close

კვლევები

კვლევებიმსოფლიოტექნოლოგიები

მეცნიერებმა ტვინის უჯრედების მსგავსად მოქმედი მიკროჩიპები შექმნეს

 მკვლევარებმა შეიმუშავეს კომპიუტერული ტექნოლოგია, რომელიც ნერვის სინაფსის ფუნქციონირების იმიტირებისთვის სინათლეს იყენებს. ეს კი დასამაბს აძლევს მოწყობილობას, რომელიც აერთიანებს თანამედროვე პროცესორების სიჩქარესა და გონებრივი შესაძლებლობების ეფექტურობას.

ტვინი და კომპიუტერი ორივე არის სისტემა, რომელსაც შეუძლია ინფორმაციის მოდელირება, მანიპულირება და შენახვა.

კომპიუტერებში დამონტაჟებული პროცესორები ფუნქციონირებისთვის ახდენენ ელექტრონული იმპულსებისა და  პატარა ჩამრთველ-გამომრთველების კომბინირებას, ხოლო ნეირონები სინაფსებს შორის იმპულსების გასავრცელებლად ქიმიურ ტიდებს იყენებენ.

განსხვავება მნიშვნელოვანია, რამდენადაც მეხსიერებისა და ენერგიის მოხმარება მიმდინარეობს – ვერცერთი აპარატი ვერ ახერხებს ადამიანის ტვინის ეფექტურობისა და შენახვის შესაძლებლობები ჰქონდეს.

ოქსფორდის, მიუნსტერისა და ექსტერის უნივერსიტეტების მკვლევართა გუნდმა კომპიუტირების „წმინდა გრაალი“ – სინაფსის მსგავსად მოქმედი ფოტონური ინტეგრირებული ციკლი შექმნეს.

თქვენს კომპიუტერს არ აქვთ ცენტრალური პროცესორი წინ და მყარი დისკი უკან. განშტოებულ ქსელში დაკავშირებული ნეირონები, რომლებიც გამოყოფილი არიან პატარა სინაფსური ხიდებით, ყველა ერთ პროცესორებსა და შესანახ მოწყობილობებში იმყოფებიან.

ფუნქციონირებისთვის ნერვის მემბრანის არხები იღება და იკეტება და დამუხტული იონის პულსებს აგზავნის. ამ პროცესის მედიატორი ნერვების განშტოებების ბოლოს სხვა ქიმიური პროცესები გახლავთ და დამოკიდებულია ისეთ ფაქტორებზე, როგორიცაა – ტალღის სიძლიერე ან სიხშირე.

ნერვის ბოლოში არსებული მცირე ნახტომი ნერვული დამუშავების საქმიანი დასასრულია, რომელიც მოქმედებს როგორც საგზაო მოძრაობის კონტროლის ოფიცერი, რომელიც აფერხებს ან აჩქარებს სიგნალს.

სინაფსური პლასტიკურობა, აღნიშნულ საკონტროლო პუნქტში შესული ცვლილებების აღრიცხვით შეგვიძლია შევისწავლოთ, როგორ ვსწავლობთ და ვამუშავებთ ახალ ინფორმაციას – რაღაცას ვაძლიერებთ, ხოლო რაღაცას – ვშლით.

 ე.წ. ნეირომოორფული კომპიუტერია ისწრაფვის ამ  დამუშავებისა და დამახსოვრების ერთ სისტემაში კომბინირების ხერხი გაიმეოროს, რაც ბიოლოგიასა და ხელოვნურ ინტელექტს კიდევ უფრო აახლოვებს.

ამ ხერხით შესაძლებელია პროცესორს იგივე გავაკეთებინოთ, რასაც სინაფსი აკეთებს.

გუნდის ხელოვნური სინაფსი ეფუძნება ფაზა-შეცვლის მასალის (PCM) სტრუქტურებს, რომელიც ინახავს და ავრცელებს მნიშვნელოვანი რაოდენობას ენერგიას ვინაიდან ის ერთი მდგომარეობიდან მეორეში გადადის.

