close

ისტორია

სტორია

მაიმუნების ქვის ხანა – ისინი ქვის იარაღებს ასწლეულების მანძილზე იყენებდნენ

%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%9b%e1%83%a3%e1%83%9c%e1%83%98_%e1%83%99%e1%83%90%e1%83%9e%e1%83%a3%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%98

ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ბრაზილიაში კეშიუს (თხილის სახეობა) სამტვრევი იარღი აღმოაჩინეს, რომელსაც 700 წლის განმავლობაში კაპუცინი მაიმუნები იყენებდნენ.
კვლევის შედეგები ჟურნალ Current Biology-ში  გამოქვეყნდა. კვლევა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პრიმატების არქეოლოგიის პროექტის ფარგლებში ჩატარდა. მას არქეოლოგი მაიკ ჰასლამი ხელმძღვანელობს.
ოქსფორდის სამეცნიერო გუნდის წარმომადგენელმა, პრიმატოლოგისტმა ლიდია ლანცმა განაცხადა, რომ ეს აღმოჩენა არის „ფანჯარა წარსულში.“
“ჩვენი ძალისხმევა, შევიხედოთ წარსულში, მხოლოდ და მხოლოდ ადამიანებზე იყო ორიენტირებული, ამიტომ წარმოდგენა არ გვაქვს, რა იარაღს იყენებდნენ სხვა სახეობის პრიმატები,“- აღნიშნა მან.
როგორც ახალმა კვლევამ აჩვენა, ე.წ. კაპუცინი მაიმუნებს კეშიუს სამტვრევი ხეებზე აჰქონდათ. ნაჭუჭში არსებული სითხე სამტვრევს ფერს უცვლიდა. მეცნიერებმა ამ იარაღების ქიმიური ანალიზი ჩაატარეს და მათი დანიშნულებაც დაადგინეს.
მეცნიერთა განმარტებით, ახალი მტკიცებულების თანახმად, მაიმუნები ქვის იარაღებს იმ პერიოდში იყენებდნენ, როდესაც ევროპელები დედამიწის დასავლეთ ნახევარსფეროში დასახლდნენ.
კაპუჩინები მაიმუნების სახეობაა, რომლებიც სამხრეთ ამერიკაში ცხოვრობენ. მეცნიერთა ვარაუდით, ქვის იარაღების გამოყენება მათ ადამიანებისა და შიმპანზეებისგან დამოუკიდებლად ისწავლეს.
ექსპერტები აცხადებენ, რომ ოქსფორდის უნივერსიტეტის აღნიშნული პროექტი მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც ადგენს „მსგავსებებსა და განსხვავებებს ადამიანებისა და სხვა პრიმატების მოქმედებებს შორის.“

წყარო: www.livescience.com

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორია

იუნესკომ მცხეთა საფრთხის ქვეშ მყოფი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხიდან ამოიღო

%e1%83%9b%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%97%e1%83%90

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა მცხეთის ისტორიული ძეგლები საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების ნუსხიდან ამოიღო და მსოფლიო მემკვიდრეობის ძირითად ნუსხაში დააბრუნა.
გადაწყვეტილება იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის მე-40 სესიაზე მიიღეს.
სტამბოლში გამართულ სხდომაზე კომიტეტმა დაადგინა, რომ კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის დაცვის სისტემის სრულყოფის მიზნით საქართველოს მიერ გაწეული ძალისხმევა იძლევა საფუძველს საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების ნუსხიდან ამოღების შესახებ.
მცხეთა, როგორც ისტორიული ძეგლი, მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში 1994 წლიდან ირიცხება. 2009 წელს იგი საფრთხის ქვეშ მყოფი ისტორიული მემკვიდრეობის ნუსხაში გადავიდა, რისი მიზეზიც, პირველ რიგში, ისტორიულ ძეგლებში ჩატარებული სამუშაოების შედეგად ქვებისა და ფრესკების დეგრადაცია გახდა. მცხეთა რჩებოდა ამ ნუსხაში ობიექტის ტერიტორიაზე ქალაქის უკონტროლო განვითარების გამო.
წყარო: www.unesco.org

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორია

არქეოლოგებმა 4,000 წლის ოქროს ხმალი აღმოაჩინეს

%e1%83%b0%e1%83%92%e1%83%a4%e1%83%b0%e1%83%a4%e1%83%93%e1%83%b0%e1%83%a4%e1%83%b0%e1%83%a4%e1%83%b0

შოტლანდიაში, ანგუსის ოლქის ქალაქ კარნოუსტიში ბრინჯაოს ხანის ოქროსტარიანი ხმალი აღმოაჩინეს.
მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ხმალი დაახლოებით 4,000 წლისაა. რელიკვიების კოლექცია თავდაპირველად შემთხვევით მუშებმა იპოვნეს, როდესაც ისინი ფეხბურთის მოედნის სტადიონისთვის საძირკველს ყრდიდნენ.
ექსპერტები ცდილობენ ხმალი დაუზიანებლად ამოიღონ, რათა ლაბორატორიაში სპეციალური შემოწმება ჩაუტარონ.

