ასტრონომებმა ახლახან შენიშნეს ასტეროიდი, რომელსაც მეტსახელად „ქალაქის მკვლელი“ უწოდეს. როგორც წესი, ამ ტერმინით მოიხსენიებენ იმ მასშტაბის კოსმოსურ ობიექტებს, რომელთაც შეჯახებისას ყველაფრის განადგურება შეუძლიათ.
ნასამ და სხვა საერთაშორისო ჯგუფებმა დააფიქსირეს, რომ ასტეროიდ 2024 BX1-ს — რომელსაც თავდაპირველად მთვარესთან მიახლოების შანსიც ჰქონდა, არ აქვს ტიპური ფორმა. პირიქით, ის გაწელილი და არასწორი კონტურების მქონეა, რაც ასტრონომთა შეფასებით, მიანიშნებს, რომ ის შეიძლება ორი ციური სხეულის შეჯახების შედეგად იყოს წარმოქმნილი ან იყოს ე.წ. “ნამსხვრევების გროვა” (rubble pile), რომელიც გრავიტაციით მხოლოდ მოჩვენებითად არის შეკრული.
ამგვარი ასტეროიდების შესწავლა განსაკუთრებულაც რთულია. მათი არასტანდარტული ფორმა მზის შუქს ირეკლავს, რაც ტრადიციული დაკვირვების მეთოდების გამოყენებას ართულებს და მათი ტრაექტორიის განსაზღვრას ართულებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ასტეროიდს არც დედამიწაზე და არც მთვარეზე პირდაპირი შეჯახების შანსი არ აქვს, მეცნიერები აქტიურად აკვირდებიან მის მოძრაობას. ასტეროიდების კვლევა არა მხოლოდ პოტენციური საფრთხის მინიმიზაციისთვის არის მნიშვნელოვანი, არამედ გვაწვდის ინფორმაციას მზის სისტემის წარმოშობასა და ევოლუციაზე.
ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”
მზის წარმოშობა – მზე, ისევე როგორც ვარსკვლავები, წარმოიქმნა კლასტერებისგან. ეს ვარსკვლავური „ძმები“ წარმოიქნენ მსგავსი აიროვანი ღრუბლებისაგან, ამიტომ მათი ქიმიური შემადგენლობა ერთია. დღესდღეობით დედამიწის 325 სინათლის წელიწადში 100 000 ვარსკვლავი შეისწავლეს, მაგრამ მათგან მხოლოდ ორია რომელიც მზის მსგავსია. რადგან მზე უნიკალურია, შეიძლება იგი მისივე კლასტერიდან გადაადგილდა ან „გამოიქცა“ 4,5 მილიარდი წლის წინათ. შესაფერისი კანდიდატი, რომლიდანაც შესაძლებელია მზე ფორმირებულიყო – ეს არის მორიელის თნავარსკვლავედი – “Messier 67“, რომელიც ისეთივე ქიმიური აგებულების, ტემპერატურის და წლოვანებისაა, როგორიც მზე. თუმცა მექსიკის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მათი შედარებით აღმოაჩინეს, რომ ’’M67’’ არ მუშაობდა. გარდა ამისა ’’M67’’ ვერტიკალური ბობირება 5-ჯერ აღემატება მზისას და მზის წარმოსაქმნელად საჭირო სიჩქარე გამოიწვევდა პლანეტარული დისკის გახლეჩას. სავარაუდოა, რომ მზის კლასტერი აღარ არსებობს, მაგრამ მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ ამაზე პასუხს “Gaia’’ სატელიტი გასცემს, რომელიც წარმოადგენს მილიარდობით ვარკლავის „სახეს“, მასზე 2018 ში უნდა დამთავრდეს მუშაობა და მოპოვებულმა ცნობებმა გალაქტიკის ევოლუციაზე უნდა იქონიოს გავლენა.
ვარსკვლავური ტალღები – ’’The Sloan Digital SkySurvey’’ – პროექტის საფუძველზე აღმოაჩინეს 930000 გალაქტიკა და 120000 კვაზარი. ამ მონაცემების საფუძველზე და საიმედო გამოანგარიშებით, მეცნიერებმა შეამჩნიეს ვარსკვლავების ჯგუფური ვერტიკალური განაწილება, რომლებიც ხშირად ეჯახებოდნენ ერთმანეთს, რის საფუძველზე წარმოიქნებოდა ტალღები. ჯგუფში დაახლოებიტ 300 000 ვარსკვლავია, რომლებიც აიძულებენ გალაქტიკას „ზარივით რეკოს“. საინტერესოა, რა იდუმალება იმალება ამ ვარსკვლავებში? დღეს მეცნიერები მიიჩნევენ რომ ტალღები ესარის ნარჩენები რაღაცის, რაც ჩვენს გალაქტიკაში დღემდეა თუმცა არ ჩანს. არსებობს მეორე მოსაზრება, რომლის მიხედვით ეს ნიმუშები შესაძლოა წარმოადგენდნენ შავი მატერიის ნარჩენებს, რომელმაც 100 წლის წინ ჩაუარა ირმის ნახტომს და გამოიწვია ვარსკვლავების ასეთი მდგომარეობა. ამ ფაქტის ახსნამ შესაძლებელია ჩვენი ისტორიის ახალი კარები გახსნას.