 მიუხედავად იმისა, რომ კონცეფცია ახალია, ეს გახლავთ პროცესის პრაქტიკაში გამოყენების პირველი შემთხვევა.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ „ ელექტრონული კომპიუტერი შედარებით ნელია და რაც უფრო ვაძლიერებთ მათ, მით უფრო მეტ ენერგიას მოიხმარენ. ჩვეულებრივი კომპიუტერები ასევე საკმაოდ”,,მუნჯები “არიან და არცერთ მათგანს ადამიანის ტვინის შესწავლისა და პარალელური დამუშავების შესაძლებლობა არ აქვთ.

სინათლეზე დაფუძნებული ნეირომოორფული პროცესორები კი გონებისა და მანქანის იდეალური ერთიანობაა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

სენსაციური აღმოჩენა: ძველი ჩინური მელანი კიბოს უჯრედებს კლავს

საუკუნეების მანძილზე ჩინელი მხატვრები და კალიგრაფისტები მელანს სხვადასხვა ამბის გადმოსაცემად იყენებენ, თუმცა, შესაძლოა, მათმა მედიატორმა ახალი დანიშნულებაც შეიძინოს.

მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ტრადიციულ, მცენარეულ ჩინურ მელანს, რომელსაც Hu-Kaiwen მელანს უწოდებენ, გამორჩეული მოლეკულური თვისებები აქვს, რომლებიც იდეალურია კიბოს უჯრედების მოსაკლავად.

ჩინელ მეცნიერთა ჯგუფმა – Hu-Kaiwen-მა მელნის (ანუ Hu-mk-ის) კვლევა მას შემდეგ დაიწყეს, რაც მელანსა და ხელოვნური ნანონაწილაკებს შორის, რომელსაც კიბოს მკურნალობისას ფოტოთერმულ თერაპიაში იყენებენ, მსგავსებები აღმოაჩინეს.

ფოტოთერმული თერაპიის დროს ნივთიერებები, რომლებიც ნანონაწილაკებს შეიცავენ, ინექციის გზით სიმსივნეში შეჰყვათ და შემდეგ ლაზერით ასხივებენ. როგორც კი ლაზერი კიბოს უჯრედებში განთავსებულ ნანონაწილაკებს ხვდება, უჯრედები  ცხელდება და კვდება.

 ამ „ტროას ცხენის“ ერთ-ერთი პრობლემა სხეულში შესაყვანი სწორი მასალების პოვნაა. მეცნიერებს დღემდე მრავალი ხელოვნური ნანონაწილაკი აქვთ შესწავლილი, თუმცა, ზოგიერთი მათგანი ტოქსიკური აღმოჩნდა, ზოგი – ძვირი, ხოლო ზოგი – ძნელად დასამზადებელი.

მაგრამ Hu-Kaiwen-ის მელანს ყველა ის თვისება აღმოაჩნდა, რასაც მეცნიერები ეძებდნენ: სინათლისა და სითბოს შთამნთქმელი საჭირო ფერი,მდგრადობა  წყალში, არცთუ ძვირი ღირებული და რაც მთავარია, არა ტოქსიკურობა.

 ჰიპოთეზის შესამოწმებლად მკვლევარებმა გაანალიზეს მელანი და აღმოაჩინეს, რომ ის მცირე ნახშირბადის ნანონაწილაკების აგრეგატებს შეიცავდა, რომლის გაცხელება 5 წუთის განმავლობაში ახლო ინფრაწითელი დასხივების გზით 55 გრადუს ცელსიუსამდე შეიძლებოდა.

უფრო მეტიც, მელანმა დიდი მდგრადობა გამოავლინა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მას ამ თვისებების შენარჩუნება დიდი ხნის განმავლობაში შეეძლო.

ლაბორატორიებში ტესტირებისას მელანი ნორმალურ პირობებში ადამიანის უჯრედებთან ბიოშეთავსებადი აღმოჩნდა, თუმცა გაცხელების შემდეგ კიბოს უჯრედების მოკლა.

