საშინელებათა ფილმები თანამედროვე ცხოვრების ნაწილად იქცა და ეს ჟანრი ბევრისთვის საყვარელიც კი გახდა, მაგრამ იგი გარკვეულ ზეგავლენას ახდენს ჩვენზე. რთულია პროგნოზირება, თუ ვისზე უფრო მოქმედებს მძიმე სიუჟეტი, მაგრამ  განსაკუთღებული რისკის ქვეშ პატარები და მოზარდები არიან. მათ ფილმები დიდხანს რჩებათ მეხსიერებაში, რაც გარკვეულ უაროფით ეფექტებს იწვევს:

შფოთვა და ფობიები

თეორიტიკოს ჯენ პიგენტის აზრით, შემეცნებითი განვითარება დამყარებულია გარკვეულ სქემებზე, სამყაროს შეცნობის გზაზე. ადამიანი იზრდება და მეტს სწავლობს, ასე იცვლება მათი სქემაც. ბავშვების უმრავლესობასა და თინეიჯერებს არ აქვთ საკმარისი ცხოვრებისეული გამოცდილება, რომ საშინელებათა ფილმებს უყურონ. ბავშვს საშინელებათა ფილემბის ყურებისას ეწყება პათოლოგიური შიშები, ფანტაზიას და რეალობას ერთამენთისგან ვეღარ ასხვავებენ.

ძილის დარღვევა

საშინელებათა ფილმების ყურების შემდეგ მოზარდებს უჭირთ დაძინება. ეჩვენებათ ჩრდილები, სიჩუმეც კი აშინებთ და სიზმრები არეული აქვთ. ბევრისთვის ეს ცოტა ხანს გრძელდება, მაგრამ ზოგს შეიძლება ძილის დარღვევა თვეების და წლების განმავლობაშიც კი გაუგრძელდეს. ამიტომ, თუ საშინელებათა ფილმის ყურებას ღამით გადაწყვეტთ, აუცილებლად უნდა ენთოს შუქი და დაძინებამდე რამე სხვა საქმით დაკავდით.

აგრესია და ძალადობა

ცნობილი ფაქტია, რომ ძალადობრივი თამაშები, სიმღერები და ფილმები იწვევს ძალადობას. ეკრანიდან დანახული ბავშვებს ხშირად ცხოვრებაში გადმოაქვთ. ექსპერტთა ნაწილს მოზარდებში აგრესიის დამარცხების ერთ-ერთ საშუალებად 16 წლამდე ბავშვებში სისხლიანი ფილმების ნახვის აკრძალვა მიაჩნია. ისინი ასევე აღნიშნავენ, რომ ბავშვებმა არ უნდა უყურონ სექსუალურ სცენებს, რადგან ეს მათი ფსიქიკისთვის გაუგებარი და საზიანოა.

მიუხედავად უარყოფითი ზეგავლენისა და რისკებისა, საშინელებათა ფილმები მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ ადამიანის განვითარებაში.  ფსიქოლოგი  კარლ იუნგი მიიჩნევს, რომ ადამიანი შედგება რამდენიმე არქეტიპისგან. მათ შორის ერთ-ერთი აჩრდილი, რომელიც მოიცავს სექსუალურ და სასიცოცხლო ინსტიქტების ერთობლიობას. აჩრდილი არსებობოს, როგორც ქვეცნობიერის ნაწილი და მოიცავს დათრგუნულ იდეებს, სისუსტეებს, სურვილებს, ინსტინქტებს და ნაკლოვანებებს. ეს არქეტიპი ხშირად მოიხსენიება, როგორც ფსიქიკის ბნელი მხარე, რომელიც განასახიერებს ველურობას და ქაოსს. იუნგის მიხედვით, ასეთი ლატენტური პროცესები ყველა ჩვენგანისათვის არის დამახასიათებელი, თუმცა, ხშირად ადამიანები ამ თვისების თავის თავში არსებობას უარყოფენ და მათ მხოლოდ სხვებს მიაკუთვნებენ.

საშინელებათა ფილმის ყურებისას ბავშვი უსაფრთო გარემოში ავლენს მის ინსტიქტებს, შიშებს და იმპულსებს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

მაიამის აეროპორტის თანამშრომლებს უსაფრთხოების შემოწმების გავლის შემდეგ, ახალი შემოწმების გავლაც მოუწევთ. მათ სპეციალურად გაწვრთნილი ძაღლები, სახელად კობრა და ერთი ბეტა კოვიდტესტირებას ყნოსვით ჩაუტარებენ.

კობრა, ბელგიური ნაგაზი და ერთი ბეტა, ჰოლანდიური ნაგაზი 7 წლის ძაღლები არიან, რომლებიც Covid-19-ის ყნოსვით დადგენისთვის სპეციალურად გაწვრთნეს. ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ძაღლებს კორონავირუსთან გასამკლავებლად ოფიციალურად იყენებენ.

