close

ეს საინტერესოა

ეს საინტერესოა

ცოდნის, სიახლეების, შრომის და ღირსების გზა

არსებობენ ადამიანები, რომელთა სახელისგაგონებაზეც თითოეულ უნივერსიტეტელსსიამაყისა და უსაზღვრო პატივისცემისგრძნობა ეუფლება, ადამიანები, რომლებმაცსაკუთარი ნიჭი, ენერგია და შემოქმედებითიცხოვრება მთლიანად მშობლიურ ტაძარს ივანეჯავახიშვილის სახელობის თბილისისსახელმწიფო უნივერსიტეტს დაუკავშირეს. სწორედ ასეთი გამორჩეული, სამაგალითომეცნიერი და პიროვნება გახლავთეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტისეკონომიკური პოლიტიკის კათედრისხელმძღვანელი, პროფესორი რევაზ გველესიანი,რომელმაც სულ ახლახან, 25 ივნისს, საიუბილეოთარიღი აღნიშნა.

ბატონი რევაზის მრავალმხრივი სამეცნიერო მოღვაწეობა, უბადლო ორგანიზატორული ნიჭი და ქართული საგანმანათლებლო სივრცის განვითარებაში შეტანილი ფასდაუდებელი წვლილი თანამედროვე ქართული ეკონომიკური აზრის ნამდვილ სიმბოლოდ იქცა. ამერიკელები ასეთ ადამიანებს „Self-Made Man“-ს უწოდებენ – პიროვნებას, რომელმაც საზოგადოებაში საკუთარი ადგილი მხოლოდ და მხოლოდ პირადი ძალისხმევით, თავდაუზოგავი შრომითა და მიზანსწრაფულობით დაიმკვიდრა.

რევაზ გველესიანის აღიარება დიდი ხანია გასცდა მშობლიური უნივერსიტეტის კედლებს და ქვეყნის საზღვრებს. მრავალწლიანი და უაღრესად ნაყოფიერი მოღვაწეობით პროფესორმა რევაზ გველესიანმა სრულიად ახალი სიცოცხლე შესძინა ეკონომიკურ მეცნიერებას დამოუკიდებელ საქართველოში, განამტკიცა მისი ავტორიტეტი და ასეულობით სამეცნიერო ნაშრომში, მონოგრაფიასა და სახელმძღვანელოში ჩამოაყალიბა ეკონომიკური პოლიტიკის, საზოგადოებრივი ინტერესების ჰარმონიზაციისა და სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ღრმა, სისტემური ხედვა. ეს ნაშრომები არ გახლავთ მხოლოდ მშრალი თეორიული კვლევები – ისინი ცოცხალი, პრაქტიკული გზამკვლევებია ჩვენი ქვეყნის წინსვლისა და ინსტიტუციური სრულყოფისათვის. მეცნიერებაში წარმატებას, განსაკუთრებულ ნიჭთან ერთად,  სიახლის გამორჩეული დანახვის უნარიც განსაზღვრავს – თვისება, რომელიც ბატონ რევაზს უხვად აქვს მომადლებული. ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 80-იან წლებში, მკაცრი იდეოლოგიური შეზღუდვების პირობებშიც კი, იგი ობიექტურად და გაბედულად აფასებდა საბაზრო ეკონომიკის პერსპექტივებს, დღესაც კი მისი ანალიზი და პროგნოზები ხშირად უსწრებს დროს და ყოველთვის რამდენიმე ნაბიჯით წინ დგას მოვლენებზე.

