close

არქეოლოგია

რქეოლოგიაედამიწა

საინტერესო ფაქტები დინოზავრების შესახებ

დინოზავრი

დინოზავრები არიან მეზოზოური ნამარხი ქვეწარმავლების ზერიგი არქოზავრების ქვეკლასისა. იყოფა 2 რიგად: ხვლიკმენჯა დინოზავრებად და ფრინველმენჯა დინოზავრებად. უძველესი დინოზავრები ცნობილია შუა ტრიასული პერიოდიდან. უკანასკნელი წარმომადგენლები კი — ცარცული პერიოდის დამლევიდან.

დინოზავრები კვერცხით მრავლდებოდნენ. ფიქრობენ, რომ თბილსისხლიანი ცხოველები იყვნენ და მაღალი ფიზიოლოგიური ორგანიზაციის ნიშნები ჰქონდათ. ისინი გადაშენდნენ მეზოზოურ და კაინოზოურ ერათა მიჯნაზე.

გადაშენების ძირითადი მიზეზი იყო გარემოს გართულება და მკვეთრი შეცვლა. დინოზავრების ნაშთები დღემდე გვხვდება ყველა კონტინენტზე. საქართველოში ცარცული პერიოდის დინოზავრების გაქვავებული ნაკვალევი შემორჩენილია სათაფლიაში.

დინოზავრთა გადაშენების შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს, თუმცა, ყველაზე გავრცელებულის თანახმად, ისინი გაქრნენ ერთ დღეს, ერთდროულად, კლიმატის გლობალური ცვლილება იყო ძირითადი მიზეზი, რასაც ვულკანების ამოფრქვევა მოჰყვა.

თუმცა, არსებობს კიდევ ერთი საინტერესო მოსაზრება –  ცნობილი მკვლევარისა და მეცნიერის- ლუის ალვარეზის, მტკიცებით, დინოზავრების გადაშენების მთავარი მიზეზი მეტეორიტია, რომელიც 65 მილიონი წლის წინ დაეჯახა დედამიწას. ეს მოსაზრება მეცნიერულმა საზოგადოებამ რელევანტრად ცნო, ვინაიდან,  65 მილიონი წლის წინ დედამიწას 10 -კილომეტრიანი დიამტერის მეტეორიტი მართლაც დაეჯახა, ხოლო ცოცხალი არსებების 70 % გაქრა და ტერიტორიაზე შეიქმნა უზარმაზარი ჩისკულუბის კრატერი.

ამან გამოიწვია ის, რომ დედამიწა თვეების განმავობაში სიბნელემ და ყინვამ მოიცვა, ტემპერატურა მაქსიმალურად დავარდა, წყლები გაიყინა, მცენარეების ფოტოსინთეზი შეწყდა და დინოზავრებიც საბოლოოდ გადაშენდნენ.

როგორც ამ დრომდე ცნობილია, პირველი დინოზავრი იყო სახელწოდებით – იგვანოდონი(Iguanodon), ამ გიგანტი არსების ნაშთები 1923 წელს ინგლის ქალაქ სასექსში აღმოჩინეს მკვლევარებმა.

არგენტინაში, მინდორში მუშაობისას, ერთ-ერთმა ფერმერმა შემთხვევით შეამჩნია დინოზავრის ნამარხი, მან მიმართა პალეონტოლოგიის მუზეუმს, მალევე ჩატარდა გათხრები და აღმოაჩინეს 150 ცალი დინოზავრის ძვალი. მეცნიერების მტკიცებით ეს ეკუთვნის დედამიწაზე არსებულ ყველაზე დიდ დინოზავრს, რომელსაც შვიდ დინოზავრს უწოდებენ. ამას წინათ, ამ ადგილზე, ხმელეთზე მოსიარულე ყველაზე დიდი არსების ნარჩენები ფერმერმა აღმოაჩინა (არგენტინოზავრი). დინოზავრი 77 ტონას იწონიდა, სიგრძე, თავიდან კუდის ბოლომდე, 40 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 20 მეტრი. ეს შვიდსართულიანი სახლის ეკვივალენტურია 14 სპილოს მასით.