კობრა და ერთი ბეტა აეროპორტის თანამშრომლების პირბადეებს დაყნოსავენ, რათა მიხვდნენ, აქვს თუ არა მის პატრონს Covid-19. კორონავირუსი ორგანიზმში ისეთ მეტაბოლურ ცვლილებებს იწვევს, რომ ის ინფიცირებულის ოფლისა და ამონასუნთქის სუნს ცვლის, რისი დაფიქსირებაც ამ ძაღლებს შეუძლიათ. თუკი ძაღლი ვირუსის სუნს დააფიქსირებს, პიროვნებას, რომელსაც ძაღლი ყნოსავდა, სწრაფი ტესტის ჩატარებას მოსთხოვენ.

ფლორიდას საერთაშორისო უნივერსიტეტის პროფესორი კენეთ გ. ფურტონის თქმით, მათი უნივერსიტეტის კვლევებმა აჩვენა, რომ ძაღლები ვირუსს 96-99% შემთხვევებში სწორად აფიქსირებენ.

ერთი ბეტას მიერ ვირუსის დაფიქსირების სიზუსტე 98.1%, ხოლო კობრასი კი 99.4% იყო.

ფურტონი და მისი კოლეგები ძაღლებსა და Covid-19-ზე კვლევას გასული წლიდან, პანდემიის დაწყებიდან მალევე შეუდგნენ. მართალია მაიამში ძაღლებს ვირუსის დასადგენად პირველად იყენებენ, თუმცა ამ იდეის გამოცდა ფინეთსა და საუდის არაბეთშიც ჩატარდა.

ძაღლებს ყნოსვით არა მხოლოდ ასაფეთქებლებისა და ნარკოტიკების პოვნა, არამედ პარკინსონის დაავადების, დიაბეტით დაავადებულთა სისხლში შაქრის დონის ცვლილებისა და სიმსივნის ზოგიერთი ტიპის გრძნობაც შეუძლიათ.

თუმცა ძაღლების ამ მიზნით გაწვრთნა დიდ დროსა და ხარჯებს მოითხოვს. ძაღლები ამ წვრთნების დასაწყებად უნდა აკმაყოფილებდნენ სპეციალურ სტანდარტებს. მიუხედავად ამისა, ფურტონის თქმით, ვირუსის ყნოსვით დადგენა ნებისმიერი ჯიშის ძაღლს შეუძლია. მან მაგალითად მოიყვანა ორი მეტისი, რომლებიც მისი უნიივერსიტეტის კვლევებში იღებდნენ მონაწილეობას.

მაიამის აეროპორტში თანამშრომელთა ძაღლების მიერ შემოწმება ორკვირიანი პროგრამის ნაწილია, რომლის შემდეგაც შესაძლოა ცხოველები უფრო რთული საქმის შესასრულებლადაც დააწინაურონ და მგზავრების ტესტირებაც დაიწყონ. პროფესორ ფურტონს სჯერა, რომ ეს მალე მოხდება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

ტვინის მუშაობა, განსაკუთრებით საპატიო ასაკის ადამიანებში, როგორც ექიმებს, ასევე ჩვეულებრივ მოქალაქეებს აინტერესებს. 60 წლის შემდეგ სკლეროზით ან დემენციით ცხოვრების გატარება არავის სურს. აშშ-ს პროფესორები აცხადებენ, რომ ხანდაზმულ ასაკში ტვინი, პირიქით, უფრო მოქნილია.

„პაპარაცი“ ამერიკელი ექიმების კვლევის შედეგებს გიზიარებთ, რომელიც ხანდაზმული ადამიანის ტვინის შესახებ ბევრ მითს გააქარწყლებს.

ხანდაზმული ადამიანის თავის ტვინი

ჯორჯ ვაშინგტონის სახელობის სამედიცინო კოლეჯის დირექტორი  ირწმუნება, რომ ხანდაზმული ადამიანის ტვინი ბევრად უფრო მოქნილია, ვიდრე ითვლება. ამ ასაკში თავის ტვინის მარჯვენა და მარცხენა ნახევარსფეროების ჰარმონიული ურთიერთქმედება ხდება, რაც ჩვენს შემოქმედებით შესაძლებლობას ზრდის. სწორედ ამიტომ, 60 წლის ასაკის ადამიანებს შორის ბევრ პიროვნებას იპოვით, რომლებმაც თავისი შემოქმედებითი საქმიანობა ახლახანს დაიწყეს.

