close

მედიცინა

ედიცინასოფლიო

იტალიელი მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ „კოვიდ 19“-ის საწინააღმდეგო პირველი ვაქცინა შექმნეს

ჯჰსჯდ

იტალიელი მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ კორონავირუსის საწინააღმდეგო პირველი ვაქცინა მსოფლიოში მათ შექმნეს.
მათივე თქმით, რომის Lazzaro Spallanzani-ის საავადმყოფოში ვაქცინა თაგვებზე გამოსცადეს, რის შედეგადაც თაგვებში ანტისხეულები წარმოქმნა, რომლებმაც დაინფიცირებული ადამიანის უჯრედის ვირუსის ბლოკირება შეძლეს.
„რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, ჩვენ ვართ მსოფლიოში პირველები, რომლებმაც ვაქცინის საშუალებით კორონავირუსის ნეიტრალიზება შევძელით,“- განაცხადა კომპანია Takis-ის აღმასრულებელმა ლუიჯი ორისიჩიომ.
ვაქცინის შემქმნელი მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ადამიანებზე განხორციელებული ცდებიც, რომელიც მიმდინარე წლის ზაფხულის შემდეგ იგეგმება, ანალოგიურ შედეგს მოიტანს.
მათივე განმარტებით, შემდეგი ცდების მიზანი იმის დადგენაა, თუ რამდენად ხანგრძლივი იმუნური პასუხის გამომუშავებას იწვევს ვაქცინა.

წყარო : independent.co.uk

მაალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

ჯანმო : ნუ დაურიგებთ განკურნებულებს ე.წ. „იმუნიტეტის პასპორტებს“, ხელახალი დაინფიცირებისგან არავინაა დაცული

ცსაცს

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ქვეყნების ხელისუფლებებს მოუწოდებს, კორონავირუსისგან განკურნებულებს ე.წ. „იმუნიტეტის პასპორტები“ ან „არასარისკო კატეგორიის სერტიფიკატებს“, ვინაიდან ამან, შესაძლოა ვირუსის ფართოთ გავრცელების საფრთხე გაზარდოს.
ორგანიზაციის განცხადებით, ჯერჯერობით არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ იმ ადამიანებს, რომლებიც კორონავირუსისგან განიკურნენ და ანტისხეულები გამოუმუშავდათ, ვირუსი ხელახლა აღარ შეხვდებათ.
„ჯერჯერობით არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ ვირუსისგან გამოწვეული ანტისხეულები ქმნის იმუნიტეტს, რომელიც ადამიანებში ინფექციის გამეორებას აღარ იწვევს, შესაბამისად „იმუნიტეტის პასპორტების,“ – აცხადებს ჯანმო.
გარდა ამისა, ორგანიზაციის მტკიცებით, ლაბორატორიებში ანტისხეულებზე ჩატარებული ტესტებიც გადამოწმებას საჭიროებს. ამასთან, საჭიროა, SARS-CoV-2-ი (ახალი კორონავირუსის მეცნიერული სახელწოდება) და კორონავირუსის დანარჩენი ექვსი სახეობა ერთმანეთისგან განვასხვავოთ.
„ჯანმო“-მ აღნიშნული განცხადება მას შემდეგ გააკეთა, რაც ზოგიერთმა მთავრობამ დაიწყო მსჯელობა იმის შესახებ, რომ იმ პირებს, რომლებიც კორონავირუსისგან განიკურნენ, მოგზაურობის, ან სამსახურებში დაბრუნების უფლება მისცენ.

წყარო : bbc.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ედიცინა

რა არის კოლექტიური იმუნიტეტი და შესაძლებელია თუ არა მისი წარმოქმნა კორონავირუსის შემთხვევაში?