თაგვებზე ჩატარებულ ცალკეულ ტესტებში მელანი ასევე მაღალეფექტური აღმოჩნდა და მისი საშუალებით კიბოს იმაზე მეტი უჯრედები მოკვლა გახდა შესაძლებელი, ვიდრე ჩვეულებრივი  ფოტოთერმული თერაპიის დროს. რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, მელანი ინექცირებული ცხოველებისთვის ტოქსიკური არ აღმოჩნდა.

კვლევების შემდგომი ეტაპი მელნის ადამიანებზე ცდებში გამოყენებაა. იმ შემთხვევაში, თუ ეს ცდები პროგრესულად წარიმართება, უძველესი მელანი კაცობრიობას კიდევ უფრო დიდ სამსახურს გაუწევს, ვიდრე აქამდე.

კვლევის შედეგები სამეცნიერო  ჟურნალ   ACS Omega-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ასტრონომია - კოსმოსიკვლევები

მარსზე მოგზაურობა ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე ფიქრობდნენ

 ,,ნასა“ მარსზე ასტრონავტების გაგზავნას 15-20 წელიწადში აპირებს. ჩინეთი აცხადებს, რომ წითელ პლანეტაზე ადამიანების გაგზავნას 2020-2030 წლებისთვის გეგმავს. „მარსზე“ ფეხის დადგმაზე თვალი რუსეთსაც უჭირავს.

SpaceX-ის დამაარსებელმა – ელონ მასკმა შარშან ილონ მარსის კოლონიზაციის პროგრამა წარადგინა. 2018 წლისთვის, როდესაც მარსი დედამიწას 57,6 მილიონ კილომეტრზე მოუახლოვდება, მასკის კომპანია იქ უპილოტო ზონდის გაგზავნას აპირებს. მგზავრების გაგზავნას კი მარსზე კომპანია 2022 წლისთვის გეგმავს.

 მაგრამ თუ თაგვებში რადიაციული ზემოქმედების კვლევას ადამიანებთანაც აქვს საერთო, მარსი შესაძლოა ბევრად უფრო საშიში იყოს, ვიდრე მოსალოდნელია.

ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში აღნიშნულია, რომ ძირეული პრობლემაა კოსმოსური სხივები.

 

კოსმოსური სხივების საფრთხე

კოსმოსური სხივები მაღალ ენერგეტიკული ატომური და სუბატომიური ნაწილაკებია, რომლებიც წარმოიქმნებიან ფეთქებადი არსკვლავებისგან, შავი ხვრელებისგან და სივრცის სხვა ძლიერი წყაროებისგან.

ამ სხივებმა შეიძლება გამოიწვიოს დნმ-ის დაზიანება, გაზარდოს კიბოს რისკი, გამოიწვიოს  კატარაქტები,  ნერვული სისტემის დაზიანება და სისხლის მიმოქცევის და სხვა ჯანრთელობის პრობლემები ასტრონავებში.

მკვლევარებმა იციან, რომ ასტრონავტები ბევრად უფრო მაღალი რადიაციულ დასხივებას განიცდიან, ვიდრე ადამიანები, რომლებიც დედამიწაზე იმყოფებიან, ვინაიდან პლანეტის ატმოსფერო დიდი რაოდენობით მავნე ენერგიას შეიწოვს.

დედამიწის მაგნიტური ველი კოსმოსის რადიაციას მიმართულებას უცვლის, რაც საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე მყოფ ასტრონავტებს იცავს.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ გზა მარსისკენ არის „გახსნილი სეზონი კოსმოსური სხივებისთვის“.

ჯანდაცვის მეცნიერი ამ პრობლემის შესწავლა თაგვებზე სცადეს.

რატომაა ღრმა კოსმოსში მოგზაურობა უფრო საშიში, ვიდრე მოსალოდნელი იყო?

როდესაც უჯრედი კოსმოსურ დასხივებას განიცდის, ის არა მხოლოდ თავად განიცდის ცვლილებას, არამედ ახლო მდებარე უჯრედების კიბოდ მუტირებაც ხდება.