რაც შეეხება პირველ ,,ქართველ” დინოზავრებსა და მათ ისტორიას:

სათაფლიის მღვიმე მდინარე ოღასკურას ბუნებრივ კალაპოტს წარმოადგენს. 30 მილიონი წლის განმავლობაში ეს პატარა მდინარე თანდათანობით იკვლევდა გზას კირქვისგან აგებულ ქანებში და აფართოებდა მღვიმის დერეფნებს. სწორედ ამ მდინარის საშუალებით შემთხვევით აღმოაჩინა და პირველად შეაღწია სათაფლიის მღვიმეში ცნობილმა ნატურალისტმა – პეტრე ჭაბუკიანმა 1925 წელს.

სათაფლიაში აღმოჩენილია მტაცებელი და ბალახისმჭამელი დინოზავრების 200-მდე ნაკვალევი, რომლებიც მერგელოვან კირქვებზეა აღბეჭდილი. ნაკრძალში არის ბიოსპელეოლოგიური მუზეუმი. სათაფლიის დინოზავრების ნაკვალევი ბუნების უნიკალური მოვლენაა. გეოლოგიურ წარსულში, როცა აქ ზღვის სანაპირო იყო (50-60 მლნ წლის წინ), ამ მიდამოებში დინოზავრებმა გაიარეს და დატოვეს ნაკვალევი. ნაკვალევი ორ ფენაზეა წარმოდგენილი, რაც უნიკალური შემთხვევაა მსოფლიოში.

 

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევები

მეცნიერებმა დაადგინეს, როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი

თავის ქალა

უძველესი ადამიანის კბილის ნადების გამოკვლევის შედეგად მეცნიერებმა ნეანდერტალელების შესახებ საინტერესო ინფორმაცია მოიპოვეს. მათ შორის ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი.

როგორც აღმოჩნდა, ნეანდერლანტელები მარტორქებსა და ველურ სოკოს მიირთმევდნენ, ხოლო სხვადასხვა დაავადებასა და ტკივილთან გამკლავების მიზნით მცენარეულ მედიცინას მიმართავდნენ.

მეცნიერთა ინფორმაციით, მათ გამოიკვლიეს ესპანეთში აღმოჩენილი 48,000 წლისა და ბელგიაში აღმოჩენილი 36,000 წლის ნეანდერტალელების ნაშთები. კბილის ნადები შეიცავდა საკვების ნაწილაკებს, პირის ღრუს ბაქტერიებს, სასუნთქ და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტებს.

ბელგიაში აღმოჩენილმა ნაშთებმა ცხადყო, რომ ნეანდერლანტელების კვების რაციონი გრძელბეწვიანი მარტორქისა და ველური ცხვრის ხორცზე, ასევე ველურ სოკოზე იყო დაფუძნებული. 12 ათასი წლით უფრო ადრე ესპანეთში მცხოვრები ნეანდერლანტელები კი, როგორც ჩანს, მხოლოდ ველურ სოკოს, ფიჭვის კაკალს, ხავსსა და ხის ქერქს მიირთმევდნენ, მეცნიერებმა მათი კბილის ნადების დნმ-ში ხორცის კვალი ვერ აღმოაჩინეს.

როგორც ჩანს, ამ ორ სხვადასხვა ადგილას მცხოვრებ მოსახლეობას ცხოვრების განსხვავებუილი სტილი ჰქონდა, რომელიც იმ გარემო პირობებმა განაპირობა, რომელშიც მათ უწევდათ ცხოვრება.

მკვლევარებმა უძველესი ესპანელი მამაკაცის დნმ-ის გამოკვლევის შედეგად დაადგინეს, რომ მას მძიმე დიარეის გამომწვევი დენტალური აბსცესი და ნაწლავის პარაზიტი ჰქონდა. აღმოჩნდა, რომ მამაკაცს მიღებული ჰქონდა ალვის ხის ქერქი, რომელიც ტკივილდამაყუჩებელ და ანთების საწინააღმდეგო ასპირინსა და ბუნებრი ანტიბიოტიკს – ობს შეიცავს.

აღნიშნული კვლევის შედეგები მნიშვნელოვანია, ვინადიან ზრდის ცოდნას თანამედროვე ადამიანის (ჰომო საპიენსის) უახლოესი გადაშენებული ნათესავის – ნეანდერტალელების შესახებ.