image

კორონავირუსის გლობალურმა გავრცელებამ, რომელიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ პანდემიად გამოაცხადა, ბევრ ადამიანს გაუჩინა კითხვა : როდის დაწყნარდება სიტუაცია?
მარტის დასაწყისში გავრცელდა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლება კორონავირუსის მთელს მოსახლეობაში გავრცელებას ხელს არ უშლიდა, რისი მიზანიც „კოვიდ 19“-ის მიმართ კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავების ხელშეწყობა იყო.
თუმცა, დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის მინისტრმა მეთ ჰენკოკმა მოგვიანებით ეს ინფორმაციას უარყო და განაცხადა, რომ კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება მხოლოდ ეპიდემიის გვერდითი მოვლენაა.
„ეს არის სამეცნიერი კონცეფცია და არა მიზანი ან სტრატეგია. ჩვენი მიზანი ჩვენი ცხოვრების ვირუსისგან დაცვაა, ჩვენი სტრატეგია ადამიანებისა და ჩვენი ჯანდაცვის სისტემის გადარჩენაა,“- აღნიშნა მეთ ჰენკოკმა.
რა არის სინამდვილეში კოლექტიური იმუნიტეტი და არის თუ არა მისი მიღწევა შესაძლებელი კორონავირუსის გავრცელების პირობებში?
როდესაც საზოგადოებაში დაავადების წინააღმდეგ ადამიანების საჭირო რაოდენობის იმუნიზაცია ხდება, ამ შემთხვევაში დაავადებას უჭირს საზოგადოების იმ ნაწილში გავრცელება, რომელმაც გარკვეული მიზეზის გამო ვაქცინაცია ვერ მოახერხა. დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის სერვისის განმარტებით, სწორედ ეს არის კოლექტიური იმუნიტეტი.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის „ვაქცინის ცოდნის პროექტი“ საკითხის უკეთ განმარტებისთვის შედარებას წითელას ინფექციასთან აკეთებს.
„თუკი წითელათი ინფიცირებული ადამიანის ირგვლივ ისეთი ადამიანები არიან, რომლებსაც აღნიშნული ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინა გაკეთებული აქვთ, დაავადება არავის გადაედება და მალე გაქრება. ამას ჰქვია „კოლექტიური იმუნიტეტი“ ანუ „ჯოგური იმუნიტეტი“, რომელიც მოწყვლად ჯგუფებს, მათ შორის ახლადდაბადებულ ბავშვებს, მოხუცებსა და მათ, ვინც ვაქცინაცია ავადმყოფობის გამო ვერ შეძლო, დაინფიცირებისგან იცავს,“- აცხადებენ ორგანიზაციაში თუმცა განმარტავენ, რომ კოლექტიური იმუნიტეტი მხოლოდ იმ შემთხვევაში „მუშაობს“, თუკი ვაქცინაცია მოსახლეობის უმეტესობას აქვს გაკეთებული. ამასთან, ორგანიზაციის ინფორმაციით, კოლექტიური იმუნიტეტი ვაქცინით პრევენცირებადი ყველა დაავადებისგან არ გვიცავს. გარდა ამისა, ვაქცინაციისგან განსხვავებით, კოლექტიური იმუნიტეტი ინდივიდუალური დაცვის მაღალ დონეს ვერ უზრუნველყოფს და შესაბამისად, ის იმუნიზაციის „კარგი ალტერნატივა არ არის.“
ედინბურგის უნივერსიტეტის ინფექციური დაავადების ეპიდემიოლოგიის პროფესორმა მარკ ვულჰაუზმა გამოცემა The Independent-თან საუბარში განაცხადა, რომ კოლექტიური იმუნიტეტის კონცეფცია ვაქცინაციის ყველა პროგრამის საფუძველია, თუმცა, მისივე განმარტებით, კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება საზოგადოებაში, შესაძლებელია, ბუნებრივადაც მოხდეს.
„თუკი დაინფიცირდებით ინფექციით, რომელიც საკმარისი რაოდენობის ადამიანებმა გადაიტანეს, რის შემდეგაც მათ ანტისხეულები განუვითარდა და დაავადების მიმართ იმუნიტეტიც გამოიმუშავეს, თქვენ, შესაძლოა, ამ დაავადების მიმართ კოლექტიური იმუნიტეტი გქონდეთ და შესაბამისად, ვირუსმა მოსახლეობაში ეპიდემიას ვეღარ გამოიწვიოს,“- განმარტავენ ორგანიზაციაში.
არის თუ არა კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება შესაძლებელი კორონავირუსის გავრცელებს დროს?
მარტის დასაწყისში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ სეზონური გრიპის შტამების მიმართ იმუნიტეტი მსოფლიოში უამრავმა ადამიანმა გამოიმუშავა, თუმცა იგივეს თქმა შეუძლებელია კორონავირუსზე.
„კოვიდ-19 ახალი ვირუსია, რომლის მიმართაც იმუნიტეტი არავის აქვს,“- აღნიშნულია ჯანმო-ს განცხადებაში. ორგანიზაცია ასევე განმარტავს, რომ ახალი კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა ჯერჯერობით არ არსებობს.
გამოცემა The Independent-ის კორესპონდენტი შაუნ ლინტერნი, რომელიც ჯანდაცვის საკითხებზე მუშაობს, აღნიშნავს, რომ კოლექტიური იმუნიტეტის მისაღწევად საჭიროა, მისგან მოსახლეობის 90-95 პროცენტი გამოჯანმრთელდეს და ინფექციის მიმართ იმუნიტეტი გამოიმუშავოს. „არსებობს იმის რისკიც, რომ კორონავირუსი სეზონური გახდეს და გრიპის ვირუსის მსგავსად, ყოველ სეზონზე მუტაცია განიცადოს, რის გამოც მის მიმართ კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება შეუძლებელი გახდება,“- განმარტავს შაუნ ლინტერნი.
ედინბურგის უნივერსიტეტის ეპიდემიოლოგიის პროფესორი მარკ ვულჰაუზი აცხადებს, რომ ვინაიდან კორონავირუსი ვირუსული ინფექციაა, რომელიც საპასუხო ანტისხეულების წარმოქმნას იწვევს, უნდა ველოდოთ, რომ კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება მოხდება. თუმცა, მისივე განმარტებით, ვინაიდან კორონავირუსი ჯერჯერობით სათანადოდ შესწავლილი არაა, არ ვიცით, რამდენად ხანგრძლივმოქმედი დაცვის უნარი აქვთ წარმოქმნილ ანტისხეულებს. „თუმცა, უნდა ვივარაუდოთ, რომ კორონავირუსისგან გამოჯანმრთელებულ ადამიანს ხელახლად დაინფიცირების შემთხვევაში დაავადების მიმართ გარკვეული ხარისხის იმუნიტეტი ექნება.“ პროფესორი ვულჰაუზი აცხადებს, რომ კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავება იმ შემთხვევაში ხდება, როცა ამა თუ იმ საზოგადოებაში ეპიდემია უკონტროლოა, იმ შემთხვევაში კი, როცა ვირუსის გავრცელების შესამცირებლად უამრავი ზომის გატარება ხორციელება, კოლექტიური იმუნიტეტი ნაკლებად შესაძლებელი ხდება.
„ასე რომ არსებობს შემდეგი ბალანსი : რაც უფრო კარგად აკონტროლებ ინფექციას, მით ნაკლებად უწყობ ხელს კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავებას,“- განმარტავს პროფესორი ვულჰაუზი.
აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტის პროფესორი პაულ ჰანთერი აცხადებს, რომ კოლექტიური, ანუ ჯოგური იმუნიტეტის გამომუშავება კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნამდე შეუძლებელია. ეს კი, მისი აზრით, მომავალ წლამდე არ მოხდება.