წინა კვლევებში ეს დომინოს ეფექტი აღმოჩენილი არ იყო.

მიუხედავად ამ შემაშფოთებელი დასკვნისა, მეცნიერები  მიიჩნევენ, რომ მარსზე მისია დაწყებამდე არ უნდა შეჩერდეს. ამიტომ ისინი არსებული პრობლემისგან გამოსავალ გზებს ეძებენ.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინა

ექიმებს მოუწოდებენ, ყურის ინფექციების დროს ანტიბიოტიკები ,,პარაცეტამოლით” ჩაანაცვლონ

ექიმებს მოუწოდებენ, ყურის ინფექციების დროს ანტიბიოტიკების დანიშვნისგან თავი შეიკავონ და ისინი ,,კალპოლით” ან ,,ნუროფენით” ჩაანაცვლონ.

აღნიშნული ინიციატივით ორგანიზაცია Nice-ი გამოვიდა იმ ფონზე, როცა სულ უფრო მეტი და მეტი მტკიცებულება ჩნდება იმისა, რომ ანტიბიოტიკები თანდათან კარგავენ ძალას და იძენენ რეზისტენსობას სხვადასხვა დაავედების მიმართ.

ახლახან გამოქვეყნებულ გაიდლაინში Nice-ი მოუწოდებს ექიმებს, რომ ყურის ინფექციების დროს ბავშვებს ,,პარაცეტამოლი” ან ,,იბუპროფენი” მისცენ. ეს მოიცავს კალპოლსა და მსგავს მედიკამენტებს, რომლებიც შეიცავენ პარაცეტამოლს ან თხევადი ფორმის იბუპროფენს. Nice-ი ამტკიცებს, რომ ყურის ინფექციების უმრავლესობა ერთ ან ორ დღეში თავისთავად ლაგდება.

2015 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვების 60 პროცენტს 24 საათში ტკივილი ანტიბიოტიკების მიღების გარეშე უმცირდებოდა. თუმცა ორგანიზაცია იმასაც აღნიშნავს, რომ იმ ბავშვებმა, რომლებსაც უფრო სერიოზული ინფექციის სიმპტომები აქვთ, მედიკამენტები უნდა მიიღონ.

სტატისტიკის თანახმად, ოთხიდან ერთ ბავშვს ათი წლის ასაკამდე ერთხელ მაინც ემართება შუა ყურის ინფექცია. ყველაზე ხშირი კი ეს 15-18 თვის ასაკშია.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ მიმდინარე კვირას განაცხადა, რომ ანტიბიოტიკების რეზისტენტობა ,,გლობალური ჯანდაცვის საგანგებო მდგომარეობაა”.