რა თქმა უნდა, ტვინი ისე სწრაფად არ მუშაობს, როგორც ახალგაზრდობაში. თუმცა ის მოქნილობით იმარჯვებს. სწორედ ამიტომ, ასაკთან ერთად სწორ გადაწყვეტილებას სწრაფად ვიღებთ და ნეგატიური ემოციები ნაკლებად გვაზიანებს. ადამიანის ინტელექტუალური აქტივობის მწვერვალი დაახლოებით 70 წლის ასაკშია, როცა ტვინი სრული ძალით მუშაობს.

დროთა განმავლობაში თავის ტვინში მიელინის რაოდენობა იზრდება – ნივთიერება, რომელიც ნეირონებს შორის სიგნალის სწრაფ გატარებას უზრუნველყოფს. ამის ხარჯზე ინტელექტუალური შესაძლებლობები  საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით 300%-ით იზრდება.

ამ ნივთიერების აქტიური წარმოების პიკი 60-80 წლის ასაკში გვხვდება. საინტერესოა, რომ 60 წლის შემდეგ ადამიანს ორივე ნახევარსფეროს ერთდროულად გამოყენება შეუძლია. ეს გაცილებით უფრო მეტი რთული ამოცანის შესრულებაში დაგეხმარებათ.

მონრეალის უნივერსიტეტის პროფესორი მონჩი ური თვლის, რომ ხანდაზმული ადამიანის ტვინი უფრო ენერგო ინტენსიურ გზას ირჩევს, უსარგებლოს ამცირებს და ამოცანის გადასაჭრელად მხოლოდ სწორ ვარიანტებს ტოვებს. ჩაატარეს კვლევა, სადაც სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფი მონაწილეობდა. ტესტების გავლით ბევრი ახალგაზრდა იბნეოდა, ხოლო 60 წელზე მეტი ხნის ადამიანები სწორ პასუხს პოულობდნენ.

ნახეთ 60-80 წლის ასაკში ტვინის მუშაობის განსაკუთრებულობა. ის ნამდვილად სასიხარულოა.

ხანდაზმული ადამიანის ტვინის მუშაობის განსაკუთრებულობა

1. თავის ტვინის ნეირონები არ კვდებიან, როგორც ირგვლივ ყველა ამბობს. მათ შორის უბრალოდ კავშირი იკარგება, თუ ადამიანი გონებრივ ვარჯიშს არ ასრულებს.

2. დაბნეულობა და გულმავიწყობა ინფორმაციის სიჭარბით არის გამოწვეული. სწორედ ამიტომ, უსარგებლო წვრილმანებზე ყურადღების გამახვილება არ ღირს.

3. 60 წლის ასაკიდან ადამიანი გადაწყვეტილების მისაღებად ახალგაზრდების მსგავსად არა მხოლოდ ერთ ნახევარსფეროს, არამედ ორივეს იყენებს.

4. ჯანსაღი ცხოვრების წესის შემთხვევაში, რომელიც გონებრივი აქტივობით სავსეა, ინტელექტუალური შესაძლებობა ასაკთან ერთად არ მცირდება, არამედ იზრდება და 80, ზოგჯერ 90 წლის ასაკში თავის პიკს აღწევს.

ასე რომ, სიბერის არ შეგეშინდეთ. სჯობს ინტელექტუალურ განვითარებასა და საინტერესო ცხოვრებაზე იზრუნოთ. თუ სტატია ინფორმაციული იყო, მეგობრებს სოციალურ ქსელში აუცილებლად გაუზიარეთ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

ეს ჭორები არ არის ახალი, მაგრამ მაინც მუდმივია: COVID-19 ვაქცინები იწვევს უნაყოფობას როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებში. გამართლებულია ეს შეშფოთება? და რამდენად საშიშია ვირუსი თავად რეპროდუქციული ჯანმრთელობისთვის? ამის შესახებ BBC წერს.

“SARS-CoV-2 ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია უნაყოფობას იწვევს!” – ეს და მსგავსი საგანგაშო განცხადებები უკვე რამდენიმე თვეა ვრცელდება სოციალურ მედიაში. თავდაპირველად, ამტკიცებდნენ, რომ ქალებს განსაკუთრებით უნდა ეშინოდეთ თავიანთი რეპროდუქციული შესაძლებლობების, რასაც ბიოლოგიური ახსნაც კი მისცეს: ვაქცინის მოქმედების შედეგად წარმოქმნილ ანტისხეულებს შეუძლიათ არა მხოლოდ კორონავირუსის განადგურება, არამედ იმ ცილისაც, რომელიც მონაწილეობს საშვილოსნოში პლაცენტის წარმოქმნაში.

ყველაფერი ასე გამოიყურება: mRNA ვაქცინები BioNTech/Pfizer და Moderna mRNA-ს სახით შეიცავს “გეგმას” კორონავირუსის ზედაპირული ცილისთვის, ე.წ. სპაიკ ცილისთვის. ვაქცინის მოქმედების დროს, სხეულის ზოგიერთი უჯრედი აწარმოებს ამ ცილას, იწვევს იმუნურ პასუხს, რაც იწვევს ვირუსული ცილის საწინააღმდეგო ანტისხეულების წარმოქმნას.