წყარო : independent.co.uk 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

რა ვიცით პრეპარატ „რემდესივირის“ შესახებ, რომელიც, შესაძლოა, კორონავირუსის სამკურნალოდ გამოიყენონ?

რემდისივირი

კომპანია Gilead Sciences-ის მიერ შექმნილ ანტი-ვირუსულ პრეპარატ „რემდესივირზე“ ჩატარებულმა კლინიკურმა ცდებმა, რომელშიც 1 000-ზე მეტი კოვიდ ინფიცირებული მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ ის პაციენტების 31 პროცენტით უფრო სწრაფად გამოჯანმრთელებას უწობს ხელს.
„შედეგებმა აჩვენა, რომ „რემდესივირს“ მნიშვნელოვანი, დადებითი ეფექტი აქვს გამოჯანმრთელების დროის შემცირებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ 31 პროცენტიანი მაჩვენებელი 100 პროცენტი არ არის, ეს ამტკიცებს, რომ მედიკამენტს ვირუსის ბლოკირება შეუძლია,“ – განაცხადა აშშ-ის ალერგიული და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორმა, ენტონი ფაუჩიმ.
აშშ-ის ალერგიული და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტის ინფორმაციით, მედიკამენტზე ჩატარებულმა ცდებმა ასევე აჩვენა, რომ ის, კორონავირუსით დაინფიცირებულ პაციენტებში სიკვდილიანობის მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად ამცირებს.
„შედეგებმა ასევე აჩვენა, რომ იმ პაციენტებში, რომლებიც „რემდესივირს“ ღებულობდნენ, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 8 პროცენტი იყო, პლაცებოს ჯგუფში კი – 11.6 პროცენტი,“- აღნიშნულია აშშ-ის ალერგიული და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
თუმცა, პრეპარატზე ჩატარებული კიდევ ერთი კვლევა ნაკლებად დამაიმედებელი აღმოჩნდა. „რემდესივირი“ ჩინეთში, მძიმე მდგომარეობაში მყოფ პაციენტებში გამოიყენეს, თუმცა არცთუ ისე ეფექტური აღმოჩნდა.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გადაუდებელი სიტუაციების პროგრამის აღმასრულებელმა დირექტორმა მაიკლ რაიანმა „რემდესივირზე“ აშშ-ში ჩატარებულ კვლევაზე კომენტირებაზე უარი განაცხადა და აღნიშნა, რომ ის ჯერჯერობით კვლევას სრულად არ გაცნობია.
ცნობისათვის, ანტი-ვირუსული პრეპარატი „რემდესივირი“ 2015 წელს ებოლას სამკურნალოდ შეიქმნა, თუმცა, ამ კუთხით, დადებითი შედეგები ვერ აჩვენა.

მასალა მოამზადა :  თამარ ტაბატაძემ 

წყარო : vice.com , reuters.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

„მარიხუანას იშვიათმა გამოყენებამაც კი შესაძლოა COVID-19-ის მწვავე სიმპტომების განვითარება გამოიწვიოს“

201702151701031782973742

მარიხუანის მოხმარება კორონავირუსის დროს საზიანოა. მარიხუანას იშვიათმა გამოყენებამაც კი შესაძლოა გამოიწვიოს COVID-19-ის მწვავე სიმპტომების განვითარება, – ამის შესახებ ჰარვარდის მეცნიერების მიერ გამოქვეყნებულ სტატიაშია ნათქვამი, რომელსაც დაავადების კონტროლის ეროვნული ცენტრი აქვეყნებს.

„მარიხუანას მოწევის დროს ფილტვებში ვითარდება მცირე ანთებითი, ბრონქიტის მსგავსი პროცესი. ასეთ შემთხვევაში უკვე სახეზე გვაქვს სასუნთქი გზების ანთება, რომელსაც ემატება ინფექცია. რა თქმა უნდა ამ დროს გართულებების განვითარების ალბათობა უფრო მაღალია“, – ამბობს პულმუნოლოგი და ამერიკის ფილტვის ასოციაციის ექიმი, ალბერტ რიზზო.