„ვცდილობთ, რაც შეიძლება ფრთხილად და დაუზიანებლად გადავიტანოთ ლაბორატორიაში. როგორც ამ ეტაპზე ჩანს, ორი ნაწილია, გატეხილი ხმლის ორი ნაწილი, ან ხმალი და სათადარიგო ნაწილი,“ – განაცხადა მთავარმა არქეოლოგმა ალან ჰანთერ ბლერმა.
მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ აღმოჩენა ბევრ კითხვას გასცემს პასუხ იმის შესახებ, თუ როგორ ცხოვრობდნენ შოტლანდიელები ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2000 წლის წინ.

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორია

მეცნიერების გამოკვლევებით, გიზის პირამიდებში თერმული ანომალიები შეინიშნება

32

ეგვიპტის სიძველეთა მკვლევრები აცხადებენ, რომ არქიტექტორების და მეცნიერების საერთაშორისო გუნდმა გიზის პირამიდებში „თერმული ანომალიები“ შენიშნა.

თერმულმა კამერამ აღმოაჩინა მაღალი ტემპერატურა უდიდესი პირამიდის უკიდურეს წერტილში.

ოფიციალური პირები ამბობენ, რომ შესაძლო მიზეზებია პირამიდის შიგნით ცარიელი ტერიტორიები, შიდა ჰაერის დინება, ან სხვადასხვა სამშენებლო მასალების გამოყენება.

როგორც ჩანს, ექსპერტები ეძებენ დამალულ პალატებს პირამიდებს შიგნით.

ხეოფსის, ხეფრენის და მენკაურეს სამარხები აშენდა მეოთხე დინასტიისას, დაახლოებით ჩვ. წ. 2613-2494 წლებში.

„შთამბეჭდავი“ ანომალია

ეგვიპტიდან, საფრანგეთიდან, კანადიდან და იაპონიიდან არქიტექტორებისა და მეცნიერების გუნდმა  გამოიყენა ინფრაწითელი თერმოგრაფია პირამიდების შესწავლისათვის როგორც მზის ამოსვლისას, როდესაც მზე ათბობს სამარხის სტრუქტურას გარედან, ასევე მზის ჩასვლისას, როდესაც ქვა გრილდება.

ეგვიპტის სიძველეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ „ექსპერტებმა დაადგინეს რამდენიმე თერმული ანომალიის არსებობა, რომელიც დაფიქსირდა ყველა მონუმენტზე გათბობისა და გაგრილების ფაზების დროს დაკვირვებებისას.“

„ასეთი ანომალიების ასახსნელად უამრავი ჰიპოთეზა და შესაძლებლობა შეგვიძლია მოვიშველიოთ: ზედაპირზე სიცარიელეების არსებობა, შიდა ჰაერის დინება,“ დასძინა მან.

განსაკუთრებით შთამბეჭდავი ანომალია აღმოჩენილი იქნა ხეოფსის პირამიდის  აღმოსავლეთი ნაწილში, ზედაპირის დონეზე, – ნათქვამია განცხადებაში.

„პირამიდის ქვების პირველი რიგი არის ყველა ერთგვაროვანი, მაგრამ აღმოვაჩინეთ რომ მაინც არსებობს განსხვავება მათ ფორმაციაში,“ განაცხადა სიძველეთა მინისტრმა, მამდუჰ ალ დამატიმ.

151110163536-giza-pyramid-ir-result-exlarge-169

სხვა თერმული ანომალიები აღმოჩენილი იქნა უდიდესი პირამიდის ზედა ნახევარში.

პირამიდების შემდგომი შემოწმებისა და გამოკვლევისას, რომელიც დაიწყო 25 ოქტომბერს და სავარაუდოდ დამთავრდება 2016 წლის ბოლოს,  სტრუქტურა იქნება შესწავლის მთავარი საგანი.

წყარო: BBC

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორია

მეცნიერთა ჯგუფმა განაცხადა, რომ 4400 წლის წინ ადამიანები თაფლს მოიხმარდნენ

100

უძველესი ეგვიპტის ახალი სამეფოს ეპოქის დროინდელ ფრესკებში ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველი სცენების ფონზე ფუტკრები და თაფლიც ფიგურირებს, რაც იმას ამტკიცებს, რომ 4400 წლის წინ ადამიანისკის პროდუქტებს მოიხმარდა.

