კვლევები

მშობიარობა ქალის გონებასა და სხეულში მნიშვნელოვან ცვლილებებს იწვევს, მაგრამ დედობის სამუდამო შედეგები შეიძლება ბევრად უფრო დიდი იყოს, ვიდრე წარმოგვიდგენია.

აშშ-ში დაახლოებით 2 000 რეპროდუქციული ასაკის ქალბატონის დნმ-ის ანალიზი ჩაატარეს, შედეგმა იმ ქალებში, რომელსაც შვილი გაჩენილი ჰყავდათ, გენეტიკური მარკერები შეცვლილი იყო, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ მათ უჯრედების მნიშვნელოვნად დაჩქარებული  დაბერება განიცადეს.  

„ეს დაახლოებით 11 წლით სწრაფად დაბერების ეკვივალენტია,“ – განაცხადა ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტის ეპიდემიოლოგმა ანა პოლაკმა.

პოლაკმა და მისმა გუნდმა ეროვნული ჯანმრთელობისა და კვების ექსპერტიზის კვლევის 1999-2002 წლების მონაცემები გააანალიზა. გენეტიკური მარკერების, ტელომერების, გაზომვის შედეგად უჩვეულო ფაქტი გამოავლინეს.

ტელომერები  ქრომოსომების დამაბოლოვებელი უბნებია. ისინი ჩვენს უჯრედებში გენეტიკურ ინფორმაციას იცავს. ჩვენ ვბერდებით და ვკვდებით იმიტომ, რომ ეს „ხუფები“ მცირდებიან სიგრძეში ყოველთვის, როდესაც ხდება უჯრედების გაყოფა. ხოლო როდესაც მათი სიგრძე ახლოს არის იმასთან, რომ „დამთავრდეს“, უჯრედები წყვეტენ გაყოფას და ადამიანი კვდება. მოკლე ტელომერები დაკავშირებულია ისეთ შედეგებთან, როგორიცაა კიბო, გულის დაავადების და  შემეცნებით დაქვეითება.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ იმ ქალებს, რომლებმაც თუნდაც ერთხელ იმშობიარეს, საშუალოდ 4.2 პროცენტით მოკლე ტელომერი აქვთ მათთან შედარებით, ვისაც ბავშვები არასდროს ჰყოლიათ.  

რაც შეეხება იმას, თუ რა იწვევს ტელომერების ზომის შემცირებას, მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი ის სტრესია, რასაც ბავშვის მოვლა იწვევს.

,,ჩვენ არ მოგიწოდებთ, რომ არ გყავდეთ შვილები,“ – აცხადებს ეპიდემიოლოგი პოლაკი და დასძენს, რომ აუცილებელია საკითხის გულდასმით შესწავლა და იმ მიზეზების აღმოჩენა, რაც ნამშობიარებ ქალებში უჯრედების სწრაფ დაბერებას იწვევს.

წყარო: sciencealert.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

მთვარი იმაზე მეტ ლითონს შეიცავს, ვიდრე ამას აქამდე მეცნიერები ფიქრობდნენ, – ამის შესახებ მეცნიერები ახალ კვლევაზე დაყრდნობით აცხადებენ.

მეცნიერები დიდი ხნის განმავლობაში მსჯელობდნენ იმაზე, თუ როგორ წარმოიშვა მთვარე. მისი წარმოშობის ყველაზე ცნობილი ვერსია კი ის არის, რომ დაახლოებით მარსის ზომის ობიექტი დედამიწას შეეჯახა, რის შედეგადაც მას მთვარე გამოეყო და დედამიწის გარშემო ორბიტაზე განთავსდა.

მაგრამ აღმოჩნდა, რომ მთვარის ქვეზედაპირი იმაზე გაცილებით მდიდარია ლითონით, ვიდრე ამას აქამდე ფიქრობდნენ, რაც მისი ფორმაციის შესახებ აღნიშნულ ვერსიას ეჭვქვეშ აყენებს.

