close

მედიცინა

ედიცინა

ვირტუალური რეალობის სათვალეს – ვერტიგოს – სამკურნალოდ გამოიყენებენ

vertigo

კარდიფის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგების მტკიცებით, ვირტუალური რეალობის სათვალე შესაძლოა ვიზუალური ვერტიგოს დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისთვის გამოიყენონ.

ფსიქოლოგების გუნდი დაავადების დიაგნოსტიკისა და რეაბილიტაციისთვის ვირტუალური გარემოს შექმნაზე მუშაობს.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ამ მიდგომას ,,რეალური პოტენციალი” აქვს.

„ჯერჯერობით ზუსტად არავინ იცის, რა იწვევს ვიზუალურ ვერტიგოს, ამ დროისთვის არცთუ ისე ბევრი ეფექტური სარეაბილიტაციო თერაპიაა ხელმისაწვდომი. ჩვენი პროექტის მიზანი სწორედ ამ ორი საკითხის გარკვევაა,“ – აცხადებს ფსიქოლოგიის სკოლის ფსიქოლოგი – ჯორჯინა პოველი.

მისი თქმით, ვერტიგო შესაძლოა ძალიან ცუდად აისახოს ადამიანების ცხოვრებაზე. „პაციენტები ვერ ტოვებენ სახლებს, რადგან ვიზუალურ გარემოში სიარულისას გულისრევისა და თავბრუსხვევის შეგრძნება აქვთ. ისინი ვერ მუშაობენ,  უფუნქციო ხდებიან.“

მეცნიერთა აღნიშნული გუნდის ინფორმაციით, პაციენტებზე დაკვირვებისას მათ აღმოაჩინეს, რომ მათ განსხვავებული სიმპტომები აღენიშნებოდათ. „ ვირტუალური რეალობის სათვალის გამოყენებით თითოეული პაციენტისთვის დაავადების ინდივიდუალურ მიზეზს დავადგენთ და შესაბამისად – ინდივიდუალურ თერაპიის კურსს შევიმუშავებთ,“ – აცხადებენ მეცნიერები.

რა არის ვერტიგო?

ვერტიგოს დროს ადამიანს უჩნდება შეგრძნება, რომ მის გარშემო ყველაფერი მოძრაობს ან ბრუნავს. ეს შეგრძნება შეიძლება იყოს სუსტი და ძლივს შესამჩნევი, ან შესაძლოა იყოს იმდენად მძიმე, რომ გაგიჭირდეთ ბალანსის შენარჩუნება და ყოველდღიური აქტივობების შესრულება.

ვერტიგოს შეტევა მოულოდნელად ვითარდება ხოლმე და გრძელდება რამდენიმე წამის, ან ზოგჯერ უფრო მეტი დროის განმავლობაში. მძიმე ვერტიგოს შემთხვევაში კი, სიმპტომები შეიძლება გახდეს მუდმივი და რამდენიმე დღის განმავლობაში გაგრძელდეს, ეს კი გაართულებს ცხოვრებას.

ვერტიგოსთან დაკავშირებული სხვა სიმპტომები შეიძლება იყოს: წონასწორობის დაკარგვა, რაც გაართულებს დგომას ან სიარულს, გულისრევა ან პირღებინება, თავბრუსხვევა.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

მეცნიერები გვაფრთხილებენ: ,,ორსულებისთვის პლასტმასის ბოთლებიდან წყლის დალევა სახიფათოა!”

pregnant

ახალი კვლევის თანახმად, ორსულ ქალბატონებს, რომლებიც პლასტმასის ბოთლებიდან სვამენ, დიდი ალბათობით, მსუქანი ბავშვები ეყოლებათ.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ქიმიური ბისფენოლი A (BPA) დაუბადებელი ბავშვის სიმსუქნის რისკთანაა დაკავშირებული.

ბისფენოლს მსოფლიოში პლასტმასისა და რეზინის დასამზადებლად იყენებენ. ეს ორივე მასალა კი საკვები პროდუქციის წარმოებაში კონსერვებისა და პლასტმასის ჭურჭლის დასამზადებლად გამოიყენება. ამ ქიმიური შენაერთების მავნე ზეგავლენა კი ძირითადად ადამიანის ორგანიზმში ჯირკვლებისა და ჰორმონების დისბალანსს იწვევს.