მეცნიერთა განცხადებით, აღნიშნული კვლევა ამტკიცებს, რომ  ნეანდერლანტელები მაღალგანვითარებული, ინტელექტუალური, მეგობრული არსებები იყვნენ. „ჩვენ ნამდვილად მოგვიწევს, გადავწეროთ ისტორიული წიგნები „გამოქვაბულის ადამიანების მსგავსი ქცევის მქონე არსებების“ შესახებ. მათი მოქმედება და საქციელი ძალიან ჰგავს თანამედროვე ადამიანის წინაპრის საქციელს,“ – აცხადებს ავსტრალიის ადელაიდას უნივერსიტეტის პალეომიკრობიოლოგი-  ლაურა ვეირიხი.

მკვლევარები აცხადებენ, რომ ნეანდერტალელები ჭკვიანი არსებები იყვნენ, ისინი ნადირობის რთულ მეთოდებს ფლობდნენ, სავარაუდოდ, ჰქონდათ თავიანთი სასაუბრო ენა და სიმბოლური ობიექტები, მათ ცეცხლის გამოყენებაც იცოდნენ.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასტორია

სერაფიტას საფლავის ქვა და ,,არმაზული დამწერლობა”

არმაზის ბილინგვა

ძვ.წ. I  ათასწლეულის დამდეგს, საწარმოო ძალების განვითარების შედეგად, ქართველი ტომების მიერ რკინის ათვისების ეპოქაში, შეიქმნა გვაროვნული თემის დაშლისა და მონათმფლობელური საზოგადოების ჩასახვის წინამძღვრები. ენობრივი და კულტურული მსგავსების საფუძველზე ქართველი ტომების ჯერ კონსოლიდაციისა და შემდეგ გაერთიანების შედეგად  ძვ.წ. VI- IV საუკუნეებში საქართველოს ტერიტორიაზე იქმნება ორი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, აღმოსვლეთისა – იბერია და დასავლეთისა – კოლხეთი. ძვ. წ VI საუკუნეში მიდიელებმა დაამხეს ურარტუს სამეფო, განადგურდა ქართველ ტომთა გაერთიანებები (დიაუხი), რის შედეგად დაიწყო მცირე აზიიდან ჩრდილო – აღმოსავლეთით ამ ტომების მოძრაობა. ასე, მცირე აზიურ-ხეთური ტრადიციების მატარებელი მესხური ტომების ნაკადმა გადმოინაცვლა ჩრდილოეთით. მათი სახელი შემოინახა ათვისებულმა ტერიტორიებმა – მესხეთი, სამცხე და თვით იბერიის სახელმწიფოს ცენტრმა – მცხეთამ.  

                                                                   არმაზი

1940 წელს მცხეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ არმაზისხევში გათხრების შედეგად აღმოაჩინა ე.წ. არმაზის ბილინგვა ანუ ქვის ბრტყელი ფილა ზედ ამოკვეთილი ორენოვანი (არამეული და ბერძნული) წარწერით (ბი – ორი, ლინგვა – ენა). ქვის ფილა, წარწერის მიხედვით, ყოფილა ახალგაზრდა ქალის სერაფიტას საფლავის ქვა.

არმაზისხევში, საერთოდ, გათხრების შედეგად გამოვლენილია ქართლის სამეფოს პიტიახშების ნეკროპოლი (სამაროვანი), ქვაყუთების სამარხებით. აქვე ყოფილა პიტიახშების რეზიდენცია. გამოვლენილია სამეურნეო ნაგებობები, კეთილმოწყობილი აბანო, მოზაიკური იატაკით, ცხელი და ცივი წყლის მილებით და სხვ.

წარწერის არამეული ტექსტი წაიკითხა და გაანალიზა ცნობილმა ქართველმა მეცნიერმა – აკად. გიორგი წერეთელმა, ხოლო ბერძნული – აკად. ს. ყაუხჩიშვილმა. ორივე ტექსტი თითქმის ანალოგიურია. გ. წერეთელმა ამ არამეულ დამწერლობას უწოდა ,,არმაზული დამწერლობა”.