აშშ-ს ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტი აცხადებს, რომ კორონავირუსული დაავადება შესაძლოა განსაკუთრებით რთული ფორმით გამოვლინდეს თამბაქოს და მარიხუანის მწეველებში.

რადგან მარიხუანა დაბალ ტემპერატურაზე იწვის, მწეველი დაუწვავ ნაწილაკებსაც შეისუნთქავს, რომელიც აღიზიანებს ფილტვებს ალერგიის მსგავსად. ამან შესაძლოა გამოიწვიოს მშრალი ხველა რომელიც კორონავირუსული ინფექციის ძირითადი სიმპტომიც არის. ასეთ შემთხვევაში დაავადების დიფერენცირება ძალიან რთულდება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინა

ექიმები ვარაუდობენ, რომ კორონავირუსი ფილტვების გარდა თირკმლებსაც აზიანებს

shutterstock_1363551152-1

კორონავირუსის პანდემიის დაწყების შემდეგ ექიმები მსოფლიო მასშტაბით ფილტვების ხელოვნური ვენტილაციის აპარატების დეფიციტზე საუბრობენ, რადგანაც ინფექცია ძირითადად სასუნთქ გზებს აზიანებს, რთულ შემთხვევაში კი ფილტვებში აღწევს და სუნთქვის უკმარისობას იწვევს.

თუმცა ბოლო პერიოდში ექიმები აშშ-სა და ჩინეთში აღნიშნავენ, რომ ინფიცირებულთა შორის მკვეთრად გაიზარდა იმ პაციენტების რაოდენობა, რომლებსაც თირკმლის უკმარისობა აქვთ. ამის გამო საავადმყოფოებში ჰემოდიალიზის აპარატების დეფიციტი შეიქმნა, აგრეთვე იმ პერსონალის, რომლებსაც ასეთ პაციენტებთან მუშაობის გამოცდილება აქვს.

როგორც BBC წერს, რადგანაც ახალ ვირუსზე ცოტა რამ არის ცნობილი, არ შეიძლება დარწმუნებით იმის მტკიცება, აზიანებს თუ არა კორონავირუსი ფილტვებს თუ ის უბრალოდ დაავადების გვერდითი მოვლენაა.

უკვე ცნობილია, რომ იმ ადამიანებს, რომლებსაც ჯანმრთელობის პრობლემები და თანმდევი დაავადებები აქვთ, COVID-19 სხვებზე რთულად გადააქვთ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

ტერფებსა და ფეხის თითებზე გამონაყარი, შესაძლოა, კორონავირუსის ერთ-ერთი სიმპტომი იყოს

ჯჰსდფგჰფგდჰ

იასამნისფერი გამონაყარი ფეხის თითებსა და ტერფებზე, რომელიც ჩუტყვავილას ან წითელას ინფექციას გავს, შესაძლოა, ახალი კორონავირუსის ერთ-ერთი სიმპტომი იყოს, – ამის შესახებ ინფორმაციას ესპანელი და იტალიელი ექიმები ავრცელებენ.
აღსანიშნავია, რომ პაციენტებს, განსაკუთრებით კი ბავშვებსა და მოზარდებს, რომლებსაც ფეხის თითებსა და ტერფებზე მუქი დაზიანებები ჰქონდათ, იტალიაში, ესპანეთსა და საფრანგეთში კორონავირუსი დაუდასტურდათ.
ერთ-ერთი პირველი პაციენტი, რომელსაც აღნიშნული სიმპტომი ჰქონდა, 13 წლის იტალიელი მოზარდი იყო, რომლის დაზიანებები თავდაპირველად ე.წ. ვიოლინო ობობის ნაკბენი ეგონათ, ბიჭს აღნიშნული სიმპტომის გაჩენიდან რამდენიმე დღეში დაეწყო ცხელება, კუნთებისა და თავის ტკივილი, ასევე ფეხზე არსებული დაზიანებების წვა და ქავილი.
აღსანიშნავია, რომ 29 მარტს, ანუ ხუთი კვირის შემდეგ იმ დღიდან, როდესაც იტალიაში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა დადასტურდა, ტერფების მიდამოებში დაზიანებები ბავშვებში პირველად დაფიქსირდა. ამჟამად კი, ყოველი ხუთი პაციენტიდან ერთს აღნიშნული უცნაური დერმატოლოგიური მდგომარეობა აღენიშნება.
დერმატოლოგები მიიჩნევენ, რომ თუკი შემდგომი დაკვირვება და ლაბორატორიული კვლევები აჩვენებს, რომ საქმე COVID-19-ის ერთ-ერთ სიმპტომთან გვაქვს, ეს იმ ბავშვების იდენტიფიცირებაში დაგვეხმარება, რომლებსაც სხვა სიმპტომები ან საერთოდ არ აღენიშნებათ, ან სუსტად გამოხატული აქვთ, თუმცა დაავადების გადამტანებია არიან. მათი ადრეული იდენტიფიცირება ვირუსის გავრცელების თავიდან აცილების საშუალებაა.
იმავე მოსაზრებაზე არიან ესპანელი მედიკოსებიც. ესპანეთის ორთოპედების კოლეჯების გენერალური საბჭოს მტკიცებით, რომელიც 7 500 პროფესიონალს აერთიანებს, იტალიის, საფრანგეთისა და ესპანეთის შემთხვებმა აჩვენა, რო, ბავშვებსა და მოზარდებს, იშვიათ შემთხვევებში კი ზრდასრულ პაციენტებსაც, რომლებსაც COVID-19-ი დაუდასტურდათ, ფეხის თითებზე იასამნისფერი გამონაყარი გაუჩნდათ (რომელიც ვიზუალურად ძალიან ჰგავს ჩუტყვავილას, წითელას ან მოყინულს), განკურნების შემდეგ ეს გამონაყარი უკვალოდ ქრება.
მედიკოსების განმარტებით, ჯერჯერობით არ არსებობს იმის სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ აღნიშნული გამონაყარი კორონავირუსის ერთ-ერთი სიმპტომია, თუმცა, COVID-19-ით დაინფიცირებულ უამრავ პაციენტში მისი დაფიქსირება იძლევა იმის საფუძველს, რომ ამ ფაქტს ყურადღებით მოვეპყროთ.
ცნობისათვის, COVID-19-ი, როგორც წესი დაინფიცირებულის ფილტვებს აზიანებს, რაც იწვევს ხველას, სუნთქვის პრობლემებსა და მაღალ ტემპერატურას. თუმცა, ბევრ პაციენტს აღენიშნება დეარეა, სათესლე ჯირკვლების ტკივილი და გემოსა და სუნის შეგრძნების დაკარგვა.