მისი საერთაშორისო სამეცნიერო ავტორიტეტი მართლაც უპრეცედენტოა –  რევაზ გველესიანის შრომები თარგმნილია უცხო ენებზე და ხელმისაწვდომია მსოფლიო აკადემიური საზოგადოებისათვის. იგი დასავლეთ ევროპული სამეცნიერო კონკურსების 20-გზის გამარჯვებულია და წლების განმავლობაში კვლევით საქმიანობას წარმართავდა ბერლინის, ტიუბინგენის, მიუნხენის, ბონის, ფრაიბურგის, ბრანდენბურგის, ზაარლანდისა და პოტსდამის უნივერსიტეტებში, ბერლინის მეცნიერებისა და პოლიტიკის ფონდის საერთაშორისო პოლიტიკისა და უსაფრთხოების გერმანულ ინსტიტუტსა (SWP) და ეკონომიკური კვლევების გერმანულ ინსტიტუტში (DIW). ამავდროულად, იგი მჭიდროდ თანამშრომლობდა ისეთ მსოფლიო დონის მეცნიერებთან, როგორებიც არიან პროფესორები ჰერმან ალბეკი, ჰარალდ კუნცი, ჰაიკო შტეფენსი, უვე ჰალბახი, ანგელა მიკლეი, გიუნტერ ფალტინი, ნორბერტ კუნცი, ვოლფგანგ ვენგი, ნეანტრო საავედრა-რივანო, მარიუს გავრილეტეა და სხვები.

პროფესიული მოვალეობა მას მუდმივად აკავშირებს მსოფლიოს უმსხვილეს სამეცნიერო ფორუმებთან, სადაც იგი არაერთხელ გვევლინებოდა როგორც ორგანიზატორი და მთავარი მომხსენებელი; მან წარმატებულად უხელმძღვანელა ეკონომიკის სექციას მეცნიერების, ინჟინერინგისა და ტექნოლოგიების მსოფლიო აკადემიის (WASET) მიერ მადრიდის უნივერსიტეტში 2014 წელს გამართულ კონფერენციაზე, ასევე ბიზნესისა და ეკონომიკის საერთაშორისო აკადემიის (IABE) მიერ სასსარის უნივერსიტეტში 2017 წელს ორგანიზებულ საერთაშორისო ფორუმზე, ხოლო 2018 წელს მიუნხენის საერთაშორისო კონფერენციაზე სამეცნიერო კომიტეტის წევრის სტატუსით წარსდგა.

მისი აღიარების დასტურია ისიც, რომ 2016 წლიდან იგი არჩეულია ბიზნესისა და ეკონომიკის საერთაშორისო აკადემიის (IABE, აშშ) ვიცე-პრეზიდენტად, ხოლო 2024 წლიდან – საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ექსპერტად. გერმანიის უნივერსიტეტების გარდა, იგი აქტიურად მონაწილეობდა რომის, ფლორენციის, მილანის, პარმას, ტრენტოს, პალერმოსა და ვენის დიპლომატიური აკადემიის სამეცნიერო ცხოვრებაში, ხოლო 2015 წელს რომის ტრეს უნივერსიტეტში თსუ-ის მეცნიერთა, მათ შორის რევაზ გველესიანის, კვლევებმა ექსპერტების ისეთი უმაღლესი შეფასება დაიმსახურა, რომ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს მსოფლიოს საუკეთესო კვლევით ცენტრებს შორის საპატიო მეორე ადგილი მიენიჭა.

რევზ გველესიანის მოღვაწეობის უმთავრესი ხიბლი და სიდიადე მხოლოდ პირადი სამეცნიერო ტრიუმფით როდი განისაზღვრება. იგი გამორჩეული, ცოცხალი მეთოდოლოგიური სკოლის შემქმნელია, მის მიერ დაარსებული ეკონომიკური პოლიტიკის კათედრა კი ჩვენი უნივერსიტეტის ერთ-ერთ ყველაზე მძლავრ  აკადემიურ ცენტრად იქცა. სწორედ მისი უშუალო ძალისხმევით დაფუძნდა ეკონომიკური პოლიტიკის ქართულ-გერმანული ინსტიტუტი, რომელმაც მყარი საერთაშორისო ხიდები გაავლო ორ ქვეყანას შორის.