თეორია კი, რომელიც ვრცელდება და რომელიც სრულიად უსაფუძვლოა არის ის, რომ თითქოს ანტისხეულები მოქმედებენ სხვა ცილის, სინციტინ-1-ის წინააღმდეგაც, რომელიც მონაწილეობს საშვილოსნოში პლაცენტის წარმოქმნაში და აუცილებელია წარმატებული ორსულობისათვის. ვაქცინაციის გამო უშვილობის თეორიის მომხრეების აზრით, ანტისხეულების ამ შეტევის მიზეზი არის ბუშტუკოვანი ცილისა და სინციტინ-1-ის სტრუქტურული მსგავსება. ცნობილია, რომ კორონავირუსის ცილა შედგება 1273 ამინომჟავისგან, ხოლო სინციტინი-1 – 538-სგან. მკვლევარებმა აღმოაჩინეს მხოლოდ ხუთი ამინომჟავის თანმიმდევრობა, რომელშიც ორი ცილა მსგავსია. მაგრამ ის არ არის იდენტური.

თუ ჰიპოთეზა, რომ ვაქცინით გამოწვეულმა იმუნურმა პასუხმა შეიძლება უნაყოფობა გამოიწვიოს, სწორია, მაშინ თავად COVID-19 უკვე გამოიწვევდა ამას, – თქვა უდო მარკერტმა, საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს პლაცენტის ლაბორატორიის ხელმძღვანელმა, სპეციალურ განცხადებაში.

“პლაცენტისა და რეპროდუქციული მედიცინის კვლევის თვალსაზრისით, ეს განცხადებები, რომლებიც ახლა ფართოდ გავრცელდა, სრულიად უსაფუძვლოა”, – ხაზს უსვამენ ექიმები და ქალებს აცრას ურჩევენ.

მაგრამ არა მხოლოდ ქალებს აწუხებთ უსაფუძვლო დასკვნები და ცრუ განცხადებები. სოციალურ მედიაში აქტიურად ვრცელდება სიახლეები ვაქცინაციის ნეგატიური გავლენის შესახებ მამაკაცის ნაყოფიერებაზე. ამასთან, შეერთებულ შტატებში ჩატარებული ერთ -ერთი კვლევის შედეგები სხვაგვარად მეტყველებს: მეცნიერებმა შეისწავლეს 45 მამაკაცის სპერმა mRNA ვაქცინით აცრამდე და მის შემდეგ და ვერ აღმოაჩინეს ვაქცინაციის რაიმე უარყოფითი გავლენა მამაკაცის რეპროდუქციულ შესაძლებლობებზე.

“ჩვენ ვერ აღმოვაჩინეთ, რომ ვაქცინაციამ რაიმე გავლენა მოახდინა სპერმის ხარისხზე,” – ამბობს დანიელ ნასაუ, უროლოგი და კვლევის ერთ-ერთი ავტორი. ის დარწმუნებულია, რომ მეტი სუბიექტი არ შეცვლის შედეგს.

“აცრა არ არის ერექციული დისფუნქციის ან უნაყოფობის მიზეზი,” – წერს რანჯიტ რამასამი, მაიამის უნივერსიტეტის უროლოგიის პროფესორი. “სინამდვილეში, SARS-CoV-2, ვირუსი, რომელიც იწვევს COVID-19-ს, წარმოადგენს ორივე დაავადების მიღების რისკს.” უროლოგმა და მისმა გუნდმა შეძლეს ვირუსის გამოვლენა იმ ადამიანების სათესლე ჯირკვლებში, რომლებიც გარდაიცვალნენ COVID-19-ით წინა კვლევის დროს. რამასამიმ თქვა, რომ ვირუსს შეუძლია არა მხოლოდ შეაფერხოს სპერმის გამომუშავება და ნაყოფიერება, არამედ გამოიწვიოს ერექციული დისფუნქცია.

“თუმცა, ეს შედეგები არ არის სრულიად მოულოდნელი,” – განაგრძობს რამასამი. “სხვა ვირუსებმა, როგორიცაა ყბაყურა, ან ზიკას ვირუსი, ასევე შეიძლება გამოიწვიოს სათესლე ჯირკვლების ანთება და შეაფერხოს ნაყოფიერება. რაც უფრო მძიმეა ინფექცია, მით უფრო მაღალია უნაყოფობისა და ერექციული დისფუნქციის რისკი. მე შემიძლია მხოლოდ მკაცრად ვურჩიო ყველა მამაკაცს, რომ გაიკეთოს ვაქცინა”.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”