წყარო : metro.co.uk
მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
იოლოგიაედიცინა

ხელოვნური სისხლი, რომელიც სისხლის ნებისმიერ ჯგუფთან თავსებადია

155C90B1-3077-44DE-8FC5-05400C5C0387

იაპონურ სამედიცინო კოლეჯში შექმნეს ხელოვნური სისხლი, რომელიც ნებისმიერი პაციენტის სისხლთან თავსებადია. გამოგონება შეიძლება ძალიან სასარგებლო იყოს შემთხვევებში, როცა სისხლის დონორის პოვნა ვერ ხერხდება. სამედიცინო ჟურნალ Transfusion-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, ამ ტიპის ხელოვნური სისხლით შესაძლებელი იქნება ისეთი პაციენტების პირველადი და სწრაფი დახმარება, რომელთა სისხლის ჯგუფი, დახმარების საჭიროების მომენტისთვის, დადგენილი არ არის.

ხელოვნური სისხლი შეიცავს თრომბოციტებსა და ერითროციტებს და მისი უსაფრთხოდ შენახვა შესაძლებელია ოთახის ტემპერატურაზე, ერთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. ხელოვნური სისხლის თრომბოციტები, ისევე, როგორც ნამდვილ სისხლში, უზრუნველყოფენ სისხლის შედედებასა და გათხელებას, ერითროციტები კი უზრუნველყოფენ ორგანიზმში ჟანგბადის მიწოდებას. ამ ეტაპზე, ხელოვნური სისხლი კურდღლებზე გამოსცადეს და მან ეფექტურად იმუშავა.

„რთული იქნებოდა საკმარისი რაოდენობის ხელოვნური სისხლის წარმოება და მისი მიწოდება სხვადასხვა ქვეყანაში. უფრო ვფიქრობთ, რომ ხელოვნური სისხლის გამოყენება შეგვიძლია ისეთი ადამიანების შემთხვევაში, რომლებსაც მისი გამოყენების გარეშე ვერ გადავარჩენთ“, – ამბობს მანაბუ კინოშიტა, იაპონიის National Defense Medical College-ის ასოცირებული პროფესორი.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

დიდი ბრიტანეთი ხვალიდან კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის ადამიანებზე დატესტვას იწყებს

