close

კვლევები

არქეოლოგიაისტორიაკვლევებიკულტურა

არქეოლოგებმა არტემისის დაკარგული ტაძარი აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა ანტიკური ბერძნული ტაძარი აღმოაჩინეს. აღმოჩენამ წერტილი დაუსვა საიდუმლოს, რომელიც 100 წელზე მეტია ექსპერტების ყურადღებას იპყრობს.

ნადირობისა და მთვარის ქალღმერთის, არტემისის პატივსაცემად აგებული ტაძრის ნანგრევები ერეთრიადან დაახლოებით 10 კმ-ში აღმოაჩინეს. შენობა დაახლოებით ძვ. წელთაღრიცხვით მე-6-3 საუკუნით თარიღდება.

გარღვევა საბერძნეთში მდებარე შვეიცარიის არქეოლოგიური სკოლის (SASG) გუნდმა სპორტისა და კულტურის სამინისტროსთან თანამშრომლობით მოახდინა.

არქეოლოგები არტემისის ტაძარს ერეთრიას მახლობლად მე -19 საუკუნიდან უშედეგოდ ეძებდნენ. ისინი გეოგრაფ სტრაბონის ჩანაწერებს ეფუძნებოდნენ, რომელიც ერეთრიას დიდი ხნის დაკარგული ტაძრის ლოკაციად აღწერსმა, დენის კნოფლერმა განაცხადა, რომ სტრაბონმა არასწორად გამოთვალა ტაძრის სავარაუდო მდებარეობა და ის ერეთრიადან დაახლოებით 11 კმ-ში მდებარეობდა.

თუმცა აქამდე ვერავინ მოხერხა იმის მტკიცებულების პოვნა, რომ აღნიშნული ტერიტორია სწორედ ისაა, რასაც ამდენი წელია მეცნიერები ეძებენ.

 

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
არქეოლოგიაეს საინტერესოაისტორიაკვლევებიკულტურა

სამკაულის შექმნისა და განვითარების ისტორია

 სამკაულის ისტორიის საწყისები წარსულ ათასწლეულთა წიაღში იკარგება. სპილენძ-ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული (ძვ. წ. IVII ათასწლეული), როცა ადამიანი ლითონს დაეუფლა, ლითონმა, განსაკუთრებით ოქრომ და ვერცხლმა, სამკაულის წარმოებაში უპირველესი ადგილი დაიმკვიდრა.

ამის ძირითადი მიზეზი იყო ამ კეთილშობილი ლითონების, ოქროსა და ვერცხლის, მიმზიდველი ფერი და ბზინვარება, მათი ქიმიური მდგრადობა. გარდა ამისა, ორივე ეს ლითონი, განსაკუთრებით კი ოქრო, არაჩვეულებრივად პლასტიკურია, რის გამოც, შეუცვლელი მასალაა სამკაულის წარმოებაში.

ოქრომჭედლობა, როგორც ხელოსნობის დარგი, წარმოშობიდანვე მნიშვნელოვანწილად სწორედ სამკაულთა წარმოებას ემსახურებოდა. ამდენად, ოქრომჭედლობის განვითარების ისტორია ძირითადად ემთხვევა სამკაულის ისტორიას. თუმცა ვერავინ იტყვის, როდის შეიმკო პირველად თავი ადამიანმა. პირველი სამკაული იყო ის, რასაც ბუნება პირველყოფილ ადამიანს მზამზარეულად სთავაზობდა; ყვავილებითა და მცენარეული რტოებით შემკობის წესი კაცობრიობას დღემდე გამოჰყვა. ბრინჯაოს ხანაში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა სამკაულთა ძირითადი სახეობები – ბეჭედი, სამაჯური, გულსაკიდი, ყელსაბამი, საყურე და დიადემა (შუბლის შესამკობელი) და შეიქმნა კომპლექტი ანუ სამკაულის ნაკრები, რომელსაც დღემდე არ განუცდია არსებითი ცვლილება.

საუკუნეთა განმავლობაში იცვლებოდა სამკაულის მასალა, ფორმა და სტილი, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა სამკაულის ძირითადი კომპლექტი. სამკაულს ოდითგან მხატვრულ-ესთეტიკური დანიშნულება ჰქონდა. მისი მიზანი ადამიანის შემკობა იყო. ამდენად, ქალის სილამაზის იდეალისა და ჭირვეული მოდის ცვალებადობის კვალდაკვალ სამკაულის ფორმა და ხასიათი საკმაოდ სწრაფად და ხშირად იცვლებოდა. სამკაულს იმთავითვე ჰქონდა ასევე ავგაროზის დანიშნულებაც. ფიქრობდნენ, რომ თუ ადამიანი სამკაულად ატარებდა ღვთაების ან მისი რაიმე ატრიბუტის სიმბოლურ გამოსახულებას, იგი ეზიარებოდა ამ ღვთაებას და მისი მფარველობის ქვეშ დაცული იქნებოდა ყოველივე ავისაგან. განსაკუთრებული ზებუნებრივი ზემოქმედების ძალა მიეწერებოდა სამკაულად გამოყენებულ ცხოველთა კბილებს, ზოგიერთ მინერალს და სხვ.

