კვლევები

დღეში თუნდაც 11-წუთიანი აერობიკული აქტივობა კიბოს, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და ნაადრევი სიკვდილის რისკს ამცირებს. ამის შესახებ CNN-ი ახალ მასშტაბური კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით წერს.

ტელეარხის ცნობით, კვლევა კემბრიჯის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს. მათ გამოიყენეს 196 კვლევის მონაცემები, რომლებშიც ჯამში 30 მილიონზე მეტი ზრდასრული ადამიანი მონაწილეობდა. მეცნიერები მათ საშუალოდ 10 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ.

ექსპერიმენტის მონაწილეთა ნაწილი ფიზიკურ აქტივობას რეკომენდებულ დროს, კვირაში 150 წუთს, ანუ დღეში 22 წუთს უთმობდა. კვლევის არააქტიურ მონაწილეებთან შედარებით, ამ ადამიანებში ზოგადი გარდაცვალების რისკი 31%-ით, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით გამოწვეული გარდაცვალების რისკი 29%-ით, კიბოთი გარდაცვალების რისკი კი 15%-ით დაბალი იყო. ამასთან, 27%-ით მცირე აღმოჩნდება გულ-სისხლძარღვთა დაავადების განვითარების რისკი, კიბოს შემთხვევაში კი ეს მაჩვენებელი 12%-ს შეადგენს.

იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც ადამიანები ვარჯიშს რეკომენდებული დროის ნახევარს, ანუ დღეში 11 წუთს უთმობდნენ, ნაადრევი გარდაცვალების რისკი 23%-ით მცირე იყო. გულ-სისხლძარღვთა დაავადების განვითარების რისკი ამ შემთხვევაში 17%-ით, კიბოსი კი 7%-ით მცირე იყო, ვიდრე იმ ადამიანებში, ვინც საერთოდ არ ვარჯიშობდა.

სპეციალისტები განმარტავენ, რომ აერობიკულ აქტივობებში მოიაზრება სიარული, ცეკვა, სირბილი, ცურვა და ველოსიპედით გადაადგილება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ოფიციალურად აღიარებული 7000 ენიდან თითქმის ნახევარი გაქრობის საფრთხის წინაშეა, ხოლო 21-ე საუკუნის ბოლომდე 1500 ენა შეიძლება გაქრეს. ასეთი დასკვნა ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის მეცნიერებმა გამოაქვეყნეს.

„თუ უახლოეს 40 წელიწადში ამის შესაჩერებლად კონკრეტული ზომები არ იქნება მიღებული, ენების გაქრობის პროცესი სამჯერ უფრო სწრაფად წარიმართება. მე და ჩემმა კოლეგებმა შევისწავლეთ 51 ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდენს ენის გაქრობის სიჩქარეზე. ერთ-ერთი ყველაზე მოულოდნელი ფაქტორი საგზაო ინფრასტრუქტურა აღმოჩნდა. როგორც აღმოჩნდა, რაც უფრო მეტი გზა აკავშირებთ სოფლებს ქალაქებთან, მით უფრო მაღალია ენების გაქრობის რისკი“, – ამბობს კვლევის ერთ-ერთ ავტორი ლინდელ ბრომჰემი.

კვლევის ავტორების განცხადებით, მთავრობებმა მხარი უნდა დაუჭირონ ბილინგვურ განათლებას, რათა ადამიანები ფლობდნენ არა მხოლოდ რეგიონში ყველაზე გავრცელებულ ენას, არამედ მკვიდრი მოსახლეობის ენასაც.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ქალებს, რომლებიც სექსუალურ დისკრიმინაციას განიცდიან, დეპრესიით დაავადების საფრთხე სხვებთან შედარებით სამჯერ მეტად ემუქრებათ, – წერს Indipendent.

ლონდონის უნივერსიტეტის ახალი კვლევების მიხედვით, ქალების მიერ სექსუალური დისკრიმინაციის განცდასა და მათ ფსიქოლოგიურ კეთილდღეობას შორის მჭიდრო კავშირია.

