close

ბიოლოგია

ბიოლოგიადედამიწა

მეცნიერები ვეშაპს მისსავე „ენაზე“ დაეკონტაქტნენ

რა საერთო აქვს ვეშაპების ექსპერტებს და არამიწიერ ცივილიზაციათა მძებნელებს? იმაზე მეტი, ვიდრე შეიძლება ფიქრობდეთ.

ახალ კვლევაში ძალები გააერთიანეს დევისის კალიფორნიის უნივერსიტეტისა, ალასკის ვეშაპების ფონდის (Alaska Whale Foundation) და SETI-ს (გონიერ არამიწიერ ცივილიზაციათა ძებნა) მეცნიერებმა.

მიზანი ვეშაპებთან კომუნიკაციის დამყარება იყო. მათ ეს მოახერხეს.

საეტაპო ექსპერიმენტში, მკვლევართა ჯგუფი 20 წუთის განმავლობაში, საკუთარ ენაზე „ესაუბრა“ კუზიან ვეშაპს, სახელად ტუეინს.

რა თქმა უნდა, ტუეინს და მეცნიერებს ამინდზე ან თევზებს შორის მოარულ უახლეს ჭორებზე არ უსაუბრიათ — ამ დონემდე მისაღწევად ჯერ ძალიან ადრეა.

თუმცა, რაც მოხდა, ნამდვილად ღირსშესანიშნავია.

მეცნიერებმა ნავი ალასკის სანაპიროსთან გააჩერეს და ე. წ. საკონტაქტო ზარი გაუშვეს, რათა ენახათ, გამოეხმაურებოდა თუ არა რომელიმე ვეშაპი.

კვლევის ავტორის, კალიფორნიის უნივერსიტეტის ვეტერინარული სკოლის პროფესორის, ბერნდა მაკკოუანის განცხადებით, საკონტაქტო ზარები დაახლოებით ისეთია, როგორც ადამიანები კითხულობენ ერთმანეთს. ვეშაპები მას სხვა ვეშაპების დასაძახებლად ან მათი ადგილმდებარეობის გასაგებად იყენებენ.

„ისინი კუზიან ვეშაპთა სოციალურ რეპერტუარში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიგნალებია“, — ამბობს კვლევის თანაავტორი, ალასკის ვეშაპების ფონდის მკვლევარი ფრედ შარპი.

მართლაც, ტუეინმა წყლიდან ამოყვინთა და ნავის გარშემო დაიწყო ცურვა. შემდეგი 20 წუთის განმავლობაში, მეცნიერებმა იგივე საკონტაქტო ზარი 36-ჯერ გაუშვეს დროის სხვადასხვა ინტერვალებით. ტუეინი ყოველ ზარს პასუხობდა, ახლო ინტერვალებში გაშვებულებსაც კი.

ტუეინი სიგნალებს 10 წამის შემდეგ ეპასუხებოდა; მაკკოუანის განცხადებით, ინტერვალების ამ ტიპის დამთხვევა იმას ნიშნავს, რომ ვეშაპი კომუნიკაციაში იყო ჩართული.

„ნამდვილად იგრძნობოდა, რომ ის ჩვენ გვისმენდა. იმედი გვაქვს, რომ გრძნობდა კიდეც. ეს გახლავთ პირველი ასეთი კომუნიკაცია ადამიანსა და კუზიან ვეშაპებს შორის, ვეშაპების ენაზე“, — აღნიშნავენ მკვლევრები.

რა კავშირი აქვს ამ ყველაფერს უცხოპლანეტელებთან?

კვლევის თანაავტორის, SETI ინსტიტუტის მკვლევრის, ლორენს დოილის განცხადებით, შესაძლოა, ტუეინის ქცევა ისეთი იყოს, როგორიც ადამიანის იქნებოდა არამიწიერი ცივილიზაციის კონტაქტის შემთხვევაში.

„გონიერ არამიწიერ ცივილიზაციათა ძებნაში მნიშვნელოვანია მოსაზრება, რომ ისინი დაინტერესებული იქნებიან კონტაქტის დამყარებით, რისთვისაც მიზანში ჩვენს მიმღებებს ამოიღებენ, დაახლოებით ისე, როგორც ტუეინმა უპასუხა საკონტაქტო ზარს“, — წერენ მკვლევრები.

დოილი და მისი კოლეგები SETI-დან, ვეშაპებთან და სხვა ცხოველებთან მუშაობენ, რათა ინტელექტის ფილტრები შექმნან, რომლებიც დიდ დახმარებას გაუწევს არამიწიერ ცივილიზაციათა ძებნაში.