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმედიცინამსოფლიო

ბუს „ყურებს“ სმენადაქვეითებული ადამიანების მკურნალობაში გამოიყენებენ

მეცნიერები აცხადებენ, რომ კიოტები გვიან ასაკშიც ინარჩუნებენ სმენის კარგ უნარს.
აღსანიშნავია, რომ მანამდე, იგივე უნარი შოშიებში აღმოაჩინეს. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ კიოტების „უბერებელი ყურები“ მათ სმენის პრობლემების მქონე ადამიანების მკურნალობის მეთოდების გაუმჯობესებაში დაეხმარებათ.
ფრინველებს შიდაყურის დაზიანების თვითაღმოფხვრის უნარი აქვთ.
გერმანიის ოლდენბურგის უნივერსიტეტის მკვლევარი გეორგ კლუმპი აცხადებს, რომ ბუები სმენის უანრს ხანდაზმულობაშიც ინარჩუნებენ.
,,ფრინველებს შეუძლიათ თავიანთი ყურები ისე „აღადგინონ“, როგორც ადამიანებს – ჭრილობა,“ – განაცხადა კლუმპა. „ადამიანებს არ შეუძლიათ ყურის სენსორული უჯრედები განაახლონ, თუმცა ფრინველები ამას იოლად ახერხებენ,“ – დასძინა მან.
როგორც ჩანს, ადამიანებმა ეს რეგენერაციული უნარი ევოლუციის გარკვეულ ეტაპზე დაკარგეს. ყველა ძუძუმწოვრების მსგავსად, ადამიანებს ხანდაზმულობის პერიოდში სმენა უქვეითდებათ.
კვლევის კომენტირებისას, სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის პროფესორმა – შტეფან ჰელერმა განაცხადა, რომ მეცნიერები ფრინველებსა და ძუძუმწოვრებს შორის არსებული განსხვავებების დადგენაზე მუშაობენ.
სამეცნიერო ჟურნალ ,,Royal Society Proceedings B-ში”| გამოქვეყნებული კვლევა შვიდ კიოტაზე ჩატარდა. აღმოჩნდა, რომ ყველაზე ხანდაზმულ ბუსაც კი, რომლის ასაკი 23 წელს აღწევდა, სმენის დაკარგვის პრობლემები არ აღენიშნებოდა.
კიოტები, როგორც წესი, 3 – 4 წლის ასაკამდე ცოცხლობენ. ფრინველები კარგ სმენას ღამით მსხვერპლზე ნადირობისთვის იყენებენ.

 

წყარო: www.sciencemag.org/

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაციაკვლევებიქიმია

მინის ნაწილაკებისგან შექმნილი კბილის პასტა კარიესს ეფექტურად ებრძვის

მეცნიერებმა კარიესის საწინააღმდეგო მინის პატარა ნაწილაკებისგან დამზადებული კბილის პასტა შექმნეს.

BioMin C, კბილების ზედაპირზე ეწებება და გამოყოფს მინერალებს, რომელიც მინანქრიდან შაქრიანი საკვებითა და მჟავე სასმელებით გამოწვეული ნადებს აშორებს.

 მიკროსკოპული ნაწილაკები, რომლებიც ადამიანის თმის ღერის დაახლოებით მეასედი ზომისაა, იმ მასალის მსგავსია, რომლისგანაც ფანჯრებს ამზადებენ. ის შეიცავს ქლორიდს, კალციუმსა და ფოსფატს – მინერალები, რომლებიც კბილების მინანქარის შესაქმნელადაა საჭირო.

ქლორიდი ცვლის ფტორს, რომელსაც, ჩვეულებრივ, კბილების რემინერალიზირებისთვის კბილის პასტებში გამოიყენებენ. მიუხედავად იმისა, რომ ის ეფექტურია კბილების დაშლის თავიდან ასაცილებლად, ფტორის გადაჭარბებულ რაოდენობას შეუძლია კბილები ააჭრელოს (რასაც ქლორიდი არ აკეთებს).

კბილების BioMin C- ით გაწმენდისას, მინის ნაწილაკები კბილებზე იმ შემთხვევაშიც კი რჩება, როცა პასტას წყლით ჩამოიბანთ.

როგორც ნაწილაკები იშლებიან, ისინი კბილებზე კალიუმსა და ფოსფატს გამოყოფენ, რის შემდეგაც ისინი მინანქრის კრისტალებად გადაიქცევიან. კბილის პასტაში შემავალი ქლორიდი აღნიშნულ პროცესს აჩქარებს.

ეს კრისტალები უფრო დიდდება ცილის კოლაგენის დახმარებით, რაც კბილების სტრუქტურას აყალიბებს და კარიესისგან განადგურებულ ადგილებს აღადგენს.

ლაბორატორიული კვლევების დროს, BioMin C-ს ადამიანების კბილებზე 7 დღის განმავლობაში, დღეში 2-ჯერ იყენებდნენ და შემდეგ კბილებს რენტგენს უღებდნენ.

შედეგებმა აჩვენა, რომ კბილის პასტა ორჯერ უფრო ეფექტურია კბილების დაცვის კუთხით, ვიდრე ნერწყვი (ნერწყვი იგივეს ბაქტერიების ჩამორეცხვით აკეთებს, ისიც ასევე შეიცავს მინერალებს).

