მედიცინა

ამერიკელი ექიმები ნარკოტიკებზე დამოკიდბულ პაციენტებს ე.წ. „ლომკის“ მოსახსნელად ტვინში სპეციალურ იმპლანტს უდგამენ.

ერთ-ერთი ბოლო ქირურგიული ოპერაცია ექიმებმა აშშ-ში, ვირჯინიის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალში 33 წლის ნარკოდამოკიდებულ ახალგაზრადას 1 ნოემბერს ჩაუტარეს.

ოპერაციამდე პაციენტებს ტვინის რამდენიმე სკანირება უტარდებათ, ოპერაციის  დროს ექიმები ქალაზე პატარა ხვრელს აკეთებენ  და 1 მილიმეტრიან ელექტროდს პაციენტის თავის ტვინის იმ ნაწილში დგამენ, რომელიც დამოკიდებულებისა და თვით-კონტროლის იმპულსებს აკონტროლებს. ბატარეას ლავიწის ძვლის ქვეშ ათავსებენ და ექიმთა და ფსიქოლოგთა გუნდი ტვინის მოქმედებას დისტანციურად აკონტროლებს. ისინი აკვირდებიან, ხდება თუ არა „ლომკის“ რეციდივი. პაციენტები მონიტორიგნის ქვეშ 2 წლის განმავლობაში უნდა დარჩნენ.

„დამოკიდებულება კომპლექსურია, რომელიც სოციალურ დინამიკასა და გენეტიკურ ელემენტებს მოიცავს, ამიტომ ზოგიერთი ადამიანის ტვინი ნელა შეიცვლება და უფრო ძლიერი „ლომკაც“ ექნებათ,“ – აცხადებენ ექიმები.

ე.წ. ტვინის ღრმა სტიმულაცია (DBS) აშშ-ში ისეთი დაავადებების სამკურალოდ არის დამტკიცებული, როგორიცაა პარკინსონის დაავადება, ეპილეპსია და აკვიატებულ მდგომარეობათა ნევროზი. ნარკოდამოკიდებულების წინააღმდეგ კი DBS-ის გამოყენება პირველად მოხდა. მსოფლიოში ტვინის იმპლანტით დაახლოებით 180,000 ადამიანი ცხოვრობს.

წყარო : bbc

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

გერმანელი სტომატოლოგიმაქს ლუკასი, რომელმაც მსოფლიოში ყველაზე გრძელი კბილი ამოიღო, გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში მოხვდა.

გერმანიის ქალაქ ოფენბახში დანტისტმა პაციენტს, რომელიც კბილის აუტანელი ტკივილით იტანჯებოდა, 37.2 მილიმეტრი სიგრძის კბილი ამოუღო.

აღსანიშნავია, რომ კბილის თითქმის სამ-მეოთხედს ფესვი წარმოადგენდა.

ექიმმა კბილის ექსტრაქცია 2018 წელს განახორციელა, თუმცა გინესის წიგნში შესატანად საჭირო დოკუმენტაციის წარდგენას, განხილვასა და კბილის შემოწმებას დაახლოებით ერთი წელი დასჭირდა.

წყარო : dw.com

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ იმ ადამიანების ფილტვებში, რომლებსაც გადაჭარბებული წონა ან სიმსუქნე აწუხებთ, ცხიმი გროვდება. კვლევის თანახმად აღმოჩნდა, რომ ცხიმოვანი ქსოვილები სასუნთქი გზების კედლებს ეკვრის და მათ ნორმალურ ფუნქციონირებას უშლის ხელს. რაც, თავის მხრივ, ხშირ შემთხვევაში ანთების, მოგვიანებით კი ქშინვისა და ასთმის განვითარებას იწვევს.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ ასთმის განვითარება სიმსუქნესთან აქამდეც იყო დაკავშირებული, თუმცა ამას მძიმე წონის მიერ ფილტვებზე განხორციელებული პირდაპირი ზეწოლით, ან გადაჭარბებული წონის შედეგად განვითარებული ანთებით ხსნიდნენ. ის, რომ ასთმის განვითარებას შესაძლოა ფილტვებში დაგროვილი ცხიმი იწვევდეს, მხოლოდ ახლახან აღმოაჩინეს.

