close

მედიცინა

ედიცინა

ფრენკ ლენტინი – ადამიანი სამი ფეხით და მისი ისტორია

francesco

მე-19 საუკუნეში კაცობრიობას მოევლინა ფრენკ ლენტინი, რომელსაც სამი სხვადასხვა ზომის ფეხი,ორი სასქესო ორგანო და ფეხებზე 16 თითი ჰქონდა, თუმცა, ამას სულაც არ შეუშლია ხელი, მშვენივრად ეთამაშა ფეხბურთი, ველოსიპედით სიარული ესწავლა და ცირკის ცნობილი მსახიობიც კი გამხდარიყო. ის კი არა, ფრენკმა ცოლიც მოიყვანა და 4 ჯანმრთელი შვილიც ეყოლა.

ამ ანომალიის მიზეზი მისი განუვითარებელი ტყუპისცალი ძმა იყო, მისიძმა ბოლომდე ვერ ჩამოყალიბდა და ფრენკთან ხერხემლით იყო შეერთებული.

საზოგადოებას იგი ხშირად აოცებდა – მაგალითად, მაგალითად, როდესაც ერთი ფეხით ბურთი გაჰქონდა კარში, დანარჩენი ორით დადიოდა.

ყველაფერთან ერთად, არამედ საინტერესო თანამოსაუბრეც გახლდათ და იუმორის კარგი გრძნობა ჰქონდა.

ფრენკინის ისტორია საკმაოდ სევდიანია, უცნაურ შვილზე ყველამ თქვა უარი და ბოლოს იყო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვთა თავშესაფარში მოხვდა. სწორედ აქ შეხედა მან საკუთარ თავს სხვანაირად, როდესაც აღმოაჩინა, რომ ბევრი მასზე უარესადაც კი იყო და ორგანოები ზედმეტად კი არა, საერთოდ არ ჰქონდა.

8 წლის ასაკში სხვა სიცილიელებთან ერთად აშშ-ში აღმოჩნდა ემიგრაციაში.  სწორედ იქ მოეწყო სამუშაოდ ცირკში, სადაც განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა მისი ნომერი, მესამე ფეხით ბურთს რომ იტანდა.

წლების შემდეგ  კი მაყურებელი უკვე მისი ფიზიკურობით კი არა, იუმორით ინტერესდებოდა.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინასოფლიოოლიტიკა

რომელი ქიმიური იარაღი გამოიყენეს სირიაში, რასაც 20 უდანაშაულო ბავშვის სიცოცხლე შეეწირა?

სირია ბავშვი

ქიმიური იარაღის გამოყენებამ ჩრდილოეთ სირიაში 4 აპრილს 72 ადამიანის, მათ შორის 20 ბავშვის, სიცოცხლე შეიწირა. 

ამის შესახებ ინფორმაციას ბრიტანული მონიტორინგის ჯგუფი – ,,Syrian Observatory for Human Rights-ი” – ავრცელებს.

რუსეთი ნიუ-იორკში გამართულ გაეროს უშიშროების საბჭოზე სხდომაზე მკაცრად გააკრიტიკეს. მოსკოვის ვარაუდები, რომ მოქალაქეები აჯანყებულების იარაღით მოიწამლნენ, საბჭომ კატეგორიულად უარყო.

დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მდივანი, აჯანყებულების მეთაური და იარაღების ექსპერტი ერთხმად აცხადებენ, რომ ყველა მტკიცებულება რუსეთის მოკავშირე სირიის მთავრობის მიერ განხორციელებულ თავდასხმაზე მიანიშნებს.

სამოცდაათი დონორი სახელმწიფო სირიის დახმარების საკითხს განიხილავს. გაეროს გადაუდებელი დახმარების კოორდინატორი, სტივენ ო’ბრეინი, აცხადებს, რომ დახმარების დეტალები რამდენიმე საათში გახდება ცნობილი.

რა მოხდა?

გავრცელებულ კადრებში ჩანს შოკში მყოფი მშვიდობიანი მოსახლეობა, მათ შორის ბავშვები,   პირებზე ქაფით.

თვითმხილველები აცხადებენ, რომ ის კლინიკები, სადაც დაშავებულებს მკურნალობდნენ, საჰაერო დარტყმების ობიექტები გახდნენ. ზოგიერთი დაშავებული სამკურნალოდ თურქეთში გადაიყვანეს. „ჩვენ წინააღმდეგ გაზი გამოიყენეს. სუნთქვა მიჭირდა,“ – იხსენებს ერთ-ერთი დაშავებული ქალბატონი.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის განცხადებით, ზოგიერთ დაზარალებულს ნერვული აგენტების ზემოქმედების სიმპტომები აღენიშნებოდა. ამავე ინფორმაციას ავრცელებს საერთაშორისო, დამოუკიდებელი სამედიცინო ჰუმანიტარული ორგანიზაცია – „ექიმები საზღვრებს გარეშე“ (Médecins Sans Frontières (MSF).