სდსად

გაერთიანებული სამეფო ხვალიდან კორონავირუსის ვაქცინის ადამიანებზე დატესტვას იწყებს, – ამის შესახებ ქვეყნის ჯანდაცვის მინისტრმა მეთ ჰენკოკმა განაცხადა.
„კორონავირუსის დამარცხების საუკეთესი გზა ვაქცინაზე გადის. გაერთიანებული სამეფო კორონავირუსთან გლობალური ბრძოლის წინა ხაზზე იმყოფება. ჩვენ გაცილებით მეტი ფული ჩავდეთ ვაქცინის შექმნაში, ვიდრე სხვა ქვეყნებმა და შედეგიც სახეზე გვაქვს – ქვეყანა ორ ვაქცინაზე მუშაობს,“- განაცხადა მეთ ჰენკოკმა.
ხვალ იწყება ცდები ვაქცინაზე, რომელიც ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შექმნეს. დიდი ბრიტანეთის ჯანდაცვის მინისტრის განცხადებით, სახელმწიფო აღნიშნული კვლევის დასაფინანსებლად 20 მილიონ ფუნტს (25 მილიონი აშშ დოლარი) გამოყოფს, კიდევ ერთ კვლევას კი, რომელსაც ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯი კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის შესაქმნელად აწარმოებს, მთავრობა 20,5 მილიონი ფუნტით დააფინანსებს.
მეთ ჰენკოკის განმარტებით, ვაქცინის პოვნის პროცესი ცდის და შეცდომების მეთოდზეა დაფუძნებული. მან ბრიტანელ მეცნიერებს მხარდაჭერა და ყველა საჭირო რესურსით უზრუნველყოფა აღუთქვა. მისივე თქმით, ის, რომ გახდე მსოფლიოში პირველი ქვეყანა, რომელმაც ამ ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა შექმნა იმდენად დიდი მიღწევაა, რომ მზადაა, ამისთვის ყველაფერი გაიღოს.
როგორც აღვნიშნეთ, ქვეყანაში კიდევ ერთ ვაქცინაზე ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯის მეცნერები მუშაობენ. ისინი მიმდინარე წლის ივნისში ვაქცინის ადამიანებზე დატესტვას აპირებენ და მოხალისეებს ცდებში მონაწილეობისთვუს იწვევენ.
მეცნიერთა აღნიშნული გუნდი ვაქცინა ცხოველებზე გამოცდას თებერვლიდან ახორციელებს და ამტკიცებს, რომ მიღებული შედეგი დადებითია.
„ვეძებთ მოხალისეებს, რომლებიც ჩვენს მიერ ივნისში დაგეგმილ ცდებში მონაწილეობას მიიღებენ. ჩვენი მიზანია, დავადგინოთ, რა დოზები მოგვცემს საუკეთესო იმუნურ პასუხს. ნებისმიერი კლინიკური ცდა რისკის ელემენტს შეიცავს, თუმცა, შევეცდებით, ეს რისკი მინიმუმამდე დავიყვანოთ,“- აცხადებენ ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯის მეცნიერები.
ცნობისათვის, ბოლო მონაცემებით, მსოფლიოში კორონავირუსის 2 575 875 შემთხვევაა დადასტურებული, დაღუპულია 178 669 და გამოჯანმრთელებულია 704 142 ადამიანი.

წყარო : bloomberg.com
bbc.com
worldometers.info

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედიცინა

რა იწვევს ახლომხედველობას? ყველაფერი რაც ამ დაავადების შესახებ უნდა იცოდეთ

shutterstock_686879476

მხედველობის ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული დეფექტი არის მიოპია, იგივე ახლომხედველობა. რა იწვევს ამ დაავადებას? როგორია მისი სიმპტომები და შესაძლებელია თუ არა ახლომხედველობის პროფილაქტიკა?

რა არის ახლომხედველობა?

ეს არის თვალის დაავადება, რომლის დროსაც ადამიანი მისგან შორს მდებარე საგნებს ცუდად ხედავს, სამაგიეროდ, ახლოს ყველაფერს ზუსტად აფიქსირებს. ამ დეფექტს მიოპიასაც უწოდებენ.

თანამედროვე სამყაროში ახლომხედველობა საკმაოდ გავრცელებული მოვლენაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, მიოპიის გამო მხედველობის პრობლემა დედამიწის მოსახლეობის დაახლობით 30%-ს აქვს. ძალიან ხშირად ახლომხედველობა ადამიანს 7-დან 15 წლამდე ეწყება. ამის შემდეგ ის სტაბილურდება ან პროგრესირებს.

ახლომხედველობა თუ მიოპია? სწორი ტერმინი რომელია?

ახლომხედველობაზე პირველად, ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეოთხე საუკუნეში, არისტოტელე ლაპარაკობდა. ამ დაავადების შესახებ ის თავის ფილოსოფიურ ნაშრომებში წერდა. არისტოტელე აქცენტს აკეთებდა იმაზე, რომ მიოპიის მქონე ადამიანებმა თვალები უნდა მოჭუტონ, რადგან ეს მეთოდი მათ საგნების უკეთ აღქმაში ეხმარება. მხედველობის ამ დეფექტს მიოპია (ბერძნულიდან ითარგმნება როგორც „მოჭუტვა“) სწორედ არისტოტელემ უწოდა. დღეს უფრო ხშირად „ახლომხედველობა“ გამოიყენება, თუმცა ორივე ტერმინი სწორია.

ახლომხედველობა თანდაყოლილია თუ შეძენილი?

ექიმები ახლომხედველების ორ ტიპს განასხვავებენ: თანდაყოლილსა (დაავადება სტაბილური მუშაობის დარღვევებს იწვევს, თვალის გარსის განვითარებას აფერხებს) და შეძენილს (ახლომხედველობის ეს ტიპი ამა თუ იმ არასასურველი მოვლენის შედეგია, თუმცა მისი შეჩერება შესაძლებელია).

ექიმების აზრით, თუ მხედველობა ყოველწლიურად 1 დიოპტრიით (ლინზის ან ლინზათა სისტემის ოპტიკური ძალის ერთეული) იკლებს, მისი მკურნალობა თანამედროვე მეთოდებით არის რეკომენდებული. საჭირო ზომებს დროულად თუ არ მიიღებთ, ამან შეიძლება სავალალო შედეგი გამოიწვიოს. ამ შემთხვევაში საუკეთესო გამოსავლად ლაზერული კორექცია მიიჩნევა.

ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს დროებითი ახლომხედველობა. ეს ტრანზიტორული დაავადებაა. ის 1-დან 2 კვირამდე გრძელდება. ხშირად ასეთი სიმპტომები აღენიშნებათ ფეხმძიმე ქალებს, შაქრიანი დიაბეტის ან პირველი დონის კატარაქტის მქონე ადამიანებს.

ბევრი ოფთალმოლოგი ახლომხედველობას ხარისხის მიხედვით ჰყოფს:
– დაბალი – -3 დიოპტრია;
– საშუალო – -3-დან -6 დიოპტრიამდე;
– მაღალი – -6 დიოპტრიაზე მეტი.

რა იწვევს ახლომხედველობას?

არსებობს რამდენიმე მიზეზი იმისა, რომ ადამიანი შორს განლაგებულ საგნებს ცუდად ხედავს:

– მიოპიის განვითარებისადმი გენეტიკური მიდრეკილება. ამ დროს მნიშვნელოვანი ფაქტორია, ერთ ან ორივე მშობელს აქვს თუ არა მიოპია. თუ დედ-მამა ახლომხედველია, ანალოგიური დაავადების ალბათობა მათი შვილის შემთხვევაში 50%-ს შეადგენს. თუ მშობლებს მხედველობის პრობლემა არ აქვთ, მაშინ რისკი 8%-მდე იკლებს.

– ორგანიზმში საკვები ნივთიერებების, ვიტამინებისა და მინერალების უკმარისობა. პირველ რიგში, მხედველობაზე მოქმედებს B და C ჯგუფის ვიტამინები, ასევე – ისეთი მიკროელემენტები, როგორიცაა მაგნიუმი, თუთია, სპილენძი და მარგანეცი. თითოეული მათგანი თვალის სკლერის ქსოვილის სწორად ჩამოსაყალიბებლად და განსავითარებლად აუცილებელია.

– თვალის ნებისმიერი დაძაბულობა, რომელიც გამოწვეულია ხანგრძლივი და შეუსვენებელი მუშაობით. აქვე შეიძლება დავასახელოთ ისეთი მიზეზები, როგორიცაა არასწორი განათება, კომპიუტერთან ხანგრძლივი მუშაობა, წიგნთან, ტელეფონთან ან ტელევიზორთან საჭირო დისტანციის დაუცველობა და სხვ.

– მიოპიის პირველივე სიმპტომების გამოვლენისას კორექციის არ ჩატარება. თუ დაავადების სიმპტომებს უგულებელყოფთ, ახლომხედველობა პროგრესირდება და მხედველობად მნიშვნელოვნად გააუარესებს.

– არასწორად შერჩეული სათვალე ან კონტაქტური ლინზა, რომელიც მხედველობის კორექციის მიზნით ახლომხედველობის ადრეულ სტადიაზე გაიკეთეთ.

– თანდაყოლილი მიზეზი. ეს გულისხმობს თვალის კუნთების სისუსტეს. სწორედ ეს უკანასკნელია თვალის ბროლის ცვლილებაზე პასუხისმგებელი.

– მხედველობის ზოგიერთი დაავადება. მაგალითად, სიელმე, ასტიგმატიზმი და სხვ.

– შიდა ქალისა და თვალშიგა წნევის მატება. 

– სხვა მიზეზები, რომლებსაც შეიძლება მიეკუთვნებოდეს ინფექციური დაავადებების უმრავლესობა, ჰორმონალური დარღვევები, მშობიარობისა და ქალა-ტვინის ტრავმები. ყველა ეს პროცესი ორგანიზმის დასუსტებას იწვევს, რის გამოც თვალს საკვები ნივთიერებები არ მიეწოდება.

რა სიმპტომები აქვს ახლომხედველობას?

მიოპიის სიმპტომატიკა დაავადების ადრეულ ეტაპზე სუსტად გამოხატულია. ამ დროს მისი განვითარების დადგენა ოფთალმოლოგს შეუძლია. დამოუკიდებლად ახლომხედველობის განსაზღვრა შესაძლებელია შემდეგი მიზეზებით:

– დაძაბული მუშაობის დროს თვალის სწრაფად გადაღლა;
– შორეული საგნების ცუდი გარჩევადობა, რაც თვალის მოჭუტვას გაიძულებთ;
– თვალის ტკივილი, თვალში ქვიშის ჩაცვენის შეგრძნება, მომატებული ცრემლდენა;
– თავის ტკივილი.

რატომ არის ხშირი მიოპია სასკოლო ასაკის ბავშვებში?

ახლომხედველობა ხშირად სკოლის ასაკში ვითარდება. ამის მიზეზი არის ის, რომ მოსწავლის მხედველობის სისტემას ძლიერი დატვირთვა აქვს. ეს გამოწვეულია იმ ინფორმაციის მოცულობით, რისი ათვისებაც მათ უწევთ. თანამედროვე სამყაროში ამ მიმართულებით მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გაჯეტების, ტელეფონებისა და კომპიუტერების არაზომიერი მოხმარება. ამის შედეგად ბავშვი შორს მდებარე საგნებს გარკვევით ვეღარ ხედავს, ამიტომ ცდილობს, დაფასთან ახლოს მივიდეს.