იმის დასადგენად, თუ როგორ იწვევს BPA სიმსუქნეს, მკვლევარებმა ორსული თაგვების საკვებში ბისფენოლი გაურიეს. მშობიარობისთანავე მათ ნაშიერებს სხვადასხვა ინტერვალით ლეპტინის ინექციას უკეთებდნენ, შემდეგ კი, ჰორმონების მიმართ რეაგირების გარკვევის მიზნით, მათი ტვინის ქსოვილებს იკვლევდნენ და სისხლს აანალიზს ატარებდნენ.  ლეპტინი ჩვენი ცხიმოვანი უჯრედების მიერ გამომუშავებული ერთ-ერთი ჰორმონია, რომელიც მადის გაკონტროლების პროცესშია ჩართული.

რამდენიმე თაგვის საკვებს არანაირ  არ ქიმიკატს ურევდნენ, ზოგიერთს კი მხოლოდ  დიეთილსტილბესტროლს – (diethylstilbestrol (DES)) ცნობილ ესტროგენს. შემდეგ კი მათ ნაშიერებს იმ თაგვების ნაშიერებს ადარებდენ, რომლებიც ორსულობისას ბისფენოლ A-ს მიიღებდნენ.

აღმოჩნდა, რომ იმ ახალშობილმა თაგვებმა, რომლებიც არც BPA-ს და არც  DES -ის ზემოქმედების ქვეშ იყვნენ,  გაცილებით მეტად დაიკლეს წონაში, ვიდრე დანარჩენებმა.

„აღნიშნული კვლევა გვეხმარება იმის უკეთ გაგებაში, თუ როგორ შეუძლია ბისფენოლს ენდოკრინული სისტემის მოშლა. მას შემდეგ რაც BPA სიმსუქნეს დაუკავშირდა, ადამიანებმა უნდა იცოდნენ, რომ გარემოფაქტორებმა შესაძლოა სიმსუქნისა და  კარდიომეტაბოლური დარღვევების მიმართ მგრძნობელობა გაზარდოს.

ენდოკრინოლოგიურ დარღვევებისგან გამოწვეული ყველაზე გავრცელებული დაავადები კი გახლავთ: ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი (ADHD, აუტიზმი და IQ-ს დაკარგვა.

 

წყარო: Dailymail

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

მეცნიერებმა ბიონიკური მკლავი შექმნეს, რომელიც პაციენტის აზრების საშუალებით კონტროლდება

07F NEWS Bionic Arm Prosthetic GRAPHIC

მეცნიერებმა ბიონიკური მკლავი შექმნეს, რომელიც პაციენტის აზრების საშუალებით კონტროლდება.

აქამდე არსებული პროთეზირებული მკლავები პაციენტის დაზიანებული მკლავის დარჩენილი ნაწილის კუნთების მოძრაობაზეა დამოკიდებული.

თუმცა, იმის გამო, რომ კუნთები დაზიანებულია, ამპუტირებული კიდურის მქონე ადამიანს მხოლოდ შეზღუდული მოძრაობების განხორციელება შეუძლია.

მოძრაობის შეზღუდული შესძლებლობა გახლავთ მიზეზი იმისა, რომ ასეთი ადამიანების დაახლოებით ნახევარი ელექტრონულ მკლავზე უარს აცხადებს.

თუმცა სპინური ნერვების კუნთების დაუზიანებელ ნაწილთან ან  ორთავა კუნთთან დაკავშირებით, პაციენტებს მოძრაობის გაცილებით ფართო შესაძლებლობები მიეცათ.  მაგალითად: ხელის გაშლა და დახურვა, მაჯის მოძრაობა და მკლავის მაღლა აწევა და დაბლა დაწევა.

ახალი პროთეზი  შემდეგნაირად კონტროლდება: როდესაც ამპუტირებული კიდურის მქონე ადამიანს ამა თუ იმ მოძრაობის განორციელება სურს, სიგნალები სპინური ნერვებიდან კუნთებს გადაეცემა.  კანის ზედაპირზე განთავსებული ელექტრონული სენსორები სიგნალებს იჭერს და რობოტულ მკლავს ამოძრავებს.