ნერვული აგენტები ფოსფორის შემცველი ორგანული ნივთიერებებია (ორგანოფოსფატები), რომლებიც აზიანებენ ნერვების მიერ ორგანოებამდე ინფორმაციის მიტანის მექანიზმს. ნერვული აგენტით მოწამვლა იწვევს გუგების გაფართოებას, შეუპოვარ სალივაციას (ნერწყვის დენას), გულყრებს, უნებლიე შარდვასა და დეფეკაციას; სასუნთქი კუნთების მაინერვებელი ნერვების ბლოკირების გამო ის ასფიქსიას იწვევს და ადამიანი კვდება.

გაერომ ნერვული აგენტების ქიმიურ იარაღად კლასიფიცირება 1991 წლის აპრილში მოახდინა და მათი გამოყენება  ქიმიური იარაღის განხილვის კომისიის მიერ 1993 წელს აიკრძალა; კომისიის გადაწყვეტილება ძალაში 1997 წლის 29 აპრილს შევიდა.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციაედიცინა

ახალი პროგრამა კიბოს დიაგნოზს სიმტპომების გაჩენამდე სვამს 

კიბოსთვუს

მოწყობილობა, რომელსაც სისხლის ნიმუშში კიბოს აღმოჩენა მისი სიმპტომების გამოვლენამდე შეუძლია, ერთ წელში იქნება მზად.

ამერიკელმა მეცნიერებმა კომპიუტერული პროგრამა შეიმუშავეს, რომელსაც სიმსივნური დნმ-ის აღმოჩენა და იმის დადგენა შეუძლია, თუ სხეულის რომელი ნაწილიდან მოდის ის.

ლოს ანჯელესის კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ შექმნილი პროგრამა – CancerLocator – კიბოს დნმ-ში კონკრეტულ მოლეკულურ ნიმუშს ეძებს შემდეგ კი ამ ნიმუშებს სხვადასხვა ტიპის კიბოს შედეგად გამოწვეული გენეტიკური მოდიფიკაციების მონაცემთა ბაზას ადარებს.

,,კიბოს არაინვაზიური დიაგნოსტიკა ძალიან  მნიშვნელოვანია, რადგან იგი კიბოს ადრეული დიაგნოსტიკის საშუალებას და შესაბამისად – განკურნების მეტ შანსს იძლევა. ჩვენ შევქმენით კომპიუტერული ტესტი, რომელსაც  სისხლის ნიმუშით არა მხოლოდ კიბოს აღმოჩენა, არამედ მისი ტიპის განსაზღვრაც შეუძლია,“- აცხადებენ მეცნიერები.

ახალი კომპიუტერული პროგრამის ტესტირება ორ სხვა პოპულარულ მოწყობილობასთან, Random Forest (RF) და Support Vector Machine (SVM), ერთად განახორციელეს.

სამივე მათგანი ტესტირება ღვიძლის კიბოთი დაავადებული 29 პაციენტის, ფილტვის კიბოთი დაავადებული 12 პაციენტისა და ძუძუს კიბოთი დაავადებული 5 პაციენტის . სისხლის ნიმუშებით განახორციელეს.

მკვლევარების გუნდმა თითოეული მეთოდის ცდომილების ხარისხი შეადარეს, აღმოჩნდა, რომ RF-სა და SVM-ის ცდომილება 0.646 და 0.604 იყო, ხოლო ახალი პროგრამის – 50 პროცენტით ნაკლები – 0.265.

პროგრამის საშუალებით ღვიძლის კიბოთი დაავადებული 29 პეციენტიდან 25 კიბოს ადრეული სტადიის დაუსვეს, პროგრამამ შემთხვევების 80 პროცენტის აღმოჩენა შეძლო.  ხოლო ფილტვის კიბოთი დაავადებული 12 პაციენტიდან 5 შემთხვევა გამოავლინა.

პროგრამის ავტორების განცხადებით, კვლევის ფარგლებში მხოლოდ სამი ტიპის კიბოს (ძუძუს, ღვიძლისა და ფილტვის) შეფასება მოხდა. „ზოგადად, რაც უფრო მაღალი იყო სიმსივნური დნმ-ის წილი სისხლში, მით უფრო ზუსტ დიაგნოზს სვამდა პროგრამა, რომელიც ხელმსისაწვდომი იქნება ერთი წლის ფარგლებში,“ – აცხადებენ მეცნიერები.