 შუა საუკუნეების ქრისტიანულ ქვეყნებში, სადაც ოქრომჭედლობა განსაკუთრებით განვითარდა, სამკაულთა შორის საპატიო ადგილი დაიკავა ჯვარმა, როგორც ქრისტეს სიმბოლომ. მაგრამ არც ათასწლეულების სიღრმიდან მომდინარე ძველ რწმენა- წარმოდგენებს დაუკარგავს მნიშვნელობა ამ ეპოქაში. პირიქით, სწორედ შუა საუკუნეებში, როდესაც გაიზარდა ინტერესი ალქიმიისა და ასტროლოგიის მიმართ, განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიენიჭა ფერადი ქვების, მინერალების სიმბოლიკას, რასაც ზოდიაქოს ნიშნებიც დაუკავშირეს. ეს წარმოდგენები დღესაც ცოცხლობს. სამკაულს ძველ დროში ეთნიკური თუ სოციალური მდგომარეობის განმასხვავებელი ნიშნის, ანუ ინსიგნიის ფუნქციაც ჰქონდა. სამკაული, როგორც ინსიგნია, გაცილებით დიდი დატვირთვის მქონე და უფრო კონსერვატულიც იყო. ბეჭედი, სამაჯური, ყელსაბამი და საყურე გარკვეულ პერიოდში წარჩინებული მამაკაცის მორთულობის აუცილებელი ელემენტი გახდა. საქართველოს მიწის წიაღი მდიდარია მადნეული რესურსებით. საქართველოს ტერიტორიაზე ადრებრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეულის მეორე ნახევარი) ყორღანებში აღმოჩენილი მასალა გვიჩვენებს, რომ აქაური ოქრომჭედლები ფლობდნენ ლითონის მხატვრული დამუშავების უმთავრეს ხერხებს; გარდა ამისა, უძველესი სამკაულის შესწავლის საფუძველზე შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ოქროს სამკაულს ზედა ფენის წარმომადგენლები – როგორც კაცები, ისე ქალები – ატარებდნენ, მასობრივად კი – სპილენძისა და ბრინჯაოს სამკაული იყო გავრცელებული.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

ამერიკელი „სხეულის საათის“ მეცნიერები ნობელის პრემიის გამარჯვებულები გახდნენ

ამერიკელი მეცნიერები – ჯეფრი ჰოლი, მაიკლ როსბაში და მაიკლ იანგი მედიცინის დარგში 2017 წლის ნობელის პრემიის მფლობელები გახდნენ. შესაბამისად, საპრიზო ფონდი 825 000 ფუნტი სტერლინგი ამ სამ მეცნიერზე გაიყოფა.

ჯეფრი ჰოლს, მაიკლ როსბაშსა და მაიკლ იანგს  ჯილდო ცირკადიანული რიტმის მარეგულირებელი მოლეკულური მექანიზმების აღმოჩენისთვის გადაეცათ. ცირკადიანული რიტმი ჩვენი ბიოლოგიური საათია. მეცნიერებმა  გამოიკვლიეს, რამდენად ძლიერია მცენარეთა, ცხოველთა და ადამიანთა ადაპტაციის უნარი თავიანთი ბიოლოგიური საათის მიმართ და არის თუ არა ის თანხვედრაში დედამიწის ევოლუციურ და რევოლუციურ პროცესებთან.

ქრონობიოლოგია ანუ ბიოლოგიური საათების შესწავლა, ამ სამი მეცნიერის მუშაობის წყალობით კვლევის მზარდი სფერო გახდა, რომელმაც განმარტა კონკრეტული გენების როლი დროზოფილაში სინათლესა და სიბნელეში.

დღეს მეცნიერები ბიორიტმების ციკლზე დაყრდნობით  მკურნალობის ახალ მეთოდს იკვლევენ, მათ შორის, წამლის მიღების საუკეთესო დროს. ამასთანავე, უფრო და უფრო მეტად აქცევენ ყურადღებას მშვიდი ძილის მნიშვნელობას. 