კვლევაში, რომელიც 2009-2010 წლებში მიმდინარეობდა და ჟურნალ Health Psychology-ში გამოქვეყნდა, 16 წლიდან ზემოთ 2,956-მა ქალმა მიიღო მონაწილეობა. მათ სპეციალურ კითხვებს უპასუხეს. შედეგად გამოიკვეთა, რომ ქალებს, რომელთაც სექსუალური დისკრიმინაცია განუცდიათ, დეპრესიისკენ მიდრეკილება სამჯერ მეტად აქვთ, ასევე, ფსიქოლოგიური პრობლემები უფრო მეტად აღენიშნებათ, ვიდრე – სხვებს.

Indipendent-ის მიხედვით, კვლევის დროს გამოვლინდა, რომ ქალები სექსუალური დისკრიმინაციას ყველაზე ხშირად ქუჩაში განიცდიან (77%). შემდეგ ადგილზეა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი (39.9 %) და ბოლოს – ავტოსადგურები, ან იგივე საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის განკუთვნილი მოსაცდელი ადგილები (38.9).

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

მოზარდები, რომლებსაც არ აქვთ რომანტიკული ურთიერთობები, ნაკლებად დეპრესიულები არიან, – წერს abc News ახალ კვლევაზე დაყრდნობით.

კერძოდ, ბრისტოლის სამედიცინო სკოლის კვლევის მიხედვით, რომანტიკული ურთიერთობებისგან თავისუფალ მოზარდებს მათ შეყვარებულ თანატოლებთან შედარებით უფრო ძლიერი სოციალური უნარები აქვთ.

კვლევის ფარგლებში მე-10 კლასში მყოფი 594 მოზარდი გამოიკითხა. აღმოჩნდა, რომ მოზარდებმა, რომლებიც შეყვარებულნი არ იყვნენ, მასწავლებლებისგან თუ თანატოლებისგან უფრო კარგი დახასიათება მიიღეს, ვიდრე რომანტიკულ ურთიერთობებში მყოფებმა.

შესაბამისად, კვლევის მიხედვით დადგინდა, რომ მოზარდები, რომლებიც რომანტიკულ ურთიერთობებზე უარს ამბობენ, სწავლისა თუ ურთიერთობების მხრივ შეყვარებულ თანატოლებზე მეტად წარმატებულნი არიან.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ტოკიოს სამეცნიერო უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა დაადგინა, რომ თაგვებს, რომლებიც სხვა თაგვების ტანჯვას ხედავენ, დეპრესია ემართებათ. ამის შესახებ Daily Mail-ი წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ამ დასკვნამდე სპეციალისტები ექსპერიმენტის შედეგად მივიდნენ. გალიაში მსხვილ თაგვთან ერთად პატარა თაგვი ჩასვეს. მეზობელი დიდ თაგვს აღიზიანებდა, რომელიც თავის სივრცეს აგრესიულად იცავდა და პატარა თაგვს უპირისპირდებოდა. ამ ყველაფერს მესამე თაგვი აკვირდებოდა, რომელიც საკუთარ გალიაში უსაფრთხოდ იმყოფებოდა.

იმის მიუხედავად, რომ „მაყურებელ“ თაგვებს არაფერი ემუქრებოდათ, მათ დეპრესიის სიმპტომები განუვითარდათ. 10 დღის შემდეგ მათ ანგედონიის ნიშნები გაუჩნდათ – ვითარების, როდესაც ორგანიზმი სიამოვნებას ვერ განიცდის. ეს დეპრესიის ერთ-ერთ მთავარი სიმპტომია.