მკვლევარებმა კვლევის დასკვნები ჟურნალ ,,Genome Biology-ში” გამოაქვეყნეს.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციაედიცინა

მეცნიერებმა შექმნეს ქვიშის საათი, რომელიც სიკვდილის დროს აჩვენებს

ქვიშის საათი

 

ქვიშის საათს ჰგავს, აჩვენებს, რამდენი დარჩა ადამიანს სიცოცხლე –ლანკასტერის უნივერსიტეტის ორმა პროფესორმაენტა სტეფანოვსკამ და პიტერ მაკლინტოკმა შექმნეს მოწყობილობა, რომელიც კანის ზედაპირიდან იღებს კაპილარების ძირითადი შემადგენელი უჯრედების ანალიზს.

კაპილარებში მიმდინარე სისხლი – ორგანიზმის დაბერების პროცესის ძირითადი მაჩვენებელია. თუ მოწყობილობაზე ნიშანი “0″ გამოისახა, ეს სიკვდილის მომასწავებელია, ხოლო “100″ – ორგანიზმის ნორმალურ მუშაობას, სიცოცხლისუნარიანობას აღნიშნავს.

ლაზერი, რომელიც კაპილარებში სისხლის მიმოქცევის ტესტირებას აკეთებს, ასევე აჩვენებს ადამიანის ორგანიზმში დემენციისა და კიბოს უჯრედების რაოდენობას.

 

წყარო: The Daily mail

მასალა მოამზადა: ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციაედიცინა

მეცნიერებმა ელექტრონული კანის დასამუხტად გრაფენი გამოიყენეს

პროთეზი

მეცნიერებმა ექსპერიმენტული სახის ელექტრონული კანის მზის ენერგიის გამოყენებით დამუხტვის გზა გამონახეს. ეს კი შეხების შეგრძნების მქონე პროთეზებისა და რობოტების შექმნისკენ კიდევ ერთი წინ გადადგმული ნაბიჯია.

მთელი მსოფლიოს მეცნიერები მუშაობენ ხელოვნური კანის  მოქნილი ვერსიების შექმნაზე, რომელსაც სხვადასხვა სახის სენსორული რეცეპტორის სიმულაციის საშუალებით შეგრძნების უნარი აქვს.

ასეთი სისტემის დამუხტვა მნიშვნელოვანი გამოწვევაა, თუმდა გლაზგოს უნივერსიტეტის ინჟინერიის სკოლის მეცნიერებმა ელექტროენერგიის გამოსამუშავებლად გრაფენის (ულტრათხელი ნახშირბადი) გამოყენების ხერხი განავითარეს.

გრაფენი, რომელიც მხოლოდ ერთი ატომის სისქისაა, ძლიერი, უაღრესად მოქნილი, ელექტრონულად გამტარი და გამჭვირვალე, რაც მას მზის ენერგიის შეგროვების გზით ელექტროენერგიის გამოსამუშავებელ იდეალურ საშუალებად აქცევს.

თუკი მენციერები შეძლებენ, რომ სმარტპროთეზის ხელებს, რომლებსაც ადამიანის კიდურების ბევრი მექანიკური თვისების აღდგენა შეუძლიათ, კანის შეხების მსგავსი გრძნობის უნარიც მიანიჭონ, ისინი ამპუტირებული კიდურების მქონე ადამიანებისთვის კიდევ უფრო სასარგებლო გახდებიან.

შეხების მიმართ მგრძნობიარე ელექტრონული კანის  გამოყენება რობოტებშიცაა შესაძლებელი, რაც მანქანებს ადამიანებთან ურთიერთობის დროს პოტენციური საფრთხეების აღმოჩენაში დაეხმარება.

მეცნიერების შემდგომ მიზანს იმავე ტექნოლოგიის გამოყენებით პროთეზირებული ხელის მამოძრავებელი ძრავის დამუხტვა წარმოადგენს. „ამან კი შესაძლოა ენერგოდამოუკიდებელი პროთეზირებული კიდურის შექმნის შესაძლებლობა მოგვცეს,“– აცხადებენ მეცნიერები.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს

ანჯელინა ჯოლი

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს.