თუკი არამიწიერ ცივილიზაციებს ნაპოვნი ვყავართ, სიგნალებს გვიგზავნიან და კომონიკაციას ცდილობენ, შეიძლება ვერც კი შევნიშნოთ, რადგან არ ვიცოდეთ, რას ვეძებთ.

ინტელექტის ამ ფილტრების სრულყოფით, მეცნიერებს მათი გამოყენება კოსმოსიდან მოსულ ხელოვნურ სიგნალთა იდენტიფიცირებაში დაეხმარება, არამიწიერ რასასთან პირველი კონტაქტის დამყარების მცდელობისას.

„ამ პლანეტაზე მრავალგვარი ინტელექტია და მათი შესწავლით, შეგვიძლია უკეთესად გავიგოთ, როგორი შეიძლება იყოს არამიწიერი ინტელექტი, რადგან ეჭვგარეშეა, რომ ის ზუსტად ჩვენნაირი არ იქნება“, — ამბობს მაკკოუანი.

მომზადებულია Business Insider-ის მიხედვით, რომელიც მიხეილ ჭაბუკაშვილმა თარგმნა.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიამედიცინა

შექმნეს ანტიბიოტიკების ახალი კლასი, რომელმაც რეზისტენტული ბაქტერიები სრულად გაანადგურა

მეცნიერებმა რეზისტენტული ბაქტერიული ინფექციების გასანადგურებლად სრულიად ახალ გზას მიაგნეს.

ანტიბიოტიკების ახალი კლასი შვედეთის უფსალას უნივერსიტეტის მკვლევრებმა აღმოაჩინეს. ის ჯერ მხოლოდ თაგვებზე გამოცადეს, მაგრამ მეცნიერებს მიაჩნიათ, რომ ამას ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტული ბაქტერიების დამარცხებაში მნიშვნელოვანი როლი ექნება.

უნიკალური წამალი, ისევე როგორც ამჟამად შემუშავების პროცესში მყოფი სხვა საშუალებები, მიზანში გრამ-უარყოფითი ბაქტერიების ორმაგ მემბრანას იღებს. ასეთი ბაქტერიების სიაშია ნაწლავის ჩხირი (Escherichia coli), რომელიც ნაწლავებისა და სისხლის ინფექციებს იწვევს. ასევე ასეთი ბაქტერიაა Klebsiella pneumoniae, რომელიც ფილტვის, შარდის ბუშტისა და სისხლის ინფექციების გამომწვევია.

გრამ-დადებითი ბაქტერიებისგან განსხვავებით, რომლებისთვისაც მრავალი მედიკამენტი შეიქმნა, გრამ-უარყოფით ბაქტერიულ უჯრედებს გარშემო მეორე ბარიერიც აკრავთ და ამიტომ, ბაქტერიებს მათ წინააღმდეგ მოქმედება უჭირთ.

ძლიერი გარე მემბრანა ლიპოპოლისაქარიდებს შეიცავს, რომლებიც უჯრედს მთლიანობას ანიჭებს და სხვა ზედაპირთან ურთიერთქმედების საშუალებას აძლევს — შედეგად, ტოქსინები გარეთ გამოდის, ხოლო საკვები ნივთიერებები შიგნით ხვდება.

უკვე წლებია, მეცნიერები ამ ლიპიდური მემბრანების დაშლას ცდილობენ. სწორედ ესაა გრამ-უარყოფითი ბაქტერიების ფუნქციონირებისთვის გადამწყვეტი. თუმცა, შვედეთში ჩატარებული ეს კვლევა პირველია, რომელმაც ფერმენტი LpxH ამოიღო მიზანში. ეს ლიპოპოლისაქარიდების მემბრანისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სხვა ნაერთების სინთეზს უწყობს ხელს. გრამ-ბაქტერიების 70% სწორედ ამ ფერმენტს იყენებს და ამიტომ ეს შეიძლება იყო შესაბამისი სამიზნე.

ექსპერიმენტის ფარგლებში, თაგვებს პრეპარატებისადმი რეზისტენტული E. coli და K. pneumoniae ბაქტერიები შეუყვანეს. ერთი საათის შემდეგ მათ LpxH-ის დამთრგუნველი ნაერთი გაუკეთეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ სისხლის მიმოქცევის ინფექციის მკურნალობა სულ რაღაც ოთხ საათში იყო შესაძლებელი.