განსაკუთრებული მადლიერებით უნდა ითქვას პროფესორ  რევაზ გველესიანის უდიდეს ამაგზე ახალგაზრდა თაობების წინაშე. მისი ხელმძღვანელობით  დაცულია მრავალი სადოქტორო დისერტაცია და  მის მიერ აღზრდილი მოწაფეები დღეს თავადვე ღირსეულად ემსახურებიან ქვეყნის მეცნიერებასა და საზოგადოებრივ ცხოვრებას, რაც მასწავლებლისათვის ყველაზე დიდი ბედნიერება და ჯილდოა.

პროფესორ რევაზ გველესიანის ღვაწლი მრავალგზის დაფასდა უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდოებით. იგი გახლავთ ღირსების ორდენის კავალერი, ივანე ჯავახიშვილის, პაატა გუგუშვილისა და ფილიპე გოგიჩაიშვილის სახელობის მედლების მფლობელი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ოქროს მედლის ლაურეატი.

მაგრამ ყველა ამ ტიტულზე, ოფიციალურ წოდებაზე თუ ოქროს მედალზე ბევრად მაღლა დგას ის ადამიანური თვისებები, რომლებიც ბატონ რევაზს ასეთ საპატივცემულო პიროვნებად აქცევს; მიუხედავად იმ დიდი სიმაღლეებისა, რომლებსაც მან მიაღწია, იგი საოცრად თავმდაბალ, გულისხმიერ  და ყურადღებიან კოლეგად და მეგობრად რჩება, მისთვის სრულიად უცხოა თვითკმაყოფილება და დღემდე ახალგაზრდული ენერგიით, შემოქმედებითი ჟინით, სიახლისადმი დაუცხრომელი ინტერესითა და ოპტიმიზმით აღავსებს გარშემომყოფთ. რამდენადაც პრინციპული, მკაცრი და შეუვალია იგი აკადემიურ მეცნიერებაში, იმდენად კეთილშობილი, საიმედო და ტოლერანტულია ჩვეულებრივ, ყოველდღიურ ურთიერთობებში.

რევაზ გველესიანის კოლეგებსა და  საუნივერსიტეტო საზოგადოებას ეამაყება მისი თითოეული წარმატება და აფასებს მის მიერ ქართულ მეცნიერებასა და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში დატოვებულ გამორჩეულ კვალს.

ვულოცავთ ძვირფას იუბილარს ამ შესანიშნავ დღეს, ვუსურვებთ  ჯანმრთელობას, დღეგრძელობას, ამოუწურავ შემოქმედებით შთაგონებას, ახალ სამეცნიერო მიღწევებსა და კიდევ მრავალ ბრწყინვალე გამარჯვებას. დიდხანს ეღვაწოს საყვარელ უნივერსიტეტში  მის მიერ აღზრდილ მოწაფეებთან ერთად!

ავტორი : თამარ დადიანი

წყარო : gazeti.tsu.ge

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოა

იაპონიის სანაპიროსთან უცნობი ორგანიზმი აღმოაჩინეს

მეცნიერებმა იაპონიის სანაპიროსთან, 9 კილომეტრზე მეტ სიღრმეზე, უცნობი ცხოველი აღმოაჩინეს. აღმოჩენის შესახებ ინფორმაციას ჟურნალი Biodiversity Data Journal აქვეყნებს.

ბიოლოგებმა ცხოველი ჯერ კიდევ 2022 წლის ექსპედიციის დროს აღმოაჩინეს. 4 წლის განმავლობაში მეცნიერებმა ეს ორგანიზმი ვერცერთ ცნობილ ჯგუფს ვერ მიაკუთვნეს, ამიტომ პუბლიკაციაში ის მოხსენიებულია, როგორც „ცხოველი კლასიფიკაციაში დაუდგენელი პოზიციით“.

კვლევის ავტორების აღწერით, თეთრი ფერის არსება ჰგავდა შიშველლაყუჩა მოლუსკს გამონაზარდებით. ამასთან, ეს ორგანიზმი ყველა ცნობილ მოლუსკზე 4 კილომეტრით უფრო ღრმად ბინადრობს.