  • ექსპერტები აცხადებენ, რომ ახალი მედიკამენტის საშუალებით ძუძუს კიბოთი დაავადებული გაცილებით მეტი ქალი განიკურნება;
  • ბიოლოგიური თერაპიები ამჟამად მხოლოდ კლინიკური ცდების შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს;
  • ექსპერთთა შეფასებით, ახალი მედიკამენტი ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავს.

 

ექსპერტები აცხადებენ , რომ ახალი ბიოლოგიური თერაპიები BRCA გენით გამოწვეული ძუძუს კიბოთი დაავადებულ ქალებს დაავადების დამარცხებაში დაეხმარება.

Wellcome Trust Sanger Institute-ის ექსპერტების მიერ  ჩატარებული კვლევის თანახმად, ახალმა მედიკამენტებმა შესაძლოა დადებითად იმოქმედოს იმ პაციენტებშიც, რომლებიც აღნიშნული გენის მატარებელი არ არიან.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ მედიკამენტები ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავენ.

ერთი ბიოლოგიური თერაპია, PARPინჰიბიტორი, სახელწოდებით ოლაპარიბი (olaparib), საკვერცხის პროგრესირებადი კიბოს სამკურნალოდ უკვე გამოიყენეს. მედიკამენტი ჯერჯერობით დამტკიცებული არაა, მაგრამ ზოგიერთი ბრიტანელი ქალი, რომელიც კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობს, მას ღებულობს.

მეცნიერებმა 560 პაციენტში ძუძუს კიბოს გამომწვევი მიზეზი გამოიკვლიეს. მათ აღმოაჩინეს, რომ პაციენტების მნიშვნელოვან ნაწილს გენეტიკური შეცდომა-  „მუტაციური ნიმუში“  ჰქონდა, რომელიც ძალიან ჰგავდა  BRCA-ს.

მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ მსგავსების გამო, კიბოს ეს შემთხვევებიც შესაძლოა ბიოლოგიური თერაპიებით განიკურნოს. მათ აღნიშნულის დასამტკიცებლად კლინიკური ცდების ჩატარების რეკომენდაცია გასცეს. ზოგიერთი მეცნიერი ცდების პირველად შედეგებს „რევოლუციურს“ უწოდებს. ისინი აცხადებენ, რომ აღნიშნული მედიკამენტებით კიბოს სხვა სახეობების განკურნების პოტენციალიც არსებობს.

ბიოლოგიურ თერაპიებმა პროსტატის კიბოზე დატესტვის დროს იმედისმომცემი შედეგები აჩვენეს. მათ შეცვალეს უჯრედების მოქმედების გზა და დაეხმარნენ სხეულს კიბოს ზრდის კონტროლში.

მაღალი რისკის გენები

კიბოს ზოგიერთ ტიპზე, განსაკუთრებით სარძევე ჯირკვლის, საკვერცხის და პროსტატის კიბოზე – შეიძლება საკმაოდ დიდი გავლენა მოახდინოს გენებმა და მემკვიდრულმა ინფორმაციამ.

ჩვენ, ყველას გვაქვს სიმსივნისგან დამცავი გენები – ისინი ასწორებენ დნმ-ის ნებისმიერ დაზიანებას, რომელიც ბუნებრივად თან სდევს უჯრედების გაყოფას.

ასეთი გენების თანდაყოლილი მუტაციები საგრძნობლად ზრდიან სიმსივნის განვითარების რისკს, რადგან შეცვლილი გენები ვეღარ ასწორებენ დნმ-ის დაზიანებულ უბნებს, დეფექტური ადგილები დაგროვდებიან და საბოლოოდ სიმსივნის ფორმირებამდე მივალთ.

BRCA1 და BRCA2 არის ორი მაგალითი იმისა, თუ როგორ იზრდება სიმსივნის რისკი გენის მუტაციისას.სახეშეცვლილი BRCA გენის არსებობა ქალში ზრდის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და საკვერცხის კიბოს რისკებს. ეს იყო მიზეზი, რის გამოც ანჯელინა ჯოლიმ სარძევე ჯირკვლების მოკვეთა გადაწყვიტა. ისინი ასევე ზრდიან მამაკაცის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და პროსტატის კიბოს განვითარების რისკს.

მაგრამ, მხოლოდ შეცვლილი BRCA გენები არ არიან სიმსივნის გამომწვევნი. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 100-ზე მეტი გენი, რომელიც ასოცირდება სარძევე ჯირკვლის, პროსტატისა და საკვერცხის სიმსივნესთან.