“ამ პროცესში ბაქტერიები თაგვების სისხლში გავრცელდა. შედეგად, ამ ნაერთს აღმოაჩნდა უნარი სრულად შეამციროს საშიში ბაქტერიების რაოდენობა და ეს მხოლოდ ერთჯერადი დოზის გამოყენებით”, — აღნიშნულია კვლევაში.

მკვლევრებმა JEDI-1444 ნაერთით დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ნაერთმა გრამ-უარყოფითი ბაქტერიების განადგურების მხრივ შესანიშნავი შედეგები აჩვენა, ის სტაბილური არ აღმოჩნდა.

რამდენიმე მოდიფიკაციის შემდეგ, ჯგუფმა ბევრად უკეთესი შედეგი მიიღო EBL-3599 და EBL-3647 ნაერთების შემთხვევაში.

ეს უმნიშვნელოვანესი აღმოჩენაა, იმის გათვალისწინებით, რომ ორივე ეს ბაქტერია სხვა ანტიბიოტიკების მიმართ მდგრადია. 2019 წელს ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული ინფექციებისგან დაღუპულთა რაოდენობა დიდი გახლდათ და ეს სიკვდილიანობის მესამე მთავარი მიზეზი იყო. 2050 წლისთვის ეს რაოდენობა გაიზრდება და მოსალოდნელია, რომ დაღუპულთა რაოდენობა წელიწადში 10 მილიონი იქნება.

ჩვენ ვიცით, რომ ბაქტერიები მედიკამენტების მიმართ რეზისტენტულობას იმუშავებენ, შესაბამისად ახალი მეთოდები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

2017 წელს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) წამლისადმი მდგრადი პათოგენების სია გამოაქვეყნა და აქ მოწინავე ადგილზე სწორედ E. coli და Klebsiella pneumoniae ბაქტერიები იყო.

კვლევა PNAS-ში გამოქვეყნდა.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიბიოლოგია

საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში ბაქტერიებმა მუტაცია განიცადეს

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ დედამიწის გარშემო მოძრავ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში (ISS) E. bugandensis-ის სახელით ცნობილი ბაქტერიის 13-მა შტამმა მუტაცია განიცადა. ისინი ახლა დედამიწაზე არსებული იმავე მიკრობებისგან საგრძნობლად განსხვავდებიან.

ISS ბაქტერიების გადარჩენისა და ადაპტაციის შესასწავლად იდეალური ადგილია. ცნობილია, რომ მიკროგრავიტაციაში ამგვარ ორგანიზმებს შესაძლოა, რეზისტენტობა ჩამოუყალიბდეთ, რაც ასტრონავტთა ჯანმრთელობისთვის პოტენციურად საფრთხის შემცველია.

პლანეტაზე მობინადრე შტამებთან შედარებამ საერთო ჯამში საშუალოდ 578 რთული მუტაცია გამოავლინა. ეს ნიშნავს, რომ ორბიტაზე განლაგებულ სადგურში ბაქტერიებს სხვაგვარი გენეტიკური ვარიაციები აქვთ. კერძოდ, მათში უფრო მეტი ისეთი გენია, რომელიც მნიშვნელოვან ფუნქციებთანაა დაკავშირებული, მაგალითად ამინომჟავების გადატანასთან.

ასევე, ამ მიკრობებში აღმოაჩინეს გენები, რომლებიც დედამიწაზე არსებულ შტამებში არაა. ეს მიუთითებს, რომ ისინი გადასარჩენად კოსმოსის პირობებთან ადაპტირდნენ. მათში 23 სხვადასხვა პრეპარატის მიმართ რეზისტენტობაც გამოავლინეს, 13-ივე გენომში კი ACT-77-ის ჯგუფში შემავალ გენს მიაკვლიეს, რომელიც ძლიერ რეზისტენტობაზე მიანიშნებს.

ამ ბაქტერიებში ანტიბიოტიკების მიმართ გამძლეობის 4 მექანიზმი დაფიქსირდა, ესენია: სამიზნის შეცვლა, ანტიბიოტიკის სეკრეცია, ანტიბიოტიკების შემცირებული შეღწევადობა და მათი ინაქტივაცია. ზოგ ორგანიზმში ამ მექანიზმების კომბინაცია ჩამოყალიბდა, მაგრამ ისინი მათთვის უნიკალური არაა, რადგან დედამიწაზეც ფიქსირდება.