წარწერა მრავალმხრივ მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა:

  1. მისი პალეოგრაფიული ანალიზის საფუძველზე გ. წერეთელმა წამოაყემა ახლებური ჰოპოთეზა, რომ ქართული დამწერლობა წარმოიქმნა არამეული დამწერლობიდან.
  2.  წარწერის შინაარში უაღრესად მნიშვნელოვანია ქართლის სამეფოს სახელმწიფო წყობილების შესასწავლად.

წარწერაში აღნიშნულია, რომ:

სერაფიტა გარდაიცვალა 21 წლისა. ის ყოფილა ქართლის მეფის – ფარსმანის, პიტიახშის ზევახის ასული. მისი მეუღლე ყოფილა ქართლის მეფის ხსეფარნუგის მრავალ გამარჯვებათა მომპოვებელი ეზოსმოძღვარი იოდმანგანი. იოდმანგანის მამა კი (ე.ი სერაფიტას მამათილი), ყოფილა ფარსმან მეფის ეზოსმოძღვარი აგრიპა.

ბერძნული ტექსტის თარგმანი:

,,სერაფიტი, მცირე პიტიახშის, ზევახის ასული, პიტიახშ პუბლიკიოს აგრიპას ძის, იბერთა მეფის, ქსეფარნუგის მრავალი გამარჯვების მომპოვებელი ეზოსმოძრვარი, იოდმანგანის მეუღლე გარდაიცვალა ახალგაზრდა, 21 წლისა, რომელსაც ჰქონდა უბადლო სილამაზე.”

არამეული ტექსტის თარგმანი:

,,მე, სერაფიტი, ასული ზევახისა, მცირისა პიტიახშისა ფარსმან მეფისა, მეუღლე იოდმანგანისა – ძლევამოსილისა და მრავალი გამარჯვების მომპოვებელი ეზოსმოძღვრისა, ქსეფარნუგ მეფისა ძისა აგრიპა ეზოსმოძღვრისა ფარსმან მეფისა, ვაება ვაებისა. ის ვინც იყო… არადასრულებული და იმდენად კეთილი და მშვენიერი იყო, რომ არავინ იყო მსგავსი სილამაზით და გარდაიცვალა 21 წლისა.”

არმაზისხევის რომაული აბანო

ამრიგად, წარწერაში დასახელებულია ორი მეფე: ფარსმანი და ხსეფარნუგი. ფარსმანი ეს არის წყაროებში ცნობილი ფარსმან II, რომელსაც ,,ქართლის ცხოვრებაში” ეწოდება ,,ფარსმან ქველი” და რომელიც მეფობდა II ს-ის პირველ ნახევარში. ამის მიხედვით წარწერა თარიღდება მეორე საუკუნით.

წარწერაში იხსენიება აგრეთვე ქართლის მეფის პიტიახში და მეფის ორი ეზოსმოძღვარი – აგრიპა და მისი ვაჟი იოდმანგანი. ამრიგად, უმაღლესი მოხელეობა სამემკვიდრეო ჩანს. შინაარსიდან ჩანს, რომ ეზოსმოძღვარი სარდალია ( შესაძლოა სამხედრო უწყების გამგებელი), რადგანაც მას მოუპოვებია მრავალი გამარჯვება.

,,არმაზის ბილინგვა” მოწმობს აგრეთვე, რომ ქართლის სამეფოში ამ დროს გავრცელებული ყოფილა არამეული და ბერძნული დამწერლობა და, შესაძლოა, ის ასრულებდა სახელმწიფო დამწერლობის როლს. ამას მხარს უჭერს ისიც, რომ მცხეთაშივე აღმოჩენილია მონოლინგვაც (ერთენოვანი არამეულწარწერიანი ქვის ფილა) და სხვა ძეგლები, არამეული და ბერძნული წარწერებით.

 

წყარო: www.ucnauri.com ; საქართველოს და მსოფლიოს ისტორია 11 კლ; საქართველოს ისტორიის წყაროები აბიტურიენტებისთვის; wikipedia.org .