ქალბატონებმა ძუძუს კიბოს განვითარების რისკის შესამცირებლად რეგულარულად უნდა ივარჯიშონ, ჯანსაღად იკვებონ, შეინარჩუნონ ჯანსაღი წონა, უარი თქვან სიგარეტზე და შეზღუდინ ალკოჰოლის მიღება.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინააქართველო

პალიატიური მზრუნველობა უკურნებელი სენით დაავადებული პაციენტებისთვის

17269022_1313076662106568_1446659886_o

 „ქრონიკული ტკივილი, რომელიც კვირები, თვეები, წლები გრძელდება. მუდმივი ფიქრი სიკვდილზე, ემოციებისა და გრძნობებისგან დაშრეტილი სული, თითქოს არაფერი დაგრჩა მტანჯველი ფიქრის გარდა, უკვე ვეღარ ასხვავებ ფიზიკურ და სულიერ ტკივილს, სიკვდილი გარდაუვალია, გამოსავალი არ არსებობს, გარეთ თბილა, ცხოვრება გრძელდება, ოჯახიც აქ გყავს, შენ კი კვდები…“ – ეს უკურნებელი სენით დაავადებული ადამიანის სიტყვებია.

 პალიატიური მზრუნველობა არის მიმართულება მედიცინაში, რომელიც უკურნებელი სენით დაავადებულ ადამიანებს სიცოცხლის ხარისხის გაუმჯობესებაში ეხმარება. ბუნებრივია, მძიმე სენით დაავადებულ ადამიანს ქრონიკულ ტკივილს ვერ გაუქრობ, მაგრამ შესაძლებელია მისი მართვა ისე, რომ პაციენტი არ დაიტანჯოს. მედიცინაში არსებობს მიმართულება, რომელიც „ტკივილის მართვას“ (Pain Management) ნიშნავს. ძლიერი ტკივილის გასაყუჩებლად ნარკოტიკული საშუალებები უალტერნატივოა, თუმცა ოპიოიდებით მკურნალობას, როგორც წესი, ერიდებიან, რადგან ეშინიათ, რომ პაციენტი წამალდამოკიდებული გახდება.

 ბუნებრივია, უკურნებელი სენით დაავადებულ ადამიანებს განსაკუთრებულად სჭირდებათ ემოციური დახმარება, თანადგომა. მათ, როგორც წესი, უვითარდებათ დეპრესია, სიკვდილის შიში, უუნარობა იწვევს ფსიქიკურ აშლილობასაც, ოჯახის წევრებს სჭირდებათ გამოცდილი, პროფესიონალი ადამიანები, რომლებიც დაეხმარებიან, მისცემენ რჩევებს სხვადასხვა საკითხთთან მიმართებით.

 „ამ ეტაპზე სტაციონარულ-პალიატიური მომსახურების ხარჯებს მთლიანად ფარავს სახელმწიფო  სოციალურად დაუცველი მოსახლეობისა და აივ/შიდსის მქონე პირებისთვის. ხანდაზმულებისთვის პროგრამა 90%-ს აფინანსებს, ხოლო დანარჩენებისათვის – ფაქტობრივი ხარჯის 70%-ს. თბილისში არის სამი ჰოსპისი: 2 მოზრდილთათვის, 1 – ბავშვებისთვის. ჩვენს ჰოსპისში ძირითადად შემოჰყავთ მე-4 კლინიკური ჯგუფის ავთვისებიანი სიმსივნით დაავადებულნი, ტერმინალურ სტადიაში მყოფი შიდსით დაავადებულნი, არაონკოლოგიური ქრონიკული პროგრესირებადი სენით დაავადებულნი ტერმინალურ სტადიაში, აგრეთვე, ონკოლოგიური და ნერვოლოგიური დაავადებებით,“ – აღნიშნა ონკოპრევენციის ცენტრის პალიატიური მზრუნველობის კლინიკის ხელმძღვანელმა, იოსებ აბესაძემ.

 ჰოსპისი საშუალებას იძლევა, რომ მომაკვდავმა პაციენტმა აზრიანად გაატაროს დარჩენილი დრო, შეუმსუბუქდეს ტკივილი გარდაცვალებამდე. სპეციალიზებული პალიატიური მზრუნველობა ფიზიოთერაპიით, ჰიპნოთერაპიით და ა.შ. ეხმარება პაციენტს ტკივილთან გამკლავებაში. ოჯახის წევრებიც უკეთ გრძნობენ თავს, რადგან მათთვის ძვირფასი ადამიანი ტკივილისგან არ იკრუნჩხება, არ კივის ან საზარლად ჩუმად არაა. მაგალითად, როდესაც ავადმყოფს ძალიან უნდა რაღაც (თუნდაც მთაში წასვლა, ცურვა და ა.შ) ჰიპნოთერაპიით (ფსიქოთერაპიული მეთოდი ჰიპნოზით ან ხანგრძლივი ძილით) შესაძლებელია ზუსტად იმ შეგრძნების მიღწევა, რაც გააბედნიერებს პაციენტს. ბევრ ქვეყანაში უკურნებელი სენით დაავადებულ პაციენტებს სახლის პირობებში უვლიან, რასაკვირველია, ექიმებისა და ექთნების მეთვალყურეობით, ისინი უხსნიან თუ რა უნდა მოიმოქმედონ, როცა ავადმყოფი სულთმობრძავია.