მეცნიერებმა ის მიკრობებიც შეისწავლეს, რომლებიც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში E. bugandensis-თან თანაცხოვრობენ, რათა იქაური ბიოუსაფრთხოების შესახებ მეტი გაეგოთ. მათ შორის მეტაბოლური ურთიერთქმედების ანალიზისას შენიშნეს, რომ ზოგიერთი ბაქტერია E. bugandensis-გან უფრო მეტ სარგებელს იღებდა, ვიდრე სხვები, ანუ ის ISS-ში, სავარაუდოდ, მიკროორგანიზმების ბალანსის შენარჩუნებას უზრუნველყოფს.

ავტორთა ნაშრომი გამოცემაში Microbiome გამოქვეყნდა.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგია

აღმოაჩინეს ბაყაყი, რომელზეც უჩვეულო სოკო იზრდება

მეგობრებთან ერთად ბუნებაში სეირნობისას ინდოელმა მეცნიერმა უცნაური ბაყაყი აღმოაჩინა, რომლის ზურგზეც სოკო იყო ამოსული.

New York Times-თან ინტერვიუში, მდინარისა და ჭაობების სპეციალისტმა ი.ტ. ლოჰიტმა თქვა, რომ თავის მეგობრებთან ერთად საინტერესო ცხოველებს ეძებდა. სწორედ ამ დროს ბაყაყები შენიშნეს.

„ჩვენ ხუთნი ვიყავით. ძიების ადგილად ინდოეთის დასავლეთით, გატის ტერიტორია ავარჩიეთ”, — თქვა ლოჰიტმა.

რაოს ოქროს ზურგიანი ბაყაყების შესწავლისას, მეცნიერებმა რაღაც უცნაური დააფიქსირეს. ერთ-ერთ ბაყაყს, ზურგზე საინტერესო ამონაზარდი ჰქონდა. გადაიღეს სურათებიც და უფრო დეტალურად დათვალიერებისას აღმოჩნდა, რომ წვრილფეხა ამფიბიას უკანა მხრიდან სოკო იყო ამოზრდილი.

ლოჰიტმა ბაყაყის ახლოდან გადაღებული ფოტოები ინტერნეტში გამოაქვეყნა. საპასუხოდ, მოყვარულმა და პროფესიონალმა მიკოლოგებმა, დაწერეს, რომ ამონაზარდი კაპოტის სოკოს ჰგავდა. სოკოს ეს სახეობა ძირითადად დაშლილ მცენარეულ მატერიაზე იზრდება. შესაბამისად, ფაქტი, რომ სოკო ბაყაყის ზურგზე ამოვიდა, საკმაოდ უჩვეულო და საინტერესოა.

ზრდის ტემპი
ცოცხალ ორგანიზმებში სოკო არახალია. ვიცით საფუარიც, რომელიც ჩვენს კანზე იზრდება. თუმცა, ასეთი სოკოების უმეტესობა (fungi) ბოლომდე არ ვითარდება. მსგავსი განვითარებისთვის სოკოს საკვები ნივთიერებებით მდიდარი ზედაპირი სჭირდება. ეს მიცელიის უჯრედების აყვავებას იწვევს, ამისთვის კი შესაბამისი გარემოა საჭირო. როგორც წესი, ასეთი გარემო ცოცხალ ორგანიზმზე არ გვხვდება.

თუმცა, ცოცხალ ორგანიზმებზე სოკოების გამრავლების რამდენიმე დოკუმენტირებული შემთხვევაც არსებობს. ამას ზომბ სოკოებს უწოდებენ, რომელიც მწერების სხეულისა და ტვინისგან იკვებება. ეს სოკო თავისი მასპინძლის ტვინის კონტროლს იწყებს და შემდეგ კლავს მას.

და მაინც, ბაყაყის შემთხვევა უნიკალურია. როგორც ჩანს, სოკო ბაყაყზე უარყოფითად არ მოქმედებს. მეცნიერები შემთხვევის უფრო კომპლექსურად შესწავლას გეგმავენ.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიამედიცინა

დიდ ბრიტანეთში დაიბადნენ პირველი ბავშვები სამი მშობლის დნმ-ით

დიდ ბრიტანეთში ექსტრაკორპორალური განაყოფიერების ნოვატორული პროცედურის გამოყენების შემდეგ დაიბადნენ ბავშვები, რომლებსაც 3 მშობლის – დედის, მამისა და კიდევ ერთი ქალის დნმ-ი აქვთ. ამის შესახებ The Guardian-ი წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ამ მეთოდის გამოყენებით დაბადებული ბავშვების ზუსტ რაოდენობას ხელისუფლება არ ასახელებს კონფიდენციალურობის დაცვიდან გამომდინარე. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ საუბარი სულ მცირე 5 ბავშვზეა.

