მოიცავდა, ამიტომ მიღებული მონაცემები უნდა განიხილოს როგორც დაახლოებითი.

სპეციალისტები ასევე აცხადებენ, რომ დიეტის მეშვეობით ადამიანები ნაკლებ წონას კარგავენ, ვიდრე ინიექციების შემთხვევაში, მაგრამ დიეტის შეწყვეტის შემდეგ წონა უფრო ნელა ბრუნდება – დაახლოებით 0,1 კილოგრამი თვეში, თუმცა ესეც ორგანიზმის ინდივიდუალურ თვისებებზეა დამოკიდებული.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
არქეოლოგიაკვლევებიჰუმანიტარული მეცნიერებები

არქეოლოგებმა ინდონეზიაში კლდის მხატვრობის უძველესი ნიმუში აღმოაჩინეს

ინდონეზიის კუნძულ სულავესიზე უძველესი კლდის ნახატი იპოვეს. ლიანგ მეტანდუნოს გამოქვაბულში ნაპოვნი ხელის ტრაფარეტული გამოსახულება სულ მცირე 67,8 ათასი წლისაა.

ნახატი წარმოადგენს ხელის მტევნის მკრთალ კონტურს, ვიწრო და წაწვეტებული თითებით. მისი შექმნის ტექნიკა კედელზე მიბჯენილ ხელზე პირიდან საღებავის შესხურებას ითვალისწინებდა. მეცნიერთა აზრით, თითების უჩვეულო ფორმა წინასწარ იყო განზრახული და სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა. ტრაფარეტი მოგვიანებით შესრულებულ ცხოველთა გამოსახულებებს შორის აღმოაჩინეს.

გამოსახულების სირთულე მიანიშნებს, რომ ის შესაძლოა Homo sapiens-ის მიერ იყოს შესრულებული, თუმცა მკვლევრები არ გამორიცხავენ ადამიანის სხვა სახეობების, მაგალითად, ნეანდერტალელების ან დენისოველების მონაწილეობას.

 

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევები

შვილიშვილები ხანდაზმულ ადამიანებს ტვინის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში ეხმარებიან

ფსიქოლოგებმა დაადგინეს, რომ ხანდაზმული ადამიანები გაცილებით ნელა კარგავენ კოგნიტიურ უნარებს, თუ შვილიშვილებთან ხშირად ურთიერთობენ. კვლევის შედეგები ჟურნალში Psychology and Aging გამოქვეყნდა.

ნიდერლანდების ტილბურგის უნივერსიტეტის მეცნიერები 6 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ 3 ათას ხანდაზმულს, რომელთა საშუალო ასაკი 67 წელი იყო. პენსიონერებს რეგულარულად უტარებდნენ გამოკითხვებს და კოგნიტიურ ტესტებს მახვილგონიერებისა და მეხსიერების შესამოწმებლად.

აღმოჩნდა, რომ პენსიონერები, რომლებიც დროს შვილიშვილებთან ერთად ატარებენ, უფრო დიდხანს ინარჩუნებენ ახალი ინფორმაციის დამახსოვრებისა და სწრაფად მეტყველების უნარს. ამასთან, ურთიერთობის სიხშირესა და ფორმატს მნიშვნელობა არ აქვს.

მაგალითად, ზოგიერთ პენსიონერს, რომელსაც შვილიშვილები ჰყავს, დაკვირვების პერიოდში მეტყველების სისხარტის დონე თითქმის არ შეუმცირდა. ამავდროულად, მათ თანატოლებში, რომლებსაც ახალ თაობასთან კონტაქტი არ ჰქონდათ, ეს მაჩვენებელი თითქმის 4%-ით დაეცა.

მეცნიერებმა ასევე დაადგინეს, რომ ეს ეფექტი უფრო მეტად ქალებისთვისაა დამახასიათებელი, ვიდრე კაცებისთვის. ფსიქოლოგების აზრით, ეს იმითაა განპირობებული, რომ შვილიშვილების აღზრდა უფრო ხშირად ბებიებს ეკისრებათ, რომლებიც, როგორც წესი, პროცესში უფრო მეტად არიან ჩართულები, ვიდრე პაპები.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 4 116
Page 2 of 116