close

ტექნოლოგიები

კვლევებიმედიცინამსოფლიოტექნოლოგიები

ტვინის ახალი იმპლანტი ფიქრით წუთში 90 სიტყვის “დაწერის” საშუალებას იძლევა

სტენფორდის მეცნიერებმა შეიმუშავეს ტვინის იმპლანტი, რომელმაც პარალიზებულ ადამიანს საშუალება მისცა წუთში 90 სიტყვა “აეკრიფა” და ეს მხოლოდ სიტყვებზე ფიქრით.

მკვლევრებმა თავიანთი დასკვნები Nature-ში მაისში გამოაქვეყნეს, ხოლო ახლა ის წარადგინეს WE Summit-ზე, სამეცნიერო ტელეკონფერენციაზე, რომელსაც Tencent-მა უმასპინძლა 6 ნოემბერს.

შედარებით ძველი იმპლანტის სისტემები ხშირად ეყრდნობა სისტემას, რა დროსაც ადამიანი გონებით გადაადგილებს კურსორს ციფრულ კლავიატურაზე კონკრეტულ სიმბოლოებზე. ახალი ნერვული იმპლანტის გამოყენებით პაციენტმა წარმოიდგინა თუ როგორ წერდა ხელით სიტყვებს და მან მათი “დაწერა” ასე შეძლო — წარმოდგენის შემდეგ, ხელოვნური ინტელექტი შიფრავს ნერვულ სიგნალებს და ჩნდება სიტყვა ეკრანზე.

SCMP-ის მიხედვით, ჯგუფმა გააერთიანა ნერვული იმპლანტის სისტემა ავტოკორექტირების ფუნქციასთან, რამაც გამოიწვია 99 პროცენტიანი სიზუსტის მაჩვენებელი. ეს შთამბეჭდავი იქნებოდა ჩვეულებრივ კლავიატურისთვისაც კი. იმპლანტის შემქმნელები ამბობენ, რომ მათ პაციენტს ახლა გონებით მსოფლიოში ყველაზე სწრაფად შეუძლია ტექსტის დაწერა.

“ეს ჯერ მხოლოდ აისბერგის წვერია. როდესაც ჩვენი ტექნოლოგიები დაიხვეწება, უახლოეს ათწლეულებში ჩვენ ბევრად მეტს შევძლებთ”, — განაცხადა კრიშნა შენოიმ, სტენფორდის ნეირომეცნიერმა.

ამასთან, შენოიმ თქვა, რომ ყველაზე დიდი გამოწვევა, რომლის წინაშეც ახლა დგას ნერვული იმპლანტების ტექნოლოგიები, ეს კომერციალიზაციაა. რასაც თავის მხრივ ცდილობს ილონ მასკის კომპანია — Neuralink. მასკს სურს ტვინის იმპლანტები მედიცინაში და სამომხმარებლო ელექტრონიკის სფეროში გადაიტანოს.

როდესაც საუბარია კომერციალიზაციაზე, ჩნდება უსაფრთხოების საკითხებიც — როგორ დავარწმუნოთ ხალხი, რომ ტვინში ელექტროდის სენსორების ჩანერგვა უსაფრთხოა? მეტიც, როგორ გავხადოთ ნერვული იმპლანტის ქირურგია — რომელიც წარმოუდგენლად ძვირია — უფრო ხელმისაწვდომი?ამის მისაღწევად, შენოი იმედოვნებს, რომ კერძო კომპანიები უფრო მეტ რესურსს ჩადებენ როგორც მის კვლევაში, ისე ზოგადად სფეროში.

“ალბათ, ეს ყველაზე დიდი გამოწვევაა. სწორედ აქ გვჭირდება ბიზნესის თუ კონკრეტული ინვესტორების ფოკუსირება ამ პრობლემებზე. საჭიროა მეტი ინვესტირება”, — ამბობს შენოი

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაცია

ტვინის ახალი იმპლანტი უსინათლო პაციენტებს დანახვაში ეხმარება

ესპანელმა მეცნიერებმა უსინათლო პაციენტის ტვინში იმპლანტი მოათავსეს, რომლის მეშვეობითაც მან დანახვა შეძლო. ეს ტვინის ვიზუალური ქერქის უშუალო სტიმულირებით გახდა შესაძლებელი.