ლონდონის Queen Mary University-ის მეცნიერები, რომლებმაც შიმუშავეს კბილის პასტა, აცხადებენ, რომ  BioMin C ასევე ამცირებს კბილების მგრძნობელობას.

BioMin C-ის ფასი დაახლოებით 7 დოლარი იქნება.

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
გეოგრაფიადედამიწაკვლევებიმსოფლიო

ახლად აღმოჩენილი იურული ზღვის მონსტრი ოკეანის სუპერმტაცებლებთანაა დაკავშირებული

 დედამიწაზე უამრავი სახეობა არსებობს, რომლებიც, სანამ აღმოაჩენდნენ, ათეულობით წლების განმავლობაში კაცობრიობის ცხვირწინ არსებობდნენ. ასეა ახლად აღმოჩენილი “ზღვის მონსტრის”, Arminisaurus schuberti-ის, შემთხვევაშიც, რომელიც იურულ ოკეანეში 190 მილიონი წლის დაცურავდა.

Arminisaurus-ის განმარხებული ძვლები თავდაპირველად აღმოაჩინეს ბილეფელდის მახლობლად გერმანიაში 1980-იანი წლების დასაწყისში. თუმცა ძვლები დაზიანებული იყო და მხოლოდ მისი 40 პროცენტის აღდგენა შეძლეს.

ძვლების გადარჩენა მოყვარული პალეონტოლოგის – ზიგიფრიდ შუბერტის დამსახურებით მოხერხდა, რომელმაც ნამარხი გაასუფთავა და 2015 წელს Naturkunde-ის მუზეუმში, ბილეფელდში გაგზავნა.

პლეზიოზავრს სახელი, Arminisaurus schuberti, შუბერტისა და გერმანელი არმინიუსის  პატივსაცემად დაერქვა.

მეცნიერი – სვენ საჩი აცხადებს, რომ პლეზიოზავრი დინოზავრების ერის ყველაზე წარმატებულ ზღვის მტაცებელ ცხოველებს განეკუთვნება.

არმინიუსი დაახლოებით 3-4 მეტრი სიგრძის იყო და სავარაუდოდ,  პატარა მტაცებელებზე ნადირობდა. თუმცა, თითქმის მთელი ბეჭის ძვლისთვის დამახასიათებელია თვისებები, რაც Cretaceous-ის პერიოდის(გეოლოგიური პერიოდი, რომელიც იურული პერიოდის შემდგომი ხანაა) მტაცებლებისთვისაა დამახასიათებელი.

ეს აღმოჩენა პოლეონტოლოგებს პლეზიოზავრების ევოლუციური გამოსხივების უკეთ გაგებაში დაეხმარება.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ Arminisaurus-ი მნიშვნელოვანია, რადგან ის თარიღდება ადრეული იურული პერიოდით. ამ დროის მხოლოდ ორი პლეზიოზავრის ნამარხია ჯერ-ჯერობით აღმოჩენილი. ეს კი  Arminisaurus-ს კიდევ უფრო განსაკუთრებულს ხდის.

კვლევა ჟურნალ Alcheringa-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიეთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
გეოგრაფიადედამიწაკვლევებიმსოფლიო

ახლად აღმოჩენილი იურული ზღვის მონსტრი ოკეანისსუპერ მტაცებლებთანაა დაკავშირებული

 დედამიწაზე უამრავი სახეობა არსებობს, რომლებიც, სანამ აღმოაჩენდნენ, ათეულობით წლების განმავლობაში კაცობრიობის ცხვირწინ არსებობდნენ. ასეა ახლად აღმოჩენილი “ზღვის მონსტრის”, Arminisaurus schuberti-ის, შემთხვევაშიც, რომელიც იურულ ოკეანეში 190 მილიონი წლის დაცურავდა.

Arminisaurus-ის განმარხებული ძვლები თავდაპირველად აღმოაჩინეს ბილეფელდის მახლობლად გერმანიაში 1980-იანი წლების დასაწყისში. თუმცა ძვლები დაზიანებული იყო და მხოლოდ მისი 40 პროცენტის აღდგენა შეძლეს.