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასტორია

კაიროში, სავარაუდოდ, რამზეს II-ის ქანდაკება აღმოაჩინეს

რამზესი

ეგვიპტის დედაქალაქ კაიროს ერთ-ერთ მიყრუებულ უბანში მეცნიერებმა მნიშვნელოვან აღმოჩენას მიაგნეს – როგორც ირკვევა, დაახლოებით ოთხი ტონის სიმძიმისა და რვა მეტრი სიგრძის ქანდაკება, სავარაუდოდ, ძველეგვიპტელი  ფარაონის – რამზეს მეორისაა.

ეგვიპტურ-გერმანული არქეოლოგიური ჯგუფის ხელმძღვანელის – აიმან აშმავის – თქმით, იმ ადგილზე, სადაც ქანდაკება აღმოაჩინეს, ოდესღაც ტაძარი ყოფილა.

ფოტოებიდანაც ჩანს, რომ ქანდაკება დაზიანებულია – არქეოლოგებს მის ამოსაღებად მძიმე ტექნიკის გამოყენება მოუხდათ. მისი თავიდან მხოლოდ სახის რამდენიმე ფრაგმენტი, მათ შორის სახის ქვედა მხარე, ყური და მარჯვენა თვალის ნაწილია გადარჩენილი, აგრეთვე,  გვირგვინი. მეცნიერების განცხადებით, ქანდაკების ნაწილები კვლავ მიწაში რჩება.

შესაძლოა, ქანდაკება 3 000 წელზე მეტი ხნის იყოს.

წყარო: nationalgeographic.com

მასალა მოამზადა: ნატალია ჯალაღონიამ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რქეოლოგია

რა ინფორმაცია მიიღეს მეცნიერებმა  ჩინეთში აღმოჩენილი თავის ქალებისგან?

archaicskull_web_1024

ჩინეთში აღმოჩენილმა ორმა თავის ქალამ მეცნიერებს ჩინელი ადამიანის განვითარების ისტორიის შესახებ მნიშვნელოვანი მონაცემები მიაწოდა.

მეცნიერებმა იციან, რომ ევროპასა და დასავლეთ აზიაში ნეანდერტალელები დომინირებდნენ, სანამ ისინი ჰომოსაპიენსიებმა (გონიერი ადამიანი (ლათ. Homo sapiens))  არ ჩაანაცვლეს. მაგრამ ნაშთები, რომლებიც აღმოსავლეთ და ცენტრალური აზიის  ეკვივალენტ მოსახლეობას ეკუთვნის, მწირია.

გაუგებარია, უკავშირდება თუ არა აღმოჩენები დენიზოვანებს (Denisovans), ადამიანთა იდუმალ ჯგუფს, რომელიც მხოლოდ ციმბირში აღმოჩენილი კბილისა და თითის ძვლის დნმ-ის ანალიზითაა ცნობილი.

ვაშინგტონის უნივერსიტეტის პროფესორი –  ერიკ თრინკაუსი, რომელიც ნაშთების კვლევის ერთ-ერთი ავტორია,  აცხადებს, რომ, ამ ეტაპზე, შეუძლებელია იმის თქმა, იყვნენ თუ არა ჩინეთში მცხოვრები ადამიანები დენიზოვანებთან დაკავშირებულები.

,,საკითხი ეხება პლეისტოცენის ბოლო პერიოდში ნიმუშების მრავალფეროვნებას და „არქაული“ მოსახლეობის დინამიკას,“ – განაცხადა თრინკაუსმა BBC News-თან საუბრისას.

თანამედროვე ადამიანი (Homo sapiens) აფრიკაში დაახლოებით 200,000 წლის წინ წარმოიშვა და დაახლოებით 60,000 წლის წინ აზიაში, ევროპაში, ოკეანიასა და ამერიკაში გავრცელდა. ისინი დაუპირისპირდნენ და ჩაანაცვლეს მსოფლიოს დანარჩენ რეგიონში მცხოვრები მოსახლეობა – ნეანდერტალელები და დენიზოვანები. თუმცა მოხდა შეჯვარებაც.

ჩინეთში აღმოჩენილი თავის ქალის ნაშთები დაახლოებით 105,000-125,000  წლისაა. მათ თავიანთი დროის დასავლელ ნეანდერტალელებთან ბევრი მსგავსება და განსხვავება აქვთ.