სისტემა “ხელოვნურ ბადურას” იყენებს, რომელიც სპეციალურ სათვალეზეა დამაგრებული და მის წინ არსებულ სინათლეს აღიქვამს. შემდეგ კი სინათლე ელექტრულ სიგნალებად ითარგმნება და ტვინის იმპლანტისკენ მიკრო-ელექტროდების სერიის სახით იგზავნება. შედეგად, უსინათლო ადამიანი სათვალის მიერ დანახულ შუქს/ინფორმაციას “ხედავს”.

მკვლევრებმა სისტემა 57 წლის ქალზე გამოსცადეს – იგი 16 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში სრულიად ბრმა იყო. ხოლო ექსპერიმენტის შედეგად, მან საბოლოოდ შეძლო ხელოვნური ბადურას მიერ ნაპოვნი ფორმებისა და სილუეტების იდენტიფიცირება, რაც ბიონიკური თვალების კუთხით პროგრესზე მიუთითებს.

“ვიზუალურად განცალკევებული ნეირონებისგან მუდმივად ვიღებდით მაღალი ხარისხის ჩანაწერებს და დროთა განმავლობაში სტაბილურობას ინარჩუნებდა” – ნათქვამია კვლევაში. ასევე. ავტორები დასძენენ, რომ პაციენტს “ზოგიერთი ასოს ამოცნობა” და “ობიექტების საზღვრების დანახვაც” შეეძლო.

შესაძლოა, ბევრი ადამიანი შეაშინოს ტვინში ელექტროდების იმპლანტირების იდეამ, რაც სრულიად ბუნებრივი რეაქციაა ამგვარი ინოვაციისადმი. თუმცა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ სისტემას არანაირი გავლენა არ ჰქონია ტვინის რომელიმე სხვა ნაწილზე, გარდა ვიზუალური კორტექსისა. იმპლანტი ვიზუალურ აღქმასთან დაუკავშირებელ ნეირონებს არ შეხებია და შესაბამისად, არც მათი სტიმულაცია გამოუწვევია. ამრიგად, სისტემა სრულიად უსაფრთხოა. თანაც, მას ნაკლები ელექტროაქტივობა სჭირდება, სხვა მსგავს იმპლანტებთან შედარებით.

იმპლანტი პაციენტის ტვინიდან ექვსთვიანი გამოყენების შემდეგ ამოიღეს. რა თქმა უნდა, გაცილებით მეტი კვლევაა საჭირო, ვიდრე ეს ტექნოლოგია ფართო მასებისთვის გახდება ხელმისაწვდომი. თუმცა პირველად ინდიკატორები საკმაოდ დამაიმედებლად გამოიყურება. ნეირონული იმპლანტებისა და გენის რედაქტირების ტექნოლოგიას თუ გავითვალისწინებთ, შესაძლოა, უსინათლობის განკურნება მალე გადაულახავი დაბრკოლება აღარ იყოს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კომუნიკაცია

Facebook-ის გლობალური შეფერხების ფონზე წამყვანი ამერიკული ITკომპანიების აქციები გაუფასურდა

Facebook-ის აქციები 5%-ით გაუფასურდა ქსელზე გლობალური შეფერხების ფონზე, რასაც NASDAQ-ის ბირჟის მონაცემებიც ადასტურებს.

ამასთან ფასი შემცირდა Twitter (-6,7%); Alphabet (-2,7%), Amazon (-2,8%), Apple (-2,6%), Microsoft (-2,4%). აქციებზე.

მანამდე ცნობილი გახდა, რომ Facebook-ისშემქმნელის მარკ ცუკერბერგის კაპიტალი $7 მილიარდით შემცირდა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

Apple Watch-მა კიდევ ერთი ადამიანი გადაარჩინა

24 წლის სინგაპურელი მუჰამედ ფიტრი მოტოციკლით ავარიაში მოყვა და ტრაგედიისგან Apple Watch 4-მა გადაარჩინა.

საათმა დააფიქსირა თუ არა დაცემა, გამოიძახა სამაშველო სამსახური და მუჰამედის ახლობელი გააფრთხილა. დახმარების შეტყობინება მისმა შეყვარებულმა მიიღო, სადაც ეწერა რომ მას დახმარება ესაჭიროება. iMessage-ში ასევე გაიგზავნა მისი კოორდინატები, ამასთანავე საათმა სასწრაფო დახმარებაც გამოიძახა.