ძვლების გადარჩენა მოყვარული პალეონტოლოგის – ზიგიფრიდ შუბერტის დამსახურებით მოხერხდა, რომელმაც ნამარხი გაასუფთავა და 2015 წელს Naturkunde-ის მუზეუმში, ბილეფელდში გაგზავნა.

პლეზიოზავრს სახელი, Arminisaurus schuberti, შუბერტისა და გერმანელი არმინიუსის  პატივსაცემად დაერქვა.

მეცნიერი – სვენ საჩი აცხადებს, რომ პლეზიოზავრი დინოზავრების ერის ყველაზე წარმატებულ ზღვის მტაცებელ ცხოველებს განეკუთვნება.

არმინიუსი დაახლოებით 3-4 მეტრი სიგრძის იყო და სავარაუდოდ,  პატარა მტაცებელებზე ნადირობდა. თუმცა, თითქმის მთელი ბეჭის ძვლისთვის დამახასიათებელია თვისებები, რაც Cretaceous-ის პერიოდის(გეოლოგიური პერიოდი, რომელიც იურული პერიოდის შემდგომი ხანაა) მტაცებლებისთვისაა დამახასიათებელი.

ეს აღმოჩენა პოლეონტოლოგებს პლეზიოზავრების ევოლუციური გამოსხივების უკეთ გაგებაში დაეხმარება.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ Arminisaurus-ი მნიშვნელოვანია, რადგან ის თარიღდება ადრეული იურული პერიოდით. ამ დროის მხოლოდ ორი პლეზიოზავრის ნამარხია ჯერ-ჯერობით აღმოჩენილი. ეს კი  Arminisaurus-ს კიდევ უფრო განსაკუთრებულს ხდის.

კვლევა ჟურნალ Alcheringa-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიეთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
გეოგრაფიადედამიწაეს საინტერესოაკვლევებიმსოფლიო

ახლად აღმოჩენილი იურული ზღვის მონსტრი ოკეანის სუპერმტაცებლებთანაა დაკავშირებული

 დედამიწაზე უამრავი სახეობა არსებობს, რომლებიც, სანამ აღმოაჩენდნენ, ათეულობით წლების განმავლობაში კაცობრიობის ცხვირწინ არსებობდნენ. ასეა ახლად აღმოჩენილი “ზღვის მონსტრის”, Arminisaurus schuberti-ის, შემთხვევაშიც, რომელიც იურულ ოკეანეში 190 მილიონი წლის დაცურავდა.

Arminisaurus-ის განმარხებული ძვლები თავდაპირველად აღმოაჩინეს ბილეფელდის მახლობლად გერმანიაში 1980-იანი წლების დასაწყისში. თუმცა ძვლები დაზიანებული იყო და მხოლოდ მისი 40 პროცენტის აღდგენა შეძლეს.

ძვლების გადარჩენა მოყვარული პალეონტოლოგის – ზიგიფრიდ შუბერტის დამსახურებით მოხერხდა, რომელმაც ნამარხი გაასუფთავა და 2015 წელს Naturkunde-ის მუზეუმში, ბილეფელდში გაგზავნა.

პლეზიოზავრს სახელი, Arminisaurus schuberti, შუბერტისა და გერმანელი არმინიუსის  პატივსაცემად დაერქვა.

მეცნიერი – სვენ საჩი აცხადებს, რომ პლეზიოზავრი დინოზავრების ერის ყველაზე წარმატებულ ზღვის მტაცებელ ცხოველებს განეკუთვნება.

არმინიუსი დაახლოებით 3-4 მეტრი სიგრძის იყო და სავარაუდოდ,  პატარა მტაცებელებზე ნადირობდა. თუმცა, თითქმის მთელი ბეჭის ძვლისთვის დამახასიათებელია თვისებები, რაც Cretaceous-ის პერიოდის(გეოლოგიური პერიოდი, რომელიც იურული პერიოდის შემდგომი ხანაა) მტაცებლებისთვისაა დამახასიათებელი.