 როგორც ხედავთ, პალიატიური მზრუნველობა ფიზიკურ დახმარებასთან ერთად მოიცავს  სულიერ, ემოციურ და ფსიქოლოგიურ თანადგომას.

 ამ სამედიცინო მიმართულებას სჭირდება სპეციალური განათლება, ამ მხრივ, მსოფლიოს მასშტაბით, ბევრი ქვეყანაა განვითარებული, განსაკუთრებით – რუმინეთი და ზიმბაბვე. სახელმწიფო უდიდეს როლს ასრულებს აღნიშნული სფეროს განვითარებაში. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ მოუწოდა წევრ ქვეყნებს, რომ განავითარონ პალიატიური მზრუნველობის პროგრამები. მსოფლიო სტატისტიკით, პალიატიური მზრუნველობა განსაკუთრებით სჭირდებათ 60 წელს გადაცილებულ პირებს (69%), მათ 25%-ით მოჰყვებიან 15-დან 39 წლამდე ადამიანები, ხოლო 6%-ს წარმოადგენენ ბავშვები. 2016 წელს გარდაცვლილთაგან დაახლოებით 31 მილიონს სჭირდებოდა პალიატიური მზრუნველობა.

მასალა მოამზადა: ნინი მშვენიერიძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინასიქოლოგია

დაღლილობა, მისი ცუდი მხარეები და თავიდან აცილების გზები

დაღლილობა

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ყველამ ვიცით, მუშაობის ღირებულება და ის საზღვრები და ლიმიტი, რომლებიც უნდა გავითვალისწინოთ იმისთვის, რომ არ გადავიღალოთ, ხშირ შემთხვევაში, მაინც გვიწევს ნორმაზე მეტი მუშაობა, რაც გადაღლილობასა და სტრესს იწვევს.საუკეთესო ლიდერებმა და მუშაკებმაც იციან, რომ თუ ადამიანი არ გამოყოფს გარკვეულ დროს დასვენებისთვის და ძალების აღდგენისთვის, იზრდება იმის შანსი, რომ გადაღლილობამ პიკს მიაღწიოს, მით უმეტეს, თუ მუშაობ სწრაფ და კონკურენტუნარიან ინდუსტრიაში.

Ink.com–მა შემოგვთავაზა ის სამი საშუალება, რომელიც მოგვეხმარება თავიდან ავიცილოთ გადაღლილობა.

1.თქვენ გრძნობთ თავს გათიშულად, უენერგიოდ და არაინტენსიურად.

ერთ–ერთი ყველაზე იოლი გზა ვუთხრათ არა იმ რაღაცებს, რაც ჩვენს გადაღლილობას იწვევს არის ის, რომ მეტი დრო დავუთმოთ ძილს, ძილის დროს ადამიანი ყველაზე კარგად ისვენებს და ამარაგებს საკუთარ თავს ენერგიებით. სიფრთხილე ერთ–ერთი ყველაზე საჭირო რამაა ენერგიების დაზოგვისთვის, ჩვენ ფრთხილად და წინდახედულად უნდა მოვიქცეთ, კარგად ავწონ-დავწონოთ ჩვენი ვალდებულებები და რაც შეიძლება მარტივი გზით ვიმოქმედოთ.

2.ჩვენ ყველანი დაღლილები ვართ

მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანების უმრავლესობა თავს ძალიან დაღლილად გრძნობს, მეცნიერებმა თქვეს, რომ ადამიანს აქვს იმაზე ბევრად მეტი შესაძლებლობა, ვიდრე ჰგონია, შეიძლება, რომ მცირე დატვირთვამაც გამოიწვიოს დაღლილობა, მაგრამ ასეთ შემთხვევაში ადამიანის ხასიათთან გვაქვს საქმე, რადგან არსებობენ პიროვნებები, რომლებიც დიდი ძალისხმევის დაკარგვის შემდეგაც კი ვერ გრძნობენ დაღლილობას და პირიქით, ეს ყველაფერი ხასიათთანაა დაკავშირებული.