აღნიშნული ტექნოლოგიის ავტორები აცხადებენ, რომ მკლავის ამპუტაციისას ნერვული ბოჭკოები და კუნთებიც წყდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ  პროთეზის ასამუშავებლად მათგან აზრიანი სიგნალების მიღება ძალიან რთულია. „ჩვენ შევეცადეთ, ახალი მიდგომა დაგვენერგა: აქცენტი კუნთებიდან ნერვულ სისტემაზე გადაგვეტანა.“

,,ეს იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ ტექნოლოგიას სიგნალების უფრო გასაგებად აღმოჩენა და დეკოდირება შეუძლია,“- აცხადებენ ბიონიკური მკლავის შემქმნელები.

მკვლევარებმა ვენის უნივერსიტეტში ლაბორატორიული ექსპერიმენტები ჩაატარეს. მასში მონაწილება ექვსმა მოხალისემ მიიღო.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

ჯანმო: ,,კიბოს ადრეული სტადიაზე დიაგნოზირება მილიონობით ადამიანის სიცოცხლეს იხსნის”

janmo

,,კიბოს დაგვიანებული დიაგნოზი ამ დაავადებით მილიონობით ადამიანის სიკვდილს მიზეზი ხდება, ამიტომ უნდა გავაძლიეროთ ძალისხმევა, რომ დაავადების დიაგნოზი ადრეულ სტადიაზე დაისვას,”-ამის შესახებ განცხადება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ კიბოს მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით გააკეთა. 

ჯანმოს ქრონიკული დაავადებისა და კიბოს ექსპერტმა ეტინ კრაგმა აღნიშნა, რომ კიბოს ადრეული დიაგნოსტიკა და დროული მკურნალობა, განსაკუთრებით ძუძუს, საშვილოსნოს ყელისა და კოლორექტალური კიბოს შემთხვევაში, გაცილებით მეტი ადამიანის სიცოცხლის შენარჩუნებას გახდის შესაძლებელს და საგრძნობლად შეამცირებს მკურნალობის ხარჯებსაც.

„კიბოს დროული დიაგნოზირება საგრძნობლად ამცირებს კიბოს ფინანსურ ზეგავლენას. აქ არ იგულისხმება მხოლოდ კიბოს მკურნალობისთვის გაწეული ხარჯები,  არანაკლებ მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ გამოჯანრთელებული ადამიანები აგრძელებენ მუშაობას და თავიანთი ოჯახებისთვის ფინანსურ მხარდაჭერას,“ – ნათქვამია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მოხსენებაში.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ინფორმაციით, კიბო, გლობალური მასშტაბით, ექვსიდან ერთი გარდაცვალების მიზეზია. 2010 წელს, კიბოს მიერ მიყენებულმა ზარალმა დაახლოებით 1,16 ტრილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.

ყოველ წელს კიბოთი დაახლოებით 14 მილიონი ადამიანი ავადდება. ჯანმოს შეფასებით, ეს მაჩვენებელი 2030 წლისთვის 21 მილიონამდე გაიზრდება. ხოლო კიბოთი გარდაცვლილთა რაოდენობა ყოველ წლიურად 8,8 მილიონს აღწევს.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინასოფლიო

რა იყო საიდუმლო დაავადება, რომლის გამოც ასეულობით ინდოელი ბავშვი დაიღუპა?

lyche

ამერიკელმა და ინდოელმა მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ საიდუმლო დაავადებას, რომლის გამოც ჩრდილოთ ინდოეთში წელიწადში ასზე მეტი ბავშვი იღუპებოდა,  ცარიელ კუჭზე ლიჩის ჭამა იწვევდა.

ორი ათწლეულის განმავლობაში ბიჰარის რეგიონში მცხოვრებ სრულიად ჯანმრთელ ბავშვებს უეცარი შეტევა ემართებოდათ და გონებას კარგავდნენ.  ბავშვების თითქმის ნახევარი იღუპებოდა.

სამეცნიერო ჟურნალ ,,The Lancet-ში” გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, ბავშვები ხილისგან იღუპებოდნენ.

ბავშვების უმრავლესობა ღარიბი ოჯახებიდან იყო და ლიჩის მწარმოებელ რეგიონში ცხოვრობდა. ისინი ბაღებში ჩამოყრილ ხილს ჭამდნენ.

ლიჩი შეიცავს ტოქსინებს, რომელიც ხელს უშლის ორგანიზმში გლუკოზის წარმოქმნას, ეს კი ღარიბ ბავშვებზე, რომელთა სისხლში გლუკოზის დონე ისედაც დაბალი იყო იმის გამო, რომ ისინი მშივრები იყვნენ,  უარყოფითად მოქმედებდა.

აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე ჯანდაცვის ოფიციალურმა ორგანოებმა მშობლებს მოუწოდეს, გააკონტროლონ ივახშმეს თუ არა ბავშვებმა და შეამცირონ მათ მიერ მოხმარებული ლიჩის რაოდენობა.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ „ეპიდემიასთან“ ასოცირებული სიმპტომების მქონე ბავშვებს ჰიპოგლიკემიაზე უნდა უმკურნალონ. ჰიპოგლიკემია არის მდგმარეობა, რომლის დროსაც სისხლში ენერგიის მთავარი წყაროს, გლუკოზას ნაკლებობაა.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

ათი წლის გოგონა „ხის კაცის სინდრომით“

TOPSHOT-BANGLADESH-HEALTH

10 წლის ბანგლადეშელ გოგონა საჰანა ხათუნს „ხის კაცის სინდრომი“ აქვს.

თუკი ექიმების დასმული დიაგნოზი სწორი აღმოჩნდა, ეს გახდება პირველი შემთხვევა მსოფლიოში, როცა უიშვიათესი კანის მემკვიდრეობითი დაავადება – ვერუციფორმული ეპიდერმოდისპლაზიით მდედრობითი სქესის წარმომადგენელი დაინფიცირდა.

ვერუციფორმული ეპიდერმოდისპლაზია უიშვიათესი დაავადებაა. გასულ წელს აღნიშნული დიაგნოზი 25 წლის ბანგლადეშელ მამაკაცსაც დაუსვეს, როცა  აბულ ბაჯანდარს ხელებსა და ფეხებზე მეჭეჭების მსგავსი დაზიანებები გამოუვიდა.

კიდევ ერთი მამაკაცი-ხე დედე კოსვარა, რომელიც ინდონეზიიდან იყო,  რამდენიმე თვის წინ გარდაიცვალა, თუმცა მისი გარდაცვალება ვერუციფორმული ეპიდერმოდისპლაზიას არ გამოუწვევია.

2008 წელს Discovery Channel -მა დედე კოსვარას შესახებ სიუჟეტი გააკეთა, სადაც მოთხრობილი იყო, რომ  კოსვარას ქირურგიული ოპერაცია ჩაუტარდა და 6 კილო წანაზარდები მოკვეთეს. თუმცა გარკვეული დროის შემდეგ მეჭეჭებმა გამოსვლა კიდევ დაიწყო. მაშინ ექიმებმა დაადგინეს, რომ კოსვარას წელიწადში ორი ქირურგიული ოპერაცია  ესაჭიროებოდა.

ბანგლადეშელი ექიმები ვარაუდობენ, რომ 10 წლის საჰანა ხათუნს დაავადების ნაკლებად აგრესიული ფორმა აქვს და შესაბამისად, მისი განკურნება უფრო სწრაფად გახდება შესაძლებელი.

 

წყარო: http://www.bbc.com/

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

ჩინელმა მეცნიერებმა ტუბერკულოზის მიმართ რეზისტენტული კლონირებული ხბოები შექმნეს

ხარები

ჩინელი მეცნიერები აცხადებენ, რომ მათ კლონირებული მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყი შექმნეს, რომლებიც ხარის ტიპის ტუბერკულოზის მიმართ რეზისტენტულები არიან.

დაბადებული ოცი ხბოდან თერთმეტმა სამ თვეზე მეტხანს იცოცხლა.

მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ტუბერკულოზის რისკი ბევრ ქვეყანაშია, მათ შორის,  დიდი ბრიტანეთში, აზიასა და აფრიკაში.

ჩინელმა პირუტყვის გენეტიკური კოდის შესაცვლელად გენომის რედაქტირების ტექნოლოგია გამოიყენეს. ისინი აცხადებენ, რომ სოფლის მეურნეობაში ეს ტექნოლოგია  ფართოდ უნდა გამოიყენონ.

მეცნიერთა აღნიშნულმა გუნდმა ინფექციის წინააღმდეგ ბრძოლაში ჩართული გენი შეცვალეს. „შედეგად, პირუტყვი ხარის ტუბერკულოზის ინფექციის მიმართ რეზისტენტული გახდა. ჩვენი კვლევა – ,,CISPR/Cas9″ სისტემის სოფლის მეურნეობაში განვითარების საფუძველს იძლევა,“ – აცხადებენ მეცნიერები.

