ასტრონომია - კოსმოსი

ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა კოსმოსზე დაკვირვების ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური პლანეტა აღმოაჩინა. ობიექტი PSR J2322-2650b გარეგნულად ლიმონს წააგავს და მკვეთრად განსხვავდება ადრე აღმოჩენილი კოსმოსური სხეულებისგან.

The New York Times-ის ცნობით, პლანეტა, რომელიც ზომით იუპიტერს შეედრება, თავისი ვარსკვლავიდან სულ რაღაც 1 მილიონი მილის დაშორებით მდებარეობს, რაც უკიდურესად მცირე დისტანციაა. მასზე წელიწადი 8 დედამიწისეულ საათზე ნაკლებ ხანს გრძელდება. სისტემის ვარსკვლავი არის პულსარი – სწრაფად მბრუნავი ნეიტრონული ვარსკვლავი, რომლის ძლიერი გრავიტაციაც პლანეტას პირდაპირი მნიშვნელობით წელავს და მას წაგრძელებულ, ლიმონისებრ ფორმას სძენს.

სისტემის განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ პულსარი ძირითადად გამა-დიაპაზონში ასხივებს, რაც „ვების“ ტელესკოპისთვის უხილავია. ამან მეცნიერებს საშუალება მისცა, დაენახათ თავად პლანეტის სპექტრი ისე, ვარსკვლავის შუქის გარეშე.

ანალიზმა აჩვენა, რომ პლანეტის ატმოსფერო თითქმის მთლიანად ჰელიუმისა და ნახშირბადისგან შედგება. ეს ძალზედ უჩვეულოა, რადგან ცნობილი პლანეტების უმეტესობისთვის ძირითადი ელემენტები ჟანგბადი და აზოტია. ეგზოპლანეტის ზედაპირზე ტემპერატურა დაახლოებით 20,500°C გრადუსს აღწევს.

ასტრონომები ფიქრობენ, რომ სრულიად ახალი ტიპის ობიექტი აღმოაჩინეს, რომლისთვისაც მეცნიერებას ჯერ სახელწოდებაც არ აქვს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სან-ფრანცისკოში დაფუძნებულმა სტარტაპმა GRU Space განაცხადა, რომ მთვარეზე სასტუმროების აშენებას გეგმავს. კომპანიის ცნობით, ტურისტები ამ სერვისით სარგებლობას უკვე 2032 წლიდან შეძლებენ.

GRU Space-ის განცხადებაში აღნიშნულია, რომ SpaceX-ის საქმიანობის წყალობით, ორბიტაზე ტვირთის გატანის ღირებულება მნიშვნელოვნად შემცირდა. კომპანია მოელის, რომ მზარდი კონკურენციის ფონზე ფასები კიდევ უფრო დაიწევს. ამასთანავე, კოსმოსი უკვე ხდება სასურველი ტურისტული მიმართულება შეძლებული ადამიანებისთვის.

კლიენტებს სასტუმროებში SpaceX-ს ან Blue Origin-ის ლიცენზირებული კომერციული ხომალდებით გადაიყვანენ. GRU Space უზრუნველყოფს ტურისტების მომზადებას, სამედიცინო შემოწმებას, ფრენის დაგეგმვასა და გაუთვალისწინებელი შემთხვევებისგან დაზღვევას.

2029 წლიდან სტარტაპი მთვარის ზედაპირის კვლევას და პირველი სასტუმროსთვის ტერიტორიის მომზადებას დაიწყებს. ეს იქნება დედამიწაზე შექმნილი გასაბერი კონსტრუქცია, სადაც ოთხ ადამიანს რამდენიმე დღით შეეძლება დარჩენა.

მოგვიანებით, რობოტების დახმარებით, გასაბერი სასტუმროს გარშემო უფრო მყარი გარე კონსტრუქცია აშენდება, რომლისთვისაც მთვარის ნიადაგსაც გამოიყენებენ. ამ შენობაში უკვე 10 ადამიანის განთავსება იქნება შესაძლებელი.