„თუ თაგვებს არჩევანს მისცემთ – დალიონ ტკბილი თუ ჩვეულებრივი წყალი, ისინი თითქმის ყოველთვის ტკბილ წყალს აირჩევენ, იმიტომ რომ ეს უფრო სიამოვნებთ. მაგრამ თაგვი, რომელიც სხვა თაგვის სოციალური მარცხის მოწმე გახდა, ამას არ აკეთებდა, რაც სიამოვნებისადმი ლტოლვის შემცირებაზე მიანიშნებს“, – განაცხადა კვლევის ავტორმა აკიოსი საიტომ.

ანტიდეპრესანტების მიღების შემდეგ თაგვების მდგომარეობა გაუმჯობესდა, თუმცა რამდენიმე კვირის შემდეგ დეპრესიის სიმპტომები დაუბრუნდათ. მეცნიერების თქმით, ე.წ. მეორადი დეპრესია სპეციალისტებს ადამიანის ფსიქიკური პრობლემებისა და მათი მკურნალობის შესწავლის საშუალებას მისცემს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

კვლევის მიხედვით, ულტრა დამუშავებული საკვები – ნაყინი, კარტოფილის ჩიფსები, ტკბილი გაზიანი სასმელი და ა.შ. ადამიანებში ისეთივე დამოკიდებულებას იწვეს, როგორსაც კოკაინი და ნიკოტინი. ამის შესახებ New York Post-ი წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ასეთია აშშ-ში მიჩიგანის უნივერსიტეტის სპეციალისტების კვლევის შედეგი. მათ 36 ქვეყანაში ჩატარებული 281 კვლევის შედეგები გააანალიზეს და დაასკვნეს, რომ ასეთ საკვებზე დამოკიდებულება უკვე აღინიშნება ზრდასრულების 14 და ბავშვების 12%-ში.

სპეციალისტების თქმით, მეტი კვლევაა საჭირო იმის დასადგენად, თუ როგორ იწვევს ულტრა დამუშავებული საკვები დამოკიდებულებას.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ამერიკელმა მეცნიერებმა შინაური კატების ერთმანეთთან კომუნიკაციის დროს ამ ცხოველების სახეებზე 276 სხვადასხვა გამომეტყველება დააფიქსირეს. ამის შესახებ CNN-ი ჟურნალ Behavioural Processes-ში გამოქვეყნებულ კვლევაზე დაყრდნობით წერს.

ტელეარხის ცნობით, კვლევა ბრიტანი ფლორკივიჩმა და ლორენ სკოტმა 2021-2022 წლებში, კალიფორნიაში ჩაატარეს. ისინი კატების ერთ-ერთ კაფეში მცხოვრებ 53 ცხოველს აკვირდებოდნენ. მეცნიერები ცხოველებს შორის კომუნიკაციას იღებდნენ და 194-წუთიანი ვიდეოკადრების ანალიზი ჩაატარეს. ბიოლოგიურ პროცესებთან (მთქნარება, სუნთქვა) დაკავშირებული კუნთების მოძრაობები კვლევაში ჩართული არ იყო.

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ კატებს სახის ასობით განსხვავებული გამომეტყველება აქვთ და მათგან 45,7% მეგობრულ დამოკიდებულებას გამოხატავს, 37% კი აგრესიულს. ამასთან, იყო გამომეტყველები, რომელთა გაშიფვრაც მეცნიერებმა ბოლომდე ვერ შეძლეს.

„ჩვენი კვლევა აჩვენებს, რომ კატების კომუნიკაცია იმაზე რთულია, ვიდრე აქამდე გვეგონა“, – ამბობს ფლორკივიჩი.

კვლევაში ასევე აღნიშნულია, რომ კატა მეგობრულ დამოკიდებულებას გამოხატავს, როდესაც ყურები და ულვაშები წინ აქვს წამოწეული, თვალები კი დახუჭული, მაგრამ როცა მას ყურები გაბრტყელებული აქვს, თვალის გუგები კი ვიწრო, ეს ნიშნავს რომ ცხოველი აგრესიულად არის განწყობილი.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”