3.თქვენ ხშირად ავადმყოფობთ

დაღლილობა არა მარტო ადამიანის ხასიათსა და გონებას ვნებს, არამედ ფიზიკურადაც სპობს ჩვენს მდგომარეობას, აქვეითებს იმუნიტეტს, რაც უადვილებს ვირუსებს ჩვენ ორგანიზმს მიაყენონ ზიანი. თუ გაინტერესებთ, რატომ ვერ აღწევთ საუკეთესო შედეგს, რომელიც თქვენს ორგანიზმს შეუძლია, რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს ესეც გადაღლილობის და არასწორად გადანაწილებული ძალსხმევის ბრალია.

 

მასალა მოამზადა: ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინა

მეცნიერებმა ჰიპერტენზიის საწინააღმდეგო ახალი ეფექტური მედიკამენტი შექმნეს

წამალი

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ სისხლის მაღალი წნევის მკურნალობა მედიკამენტით, რომელიც ჰიპერტენზიის საწინააღმდეგო ოთხ მედიკამენტს აერთიანებს, ორჯერ უფრო ეფექტურია, ვიდრე მკურნალობის არსებული მეთოდები.

ყველა პაციენტს, რომელმაც კვლევის ფარგლებში მედიკამენტი „ოთხი ერთში“ -quadpill მიიღო, ერთ თვეში სისხლის წნევა დაურეგულირდა.

კვლევის შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ ,,Lancet-ში” გამოქვეყნდა.

ჰიპერტენზია ანუ სისხლის მაღალი წნევა,  „ჩუმი მკვლელის“ სახელწოდებით ცნობილი პათოლოგიაა, რომელიც ზრდის ისეთი სერიოზული პრობლემების განვითარების რისკს, როგორებიცაა – გულის დაავადება, გულის შეტევა, ინსულტი, გულის უკმარისობა (heart failure), პერიფერიული არტერიების დაავადება (peripheral arterial disease), აორტის ანევრიზმა (aortic aneurysms), თირკმელების დაავადება (kidney disease), ვასკულარული დემენცია (vascular dementia).

იმის გამო, რომ ჰიპერტენზიას იშვიათად ახასითებს გამოხატული სიმპტომები, ადამიანების მხოლოდ ნახევარმა იცის, რომ რისკის ქვეშ იმყოფება. ისინი კი, ვისაც ჰიპერტენზიის დიაგნოზს უსვამენ,  სამკურნალო აბებს ყოველდღიურად ღებულობენ, თუმცა დადებითი შედეგი – სისხლის წნევის ჯანმრთელ დონემდე ჩამოწევა, პაციენტების მხოლოდ ნახევარში მიიღება.

ახალი კვლევის თანახმად,  აღნიშნული მედიკამენტით მკურნალობისას  დადებითი შედეგი პაციენტების 100 პროცენტში აღინიშნება. თუმცა სიდნეის უნივერსიტეტის George Institute-ის მკვლევარები აცადებენ, რომ კვლევაში მხოლოდ 18 პაციენტი მონაწილეობდა და დასკვნის გასაკეთებლად შემდგომი კვლევების ჩატარებაა საჭირო.

კვლევის დროს პაციენტებს ერთ კაფსულა მედიკამენტს აძლევდნენ, რომელიც ჰიპერტენზიის სამკურნალო ოთხი მედიკამენტის – ირბესარტანის, ამლოდიპინის, ჰიდროქლორთიაზიდისა და ათენოლონის მეოთხედ დოზას შეიცავდა.

მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ თითოეული აღნიშნული მედიკამენტის შემცირებული დოზით მიღება მათ გვერდით ეფექტებს ამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ მედიკამენტების დოზა მცირეა, მათი კომპინირებული სახით მიღება მკურნალობის ეფექტს ზრდის.

კვლევის ავტორი – კლარა შოუç აცხადებს, რომ კვლევაში მონაწილე ყველა პაციენტს სისხლის წნევა დაურეგულირდა. შემდგომი ტესტის საშუალებით კი უნდა გაირკვეს, რამდენად ხანგრძლივადაა შესაძლებელი წნევის ნორმალურ დონეზე შენარჩუნება.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ედიცინა

„გაზაფხულზე მენინგოკოკური ინფექციის საფრთხე იზრდება“- პაატა იმნაძე

პაატა იმნაძეე

  გაზაფხულის დადგომასთან ერთად იმატებს ინფექციური სნეულებების რიცხვი, რადგან ზამთრის შემდეგ ორგანიზმი სუსტდება, ქვეითდება მისი თავდაცვისუნარიანობა და, შესაბამისად, იზრდება დაავადებების განვითარების რისკი. როგორც ცნობილია, ამ პერიოდში თავს იჩენს მენინგოკოკური ინფექცია. მენინგიტი თავისა და ზურგის ტვინის გარსების ანთებაა. მისთვის, როგორც წესი, დამახასიათებელია სამი ნიშანი, რომელთაც მენინგიტურ ტრიადასაც კი უწოდებენ, ესენია: მაღალი ტემპერატურა, თავის ტკივილი და ღებინება.