თავდაპირველად ჩინელმა მეცნიერებმა მსხილფეხა საქონელში თაგვის გენის ჩანერგვა მოახდინეს, ხოლო შემდეგ ახალი გენომის რედაქტირების ხერხი გამოიყენეს, რომელიც უფრო პრაქტიკული აღმოჩნდა. ტუბერკულოზის მიმართ რეზისტენტობის დასადგენად მათ კლონირებული ცხოველების სისხლის ნიმუშები აიღეს.

მეცნიერთა ნაწილი აღნიშნულ კვლევას სკეპტიკურად უყურებს, მათი განცხადებით, ავტორებმა არასაკმარისი მტკიცებულებები წარმოადგინეს იმის დასამტკიცებლად, რომ კლონირებული ხბოები ტუბერკულოზის მიმართ რეზისტენტულები არიან.

 

 წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ომუნიკაციაედიცინაექნოლოგიები

ახალი ტექნოლოგია სრულიად პარალიზებულ ადამიანებს კომუნიკაცის საშუალებას აძლევს

პარალიზება

ახალი ტექნოლოგიის საშუალებით სრულიად პარალიზებულ პაციენტებს კომუნიკაცია შეუძლიათ.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ ტვინის კომპიუტერული ინტერფეისის საშუალებით პაციენტების ფიქრების წაკითხვა გახდა შესაძლებელი.

ცდა შვეიცარიაში ოთხ პაციენტზე ჩაატარეს. ოთხივე მათგანს ამიოტროფული სკლეროზის პროგრესული ფორმა ჰქონდა, რომლის დროსაც ტვინი კუნთების კონტროლის უნარს კარგავს. ამიოტროფული სკლეროზით დაავადებულ ადამიანებს ფიქრი შეუძლიათ, მაგრამ ვერც მოძრაობენ და ვერ დადიან.  კვლევაში ჩართული პაციენტები ისე ჩაკეტეს, რომ თვალების მოძრაობის საშუალებაც არ ჰქონდათ.

ტვინის სიგნალები

ტვინის უჯრედების აქტიურობა სისხლში ჟანგბადის დონეს ცვლის, რაც თავის მხრივ სისხლის ფერის შეცვლას იწვევს.  ახლო ინფრაწითელი სპექტროსკოპიის საშუალებით მეცნიერებმა ტვინში ჩახედვა შეძლეს, რათა მისი ფერი აღმოეჩინათ.

ამის შემდეგ პაციენტებს კითხვები დაუსვევს, რომლებიც „დიახ“ ან „არა“ პასუხს ითხოვდა, მაგალითად: ,,თქვენი მეუღლის სახელი იოაკიმია?”. სისტემის სიზუსტე 75 პროცენტი იყო. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ერთი და იგივე კითხვის დასმა ზოგჯერ რამდენჯერმეა საჭირო.

ახალგაზრდა ქალმა, რომელსაც ქორწინებისთვის პარალიზებული მამის კურთხევის მიღება სურდა, მისგან ქორწინებაზე უარი მიიღო.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ ახალი ტექნოლოგია თანდათან უფრო პრაქტიკული გახდება. მაგალითად: მისი საშუალებით შესაძლებელი იქნება იმის გარკვევა, აქვს თუ არა პაციენტს ტკივილები, უნდა თუ არა ოჯახის წევრების ნახვა და ა.შ.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

 

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

ჩიფსი და ტოსტი კიბოს განვითარებას რისკს ზრდის

ტოსტი

 

   მეცნიერები გვაფრთხილებენ: იმისთვის, რომ თავიდან ავიცილოთ კიბოს განვითარების რისკი, პური, ჩიფსი და კარტოფილი ოქროსფერ -ყვითელ და არაყავისფერ შეფერილობამდე უნდა შევწვათ.

სახამებლის შემცველი საკვების მაღალ ტემპერატურაზე დიდი ხნის მანძილზე შეწვისას, მოხრაკვისას, გრილის მომზადებისას წარმოიქმნება ნივთიერება აკრილამიდი, რომელიც კიბოს იწვევს.