პირველ სასტუმროში სტუმრობის ღირებულება 416 000 დოლარზე მეტი იქნება. მეორე ვერსიაში ერთი ღამის ფასი 83 000 დოლარიდან დაიწყება.

ტექნოლოგიების გამოსაცდელი მოსამზადებელი ფრენები 2029 და 2031 წლებისთვის იგეგმება.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სამხრეთკორეელმა მეცნიერებმა სამყაროს შენელებული გაფართოების ფაზაში შესვლის მტკიცებულებები გამოავლინეს, რაც ბნელი ენერგიის ცვალებად თვისებებს უკავშირდება. მათი ვარაუდით, ამან შესაძლოა „დიდ შეკუმშვამდე“ მიგვიყვანოს. სტატია ამ აღმოჩენის შესახებ ჟურნალში Monthly Notices of the Royal Astronomical Society გამოქვეყნდა.

თეორიის თანახმად, სამყარო შეიკუმშება და „კოლაფსს“ განიცდის იმ საწყის მდგომარეობამდე, რომელიც დიდ აფეთქებამდე იყო, რის შედეგადაც ის შეიქმნა. ზოგიერთის აზრით, აფეთქება-შეკუმშვის ციკლი სამუდამოდ გაგრძელდება.

ჩატარებული გათვლები აჩვენებს, რომ ბნელი ენერგია უფრო სწრაფად იცვლება, ვიდრე აქამდე ვარაუდობდნენ.

„თუ ეს შედეგები დადასტურდება, ეს გამოიწვევს უდიდეს პარადიგმულ ძვრას კოსმოლოგიაში ბნელი ენერგიის აღმოჩენის შემდეგ, რაც 27 წლის წინ მოხდა“, – განაცხადა იონსეს უნივერსიტეტის პროფესორმა, ლი იონ-ვუკმა.

თანამედროვე სამეცნიერო წარმოდგენების თანახმად, სამყარო ბნელი ენერგიის ზემოქმედების შედეგად აჩქარებით ფართოვდება. თუმცა, 2018 წელს „კოსმოლოგიური კრიზისი“ დაიწყო, რომელიც გაფართოების სიჩქარის გაზომვებში არსებულ შეუსაბამობებს უკავშირდება.

2025 წლის დასაწყისში ასტრონომებმა მონაცემებში ბნელი ენერგიის თვისებების ცვლილებები აღმოაჩინეს. კორეელმა მკვლევრებმა გააანალიზეს ინფორმაცია 300 შორეული ზეახალი ვარსკვლავის შესახებ და აფეთქების სიკაშკაშესა და გალაქტიკების ასაკს შორის კავშირი გაითვალისწინეს.

შედეგებმა აჩვენა, რომ დაახლოებით 5 მილიარდი წლის წინ ბნელი ენერგია შესუსტდა და გაფართოების სიჩქარის მუდმივი ზრდა შეწყვიტა. დაახლოებით 1 მილიარდი წლის წინ ეს ცვლილებები იმდენად მნიშვნელოვანი გახდა, რომ სამყაროს გაფართოებამ შენელება დაიწყო.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

ჩვენი დროის ყველაზე საიდუმლო ინტერსტელარულმა სტუმარმა ბოლოს და ბოლოს „ხმა ამოიღო“. რამდენიმე თვის განმავლობაში იგი უჩვეულოდ იქცეოდა და არ გააჩნდა ხილული კუდი და მოძრაობდა უპრეცედენტო ტრაექტორიით, თუმცა ახლა, პირველად, 3I/ATLAS-მა წარმატებით გამოსცა რადიოსიგნალი, რაც ადასტურებს, რომ იგი აქტიურად ურთიერთქმედებს გარემოსთან.