ეს აღმოჩენა პოლეონტოლოგებს პლეზიოზავრების ევოლუციური გამოსხივების უკეთ გაგებაში დაეხმარება.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ Arminisaurus-ი მნიშვნელოვანია, რადგან ის თარიღდება ადრეული იურული პერიოდით. ამ დროის მხოლოდ ორი პლეზიოზავრის ნამარხია ჯერ-ჯერობით აღმოჩენილი. ეს კი  Arminisaurus-ს კიდევ უფრო განსაკუთრებულს ხდის.

კვლევა ჟურნალ Alcheringa-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიეთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
კვლევებიმსოფლიოპოლიტიკასოციოლოგია

მსოფლიოში შიმშილის მაჩვენებელი იზრდება

  გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სხვადასხვა ორგანო აფრთხილებს საერთაშორისო საზოგადოებას, რომ კლიმატის ცვლილება და კონფლიქტური ზონების მომატება ზრდის მსოფლიოში შიმშილის მაჩვენებელს, რომელიც 21-ე საუკუნის დასაწყსიდან მოყოლებული, წელს პირველად პროგრესირებს.

2016 წლის ბოლოსთვის ქრონიკულად მოშიმშილე ადამიანთა რიცხვა 815 მილიონს მიაღწია, რაც 38 მილიონით მეტია წინა მონაცემებთან შედარებით.

გაეროს 5 სააგენტოს მიერ მომზადებულ ერთობლივ ანგარიშში ამ რიცხვის ზრდა კონფლიქტის ზონებში ძალადობრივი ქმედებების გახშირებითა და კლიმატის ცვლილებითაა ახსნილი, რასაც თან ერთვის ეკონომიკური ზრდის შენელება, რის გამოც,  უფრო რთულად ხელმისაწვდომი ხდება საკვები ღარიბი მოსახლეობისათვის.

  აღსანიშნავია ისიც, რომ დაახლოებით 489 მილიონი ადამიანი ანუ ქრონიკულად მოშიმშილე ადამიანთა 60% სწორედ კონფლიქტით დაზიანებულ ზონებში ცხოვრობს: ,,გასული დეკადის განმავლობაში კონფლიქტების რაოდენობა გაიზარდა, გახდა უფრო კომპლექსური, რაც ართულებს მათი გადაჭრის შესაძლებლობას,“-აცხადებს გაერო.

აღნიშნული ანგარიში პირველია მას შემდეგ, რაც გაერომ მდგრადი განვითარების მიზნები შეიმუშავა, რომლის ერთ-ერთი უპირველესი მიზანია „დაასრულოს შიმშილი და ყველა ფორმის კვების უკმარისობა 2030 წლისთვის“.  პროგრესი ნათელი იყო გასულ წლამდე. 900 მილიონზე მეტი ადამიანის კვების ხარისხი გაუმჯობესდა. თუმცა, გასულ წელს, შიმშილმა „ექსტრემალურ მაჩვენებლს“ მიაღწია მსოფლიოს ბევრ კუთხეში, განსაკუთრებით კი – სამხრეთ სუდანში, იემენში, ნიგერიასა და სომალიში. 

 რეგიონების მიხედვით კი, ყველაზე მძიმე მდგომარეობა აფრიკაშია. მოსახლების 27,4 % შიმშილობს ან შიმშილის ზღვარზეა. მაჩვენებელი იზრდება ლათინურ ამერიკაშიც 4.7 %-დან 6,4%-მდე.

გაერო აფრთხილებს საერთაშორისო საზოგადოებას, რომ თუკი სახელმწიფოთა ლიდერები ქმედით ნაბიჯებს არ გადადგამენ და არ იბრძოლებენ საერთო პრობლემის წინააღმდეგ, შიმშილის დონე კიდევ უფრო გაზირდება.

 

წყარო: The Guardian

მასალა მოამზადა: ცირა შვანგირაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 88 89 90 91 92 96
Page 90 of 96