ამ მეთოდის მიზანი განუკურნებელი მიტოქონდრიული დაავადებების თავიდან აცილებაა. ეს დაავადებები მემკვიდრეობით გადადის ნაყოფზე დედისგან, რომელსაც კვერცხუჯრედშიც დაზიანებული მიტოქონდრიები აქვს. პროცედურის დროს დაზიანებული კვერცხუჯრედიდან იღებენ გენეტიკური მასალის შემცველ ბირთვს და ათავსებენ ჯანმრთელი ქალი-დონორის კვერცხუჯრედში, რომლიდანაც ბირთვი წინასწარ არის ამოღებული. შედეგად, ბავშვი იღებს დედისა და მამის დნმ-ის 99,8%-ს და ასევე დონორის გენეტიკური მასალის მცირე ნაწილს (დაახლოებით 37 გენს).

დიდმა ბრიტანეთმა ხელოვნური განაყოფიერება სამი მშობლის დნმ-ით 2015 წელს დაუშვა. მსოფლიოში პირველი ასეთი ბავშვი კი მექსიკაში, 2016 წელს დაიბადა. მისი მშობლები იორდანიიდან არიან და პროცედურას გენეტიკური დაავადების გამო მიმართეს, რომელიც შვილების ყოლის საშუალებას არ აძლევდათ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიაკვლევებიმედიცინა

მეცნიერებმა ხანდაზმული და ახალგაზრდა თაგვების სიხლის შეერთებით თაგვების სიცოცხლე გაახანგრძლივეს

მეცნიერებმა ხანდაზმული თაგვების სიცოცხლე მათი სისხლძარღვების ახალგაზრდა თაგვების სისხლძარღვებთან შეერთებით გაახანგრძლივეს და ფიქრობენ, რომ ამ აღმოჩენამ, შესაძლოა, მედიკოსები ხანდაზმულ ადამიანებში სხეულის გაახალგაზრდავების ახალ თერაპიებამდე მიიყვანოს.
მკვლევარებმა, მათ შორის დიუკის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრიდან, აღმოაჩინეს, რომ ახალგაზრდა და ხანდაზმული თაგვების სისხლის მიმოქცევის სისტემების ქირურგიული გზით შეერთების პროცესს შეუძლია შეანელოს დაბერება უჯრედულ დონეზე და გაზარდოს ხანდაზმული ცხოველის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 10 პროცენტით.
დასკვნები, რომელიც ახლახან გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Aging, მიანიშნებს, რომ ახალგაზრდებს შეუძლიათ ისარგებლონ სისხლში კომპონენტებისა და ქიმიკატების კოქტეილით, რაც ხელს უწყობს სიცოცხლისუნარიანობას.
მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ ეს ფაქტორები პოტენციურად შეიძლება გამოყოფილ იქნას როგორც სწრაფი სამკურნალო თერაპია სხეულის გასაახალგაზრდაველად და ხანდაზმული ადამიანებისთვის სიცოცხლის წლების გასახანგრძლივებლად.
“ეს არის პირველი მტკიცებულება იმისა, რომ პროცესს, რომელსაც ჰეტეროქრონული პარაბიოზი ეწოდება, შეუძლია შეანელოს დაბერების ტემპი, რასაც თან ახლავს სიცოცხლის ხანგრძლივობისა და ჯანმრთელობის გახანგრძლივება“, – განაცხადა დიუკის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის მეცნიერმა, კვლევის უფროსმა ავტორმა ჯეიმს უაითმა.
კვლევა ცდილობდა დაედგინა ჰეტეროქრონული პარაბიოზის სარგებელი – რომელიც შესრულებულია ორი სხვადასხვა ასაკის ცხოველის ქირურგიული შერწყმით, რათა ხელი შეუწყოს საერთო სისხლის მიმოქცევის სისტემას – იყო ხანმოკლე თუ უფრო ხანგრძლივი.
კვლევაში მონაწილე ახალგაზრდა თაგვი ოთხი თვის იყო, ხოლო უფროსი – ორი წლის. მეცნიერებმა დაკვირვების დროს დაადგინეს, რომ ხანდაზმულ თაგვებს ფიზიოლოგიური შესაძლებლობები გაუუმჯობესდათ და 10 პროცენტით მეტხანს ცხოვრობდნენ, ვიდრე თაგვების, რომლებსაც ეს პროცედურა არ გაუვლიათ.
მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ გამაახალგაზრდავებელი ეფექტი ნარჩუნდება განცალკავებიდან ორი თვის შემდეგაც და ასევე დააფიქსირეს, რომ რაც უფრო დიდხანს იზიარებდნენ ცხოველები სისხლის მიმოქცევას, მით უფრო დიდხანს გრძელდებოდა დაბერების საწინააღმდეგო სარგებელი მას შემდეგ, რაც ეს ორი ერთმანეთთან აღარ იყო დაკავშირებული.
კვლევის თანახმად, უჯრედულ დონეზეც, პარაბიოზის პროცესი, როგორც ჩანს, მკვეთრად ამცირებს სისხლის ასაკის ქიმიურ ნიშნებს.
წარმატებული შედეგის მიუხედავად, მეცნიერები პარაბიოზის პროცესის გამოყენებით ადამიანების დაწყვილებას არ გეგმავენ, რადგან ეს არა მხოლოდ არაპრაქტიკული, არამედ არაეთიკურიცაა, რადგან ნიშნავს 50 და 18 წლის ადამიანების დაახლოებით რვა წლის განმავლობაში დაწყვილებას.