 ,,იმ დროს არსებობდა გარკვეული რეგიონული მრავალფეროვნება, მაგრამ ასევე არსებობდა ბიოლოგიური ტენდენციები, რომელსაც ყველა მათგანი იზიარებდა.  ნეანდერტალელის მახასიათებლები აჩვენებენ, რომ ყველა აღნიშნული პოლულაცია ერთმანეთთან იყო დაკავშირებული,“ – განმარტავს პროფესორი თრინკაუსი.

მეცნიერებმა ნიმუშებზე დაკვირვებისას აღმოაჩინეს, რომ ზოგიერთი მახასაიათებელი, მაგალითად დაბალი, ფართო ტვინის ქალა, მათ უფრო გვიანდელ ადამიანებთან აკავშირებს, რომლებიც  შუა პლეისტოცენის პერიოდში ცხოვრობდნენ.

თუმცა, თავის ქალის ზოგიერთი თავისებურება, როგორიცაა – ძვლიანი თხემები თვალების ზემოთ  და ძვლიანი ამოზნექილობა თავის ქალის უკან, ამ სახეობისთვის დამახასიათებელი არაა. მეცნიერები აცხადბენ, რომ ეს წარმოადგენს „გრაცილიზაციის“ (gracilisation) პროცესის – ევოლუციის შედეგად ძვლის მასის შემცირება- მტკიცებულებას.

ჩინეთში აღმოჩენილ ორ ნიმუშს შედარებით დიდი ტვინის ქალა აქვს – რაც ძველ მოსფლიოში (ევროპა, აზია, აფრიკა) არსებულ ტვინის დიდი ზომის ტენდენციას ასახავს.

ზოგიერთი მეცნიერი აცხადებს, რომ ერთ-ერთი თავის ქალის ნაშთს ნეანდერტალელებთან შედარებით დიდი ტვინის ზომა აქვს. რაც შეეხება დენიზოვანებთან შესაძლო კავშირს, იმის გამო, რომ თავის ქალებზე კბილები არაა, მეცნიერებს მათი იმ კბილებთან შედარება არ შეუძლიათ, რომელიც დენიზოვას მღვიმეშია აღმოჩენილი.

გენეტიკური მონაცემების მიხედვით, დენიზოვანები ნეანდერტალელების მოდგმას დაახლოებით 400,000 წლის წინ გამოეყვნენ. ასე რომ, მათ მორფოლოგიაში შესაძლოა ნეანდერტალელებთან შეჯვარების შედეგად დატოვებულ კვალს ველოდოთ.

 „იმედი უნდა ვიქონიოთ, რომ ამ უძველესი ნაშთებიდან შესაძლებელი გახდება დნმ-ის  ამოღება, რათა შევამოწმოთ, ისინი დენიზოვანები არიან თუ ადამიანთა სრულიად განსხვავებული მოდგმა,“ – აცხადებენ მეცნიერები.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგია

მეცნიერები უძველესი მუმიფიცირებული წყვილის საიდუმლოს ახსნას ცდილობენ 

მუმია

მსოფლიოს უძველეს მუმიფიცირებულ წყვილს, რომელსაც მარიხუანა და ტატუები მოსწონდა, მეცნიერები სამედიცინო შემოწმებას უტარებენ.

ალტაის მთების დიდგვაროვანი ტატუირებული წყვილი ყინულში ჩამარხეს, რამაც მათი ნეშტი ათასეული წლების განმავლობაში შემოინახა.

თანამედროვე ტექნოლოგიის საშუალებით მეცნიერები ცდილობენ, მათი ცხოვრებისა და გარდაცვალების საიდუმლო ამოხსნან.  მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ მუმიები ეკუთვნის ხუჭუჭთმიან ბელადს და მის ცოლს, ან ხარჭას.

მუმიფიცირებულ ორგანოებს უახლესი სამედიცინო ტექნოლოგიებით სკანირება ჩაუტარეს. მათ ტომოგრაფიულ გამოსახულებებს რადიოლოგები, ბიოლოგიური ანთროპოლოგები, არქეოლოგები და სხვა მეცნიერები შეისწავლიან.