„დოქტრინა“ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს ხელმძღვანელს – პაატა იმნაძეს, გაესაუბრა. მისი თქმით: „სწრაფად ვითარდება ე.წ. მენინგეალური ნიშნები, მაგალითად, კეფის კუნთების დაჭიმულობა (ავადმყოფს უჭირს თავის წინ გადახრა), კერნიგის (მენჯ-ბარძაყისა და მუხლის სახსარში ფეხის მოხრის შემდეგ, როგორც წესი, რთულია ფეხის გამართვა), ბრუძინსკის (ზურგზე დაწოლილ ავადმყოფს თავის დახრისას რეფლექსურად ეხრება ფეხი მუხლისა და მენჯ-ბარძაყის სახსრებში). ხშირად მენინგიტს თან ახლავს ჰერპესული ინფექცია, სხეულზე შეინიშნება გამონაყარი. ასევე დამახასიათებელია სუნთქვის მოშლა, უმადობა, ყაბზობა. მენინგიტის მძიმე ფორმისას ტვინი შუპდება და სივდება.  მენინგიტის დიაგნოზის დასადგენად აუცილებელია თავ-ზურგტვინის სითხის, ლიქვორის, აღება, აგრეთვე, კლინიკური და ბიოლოგიური ლაბორატორიული კვლევები.“

მენინგიტს იწვევს სხვადასხვა ბაქტერია, ყველაზე ხშირია მენინგოკოკის (დაინფიცირება ხდება ჰაერწვეთოვანი გზით ინფექციის მატარებელთან 0,5-1.0მ-ის სიახლოევეს), პნევმოკოკისა და ჰემოფილუსის ჩხირი. გაითვალისწინეთ, რომ ადამიანი შეიძლება ბაქტერიების მატარებელი იყოს, თავად არ გახდეს ავად, თუმცა ბავშვს შეუქმნას საფრთხე. მენინგოკოკური ინფექციის გამომწვევი ბაქტერიაა – Neisseria meningitidis – იგი აზიანებს თავის ტვინის გარსსა და კაპილართა ენდოთელიუმს.

 

ამ ინფექციის გენერალიზებული ფორმაა მენინგოკოკცემია, რომლითაც, უწინარეს ყოვლისა, ბავშვები ავადდებიან (70%).  ამ დროს სხეულზე ჩნდება ვარსკვლავისებური სისხლჩაქცევები. შესაძლოა, ბავშვს ჰქონდეს მაღალი ტემპერატურა, ღებინება, მშობელმა აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმს, რადგან დაავადება ელვისებური სისწრაფით ვრცელდება. მენინგოკოკური ინფექციის პროფილაქტიკისთვის შექმნილია A, B და C ჯგუფის პოლისაქარიდული ვაქცინები.

როგორც პაატა იმნაძემ აღნიშნა: „გაზაფხულზე იმატებს ტენიანობა და ტემპერატურა მკვეთრად იცვლება. როგორც წესი, ამ პერიოდში ხშირად გხვდება ისეთი დაავადებები, რომლებიც გადაეცემა ჰაერწვეთოვანი გზით. მწვავე ინფექციური ვირუსული დაავადებების რიცხვს მიეკუთვნება: წითელა, წითურა, ჩუტყვავილა, მარტივი ჰერპესი და ა.შ.“

ინფექციებისაგან თავის დასაცავად აუცილებელია იმუნიტეტის გაძლიერება, დაბალანსებული კვება და სითხის მიღება. ბუნებრივია, დასუსტებულ ორგანიზმს მარტივად ერევა სხვადასხვა ინფექცია. აგრეთვე, აუცილებელია ოთახის განიავება და ჰიგიენურ-სანიტარული ნორმების დაცვა. იმუნოპროფილაქტიკის ყველაზე შედეგიან მეთოდად ვაქცინაცია ითვლება.

 

მასალა მოამზადა: ნინი მშვენიერიძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი  – ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
1 62 63 64 65 66 71
Page 64 of 71