ორგანიზმი აღმოაჩინეს ერთ-ერთ ღრმულში, რომელიც ტექტონიკური ფილების გადაადგილების შედეგად წარმოიქმნა. ეს არის ოკეანის ყველაზე ღრმა მონაკვეთები, რომლებიც ადამიანისთვის ერთ-ერთ ყველაზე რთულად მისაწვდომ და, შესაბამისად, დედამიწის ყველაზე ნაკლებად შესწავლილ არეალად რჩება.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოა

ბრიტანეთში ტყუპმა დებმა გაარკვიეს, რომ სხვადასხვა მამები ჰყავთ

დიდ ბრიტანეთში მცხოვრებმა ლავინია და მიშელ ოსბორნებმა აღმოაჩინეს, რომ სხვადასხვა მამა ჰყავთ, მიუხედავად იმისა, რომ ერთი დედისგან ერთდროულად დაიბადნენ.

The Guardian-ის ცნობით, 49 წლის ლავინია და მიშელი არაიდენტური ტყუპები არიან. მათ თითქმის ერთნაირი თვალები აქვთ, თუმცა სახის ქვედა ნაწილით განსხვავდებიან. ისინი მთელი ცხოვრება დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ ღვიძლი დები იყვნენ და გაოგნდნენ, როდესაც 4 წლის წინ ჩატარებულმა დნმ-ტესტმა აჩვენა, რომ ისინი სხვადასხვა მამისგან დაიბადნენ. ეს არის უიშვიათესი ბიოლოგიური მოვლენის მაგალითი, რომელსაც ჰეტეროპატერნული სუპერფეკუნდაცია ეწოდება.

ეს შეიძლება მოხდეს მაშინ, როდესაც ერთი მენსტრუალური ციკლის განმავლობაში ქალის ორგანიზმში ერთზე მეტი კვერცხუჯრედი გამოიყოფა და ფერტილობის პერიოდში (ოვულაციის ფანჯარა) მათი განაყოფიერება სხვადასხვა კაცის სპერმატოზოიდებით ხდება.

მსოფლიოში მხოლოდ 20-მდე მსგავსი შემთხვევაა დოკუმენტირებული, დიდ ბრიტანეთში კი ეს მოვლენა პირველად დაფიქსირდა. ზუსტი რაოდენობის დადგენა შეუძლებელია, რადგან ამის გარკვევა მხოლოდ მაშინ ხდება, როცა ტყუპები დნმ-ტესტის ერთობლივად ჩატარებას გადაწყვეტენ.

Ancestry-ის დნმ-ტესტი ჯერ მიშელმა გაიარა, შემდეგ კი ლავინიამ. შედეგები მათ დედის გარდაცვალებიდან რამდენიმე საათში შეიტყვეს. ამ ამბავმა თავდაყირა დააყენა ყველაფერი, რაც მანამდე საკუთარი წარმომავლობის შესახებ იცოდნენ და პასუხგაუცემელი დატოვა კითხვა იმის შესახებ, თუ რა ხდებოდა რეალურად მათი დედის ცხოვრებაში მათ გაჩენამდე. ამავდროულად, ამ იშვიათმა ბიოლოგიურმა მოვლენამ ბევრ რამეს მოჰფინა ნათელი.

„არ გამკვირვებია იმის გაგება, რომ სხვადასხვა მამა გვყავს. ჩვენ ხომ ასეთი განსხვავებულები ვართ“, – ამბობს მიშელი. ლავინიამ კი ეს ინფორმაცია ბევრად უფრო მწვავედ და ემოციურად მიიღო.

დებმა ბიოლოგიური მამების პოვნა შეძლეს. ამის წყალობით მათ სხვა და-ძმები, ასევე დისშვილები და ძმისშვილები აღმოაჩინეს.