 ,,ყოველდღიური რეგულარული ცვლილებებისთვის მომზადების უნარი მნიშვნელოვანია”, – განუცხადა ჟურნალისტებს კაროლინსკის ინსტიტუტის ნობელის კომიტეტის მდივანმა თომას პერმმანმა. ,,წლევანდელი ნობელის პრემიის ლაურეატები სწავლობენ ამ ფუნდამენტურ პრობლემას. მათ ამოხსნეს საიდუმლო, თუ როგორ შეეძლია ჩვენს სხეულებში არსებულ შინაგან საათს დღესა და ღამეს შორის არსებული ყოველდღიური ცვლილებების პროგნოზირება მოახდინოს და ამ გზით ჩვენი ქცევისა და ფიზიოლოგიის ოპტიმიზაცია განახორციელოს,“ – დასძინა მან.

ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში 1901 წლის შემდეგ გაიცემა. ამ პერიოდის განმავლობაში სულ 211 ჯილდო გაიცა.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიკვლევებიტექნოლოგიები

ელონ მასკი მარსის კოლონიზაციის დაწყებას უახლოეს ხუთ წელიწადში გეგმავს

ელონ მასკი მარსის კოლონიზაციის დაწყებას უახლოეს ხუთ წელიწადში გეგმავს. 

ორშაბათს, მასკმა Twitter-ზე დაწერა, რომ ავსტრალიის ქალაქ ადელაიდაში, საერთაშორისო ასტრონომიულ კონგრესზე, „მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებულ“ გეგმას წარმოადგენდა. დიდი ალბათობით, ცვლილებები უნდა შეხებოდა ორნაწილიან, 40-სართულიანი შენობის სიმაღლის ხომალდს, რომელსაც საპლანეტათშორისო სატრანსპორტო სისტემა ეწოდება და რომელმაც, წითელ პლანეტაზე თავდაპირველად 100-200 ადამიანი უნდა წაიყვანოს.

როდესაც საპრეზენტაციო ეკრანზე დაეწერა „2022“, მასკმა იგრძნო, რომ საჭირო იყო განმარტება: „ეს არ გახლავთ ბეჭდვისას დაშვებული შეცდომა… ეს მისწრაფებაა“. 

2022 წლისთვის, SpaceX მარსზე სულ მცირე ორი სატვირთო ხომალდის დასმას გეგმავს, რომელთა მიზანი „წყლის რესურსების შეფასება და რისკების იდენტიფიცირება“ იქნება; გარდა ამისა, ხომალდებმა პლანეტაზე უნდა განათავსონ ენერგიის მიმღები, საბურღი და სიცოცხლისათვის აუცილებელი სხვა ინფრასტრუქტურა.

წყლის რესურსები აუცილებელია ხომალდების რეაქტიული აჩაქარებისა და უკან, დედამიწაზე დაბრუნებისათვის.

2024 წლისთვის, მასკს უკვე ოთხი ხომალდის სურს, რომელთაგან ორი, 100-100 ადამიანს წაიყვანს, ორი კი ტვირთებს წაიღებს. გზაში ისინი სამ თვეს გაატარებენ.

ეს მისია თან წაიღებს რაკეტების გაშვების დეპოს აშენებისათვის საჭირო ტექნიკას — მზის პანელებსა და საბურღ აღჭურვილობას წყლისა და CO2-ის გადასამუშავებლად.

ამის შემდეგ, ერთი ხომალდით დაწყებული ბაზა ზრდას დაიწყებს:

 მასკის თქმით, ამ ეტაპს უკვე მოჰყვება მარსის ტერაფორმირება და „სიცოცხლისთვის ხელსაყრელ ადგილად ქცევა“, დაახლოებით ასეთად:

სისტემა მასკმა პირველად შარშან წარადგინა მექსიკის ქალაქ გვადალახარაში, საერთაშორისო ასტრონომიულ კონგრესზე; კოლონიზაციის დეტალური გეგმა კი ივნისში დაიბეჭდა ერთ-ერთ სამეცნიერო ჟურნალში.

თუმცა, წლევანდელ ღონისძიებაზე, მასკის გეგმები თითქმის დაჩრდილა რამდენიმე საათით ადრე კომპანია Lockheed Martin-ის მიერ წარმოდგენილმა მარსის საბაზო ბანაკის გეგმამ:

 ეს კომპანია მარსზე ადამიანების გაგზავნას უახლოეს ათ წელიწადში გეგმავს და აქტიურად თანამშრომლობს NASA-სთან ღრმა კოსმოსის კარიბჭისა და მარსის მავალის პროგრამებში.

Lockheed-ის 50-წუთიანი პრეზენტაციის მსვლელობისას, მასკმა გააუქმა საკუთარი პრეზენტაციის შემდეგ დაგეგმილი პრესკონფერენცია.