სურსათის სტანდარტების სააგენტო (FSA) საზოგადოებას რეკომენდაციას აძლევს, ყურადღებით დაიცვან საკვების მომზადების ინსტრუქცია. FSA-ის ინფორმაციით, არ შეიძლება კარტოფილის მაცივარში შენახვა იმის გამო, რომ დაბალ ტემპერატურაზე წარმოქმნილი შაქრის მაღალი დონე პოტენციურად ზრდის აკრილამიდის რაოდენობას.

   რა არის აკრილამიდი – ნიშნავს თუ არა, რომ საერთოდ უარი უნდა ვთქვათ შემწვარ საკვებზე?

აკრილამიდი წარმოიქმნება სახამებლით მდიდარ პროდუქტში, როცა მას 120 გრადუსზე მაღალ ტემპერატურამდე აცხელებენ.

აკრილამიდის ყველაზე მაღალი შემცველობა აღმოჩენილია კარტოფილის „ჩიფსებში“,  შემწვარ კარტოფილში, სიმინდის ბურბუშელაში, ნამცხვრებში, ორცხობილებსა და ყავაში.

აკრილამიდი წარმოიქმნება, მაგალითად, როცა ტოსტს ვამზადებთ. რაც უფრო მუქი ფერისაა ტოსტი, მით მეტია აკრილამიდი. დაბრაწვის პროცესის დროს პურში შემავალი შაქარი, ამინომჟავები და წყალი წარმოქმნიან ფერსა და აკრილამიდს- ისევე, როგორც გემოსა და არომატს.

სურსათის სტანდარტების სააგენტო აცხადებს, რომ ჯერ-ჯერობით ზუსტად გარკვეული არაა, რა რაოდენობის აკრილიკის მიღება შეუძლიათ ადამიანებს, თუმცა ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ მას ზედმეტი რაოდენობით ვღებულობთ და გვირჩევს, საკვების მომზადების წესში ცოტაოდენი ცვლილება შევიტანოთ:

სახამებლის შემცველი საკვები, პური, კარტოფილი და ფესვოვანი ბოსტნეული მხოლოდ ოქროსფერ-ყვითელ შეფერილობამდე უნდა შევწვათ ან გამოვაცხოთ.

უმი კარტოფილი არა მაცივარში, არამედ ბნელ გრილ ადგილას უნდა შევინახოთ.

ვიკვებოთ სწორად ანუ ყოველდღიური რაციონი ხუთ ულუფა ბოსტნეულსა და ხილს უნდა შეიცავდეს.

  რა რისკებს წარმოქმნის აკრილიკის მიღება?

ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ აღნიშნული ნივთიერება დნმ-ისთვის მომწამვლელია და კიბოს იწვევს. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ იგივეა ადამიანების შემთხვევაშიც, თუმცა, საბოლოო მტკიცებულება ჯერ-ჯერობით არ არსებობს.

აკრილამიდი ზრდის კიბოს რისკს და უარყოფით ზეგავლენას ახდენს ნევრულ და რეპროდუქციულ სისტემებზე. თუმცა ეს დამოკიდებულია მიღებული აკრილამიდის რაოდენობაზე. მწეველი ადამიანის ორგანიზმში დაახლოებით ოთხჯერ მეტი აკრილამიდია, ვიდრე არამწეველისაში, ვინაიდან თამბაქოს კვამლი აღნიშნულ ნივთიერებას შეიცავს.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ საჭიროა საზოგადოების ინფორმირება ნივთიერება აკრილამიდის შესახებ იმისათვის, რომ ადამიანებმა აღნიშნულ ნივთიერებასთან დაკავშირებული რეკომენდაციები გაითვალისწინონ და, შესაბამისად, მისი მოხმარების დონე შეამცირონ.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