მიშელის მამა ალექსია, რომელიც უსახლკაროა და ალკოჰოლურ და ნარკოტიკულ დამოკიდებულებას ებრძვის. მიშელმა ასევე დაჟინებით მოითხოვა, რომ ლავინიასაც ეპოვა თავისი მამა, მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან ის ამის წინააღმდეგი იყო. დღეს ქალს მამასთან, რომელსაც არტური ჰქვია, თბილი ურთიერთობა აქვს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოა

100 მილიონი წლის წინანდელ ხოჭოს სახელი კეი-პოპ ჯგუფის პატივსაცემად დაარქვეს

მიანმარის კაჩინის რეგიონში აღმოჩენილ 100 მილიონი წლის წინანდელ ქარვაში მეცნიერებმა უნიკალური ანატომიის მქონე ცარცული ფაუნის წარმომადგენელი იპოვეს.

მიუნხენის ლუდვიგ-მაქსიმილიანის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ბაღლინჯო Heteroptera-ს იდენტიფიცირება მოახერხეს, რომლის წინა ფეხებიც კიბორჩხალის კიდურების მსგავსი მასიური მარწუხებითაა შემკული. მწერებში ასეთი მორფოლოგიური თავისებურება, რომელიც პინცეტის ფუნქციას ასრულებს, უკიდურესად იშვიათია.

უჩვეულო გარეგნობამ და კიდურების განლაგებამ მეცნიერებს ორიგინალური სახელწოდებისკენ უბიძგა. ახალმა გვარმა მიიღო სახელი Carcinonepa, სადაც პირველი ნაწილი „კიბორჩხალას“ ნიშნავს, ხოლო მეორე – წყლის ბაღლინჯოების ჯგუფს, Nepomorpha-ს. თუმცა, ყველაზე საინტერესო სახეობის სახელწოდებაში – libererrantes-ში იმალება.

პრივატ-დოცენტი კაროლინ ჰაუგი ამ არჩევნის საიდუმლოს ასე ხსნის:

„სახეობის სახელწოდება libererrantes – არის ძალიან პოპულარული კორეული პოპ-ჯგუფის, Stray Kids-ის სახელის ლათინიზებული ფორმა. ეს სახელი შესაფერისად მოგვეჩვენა, რადგან ნამარხი მწერის მარწუხების მდებარეობა ძალიან ჰგავს ჯგუფის საფირმო პოზას. აქვე უნდა დავძინო, რომ Stray Kids სტატიის ერთ-ერთი ავტორის, ფენია ჰაუგის საყვარელი ჯგუფია“.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოა

ტაილანდში თითქმის 30 წლის განმავლობაში უნახავი გარეული კატა ხელახლა აღმოაჩინეს

ტაილანდის ტროპიკული ტყეების ღრმა ნაწილებში მკვლევართა ჯგუფმა
უპრეცედენტო დოკუმენტური კადრები მიიღო — იშვიათი გარეული კატა,
რომელიც 30 წელზე მეტია აღარავის უნახავს, კიდევ ერთხელ დააფიქსირეს
ბუნებაში. ეს აღმოჩენა წარმოადგენს მნიშვნელოვან სიგნალს, რომ ზოგიერთი
სახეობა შეიძლება რჩებოდეს ადამიანური თვალისგან დაფარულ და ნაკლებად
შემაშფოთებელ ადგილებში.
აღსანიშნავია, რომ მსგავსი იშვიათი ცხოველის ლოკალიზაცია არ ნიშნავს
მხოლოდ სამეცნიერო დოკუმენტაციას — იგი გვიგზავნის სერიოზულ
ინფორმაციას პლანეტის ბიომრავალფეროვნების მდგრადობაზე და გარემოს
დაცვის მნიშვნელობაზე. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ასეთი აღმოჩენა
შეგვიძლია განვიხილოთ, როგორც საუკეთესო მაგალითი ცხოველების დაცვის
პოლიტიკისა და ადგილობრივი მოსახლეობის ჩართულობისა, რათა ეს სახეობა
შემდეგი თაობებისთვის ცოცხალი დარჩეს.
ამავე დროს, მონიტორინგის შედეგები ხაზს უსვამს, რომ ეკოსისტემის
გაუფრთხილებლობამ შესაძლოა იშვიათი სახეობების მყისიერი გაქრობა
გამოიწვიოს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოაკვლევები

მეცნიერულად დადასტურებული გზა, რომლითაც 2026 წელს თავს უკეთ იგრძნობთ

ჯანმრთელობის ექსპერტები 2026 წელს ურჩევენ ადამიანებს ყურადღება
მიაქციონ როგორც სხეულს, ისე გონებას გამართული ფუნქციონირებისთვის.
კვლევები აჩვენებს, რომ რეგულარული ფიზიკური აქტივობა — თუნდაც
მარტივი ფეხით სიარული — მნიშვნელოვნად ამცირებს სტრესს და ზრდის
ენერგიას. საკმარისი ძილი, დღეში 7–9 საათი, ხელს უწყობს იმუნურ სისტემას და
კოგნიტიურ შესაძლებლობებს.
კვება რჩება საყრდენად: ბოსტნეული, ხილი, ბოჭკოვანი მარცვლეული და
ჯანსაღი ცილები ორგანიზმს სჭირდება ენერგიის, იმუნიტეტის და ნივთიერებათა
ცვლისთვის. წყლის საკმარისი დალევა უზრუნველყოფს ჰიდრატაციას და ხელს
უწყობს დეტოქსიკაციის პროცესებს. მედიტაცია, სუნთქვის სწორი ტექნიკა და
სოციალური კავშირები კი სტრესის შესამცირებლად მუშაობს.
LiveScience-ის ცნობით, რეგულარული სოციალური ჩართულობა ზრდის ემოციურ
მხარდაჭერას, ხოლო ფოკუსირების და თვითშეფასების პრაქტიკები
აუმჯობესებს ყოველდღიურ პროდუქტიულობას. ყველა ეს ჩვევა ერთად ქმნის
სრულყოფილ სიჯანსაღეს, რომელიც ფიზიკური და მენტალური კეთილდღეობის
გაძლიერებაში გვეხმარება.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოა

ცხოვრების წესის ხუთი ხრიკი, რომელიც დიდხანს კარგად ცხოვრებაში დაგეხმარებათ

ჯანსაღი ცხოვრება არ არის მხოლოდ ფიზიკური ფორმის შენარჩუნება — ეს
ყოველდღიური ჩვევების შედეგია, რომელიც უზრუნველყოფს ფიზიკურ,
მენტალურ და ემოციურ ჯანმრთელობას. პირველ რიგში, რეგულარული
ფიზიკური აქტივობა მნიშვნელოვნად ამცირებს ქრონიკული დაავადებების
რისკს, აძლიერებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემას და ზრდის ენერგიას. მეორე,
ბალანსირებული კვება, რომელიც მოიცავს ბოსტნეულს, ხილს, ჯანსაღ ცილებსა
და ბოჭკოვან მარცვლეულს, უზრუნველყოფს ენერგიის მუდმივ მომარაგებას და
იმუნიტეტის მხარდაჭერას.
მესამე, საკმარისი ძილი — დღეში 7–9 საათი — ამაღლებს კოგნიტიურ
შესაძლებლობებს, აძლიერებს იმუნურ სისტემას და ხელს უშლის სტრესის
დაგროვებას. მეოთხე, სტრესის მართვა მედიტაციის, სუნთქვის ტექნიკის ან
სოციალური აქტივობების საშუალებით — აუმჯობესებს ემოციურ ბალანსს,
ზრდის პროდუქტიულობას და ზემოქმედებს ფსიქოლოგიურ ჯანმრთელობაზე.
ბოლოს, ჰიდრატაცია, საკმარისი წყლის დალევა, ხელს უწყობს ნივთიერებათა
ცვლას, კანის ბუნებრივ გაწმენდას და ორგანიზმის ფუნქციონირებას.
LiveScience-ის მონაცემებით, ამ ჩვევების რეგულარული დაცვა აძლიერებს
სხეულს, ამცირებს ქრონიკული დაავადებების რისკსა და უზრუნველყოფს
ენერგიულ, მენტალურად სტაბილურ ყოველდღიურობას. სწორი ჩვევების
დაცვის შემთხვევაში ადამიანი არა მხოლოდ დიდხანს ცოცხლობს, არამედ უკეთ
გრძნობს თავს ყოველდღიურად — აქვს ენერგია, ყურადღება და ფსიქოლოგიური
მდგრადობა.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოარელიგია და მეცნიერება