მაგრამ როგორც აღმოჩნდა, მასკის ამჟამინდელი გეგმა მარსზე 2022 წელს დაჯდომას ითავლისწინებს; როგორც მან ჟურნალისტებს განუცხადა, მოგვარებულია ხარჯების პრობლემაც.

ადამიანები წითელ პლანეტაზე BFR მოდულით გაემგზავრებიან. მისი ბოლო დაგეგმარება კი ასეთია:

 

მისიის ხარჯების 100 000$-მდე შემცირება დიდწილადაა დამოკიდებული იმაზე, თუ რამდენად სრულყოფს SpaceX-ი „ავტომატური შეხვედრისა და შეპირაპირების“ სისტემას. ხომალდი BFR დედამიწის ქვედა ორბიტამდე მისაღწევად 150 ტონა საწვავს დაწვავს, კიდევ საჭირო 150 ტონას კი კოსმოსში „მარსამდე მისასვლელ გზაში შეივსებს“.

„თუკი ტანკერს ხელახლა გამოყენების ფუნქცია ექნება, საჭირო იქნება მხოლოდ ძრავების შევსების ხარჯი“, — აღნიშნა მასკმა და იქვე დაამატა, რომ ეს მეთოდი „აბსოლუტურად ფუნდამენტურია“ ხარჯების შესამცირებლად.

მასკის განცხადებით, მომავალ წელს, ჩვენ ვიხილავთ რაკეტა Dragon 2-ის ავტომატური შეპირაპირების შესაძლებლობებს, როდესაც ის საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურს ადამიანების ნულოვანი ჩართულობის გარეშე შეუერთდება.

„დააჭერ მხოლოდ გამშვებ ღილაკს და ყველაფერ დანარჩენს ის თავისით გააკეთებს“, — აღნიშნა მასკმა.

BFR-სათვის საჭირო თანხებს SpaceX-ი თანამგზავრების გაშვებისა და საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის მომსახურებიდან მიღებული შემოსავლებით შეაგროვებს. აღსანიშნავია, რომ მასკს ასევე აქვს გეგმა, რომ BFR საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურსაც მოემსახუროს:

 ადვილად შენიშნავთ თუ რამდენად დიდებულია BFR, როდესაც SpaceX-ის ხომალდების განვითარების პროცესს შეხედავთ:

კაბინის სივრცეში წნევა ჰერმეტიზაციის დონე მეტი იქნება ვიდრე ეს Airbus A380-შია, რაც 40 კაბინისა და საერთო სივრცის განთავსების საშუალებას იძლევა.

თითოეულ კაბინაში შესაძლებელი იქნება 5-6 ადამიანის განთავსება, მაგრამ იდეალური ვარიანტი სამი კაცია, საბოლოო ჯამში 100 ადამიანი თითო ფრენაზე.

კოსმოსურ ხომალდს ასევე ექნება მზის შტორმისგან დამცავი თავშესაფარი, საწყობი, სამზარეულო და გასართობი ზონა.

და რაც ყველაზე მთავარია, ორი დამშვები ძრავი, რომელტა გამოყენებაც საჭირო გახდება კრახის შემთხვევაში.

მომზადებულია Business Insider-ის მიხედვით. 

წყარო:  http://1tv.ge/

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმსოფლიოტექნოლოგიები

მეცნიერებმა ტვინის უჯრედების მსგავსად მოქმედი მიკროჩიპები შექმნეს

 მკვლევარებმა შეიმუშავეს კომპიუტერული ტექნოლოგია, რომელიც ნერვის სინაფსის ფუნქციონირების იმიტირებისთვის სინათლეს იყენებს. ეს კი დასამაბს აძლევს მოწყობილობას, რომელიც აერთიანებს თანამედროვე პროცესორების სიჩქარესა და გონებრივი შესაძლებლობების ეფექტურობას.

ტვინი და კომპიუტერი ორივე არის სისტემა, რომელსაც შეუძლია ინფორმაციის მოდელირება, მანიპულირება და შენახვა.

კომპიუტერებში დამონტაჟებული პროცესორები ფუნქციონირებისთვის ახდენენ ელექტრონული იმპულსებისა და  პატარა ჩამრთველ-გამომრთველების კომბინირებას, ხოლო ნეირონები სინაფსებს შორის იმპულსების გასავრცელებლად ქიმიურ ტიდებს იყენებენ.

განსხვავება მნიშვნელოვანია, რამდენადაც მეხსიერებისა და ენერგიის მოხმარება მიმდინარეობს – ვერცერთი აპარატი ვერ ახერხებს ადამიანის ტვინის ეფექტურობისა და შენახვის შესაძლებლობები ჰქონდეს.