როგორ მოვუაროთ კანს ზამთარში? – დერმატოლოგ მაკა დოღოზაშვილის რჩევები

dermat

კანი სხეულის გარეგანი საფარველია, იგი მექანიკური დაზიანებისგან იცავს შინაგან ორგანოებსა და ქსოვილებს, ასევე ხელს უშლის უცხო ნაწილაკების შეღწევას ორგანიზმში. აქვს თბორეგულატორული ფუნქცია, რაც ნიშნავს იმას, რომ მონაწილეობას იღებს სხეულის ტემპერატურის შენარჩუნებაში, უზრუნველყოფს სითბოს წარმოქმნისა და გაცემის პროცესების წონასწორობას. აგრეთვე, კანში მოთავსებულია რეცეპტორები, რომლებიც აღიქვამენ ტკივილს, სითბოს, სიცივეს, ეს კი საშუალებას იძლევა, რომ ადამიანმა აირიდოს სხვადასხვა დაზიანება. აქვს გამომყოფი ფუნქციაც, კერძოდ, საოფლე ჯირკვლების დახმარებით ორგანიზმიდან გამოიყოფა წყალი, მარილები და შხამიანი ნივთირებები. კანში წარმოიქმნება D ვიტამინი, აგრეთვე, გამომუშავდება მუქი პიგმენტი, რომელიც ულტრაიისფერი სხივებისგან იცავს ორგანიზმს. როგორ შევინარჩუნოთ ჯანსაღი კანი ზამთარში? – ,,დოქტრინას” კითხვებს კლინიკა ,,ჰეალაინისა” და სამედიცინო კორპორაცია ,,ევექსის” დერმატოლოგი, მაკა დოღოზაშვილი, პასუხობს.

 ზამთარში კანი შრება, იქერცლება, კარგავს ტონუსსა და სიმკვრივეს, როგორ მოვუაროთ კანს აღნიშნულ პერიოდში?

ზამთარში სახის კანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, რადგან სიცივე და სუსხი აუწყლოებს და კარგავს ტენიანობას, ცივი ჰაერის ზემოქმედების გამო ცხიმის უჯრედები პასიურდება, შესაბამისად, კანი კარგავს სიმკვრივეს. განსაკუთრებით საყურადღებო მშრალი კანის მოვლაა, რადგანაც ამ სეზონზე მას ყველაზე მეტად უჭირს. ტანსაცმლისგან დაუფარავ კანზე –  ხელებსა და სახეზე – სასურველია, ინტენსიური მკვებავი კრემების რეგულარული გამოყენება, რომელთა შემადგენლობაშიც შედის E ვიტამინი, კერამიდები, ცხიმოვანი მჟავები, სელექტიოზა, დემეტიკონი, ქოქოსის ან შის ზეთი და ა.შ.

ტუჩებისა და თვალების გარშემო კანი განსაკუთრებით თხელი და ნაზია, როგორ ავიცილოთ თავიდან აქერცვლა და გამოშრობა?

ტუჩებისა და თვალის ირგვლივი კანის დაცვა აუცილებელია აღნიშნული ზონებისთვის განკუთვნილი კრემ-ბალზამებით. სიმშრალის თავიდან ასაცილებლად საჭიროა დიდი რაოდენობით სითხის მიღება. კანის სიცივისგან დასაცავად გამოიყენება ე.წ. ქოლდ კრემის ხაზი, რომელიც საკმაოდ ბევრ კოსმეტიკურ თუ ფარმაცევტიკულ ქსელს აქვს, მისი გამოყენებისას ხელებისა და სახის კანზე გაორმაგებული დამცავი ლიპიდური გარსი წარმოიქმნება, ეს კი კანს ტენს უნარჩუნებს.

კანის რომელი პათოლოგიები მწვავდება ზამთარში?

ზამთარში ხშირად მწვავდება ისეთი დაავადებები, რომელთაც ახასიათებთ კანის სიმშრალე, მაგალითად: ატოპიური დერმატიტი, სებორეა, ეგზემა, ფსორიაზი და ა.შ. ამის ძირითადი მიზეზი კი კანის გამოშრობაა.

როგორც ხედავთ, აღნიშნულ სეზონზე სწორედ კანი იღებს პირველად დარტყმებს, თუ მას არ მოვუვლით, დაკარგავს ზემოთ ჩამოთვლილ ფუნქციებს და ვიზუალურადაც არასასიამოვნო სანახავი იქნება. გაითვალისწინეთ, სამთო-სათხილამურო კურორტებზე დამატენიანებელ მალამოს აუცილებლად უნდა დაემატოს მზისგან დამცავი კრემი მაღალი SPF (Sun Protected Factor) ფილტრით. ქვიშა მზის სხივების 25%-ს ირეკლავს, თოვლი და წყალი – 80%-ს, სწორედ ამიტომ, ულტრაიისფერი სხივების ნეგატიური შედეგების თავიდან ასაცილებლად აუცილებელია დამცავი კოსმეტიკური საშუალებების გამოყენება.

 

მასალა მოამზადა: ნინი მშვენიერიძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

 

სრულად ნახვა
1 63 64 65 66 67 70
Page 65 of 70