არის თუ არა სამყაროს კანონებში „ღვთიური კოდი“? რას ამბობს თანამედროვე ფიზიკა წესრიგსა და შემთხვევითობაზე

სამყაროს კანონები საოცარი სიზუსტით მუშაობს. ფიზიკური მუდმივები,
როგორიცაა გრავიტაცია ან სინათლის სიჩქარე, ზუსტად იმ მნიშვნელობებს
ატარებს, რომლებიც სიცოცხლის არსებობას შესაძლებელს ხდის. სწორედ ამ
ფაქტმა გააჩინა იდეა „ღვთიური კოდის“ შესახებ — მოსაზრება, რომ სამყაროს
უკან ინტელექტუალური დიზაინი დგას.
თანამედროვე ფიზიკაში ეს დისკუსია ხშირად უკავშირდება ანთროპულ
პრინციპს. მისი მიხედვით, სამყარო ისეთი უნდა იყოს, რომ დამკვირვებლის —
ადამიანის — არსებობა შესაძლებელი გახდეს. ზოგი მეცნიერი ამას
შემთხვევითობას უკავშირებს, სხვები კი ფიქრობენ, რომ ასეთი ზუსტი
„განსაზღვრა“ რაღაც მეტს მიანიშნებს.
კვანტური ფიზიკა კიდევ უფრო ართულებს სურათს. მიკროსკოპულ დონეზე
სამყარო ქაოსურ და არაპროგნოზირებად სახეს იღებს. ნაწილაკები თითქოს
შემთხვევით იქცევიან, თუმცა ეს შემთხვევითობაც გარკვეულ კანონებს
ემორჩილება. აქ ჩნდება პარადოქსი: როგორ თანაარსებობს მკაცრი წესრიგი და
ქაოსი ერთსა და იმავე რეალობაში?
ზოგი ფიზიკოსი სამყაროს მათემატიკურ სტრუქტურას „კოდს“ ადარებს,
რომელიც რეალობის საფუძველშია ჩაშენებული. თუმცა მეცნიერება თავს იკავებს
ამ კოდის ღვთიურ ინტერპრეტაციად გამოცხადებისგან. მისი ამოცანაა აღწერა და
ახსნა, არა მეტაფიზიკური დასკვნების გაკეთება.
შედეგად, კითხვა „არსებობს თუ არა ღვთიური კოდი?“ პასუხგაუცემელი რჩება.
მეცნიერება გვიჩვენებს წესრიგს, რელიგია კი ამ წესრიგში აზრს ეძებს. შესაძლოა,
სწორედ ამ ორ ხედვას შორის დიალოგი გვაძლევს სამყაროს ყველაზე სრულ
სურათს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ეს საინტერესოატექნოლოგიები

ნიუ-იორკში ხელოვნურ ინტელექტთან პაემნებისთვის მსოფლიოში პირველი კაფე გაიხსნა

კომპანიამ EVA AI, რომელიც მომხმარებლებს ვირტუალური მეგობრის შექმნის საშუალებას აძლევს, უჩვეულო დეითინგ-ღონისძიებების სერია წამოიწყო. ამ შეხვედრების ფარგლებში ადამიანებს შეუძლიათ რესტორანში ხელოვნური ინტელექტის მქონე კომპანიონებთან ერთად პაემანზე წავიდნენ.