ოქსფორდის, მიუნსტერისა და ექსტერის უნივერსიტეტების მკვლევართა გუნდმა კომპიუტირების „წმინდა გრაალი“ – სინაფსის მსგავსად მოქმედი ფოტონური ინტეგრირებული ციკლი შექმნეს.

თქვენს კომპიუტერს არ აქვთ ცენტრალური პროცესორი წინ და მყარი დისკი უკან. განშტოებულ ქსელში დაკავშირებული ნეირონები, რომლებიც გამოყოფილი არიან პატარა სინაფსური ხიდებით, ყველა ერთ პროცესორებსა და შესანახ მოწყობილობებში იმყოფებიან.

ფუნქციონირებისთვის ნერვის მემბრანის არხები იღება და იკეტება და დამუხტული იონის პულსებს აგზავნის. ამ პროცესის მედიატორი ნერვების განშტოებების ბოლოს სხვა ქიმიური პროცესები გახლავთ და დამოკიდებულია ისეთ ფაქტორებზე, როგორიცაა – ტალღის სიძლიერე ან სიხშირე.

ნერვის ბოლოში არსებული მცირე ნახტომი ნერვული დამუშავების საქმიანი დასასრულია, რომელიც მოქმედებს როგორც საგზაო მოძრაობის კონტროლის ოფიცერი, რომელიც აფერხებს ან აჩქარებს სიგნალს.

სინაფსური პლასტიკურობა, აღნიშნულ საკონტროლო პუნქტში შესული ცვლილებების აღრიცხვით შეგვიძლია შევისწავლოთ, როგორ ვსწავლობთ და ვამუშავებთ ახალ ინფორმაციას – რაღაცას ვაძლიერებთ, ხოლო რაღაცას – ვშლით.

 ე.წ. ნეირომოორფული კომპიუტერია ისწრაფვის ამ  დამუშავებისა და დამახსოვრების ერთ სისტემაში კომბინირების ხერხი გაიმეოროს, რაც ბიოლოგიასა და ხელოვნურ ინტელექტს კიდევ უფრო აახლოვებს.

ამ ხერხით შესაძლებელია პროცესორს იგივე გავაკეთებინოთ, რასაც სინაფსი აკეთებს.

გუნდის ხელოვნური სინაფსი ეფუძნება ფაზა-შეცვლის მასალის (PCM) სტრუქტურებს, რომელიც ინახავს და ავრცელებს მნიშვნელოვანი რაოდენობას ენერგიას ვინაიდან ის ერთი მდგომარეობიდან მეორეში გადადის.

 მიუხედავად იმისა, რომ კონცეფცია ახალია, ეს გახლავთ პროცესის პრაქტიკაში გამოყენების პირველი შემთხვევა.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ „ ელექტრონული კომპიუტერი შედარებით ნელია და რაც უფრო ვაძლიერებთ მათ, მით უფრო მეტ ენერგიას მოიხმარენ. ჩვეულებრივი კომპიუტერები ასევე საკმაოდ”,,მუნჯები “არიან და არცერთ მათგანს ადამიანის ტვინის შესწავლისა და პარალელური დამუშავების შესაძლებლობა არ აქვთ.

სინათლეზე დაფუძნებული ნეირომოორფული პროცესორები კი გონებისა და მანქანის იდეალური ერთიანობაა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

სენსაციური აღმოჩენა: ძველი ჩინური მელანი კიბოს უჯრედებს კლავს

საუკუნეების მანძილზე ჩინელი მხატვრები და კალიგრაფისტები მელანს სხვადასხვა ამბის გადმოსაცემად იყენებენ, თუმცა, შესაძლოა, მათმა მედიატორმა ახალი დანიშნულებაც შეიძინოს.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ტრადიციულ, მცენარეულ ჩინურ მელანს, რომელსაც Hu-Kaiwen მელანს უწოდებენ, გამორჩეული მოლეკულური თვისებები აქვს, რომლებიც იდეალურია კიბოს უჯრედების მოსაკლავად.

ჩინელ მეცნიერთა ჯგუფმა – Hu-Kaiwen-მა მელნის (ანუ Hu-mk-ის) კვლევა მას შემდეგ დაიწყეს, რაც მელანსა და ხელოვნური ნანონაწილაკებს შორის, რომელსაც კიბოს მკურნალობისას ფოტოთერმულ თერაპიაში იყენებენ, მსგავსებები აღმოაჩინეს.

ფოტოთერმული თერაპიის დროს ნივთიერებები, რომლებიც ნანონაწილაკებს შეიცავენ, ინექციის გზით სიმსივნეში შეჰყვათ და შემდეგ ლაზერით ასხივებენ. როგორც კი ლაზერი კიბოს უჯრედებში განთავსებულ ნანონაწილაკებს ხვდება, უჯრედები  ცხელდება და კვდება.