მეცნიერებმა გარდაცვლილი ადამიანების ფილტვებში 1,373 სასუნთქი გზის სტრუქტურები გამოიკვლიეს. გამოკვლეული 52 ადამიანისგან 15-ს ასთმა არ ჰქონდა, 21-ს ჰქონდა, მაგრამ სხვა მიზეზით გარდაიცვალა, 16-ის გარდაცვალების მიზეზი კი ასთმა იყო. მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ ჭარბი წონის ადამიანების ფილტვებში ცხიმი იყო დაგროვილი.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ აღნიშნული შედეგებია მნიშვნელოვანია იმის გამოსაკვლევად, თუ რამდენად უარყოფითად მოქმედებს ჭარბი წონა ადამიანის ჯანმრთელობაზე და რამდენადაა ის დაკავშირებული სასუნთქი გზების დაავადებების გაჩენასთან, უკვე დაავადებული ადამიანების მდგომარეობას კი მნიშვნელოვნად აუარესებს.

მეცნიერები აღნიშნულ საკითხზე დამატებითი კვლევების ჩატარებას უახლოეს მომავალში გეგმავენ.

წყარო : independent.co.uk

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ახლახანს ჩატარებულმა სამედიცინო სკანირებამ აჩვენა, რომ ჩვილებს დედის საშვილოსნოში ყოფნის დროს რეპტილიის მსგავსი ხელის კუნთები აქვთ, რომელთა უმეტესობა დაბადებამდე ქრება.

ბიოლოგები აცხადებენ, რომ ეს კუნთები ადამიანებს 250 მილიონი წლის წინ გაუჩნდათ,  რეპტილიების ძუძუმწოვრებად გადაქცევის პერიოდში.

მეცნიერები ვერ ხსნიან, რატომ უჩნდებათ ეს კუნთები ადამიანებს, ან რატომ უქრებათ დაბადებამდე.

ბიოლოგები აცხადებენ, რომ ამ აღმოჩენამ შესაძლოა პასუხი გასცეს კითხვას, რატომ არის ცერა თითი, რომელსაც დამატებითი კუნთი აქვს, სხვა თითებთან შედარებით მოქნილი.

როგორც ცნობილია, ზოგიერთი ბავშვი დამატებითი თითით ან ხელის კუნთებით იბადება. ბიოლოგები აცხადებენ, რომ ადამიანის დაბადებამდე ზოგჯერ ყველა დამატებითი, რეპტილიის მსგავსი კუნთი არ ქრება. მათი ვარაუდით, კუნთების ნაწილის შენარჩუნება შესაძლოა კიდურების დეფორმაციის შემთხვევებთან იყოს დაკავშირებული.

წყარო : BBC

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

კომპანია Bristol-Myers Squibb-მა განაცხადა, რომ მის მიერ შეძენილმა კიბოს ექსპერიმენტულმა თერაპიამ კლინიკური ცდის დროს დადებითი შედეგი აჩვენა.

კომპანია აცხადებს, რომ აპირებს, თერაპიის სისხლის კიბოს მკურნალობაში გამოსაყენებლად წლის ბოლომდე  აშშ-ს შესაბამის სამსახურებს მის დასამტკიცებლად მიმართოს.

მკურნალობა ლიზოცელი( liso-cel) ახალი ტიპის იმუნოთერაპიაა, რომელიც CAR-T უჯრედების თერაპიის სახელითაა ცნობილი. მკურნალობა ითვალისწინებს პაციენტებისგან იმუნური უჯრედების ამოღებას, გენური ინჟინერიის გამოყენებით ისე გადაწყობას რომ კიბო უკეთ აღმოაჩინოს და შეებრძოლოს, შემდეგ კი პაციენტების სხეულში დაბრუნებას.

თერაპია 300-მდე პაციენტში გამოსცადეს. პაციენტთა ¾-ს შედეგი პირველივე მკურნალობისას ჰქონდა, ხოლო მათგან 53 პროცენტს კიბოს ნიშანი საერთოდ აღარ აღენიშნებოდა.

დამტკიცების შემთხვევაში „ლიზო-სელს“ მოუწევს უკვე დამტკიცებული  CAR-T უჯრედების თერაპიის Kymriah-ისთვის კონკურენციის გაწევა.

კლინიკური ცდის შედეგი კომპანია Bristol-Myers Squibb-მა ორლანდოში გამართულ ჰემატოლოგიის ამერიკული საზოგადოების კონფერენციაზე წარადგინა.

წყარო : www.reuters.com

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ავქსენტიოს კალანგოსი ბერძენი კარდიოლოგია, რომელმაც თავისი ცხოვრება ბავშვებს მიუძღვნა და დევიზად აქცია სიტყვები: “ეცადე იყო ის, ვინც სხვებს შესთავაზებს.” კალანგოსს მთელი მსოფლიოდან 15.000 ბავშვისთვის ოპერაცია უფასოდ აქვს ჩატარებული. მან დააარსა საქველმოქმედო ფონდი “გულები ყველასთვის”.