წყარო : independent.co.uk

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიაეკოლოგიაკვლევებიმსოფლიოქიმია

აღმოაჩინეს მიკრობები, რომლებსაც დაბალ ტემპერატურაზე პლასტმასის მონელების უნარი აქვთ

შვეიცარიელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინესმიკრობები, რომლებსაც დაბალ ტემპერატურაზე პლასტმასის მონელების უნარი აქვთ.

აქამდე აღმოჩენილ მიკროორგანიზმებს ამ ფუნქციის შესრულება 30°C ტემპერატურიდან შეეძლოთ, რაც მეთოდს ძვირადღირებულსა და არაეკოლოგიურს ხდიდა, რადგან გათბობაზე დიდი რაოდენობით ენერგია იხარჯებოდა. ახალი მიგნება პლასტმასის გადამუშავებას 15°C-ზე იწყებს.

მეცნიერებმა ცდები 19 სახეობის ბაქტერიასა და 15-მდე სოკოზე ჩაატარეს. 126-დღიანი კვლევის შემდეგ ვერცერთმა მიკროორგანიზმმა პოლიეთილენის მონელება ვერ შეძლო, თუმცა მათმა 56%-მა წარმატებით გადაამუშავა პოლიურეთანი და ზოგიერთი პლასტმასის ნარევი.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიამედიცინა

მეცნიერებმა ღეროვანი უჯრედებისგან ადამიანის ემბრიონის სრულყოფილი მოდელი შექმნეს

ისრაელში მეცნიერებმა მინიატიურული ცოცხალი ორგანიზმი შექმნეს, რომელიც არაფრით განსხვავდება ადამიანის ემბრიონისგან განვითარების ადრეულ ეტაპებზე. ამის შესახებ BBC იტყობინება.

გამოცემის ინფორმაციით, ამისთვის ვეიცმანის ინსტიტუტის მეცნიერებს არ გამოუყენებიათ არც კვერცხუჯრედი და არც სპერმატოზოიდო – ემბრიონის მოდელი ღეროვანი უჯრედებისგან გაზარდეს. კერძოდ, გამოიყენეს 120 ასეთი უჯრედი, საჭირო პროპორციაში შეაზავეს და შემდეგ დაკვირვება დაიწყეს.

სპეციალისტების თქმით, მათ მიერ შექმნილი მოდელი გამოიყურება ისე, როგორც ჯანმრთელი ადამიანის ემბრიონი ჩასახვიდან 2 კვირის შემდეგ. ზრდის პროცესში მან ის ჰორმონებიც კი გამოიმუშავა, რომლებსაც მეცნიერები ორსულობის ტესტის ჩატარებისას იყენებენ. ორსულობაზე ჩატარებულმა ტესტმა დადებით პასუხი აჩვენა.