 ამ „ტროას ცხენის“ ერთ-ერთი პრობლემა სხეულში შესაყვანი სწორი მასალების პოვნაა. მეცნიერებს დღემდე მრავალი ხელოვნური ნანონაწილაკი აქვთ შესწავლილი, თუმცა, ზოგიერთი მათგანი ტოქსიკური აღმოჩნდა, ზოგი – ძვირი, ხოლო ზოგი – ძნელად დასამზადებელი.

მაგრამ Hu-Kaiwen-ის მელანს ყველა ის თვისება აღმოაჩნდა, რასაც მეცნიერები ეძებდნენ: სინათლისა და სითბოს შთამნთქმელი საჭირო ფერი,მდგრადობა  წყალში, არცთუ ძვირი ღირებული და რაც მთავარია, არა ტოქსიკურობა.

 ჰიპოთეზის შესამოწმებლად მკვლევარებმა გაანალიზეს მელანი და აღმოაჩინეს, რომ ის მცირე ნახშირბადის ნანონაწილაკების აგრეგატებს შეიცავდა, რომლის გაცხელება 5 წუთის განმავლობაში ახლო ინფრაწითელი დასხივების გზით 55 გრადუს ცელსიუსამდე შეიძლებოდა.

უფრო მეტიც, მელანმა დიდი მდგრადობა გამოავლინა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას ამ თვისებების შენარჩუნება დიდი ხნის განმავლობაში შეეძლო.

ლაბორატორიებში ტესტირებისას მელანი ნორმალურ პირობებში ადამიანის უჯრედებთან ბიოშეთავსებადი აღმოჩნდა, თუმცა გაცხელების შემდეგ კიბოს უჯრედების მოკლა.

თაგვებზე ჩატარებულ ცალკეულ ტესტებში მელანი ასევე მაღალეფექტური აღმოჩნდა და მისი საშუალებით კიბოს იმაზე მეტი უჯრედები მოკვლა გახდა შესაძლებელი, ვიდრე ჩვეულებრივი  ფოტოთერმული თერაპიის დროს. რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, მელანი ინექცირებული ცხოველებისთვის ტოქსიკური არ აღმოჩნდა.

კვლევების შემდგომი ეტაპი მელნის ადამიანებზე ცდებში გამოყენებაა. იმ შემთხვევაში, თუ ეს ცდები პროგრესულად წარიმართება, უძველესი მელანი კაცობრიობას კიდევ უფრო დიდ სამსახურს გაუწევს, ვიდრე აქამდე.

კვლევის შედეგები სამეცნიერო  ჟურნალ   ACS Omega-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიკვლევები

მარსზე მოგზაურობა ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე ფიქრობდნენ

 ,,ნასა“ მარსზე ასტრონავტების გაგზავნას 15-20 წელიწადში აპირებს. ჩინეთი აცხადებს, რომ წითელ პლანეტაზე ადამიანების გაგზავნას 2020-2030 წლებისთვის გეგმავს. „მარსზე“ ფეხის დადგმაზე თვალი რუსეთსაც უჭირავს.

SpaceX-ის დამაარსებელმა – ელონ მასკმა შარშან ილონ მარსის კოლონიზაციის პროგრამა წარადგინა. 2018 წლისთვის, როდესაც მარსი დედამიწას 57,6 მილიონ კილომეტრზე მოუახლოვდება, მასკის კომპანია იქ უპილოტო ზონდის გაგზავნას აპირებს. მგზავრების გაგზავნას კი მარსზე კომპანია 2022 წლისთვის გეგმავს.

 მაგრამ თუ თაგვებში რადიაციული ზემოქმედების კვლევას ადამიანებთანაც აქვს საერთო, მარსი შესაძლოა ბევრად უფრო საშიში იყოს, ვიდრე მოსალოდნელია.

ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში აღნიშნულია, რომ ძირეული პრობლემაა კოსმოსური სხივები.

 

კოსმოსური სხივების საფრთხე

კოსმოსური სხივები მაღალ ენერგეტიკული ატომური და სუბატომიური ნაწილაკებია, რომლებიც წარმოიქმნებიან ფეთქებადი არსკვლავებისგან, შავი ხვრელებისგან და სივრცის სხვა ძლიერი წყაროებისგან.

ამ სხივებმა შეიძლება გამოიწვიოს დნმ-ის დაზიანება, გაზარდოს კიბოს რისკი, გამოიწვიოს  კატარაქტები,  ნერვული სისტემის დაზიანება და სისხლის მიმოქცევის და სხვა ჯანრთელობის პრობლემები ასტრონავებში.