ეს მნიშვნელოვანი გარღვევა, რომელიც სამხრეთ აფრიკის ობსერვატორიამ ორ წარუმატებელ მცდელობამდე შემდეგ მოახერხა, ობიექტს „უბრალო კომეტისგან“ გარდაქმნის მეცნიერების განსაკუთრებულ ინტერესის საგნად, მათ შორის იმ მკვლევრებისთვის, რომლებიც უცხოპლანეტური სიცოცხლის ნიშნებს ეძებენ.

სწორედ ამ წარმატებულმა აღმოჩენამ კვლავ გააცოცხლა ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ჰიპოთეზა: რომ შესაძლოა 3I/ATLAS იყოს იმ ცნობილი და ამოუხსნელი „Wow! სიგნალის“ წყარო, რომელიც თითქმის ნახევარი საუკუნის წინ დაფიქსირდა.

ეს აღმოჩენა მონუმენტურ ნაბიჯად ითვლება ობიექტის კვლევის ისტორიაში, მას შემდეგ, რაც იგი პირველად 1 ივლისს აღმოაჩინეს.

მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური მონაცემები თერმულ ემისიაზე მიუთითებს, ამ ინტერსტელარული ობიექტისა და „Wow! სიგნალის“ დამთხვევა ობიექტის უკიდურესად უცნაურ ფრენის მარშრუტთან ერთად მეცნიერებს საგონებელში აგდებს და კვლავ აღძრავს ეჭვს, რომ მას შესაძლოა ხელოვნური, ანუ არაბუნებრივი წარმოშობა ჰქონდეს.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

NASA-ში განაცხადეს, რომ მზის სისტემის მიღმა უკვე 6 ათასი ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს. ეს პლანეტები დედამიწისგან ძალიან შორს არიან და ასტრონომებმა მათი აღმოჩენა დაახლოებით 30 წლის წინ დაიწყეს.

პირველი ეგზოპლანეტა, რომელიც ჩვენი მზის მსგავსი ვარსკვლავი გარშემო ბრუნავს 1995 წელს იპოვეს. მას 51 PEGASI B ჰქვია და ის გაზის გიგანტია, როგორც იუპიტერი ჩვენს სისტემაში.

მას შემდეგ ასეთი აღმოჩენების რაოდენობა ყოველწლიურად იზრდება. სულ რაღაც 3 წლის წინ ნაპოვნი ეგზოპლანეტების რიცხვი 5 ათასს შეადგენდა და, როგორც ირკვევა იმ პერიოდიდან დღემდე ასტრონომებმა კიდევ 1000 ახალი სამყარო აღმოაჩინეს.

„ჩვენ კვლევის ახალ დიდებულ თავზე გადავდივართ – სამყაროები, რომლებიც ჩვენს წარმოსახვას სცდება. ისეთი პლანეტების ძებნა, რომლებსაც სიცოცხლის მხარდაჭერა შეუძლიათ გვახსენებს, რომ სამყაროში კიდევ ბევრი ადგილია, რომელიც აღმოჩენას ელის“, – განაცხადეს NASA-ში.

6 ათასი ეგზოპლანეტიდან 2 035 ნეპტუნს ჰგავს, 1 984 იუპიტერის მსგავსი გაზის გიგანტია, 1 761 სუპერდედამიწაა – მათ ასე იმიტომ ჰქვიათ, რომ დედამიწაზე დიდები, მაგრამ ნეპტუნზე პატარები არიან. 700 პლანეტას მყარი ზედაპირი აქვს, როგორც დედამიწას და მარსს. მეცნიერებმა ასევე იპოვეს 7 პლანეტა, რომელთა ტიპიც ასტრონომებისთვის ჯერჯერობით უცნობია.

ვიდეოში, რომელიც NASA-მ „საიუბილეო“ პლანეტის აღმოჩენის აღსანიშნავად გამოაქვეყნა, ნათქვამია: „ერთი ამ დრომდე ვერ გვიპოვია – პლანეტა, რომელიც ზუსტად ჩვენნაირი იქნება“.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”