მეცნიერები ემბრიონების მოდელებს ახალი სიცოცხლის ჩასახვის ადრეული პერიოდის ეთიკურად შესწავლის მიზნით ქმნიან. სპერმატოზოიდის მიერ კვერცხუჯრედის განაყოფიერებიდან პირველი კვირების განმავლობაში განვითარებულ მოვლენებს კოლოსალური მნიშვნელობა აქვს მომავალი ადამიანისთვის. მაგრამ ამ გადამწყვეტ დროს ხდება მუცლის მოშლის ფაქტების უმეტესობა და საფუძველი ეყრება მომავალი ორგანიზმის თანდაყოლილი დეფექტების ჩამოყალიბებას. ეს მოვლენები ცუდად არის შესწავლილი, ამიტომ მეცნიერები ხელოვნურ მოდელებს ქმნიან.

სპეციალისტების განმარტებით, ვეიცმანის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ მიღებული შედეგი ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ექსპერიმენტის შედეგად პირველად გახდა შესაძლებელი ადამიანის ემბრიონის სრული სტრუქტურის აწყობა ღეროვანი უჯრედებისგან ლაბორატორიაში, რის შედეგადაც მეცნიერებს გაუჩნდათ შესაძლებლობა შეისწავლონ ადამიანის სხეული ფორმირების პროცესები.

 

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიადედამიწა

პირველი მრავალუჯრედანი ორგანიზმი დედამიწაზე

მეცნიერებს დიდი ხანია აინტერესებთ თუ როგორ გამოიყურებოდა პირველი მრავალუჯრედიანი ორგანიზმი დედამიწაზე. ახლა მკვლევრები პასუხს მიუახლოვდნენ. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. 

ღრუბლები (Porifera) ამ მხრივ პირველობის კანდიდატები არიან. ეს მათი პრიმიტიული ანატომიისა და მარტივი ნერვული სისტემის გამო. თუმცა, ახლა მათ კონკურენტები გამოუჩნდნენ.

ახალი მონაცემებით, ეს სავარცხლურა მედუზაა (ქტენოფორები), რომლებიც, გარეგნული მსგავსების მიუხედავად, თანამედროვე მედუზების ძალიან შორეული ნათესავები არიან. საინტერესოა, რომ ამ მედუზებს უფრო კომპლექსური ნერვული სტრუქტურა ჰქონდათ. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ ევოლუცია მხოლოდ პირდაპირ კომპლექსურობისკენ არ მიემართება.

„ყველა ცხოველის საერთო წინაპარი, ალბათ, 600 ან 700 მილიონი წლის წინ ცხოვრობდა. ძნელია იმის ცოდნა, ზუსტად როგორები იყვნენ ისინი, რადგან მათ რბილი სხეული გააჩნდათ. შესაბამისად, არ დატოვეს პირდაპირი ნამარხები. თუმცა, ჩვენ ეს დღევანდელი ცხოველების შედარებით შეგვიძლია გავიგოთ”, -განმარტავს კალიფორნიის უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგი და კვლევის ავტორი დანიელ როხსარი.

წინა ანალიზმა, რომელიც მხოლოდ გენის თანმიმდევრობებზე იყო ფოკუსირებული, მიიღო ურთიერთგამომრიცხავი შედეგები. ზოგიერთი თანმიმდევრობით ეს ხსენებული ღრუბლები იყვნენ. თუმცა, ზოგ შემთხვევაში კვლევის შედეგები სავარცხლურა მედუზებზე შეჩერდა.

საბოლოოდ კვლევამ აშკარა მახასიათებელი გამოკვეთა. აღმოჩნდა, რომ ღრუბლებსა და უფრო თანამედროვე ცხოველებს ერთნაირი თვისებები ქრომოსომის იშვიათი ტიპის შერწყმისგან მოსდგამთ. იგივე არ დაფიქსირდა სავარცხლურა მედუზების შემთხვევაში. ისინი უფრო სხვა ერთუჯრედიან არსებებთან მსგავსებაში არიან.

„ეს გადამწყვეტი იყო. ჩვენ მივაგენით რამდენიმე გადაწყობას, რომელსაც იზიარებენ ღრუბლები და არა შესაბამისი ცხოველები. ამის საპირისპიროდ, კტენოფორები განსხვავდებიან. უმარტივესი ახსნა ისაა, რომ სავარცხლურები გადალაგების დაწყებამდე განშტოვდნენ”, – ამბობენ მკვლევრები.

ეს ნიშნავს, რომ პირველად სავარცხურა მედუზა ჩამოყალიბდა და უკვე მას მოჰყვა ღრუბლები. შემდეგ ამ ღრუბლებმა გადასცეს თავიანთი ახალი შერეული ქრომოსომის განლაგება შთამომავალ ცხოველებს.