მკვლევარებმა იციან, რომ ასტრონავტები ბევრად უფრო მაღალი რადიაციულ დასხივებას განიცდიან, ვიდრე ადამიანები, რომლებიც დედამიწაზე იმყოფებიან, ვინაიდან პლანეტის ატმოსფერო დიდი რაოდენობით მავნე ენერგიას შეიწოვს.

დედამიწის მაგნიტური ველი კოსმოსის რადიაციას მიმართულებას უცვლის, რაც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე მყოფ ასტრონავტებს იცავს.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ გზა მარსისკენ არის „გახსნილი სეზონი კოსმოსური სხივებისთვის“.

ჯანდაცვის მეცნიერი ამ პრობლემის შესწავლა თაგვებზე სცადეს.

რატომაა ღრმა კოსმოსში მოგზაურობა უფრო საშიში, ვიდრე მოსალოდნელი იყო?

როდესაც უჯრედი კოსმოსურ დასხივებას განიცდის, ის არა მხოლოდ თავად განიცდის ცვლილებას, არამედ ახლო მდებარე უჯრედების კიბოდ მუტირებაც ხდება.

წინა კვლევებში ეს დომინოს ეფექტი აღმოჩენილი არ იყო.

მიუხედავად ამ შემაშფოთებელი დასკვნისა, მეცნიერები  მიიჩნევენ, რომ მარსზე მისია დაწყებამდე არ უნდა შეჩერდეს. ამიტომ ისინი არსებული პრობლემისგან გამოსავალ გზებს ეძებენ.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინა

ექიმებს მოუწოდებენ, ყურის ინფექციების დროს ანტიბიოტიკები ,,პარაცეტამოლით” ჩაანაცვლონ

ექიმებს მოუწოდებენ, ყურის ინფექციების დროს ანტიბიოტიკების დანიშვნისგან თავი შეიკავონ და ისინი ,,კალპოლით” ან ,,ნუროფენით” ჩაანაცვლონ.

აღნიშნული ინიციატივით ორგანიზაცია Nice-ი გამოვიდა იმ ფონზე, როცა სულ უფრო მეტი და მეტი მტკიცებულება ჩნდება იმისა, რომ ანტიბიოტიკები თანდათან კარგავენ ძალას და იძენენ რეზისტენსობას სხვადასხვა დაავედების მიმართ.

ახლახან გამოქვეყნებულ გაიდლაინში Nice-ი მოუწოდებს ექიმებს, რომ ყურის ინფექციების დროს ბავშვებს ,,პარაცეტამოლი” ან ,,იბუპროფენი” მისცენ. ეს მოიცავს კალპოლსა და მსგავს მედიკამენტებს, რომლებიც შეიცავენ პარაცეტამოლს ან თხევადი ფორმის იბუპროფენს. Nice-ი ამტკიცებს, რომ ყურის ინფექციების უმრავლესობა ერთ ან ორ დღეში თავისთავად ლაგდება.

2015 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვების 60 პროცენტს 24 საათში ტკივილი ანტიბიოტიკების მიღების გარეშე უმცირდებოდა. თუმცა ორგანიზაცია იმასაც აღნიშნავს, რომ იმ ბავშვებმა, რომლებსაც უფრო სერიოზული ინფექციის სიმპტომები აქვთ, მედიკამენტები უნდა მიიღონ.

სტატისტიკის თანახმად, ოთხიდან ერთ ბავშვს ათი წლის ასაკამდე ერთხელ მაინც ემართება შუა ყურის ინფექცია. ყველაზე ხშირი კი ეს 15-18 თვის ასაკშია.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ მიმდინარე კვირას განაცხადა, რომ ანტიბიოტიკების რეზისტენტობა ,,გლობალური ჯანდაცვის საგანგებო მდგომარეობაა”.