მეცნიერთა თქმით, მათ აღმოაჩინეს ადრეული მეურნეობის კულტურის ევროპელი, ახლო აღმოსავლელი და ჩრდილოეთ აფრიკელი ქვის ხანის ადამიანის მიერ დამზადებული ცვილი, რომელიც თიხის ჭურჭელში იყო მოთავსებული. მაგალითად, თურქეთში სამზარეულოსქოთნებში მოთავსებული 8500 წლის წინანდელი ცვილი.

„ფუტკრის ცვილის ქიმიური ანაბეჭდი ევროპაში ნეოლითურ ნამოსახლარებში იქნა აღმოჩენილი, რაც მიგვანიშნებს თუ რაოდენ ახლო კავშირი იყო პრეისტორიული დროის ადამიანსა და ფუტკრებს შორის,“ – განაცხადა ბრისტოლის უნივერსიტეტის გეოქიმიკოსმა მელანი  როფეტ -სალქიუმ.

“ცხადია, რომ ქვის ხანის ადამიანი კარგად იცნობდა თავის გარემოს, იყენებდა თაფლს, და ექსპლუატაციის უწევდა სხვადასხვა ბუნებრივი რესურსს, როგოროცაა ცვილი და ხის ფისი,“ – დასძინა მან.

მისი თქმით, ყველაზე აშკარა მიზეზი რის გამოც ადამიანი მეფუტკრეობას მისდევდა, თაფლის მიღება იყო, თუმცა ცვილსაც სხვადასხვა ტექნოლოგიური, რიტუალი, კოსმეტიკური და სამკურნალო მიზნებისათვის იყენებდა.

ძველი ეგვიპტის ფრესკებმა, პრეისტორიული კლდის ხელოვნებამ და სხვა მტკიცებულებებმა ცხადყვეს, რომ კაცობრიობა მუშა ფუტკარს რამდენიმე ათასწლეულის წინ იყენებდა, თუმცა ჯერჯერობით დანამდვილებით ცნობილი არაა თუ რამდენად ფართოდ და რამდენხანს.

მეცნიერებმა  მსოფლიოს 150 უძველესი ადგილიდან 6,000-ზე მეტი თიხის ნამსხვრევის ქიმიური ნაერთები გამოიკვლიეს.

როგორც ბრისტოლის უნივერსიტეტის ბიოქიმიკოსი რიჩარდ ევერშედი აცხადებს, აღმოჩნდა, რომ უფრო ჩრდილოეთ მდებარე ადგილებში, მაგალითად შოტლანდიასა და სკანდინავიაში  ნაპოვნ კერამიკაში თაფლი არ აღმოჩნდა. ეს კი იმაზე მეტყველებს, რომ უფრო მკაცრ და მაღალი განედების პირობებში ფუტკარი ვერ ცხოვრობდა.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტორია

დმანისსში ახალი თავის ქალა აღმოაჩინეს! პრეზენტაცია ეროვნულ მუზეუმში

101

აღნიშნული თავის ქალა პირველია, რომლის მიხედვითაც მეცნიერებს შეუძლიათ აქამდე უცნობი ადრეული ადამიანის ანატომიის შესწავლა (თავის ქალის ტვინის მოცულობა დმანისელებს შორის ყველაზე მცირეა (546 სმ3), რაც დაახლოებით თანამედროვე ადამიანის ტვინის ერთი მესამედია. მას ყველაზე მასიური, წინ წამოწეული სახე და დიდი კბილები აქვს). ეს ნიმუში ზრდასრული ინდივიდის ერთადერთი საუკეთესოდ შემონახული თავის ქალაა.

დმანისის კოლექცია მეცნიერებს პირველად აძლევს საშუალებას დააკვირდნენ და შეისწავლონ 1.8 მილიონი წლის წინანდელი პოპულაცია. ინფორმაცია დმანისის აღმოჩენების შესახებ არაერთხელ ყოფილა გაშუქებული ისეთ სამეცნიერო და პოპულარულ გამოცემებში როგორებიცაა: Science, Independent, National Geographic, Le Figaro, New York Times, BBC, CNN, Guardian და სხვა.

 

2013 წელს Science-ში დაიბეჭდა სტატია ,,სრული თავის ქალა დმანისიდან და ადრეული ჰომოს ევოლუციური ბიოლოგია” – სტატიის თანაავტორები ქართველი მეცნიერები დავით ლორთქიფანიძე, აბესალომ ვეკუა და ანი მარგველაშვილი არიან.  ასევე აღსანიშნავია რომ, 2000 წლის მსოფლიოს ათ უმნიშვნელოვანეს არქეოლოგიურ აღმოჩენათა შორის დმანისის პალეოანთროპოლოგიური მონაპოვარი მესამე ადგილზე იქნა დასახელებული.

 

წყარო: museum

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 16 17 18
Page 18 of 18