ახალი ტექნიკა, რომელიც გუნდმა შეიმუშავა ამ აღმოჩენისთვის, ევოლუციის სხვა საიდუმლოებების ამოხსნაშიც დაგვეხმარება.

 

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგია

კვლევა – ახალმა მედიკამენტმა, რომელიც ძველ  უჯრედებს შლის, შეიძლება  დაბერების საწინააღმდეგოს იმოქმედოს

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი მოლეკულა, რომელიც შერჩევით შლის სხეულში ძველ არაფუნქციურ „ზომბი“ უჯრედებს ჯანსაღებზე ზემოქმედების გარეშე. მიიჩნევენ, რომ ამ სამეცნიერო მიღწევამ, შეიძლება, დაბერების საწინააღმდეგო ახალ თერაპიებს მისცეს დასაბამი.
დროთა განმავლობაში, სხეულის ზოგიერთმა უჯრედმა შეიძლება შეწყვიტოს გამართული ფუნქციონირება, გახდეს არაფუნქციური „ზომბი“ უჯრედი და როდესაც ისინი იწყებენ დაგროვებას, შეიძლება გამოიწვიოს ქსოვილების დაბერება.
ახალმა კვლევამ, რომელიც ჟურნალ Aging-ში გამოაქვეყნა, გამოავლინა ახალი მოლეკულა, რომელიც შლის ამ ძველ დაბერებულ უჯრედებს ლაბორატორიაში გაზრდილ ქსოვილებში, ჯანმრთელებზე ზემოქმედების გარეშე.
მოლეკულას, სახელად CUDC-907, ასევე შეუძლია ეფექტურად აღმოფხვრას ძველი უჯრედები, რომლებიც სხეულში რჩება კიბოს თერაპიის შემდეგ, განაცხადეს მკვლევარებმა, მათ შორის გაერთიანებული სამეფოს ლესტერის უნივერსიტეტიდან.
სხეულის უჯრედები ადამიანის სიცოცხლის განმავლობაში სხვადასხვა სახის სტრესს განიცდიან, როგორიცაა მზის გამოსხივება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მუტაციები.
გარკვეულ მომენტებში, მუტაციის მქონე ამ უჯრედების სიმსივნეებად გადაქცევის თავიდან ასაცილებლად, სხეული ააქტიურებს დამცავ მექანიზმებს, რომლებიც ან იწვევენ თვითმკვლელობას აპოპტოზის სახელით ცნობილ პროცესში, ან ხდება ამ უჯრედების დაბერების სტიმულირება.
ეს არის ერთგვარი „ზომბი“ მდგომარეობა სიცოცხლესა და სიკვდილს შორის, რომელშიც უჯრედი აღარ ფუნქციონირებს, მიუხედავად იმისა, რომ ცოცხალია, და ის ასევე იწყებს პროდუქტების წარმოებას, რომლებიც იმეორებს ზომბის მდგომარეობას მის გარშემო არსებულ სხვა ჯანმრთელ უჯრედებში.
ახალგაზრდებში ორგანიზმი მოქმედებს ამ უჯრედებზე და ასუფთავებს ქსოვილებს. მაგრამ რაც უფრო ასაკოვანი ხდება ადამიანი, იმუნური სისტემა წყვეტს ამ ფუნქციის შესრულებას, რაც იწვევს ზომბი უჯრედების დაგროვებას ქსოვილებში და იწვევს დაბერებას.
ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ CUDC-907-ს შეუძლია გაანადგუროს ძველი უჯრედები „ეფექტურად და კონკრეტულად“ ჯანმრთელ უჯრედებზე მცირე გვერდითი ეფექტებით.
„ჩვენს მიერ გამოვლენილი პრეპარატი არის ძველი უჯრედების ძლიერი გამანადგურებელი და ასევე იკვლევენ მის მოქმედებას ზოგიერთი კიბოს წინააღმდეგ, ამიტომ მას შეიძლება ჰქონდეს ორმაგი ეფექტი: კიბოს საწინააღმდეგო და, ამავე დროს, შეუძლია იმოქმედოს ძველი უჯრედების წინააღმდეგ“, – განაცხადა კვლევის თანაავტორმა სალვადორ მაკიპმა.
მკვლევარები ახლა იმედოვნებენ, რომ დაიწყებენ ცდებს ცხოველებზე კარგი შედეგების მიღების შემთხვევაში, ადამიანებზე კლინიკური კვლევების ჩატარებას გეგმავენ.

წყარო : independent.co.uk
ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 5 6 7 8 9 16
Page 7 of 16