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

ბუს „ყურებს“ სმენადაქვეითებული ადამიანების მკურნალობაში გამოიყენებენ

მეცნიერები აცხადებენ, რომ კიოტები გვიან ასაკშიც ინარჩუნებენ სმენის კარგ უნარს.
აღსანიშნავია, რომ მანამდე, იგივე უნარი შოშიებში აღმოაჩინეს. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ კიოტების „უბერებელი ყურები“ მათ სმენის პრობლემების მქონე ადამიანების მკურნალობის მეთოდების გაუმჯობესებაში დაეხმარებათ.
ფრინველებს შიდაყურის დაზიანების თვითაღმოფხვრის უნარი აქვთ.
გერმანიის ოლდენბურგის უნივერსიტეტის მკვლევარი გეორგ კლუმპი აცხადებს, რომ ბუები სმენის უანრს ხანდაზმულობაშიც ინარჩუნებენ.
,,ფრინველებს შეუძლიათ თავიანთი ყურები ისე „აღადგინონ“, როგორც ადამიანებს – ჭრილობა,“ – განაცხადა კლუმპა. „ადამიანებს არ შეუძლიათ ყურის სენსორული უჯრედები განაახლონ, თუმცა ფრინველები ამას იოლად ახერხებენ,“ – დასძინა მან.
როგორც ჩანს, ადამიანებმა ეს რეგენერაციული უნარი ევოლუციის გარკვეულ ეტაპზე დაკარგეს. ყველა ძუძუმწოვრების მსგავსად, ადამიანებს ხანდაზმულობის პერიოდში სმენა უქვეითდებათ.
კვლევის კომენტირებისას, სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის პროფესორმა – შტეფან ჰელერმა განაცხადა, რომ მეცნიერები ფრინველებსა და ძუძუმწოვრებს შორის არსებული განსხვავებების დადგენაზე მუშაობენ.
სამეცნიერო ჟურნალ ,,Royal Society Proceedings B-ში”| გამოქვეყნებული კვლევა შვიდ კიოტაზე ჩატარდა. აღმოჩნდა, რომ ყველაზე ხანდაზმულ ბუსაც კი, რომლის ასაკი 23 წელს აღწევდა, სმენის დაკარგვის პრობლემები არ აღენიშნებოდა.
კიოტები, როგორც წესი, 3 – 4 წლის ასაკამდე ცოცხლობენ. ფრინველები კარგ სმენას ღამით მსხვერპლზე ნადირობისთვის იყენებენ.

 

წყარო: www.sciencemag.org/

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაციაკვლევებიქიმია

მინის ნაწილაკებისგან შექმნილი კბილის პასტა კარიესს ეფექტურად ებრძვის

მეცნიერებმა კარიესის საწინააღმდეგო მინის პატარა ნაწილაკებისგან დამზადებული კბილის პასტა შექმნეს.

BioMin C, კბილების ზედაპირზე ეწებება და გამოყოფს მინერალებს, რომელიც მინანქრიდან შაქრიანი საკვებითა და მჟავე სასმელებით გამოწვეული ნადებს აშორებს.

 მიკროსკოპული ნაწილაკები, რომლებიც ადამიანის თმის ღერის დაახლოებით მეასედი ზომისაა, იმ მასალის მსგავსია, რომლისგანაც ფანჯრებს ამზადებენ. ის შეიცავს ქლორიდს, კალციუმსა და ფოსფატს – მინერალები, რომლებიც კბილების მინანქარის შესაქმნელადაა საჭირო.

ქლორიდი ცვლის ფტორს, რომელსაც, ჩვეულებრივ, კბილების რემინერალიზირებისთვის კბილის პასტებში გამოიყენებენ. მიუხედავად იმისა, რომ ის ეფექტურია კბილების დაშლის თავიდან ასაცილებლად, ფტორის გადაჭარბებულ რაოდენობას შეუძლია კბილები ააჭრელოს (რასაც ქლორიდი არ აკეთებს).

კბილების BioMin C- ით გაწმენდისას, მინის ნაწილაკები კბილებზე იმ შემთხვევაშიც კი რჩება, როცა პასტას წყლით ჩამოიბანთ.

როგორც ნაწილაკები იშლებიან, ისინი კბილებზე კალიუმსა და ფოსფატს გამოყოფენ, რის შემდეგაც ისინი მინანქრის კრისტალებად გადაიქცევიან. კბილის პასტაში შემავალი ქლორიდი აღნიშნულ პროცესს აჩქარებს.

ეს კრისტალები უფრო დიდდება ცილის კოლაგენის დახმარებით, რაც კბილების სტრუქტურას აყალიბებს და კარიესისგან განადგურებულ ადგილებს აღადგენს.

ლაბორატორიული კვლევების დროს, BioMin C-ს ადამიანების კბილებზე 7 დღის განმავლობაში, დღეში 2-ჯერ იყენებდნენ და შემდეგ კბილებს რენტგენს უღებდნენ.

შედეგებმა აჩვენა, რომ კბილის პასტა ორჯერ უფრო ეფექტურია კბილების დაცვის კუთხით, ვიდრე ნერწყვი (ნერწყვი იგივეს ბაქტერიების ჩამორეცხვით აკეთებს, ისიც ასევე შეიცავს მინერალებს).

ლონდონის Queen Mary University-ის მეცნიერები, რომლებმაც შიმუშავეს კბილის პასტა, აცხადებენ, რომ  BioMin C ასევე ამცირებს კბილების მგრძნობელობას.

BioMin C-ის ფასი დაახლოებით 7 დოლარი იქნება.

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
1 92 93 94 95 96 101
Page 94 of 101