ოფთალმოლოგიაში არსებობს ტერმინი ფსევდომიოპია ან „ცრუ“ ახლომხედველობა. ნამდვილი მიოპიისგან განსხვავებით, ის სრულად იკურნება. თუმცა საამისოდ აუცილებელია, ექიმს პირველივე სიმპტომების გამოვლენისთანავე მიმართოთ.
ფსევდომიოპია ყველაზე ხშირად მოსწავლეებს აქვთ. ის წარმოიქმნება იმიტომ, რომ აკომოდაციური კუნთის დატვირთვა იზრდება. მასზე განვითარებული სპაზმის შედეგად, ადამიანი კარგავს უნარს, შორეული საგნები მკაფიოდ დაინახოს. შესაძლებელია, ტკივილი წარმოიქმნას თვალის ან თავის არეში.

ცრუ ახლომხედველობის გამოწვევა შეუძლია ინფექციურ დაავადებებს, რევმატიზმს, ტუბერკულოზსა და სხვ. თუ ფსევდომიოპია პირველივე წელს შეამჩნიეთ, მისი განკურნება გაცილებით ადვილია. დაგვიანებულმა მკურნალობამ, შესაძლოა, ნამდვილ ახლომხედველად ჩამოგაყალიბოთ.

ახლომხედველობის მკურნალობა მის გამომწვევ მიზეზზეა დამოკიდებული. აუცილებელია, კვებისა და დღის რეჟიმის მოწესრიგება. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გაამახვილოთ სამუშაო ადგილსა და განათებაზე. მხედველობასა და ზოგადად, ორგანიზმზე დატვირთვა მაქსიმალურად უნდა შეამციროთ.  თუ ექიმის რეკომენდაცია უკვე გაქვთ, მხედველობის კორექციისთვის სათვალის ან კონტაქტური ლინზის გამოყენებაა სასურველი. ასევე აუცილებელია თვალის კვებისთვის მედიკამენტების მიღება და სპეციალური ვარჯიშების გაკეთება.

არის თუ არა შესაძლებელი ახლომხედველობის პროფილაქტიკა?

ნებისმიერი დაავადების (მათ შორის ახლომხედველობის) შეჩერება გაცილებით იოლია, ვიდრე მისგან განკურნება. ამიტომ მიოპიის საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური ზომების მიღება ადრეულია ასაკიდან არის რეკომენდებული.

აუცილებელია შემდეგი რეკომენდაციების შესრულება:

– თვალსა და მონიტორს (წიგნს, პლანშეტს და სხვ.) შორის, სულ ცოტა, 30-სანტიმეტრიანი დისტანცია დაიცავით. ამით თქვენ შეამცირებთ ძალისხმევას, რომელიც მხედველობის ფოკუსირებისთვის გჭირდებათ. ეს როგორც დროებითი, ისე მუდმივი მიოპიის განვითარების რისკს აგარიდებთ.

– აუცილებლად დაასვენეთ თვალები! რაც უფრო დიდხანს არის მხედველობა დაძაბული, ახლომხედველობის ჩამოყალიბების რისკი მით უფრო მაღალია. ამიტომ ყოველი 40-წუთიანი მხედველობითი დატვირთვის შემდეგ აუცილებლად უნდა შეისვენოთ.

– არ წაიკითხოთ დაწოლილ მდგომარეობაში და არც მოძრავ ტრანსპორტში (მანქანაში, მატარებელში, მეტროში და სხვ.), რადგან აკომოდაციურ აპარატს ყოველ წამს უწევს გადაწყობა, რაც აუცილებლად მის გადატვირთვას გამოიწვევს. თუ დაწოლილი წაიკითხავთ, მაშინ ერთი თვალი ყოველთვის უფრო დაშორებული იქნება ობიექტისგან, ვიდრე-მეორე, რაც ასევე გადაღლის თვალს.

– მნიშვნელოვანია, რომ ზურგი ყოველთვის გამართული გქონდეთ. სწორი პოზა მოგცემთ საშუალებას, რომ ობიექტს საჭირო და აუცილებელი კუთხით უყუროთ.

– აუცილებლად მიაქციეთ ყურადღება განათებას. სწორად შერჩეული შუქი თვალის გადაღლის საწინააღმდეგოდ არის მიმართული. ყველაზე ოპტიმალური კი მზის შუქია. რადგან სამუშაო ადგილზე ამის მიღწევა თითქმის შეუძლებელია, აქცენტი ხელოვნურ შუქზე უნდა გააკეთოთ. საღამოს საათებში სამუშაო მაგიდაზე აუცილებლად დაიდგით სანათი.

– მნიშვნელოვანია, რომ თქვენი მხედველობა ულტრაიისფერი სხივების დამანგრეველი ზემოქმედებისგან დაიცვათ.

– ახლომხედველობის პროფილაქტიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია სწორი კვება. მინერალებისა და ვიტამინების ყოველდღე მიღება მხედველობის ორგანოს მისცემს საშუალებას, უკეთ იფუნქციონიროს და არ გადაიტვირთოს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
1 3 4 5 6 7 46
Page 5 of 46