მსოფლიოში 7 მილიონი ბავშვია, რომელსაც გულის ოპერაცია ესაჭიროება.

ეს საოცარი ადამიანი ნამდვილი ჰუმანიზმის დიდი მაგალითია. მას უამრავი სხვადასხვა ჯილდო აქვს მიღებული, მათ შორის ”თანამედროვე მედიცინის მისიონერის” ტიტული.

თუმცა მისთვის სახელი, ფული და დიდება მნიშვნელოვანი არ არის. ექიმი ავქსენდიო კალანგოსი ცხოვრობს იმისთვის, რომ ბავშვების სიცოცხლე იხსნას, დაუბრუნოს ღიმილი მათ, ვინც გულის სერიოზული პრობლემებით იტანჯება.

უნივერსიტეტი 23 წლის ასაკში, სტამბოლში დაამთავრა. ამბობს, რომ უყვარს დარიჩინის სურნელი და ოფისში ყოველთვის აქვს ბოთლით, რადგან ეს მას კონსტანტინოპოლს ახსენებს.

ექიმის მამა ფიზიკოსი იყო, რომელიც პედიატრიულ კლინიკაში, თურქეთში მოღვაწეობდა. კალანგოსი მამის გზას გაჰყვა და ცხოვრების მიზნად დაისხა ემუშავა, მაგრამ არა ფულისთვის. ის 2004 წელს გარდაიცვალა. ის იყო ადამიანი, რომელსაც თურქები დღესაც იხსენიებენ, როგორც ”ადამიანს, რომელსაც ყველა დაავადების განკურნება შეეძლო.”

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

ელექტროსიგარეტის მოხმარებასთან დაკავშირებული ფილტვის ამოუცნობი დაავადებისგან მსოფლიოში მეექვსე, აშშ-ის კანზასის შტატში კი პირველი ადამიანი გარდაიცვალა.

აღსანიშნავია, რომ ექვსი გარდაცვლილი პაციენტიდან ოთხი საშუალო ან საშუალოზე მეტი ასაკისაა.

ამერიკის 33 შტატში ფილტვის ამოუცნობი დაავადების 450-ზე მეტი შემთხვევაა დაფიქსირებული, რომლებსაც ჯანდაცვის სფეროს ფედერალური სამსახურები სწავლობენ.

გამოძიებას ჯერ-ჯერობით არ დაუდგენია ერთი რომელიმე ელექტროსიგარეტის სახეობა, რომელიც ყველა შემთხვევასთანაა დაკავშირებული, თუმცა დადგინდა, რომ ყველა გარდაცვლილი სითხიანი ელექტროსიგარეტის მომხმარებელი იყო. ეს სითხე კი, როგორც ცნობილია, კანაბინოიდურ ნივთიერება THC-ს ) (ტეტრაჰიდროკანაბინოლი) შეიცავს, რომელიც მარიხუანას აქტიური ინგრედიენტი გახლავთ. 

მკვლევარები, რომლებიც ცდილობენ დაადგინონ, რომელიც დამბინძურებლები იწვევენ ფილტვის ამ უცნაურ, ფატალურ დაავადებას, ვარაუდობენ, რომ ძირითადი „დამნაშავე“ შავ ბაზარზე არსებული „გამასქელებელი აგენტებია“, რომლებიდ დიდი რაოდენობით ვიტამინ E-ს შეიცავენ.

დაავადებათა კონტროლის ცენტრი მომხმარებლებს მოუწოდებს, ვიდრე მეტი ინფორმაცია არ იქნება ცნობილი, ელექტრო სიგარეტისთვის საჭირო სითხეების ქუჩებში შეძენისგან თავი შეიკავონ.

კვლევის თანახმად, აშშ-ში 2011-2015 წლებში სკოლის მოსწავლეებში ვეიპინგი 900%-ით გაიზარდა. პრეზიდენტმა ტრამპმა რამდენიმე დღის წინ „საკვებისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციას“ მოუწოდა, არასრულწლოვნებში ელექტროსიგარეტის მოხმარებასთან ბრძოლის მიზნით ის ათასობით არომატიზატორი აკრძალოს, რომელიც ელექტროსიგარეტებში გამოიყენება და მოამზადოს გაიდლაინი, რომელიც ბაზრიდან თამბაქოს გარდა ელექტროსიგარეტის ყველა არომატიზატორის ამოღებას გაითვალისწინებს.

წყარო : sciencealert.com

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”