მეცნიერები ამ დასკვნამდე იმ გამოსახულებების შესწავლის შემდეგ მთვარის კრატერის ფსკერზე არსებული მტვრის რადარული ფოტოები გადაიღეს, რაც „მთვარის რეკოგნისცირების ორბიტული მფრინავი აპარატით“ განახორციელეს, რომელიც დედამიწის თანამგზავრის ირგვლივ ორბიტაზე მოძრაობს.

სწორედ ამ გზით დაადგინეს, რომ მთვარის ქვეზედაპირზე არსებული მტვერი უფრო მეტ ლითონს შეიცავს, ვიდრე ამას აქამდე ფიქრობდნენ. მეცნიერები აქამდეც ფიქრობდნენ, რომ მთვარეს რკინის ჟანგის უფრო მაღალი შემცველობა აქვს, ვიდრე დედამიწას, ახალი კვლევა კი იძლევა იმის ვარაუდის საფუძველს, რომ ეს სხვაობა კიდევ უფრო დიდია.

„შესაძლებელია, შეჯახება, რომლის შედეგადაც მთვარიდ ჩამოყალიბება მოხდა, კიდევ უფრო ძლიერი და გამანადგურებელი იყო, ვიდრე აქამდე ვფიქრობდით და ნაწილების უფრო მეტი სიღრმიდან გაიგზავნა. შესაძლოა, შეჯახება მაშინ მოხდა, როდესაც დედამიწა კიდევ უფრო ახალგაზრდა პლანეტა იყო, ვიდრე მეცნიერები დღემდე ფიქრობენ, და მაგმური ოკეანით იყო დაფარული.

„თუკი ჩვენ უფრო მეტს შევისწავლით იმის შესახებ,  თუ რა რაოდენობის ლითონს შეიცავს მთვარის ქვესტრუქტურა, ეს მეცნიერებს დაგვეხმარება ზუსტად განვსაზღვროთ, როგორ ჩამოყალიბდა, როგორ ვითარდება და როგორ უწყობს ის ხელს დედამიწაზე სიცოცხლის შენარჩუნებას,” – განაცხადა ვიტერბის საინჟინრო სკოლის მეცნიერმა ესსამ ჰეგიმ.

წყარო : independent.co.uk

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

ჯიუტი ბავშვის აღზრდა საკმაოდ რთული და საპასუხისმგებლო მისიაა. ხშირად მშობლები ვერ ხვდებიან, რატომ იქცევა მათი მოზარდი შვილი ასე და არ იციან, როგორ გამონახონ საერთო ენა მასთან.

მეცნიერები თვლიან, რომ ჯიუტი შვილების მშობლებს სანერვიულო არაფერი აქვთ, პირიქით თუ თქვენი შვილი ცელქი და მოუსვენარია უნდა გიხაროდეთ, რადგანაც ეს იმას ნიშნავს, რომ ბავშვი მომავალში ძალიან ნიჭიერი და წარმატებული იქნება.

მეცნიერებმა 1968 წელს 3000, 8-დან 12 წლამდე , ბავშვის სხვადასხვა პირადი მონაცემები შეისწავლეს. მათ შორის, მათი ოჯახების სოციალური სტატუსი, ყოველდღიური აქტივობები, ჩვევები და დამოკიდებულება სხვადასხვა საკითხისადმი.

40 წლის შემდეგ მეცნიერებმა შეამოწმეს, თუ რას აკეთებდნენ ეს ბავშვები უკვე ზრდასრულ ასაკში. კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვებს, რომლებიც ხშირად ეწინააღმდეგებოდნენ მშობლებს, მიდრეკილნი იყვნენ ჯიუტი ხასიათის გამოვლენისკენ და ცდილობდნენ, რომ ყოველთვის თავისი გაეტანათ, ჰქონდათ ყველაფერზე თავიანთი აზრი, უფრო წარმატებული ცხოვრება ჰქონდათ ზრდასრულ ასაკში – იყვნენ წარმატებული ბიზნესმენები, ან მუშაობდნენ სხვადასხვა კომპანიაში მაღალ თანამდებობებზე.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”