„ჩვენი მიზანი უძველესი წყვილის გარდაცვალების მიზეზის დადგენა, მათი გარეგნობის რეკონსტრუქცია და მუმიფიკაციის ტექნოლოგიების უფრო დეტალურად შესწავლაა,“ – აცხადებენ მეცნიერები.

ნაშთები 1949 წლიდან სანკტ-პეტერბურგის მსოფლიოში ცნობილ ერმიტაჟის მუზეუმი ინახება.

აღნიშნული წყვილი ცნობილია სხეულებზე გამოსახული ტატუებით და კუთვნილი უძველესი ორი ხალიჩით. განძის უმეტესობა მათ სამარხში ინახებოდა.

არქეოლოგებმა წყვილის საფლავში აღმოაჩინეს დამწვარი მარიხუანის, ცხრა შეკაზმული ცხენის კვალი აღმოაჩინეს, რომლებიც როგორც ჩანს, გარდაცვლილ წყვილს მსხვერპლად შესწირეს.

საბჭოთა არქეოლოგი –  სერგეი რუდენკო, რომელიც არქეოლოგიურ გათხრევს ხელმძღვანელობდა, აცხადებს, რომ  „ორივე, ქალიცა და მამაკაციც, კავკაზოიდურ ტიპს განეკუთვნებიან. მათ რბილი თმა ჰქონდათ, მამაკაცს – მუქი, ხვეული, ქალს – მუქი ყავისფერი. მამაკაცს მხარზე ვეფხვის, ან ცხენის ტატუ ჰქონდა. მისი ხელები სხვადასხვა ფრინველის გამოსახულებით იყო დაფარული, ხოლო ფეხები – ჩლიქოსნებით. ქალს მხრებზე ტატუ არ ჰქონდა, მაგრამ მისი წინამხრები დაფარული იყო უამრავი გამოსახულებით.

მის მარცხენა წინამხარზე ამ კულტურისთვის უჩვეულო სცენა იყო გამოსახული : ორი ვეფხვის და თოვლის ლეოპარდი თავს ესხმიან ირემსა და ცხენ-ირემს.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიააქართველო

შესაძლოა გურჯაანის აღმოჩენა ნახევარი მილიონი წლით დათარიღდეს

untitled

არცთუ ისე დიდი ხანია, რაც გურჯაანის რაიონში, ზიარ-ფხოველის არქეოლოგიური გათხრებისას, სოფელ ზიარში ძველი ქვის ხანის პერიოდის (ქვ. პალეოლითის) პირველყოფილი ადამიანის ე.წ. ღია ტიპის სადგომი-სახელოსნო აღმოაჩინეს.

როგორც სპეციალისტები აცხადებენ,  აღმოჩენანახევარი მილიონი წლის წინანდელია და კავკასიაში ანალოგი არ მოეძებნება.

არსებული ინფორმაციით, სადგომ-სახელოსნოში,რომელიც დაახლოებით 100 კვადარატულ მეტრზეა გავრცელებული, ათასობით არტეფაქტია აღმოჩენილი, რომელიც თავის წარმოშობითა და სიძველით უმნიშვნელოვანესია.

სადგომ-სახელოსნოს ტერიტორიაზე  კაჟის ქვისა და კირქვისგან დამზადებული ათასობით ცალი სხვადასხვა დანიშნულების უძველესი ქვის იარაღია აღმოჩენილი.

აღმოჩენა  ჯერ სრულად არ აუთვისებიათ და სპეციალისტები ვარაუდობენ,  რომ უფრო მეტ სიღრმეზე ჩასვლისას შესაძლოა  უფრო ძველი დროის ნივთებიც აღმოჩნდეს.

ფხოვლის არქეოლოგიური გათხრებისას, ცეცხლის გამოყენების უძველესი კვალიც არის აღმოჩენილი.

სპეციალისტების განცხადებით, სადგომ-სახელოსნო, მსოფლიოში აქამდე ანალოგიური აღმოჩენების თვალსაზრისით,  აფრიკის და საფრანგეთის შემდეგ მესამე ადგილს იკავებს.

 

მასალა მოამზადა: ნატალია ჯალაღონიამ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი  ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
1 7 8 9
Page 9 of 9