New York Post-ი წერს, რომ ეს ნიუ-იორკში მდებარე ბარში Same Same ხდება. მაგიდებზე სმარტფონებისა და პლანშეტების სპეციალური სადგამები განათავსეს, რათა ადამიანებს ხელოვნურ ინტელექტთან კომფორტულად საუბრის შესაძლებლობა ჰქონოდათ.

„გვინდოდა ადამიანებისთვის მიგვეცა შესაძლებლობა, ხელოვნური ინტელექტის მქონე კომპანიონი რეალურ ცხოვრებაში, ნამდვილ პაემანზე დაეპატიჟებინათ. ეს ხელს შეუწყობს AI-სთან ურთიერთობის ირგვლივ არსებული სტიგმის შემცირებას და ამ პროცესს გარშემომყოფებისთვის უფრო გასაგებს გახდის“, – აღნიშნა EvaAI-ს წარმომადგენელმა, ჯულია მომბლატმა.

ამასთანავე, მომბლატმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ კომპანიაში კომუნიკაციის ამ ფორმატს „ნამდვილი ურთიერთობების შემცვლელად“ არ მიიჩნევენ.

როგორც New York Post-ი წერს, გახსნის დღეს ვიზიტორებს შორის ძირითადად ჟურნალისტები, ინფლუენსერები და ცნობისმოყვარე ტექნოლოგიური ენთუზიასტები იყვნენ, თუმცა მომბლატი იმედოვნებს, რომ ასეთი კაფეები სხვა ქალაქებშიც გამოჩნდება.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ბიოლოგიაეს საინტერესოაკვლევებიმედიცინა

მეცნიერებმა 117 წლის ქალის დნმ-ი გაშიფრეს და გაოცებულები დარჩნენ

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს იშვიათი გენეტიკური და ბიოლოგიური თავისებურებები, რომლებიც შეიძლება ხსნიდეს ესპანელი მარია ბრანიასის ფენომენალურ დღეგრძელობას – მან 117 წელი იცოცხლა და ამავდროულად გასაოცრად კარგი ჯანმრთელობა შეინარჩუნა, – წერს Indian Defence Review.

ახალი გენეტიკური კვლევა, რომელიც ჟურნალში Cell Reports Medicine გამოქვეყნდა, ბარსელონაში მდებარე კარერასის ლეიკემიის კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერებმა ჩაატარეს. მათ ქალის სისხლის, ნერწყვის, განავლისა და შარდის სრული ანალიზი გააკეთეს და დაადგინეს, რომ მისი ორგანიზმის მრავალი უჯრედული მარკერი რეალურ ასაკთან შედარებით ათწლეულებით „უმცროსად“ გამოიყურებოდა. მკვლევრები მიიჩნევენ, რომ ეს შემთხვევა ჯანმრთელი დაბერებისკენ მიმავალი მნიშვნელოვანი გზების აღმოჩენაში შეიძლება დაგვეხმაროს.

აღნიშნულია, რომ ბრანიასს ჰქონდა ანთებითი პროცესების უფრო დაბალი დონე, უკეთესი გულ-სისხლძარღვთა ჯანმრთელობა და იმუნური სისტემა, ვიდრე მასზე რამდენიმე ათეული წლით უმცროს ადამიანებს. მისი ნაწლავის მიკრო ფლორაც მაღალი მდგრადობით გამოირჩეოდა. მიღებული შედეგები მიუთითებს იშვიათ გენომურ პროფილზე, რომელიც ქალს ასაკობრივი დეგრადაციისგან იცავდა.

„ადამიანის უკიდურესად ხანგრძლივი სიცოცხლე, რომლის მაგალითსაც სუპერდღეგრძელები წარმოადგენენ, დაბერების გააზრებაში ერთგვარი პარადოქსია: მიუხედავად სიბერისა, ისინი შედარებით კარგ ჯანმრთელობას ინარჩუნებენ“, – წერენ მკვლევრები.

სრულად ნახვა
1 2 3 100
Page 1 of 100