ახლა ის უკვე გონზეა და თავს კარგად გრძნობს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
მსოფლიოტექნოლოგიები

YouTube პლატფორმაზე ანტივაქსერულ კონტენტს წაშლის

a YouTube-მ პლატფორმაზე ვაქცინის საწინააღმდეგო კონტენტი აკრძალა. კერძოდ, YouTube-დან წაიშლება ნებისმიერი ვიდეო, რომელიც ცდილობს, კარგად ცნობილი და ჯანდაცვის ოფიციალური სტრუქტურების მიერ დამტკიცებული ვაქცინები აღწეროს, როგორც არაეფექტური და საზიანო.
ეს მოიცავს კონტენტს იმის შესახებ, რომ ვაქცინებმა შეიძლება გამოიწვიოს აუტიზმი, კიბო, უნაყოფობა, ან იმ პირებს, ვინც აიცრება მიკროჩიპის საშუალებით თვალყურს მიადევნებენ.

ამასთან, კომპანია წაშლის ისეთი გახმაურებული ანტივაქსერების ანგარიშებს, როგორიცაა აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის, ჯონ კენედის ძმისშვილი რობერტ კენედი და ვაქცინის მოწინააღმდეგე აქტივისტი და ავტორი ჯოზეფ მერკოლა.

წყარო : sciencealert.com
მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაცია

სტარტაპმა ადამიანებზე ტვინის იმპლანტის გამოცდის ნებართვა მიიღო

ნიუ იორკის სტარტაპმა(Synchron) ნებართვა მიიღო FDA-სგან, რომ გამოსცადოს ტვინის იმპლანტი
ადამიანებზე. 2021 წლის აპრილში, ილონ მასკის ნეიროტექნოლოგიურმა სტარტაპმა(Neuralink)
ექსპერიმენტი ჩაატარა მაიმუნებზე და მათივე თქმით, შემდეგი ნაბიჯი იქნებოდა იმპლანტის გამოცდა
ადამიანებზე.
თუმცა, Neuralink– ის კონკურენტს უკვე აქვს ნებართვა და Synchron იუწყება, რომ წლის ბოლოს
ადამიანებში მოსამზადებელ კვლევებს დაიწყებს Stentrode-ზე, რომლის საშუალებითაც მოხალისეს
ექნება შესაძლებლობა პარალიზს გაუმკლავდეს გარეგანი მოწყობილობების საშუალებით.
Neuralink-სგან განსხვავებით, Synchron გვთავაზობს ნაკლებად ინვაზიურ მიდგომას, რადგანაც
Neuralink-ის იმპლანტი მოითხოვს თავის ქალის გაბურღვას სადენების მოთავსების მიზნით, ხოლო
Synchron კი თავსდება თავის ქალის გარეთ.
რაც შეეხება იმპლატის მიზანს, ეს პარალიზთან გამკლავება და მოძრაობის უნარია. ნათქვამია, რომ
თუ სიგნალები ძალიან სწრაფი იქნება, შესაძლოა ამ ადამიანებმა ტექნოლოგიების კონტროლი ისეთ
დონეზე მოახერხონ, რომ ჩვეულებრივი ადამიანის სხეულსაც კი არ შეუძლია.

წყარო: bloomberg.com
მასალა მოამზადა: ნინი ხეცურიანმა
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
გამოგონება - ინოვაცია

მეცნიერებმა ქამელეონის მსგავსი ხელოვნური „კანი” შექმნეს

სამხრეთ კორეელი მკვლევარები აცხადებენ, რომ მათ შექმნეს ხელოვნური კანის მსგავსი მასალა, რომელსაც შეუძლია სწრაფად. გარემოს შესაბამისად შეცვალოს ფერი, ქამელეონის მსგავსად.

გუნდმა, რომელსაც სეულის ეროვნული უნივერსიტეტის მექანიკური ინჟინერიის პროფესორი კო სეუნჰვანი ხელძღვანელობდა, “კანისპეციალური მელნით შექმნა, რომელიც იცვლის ფერს ტემპერატურის მიხედვით.

კომ და ისმა გუნდმა აჩვენეს ტექნოლოგიათერმოქრომული თხევადი ბროლის (TLC) მელანი და ვერტიკალურად დაწყობილი მრავალფენიანი ვერცხლის ნანოსადენის გამათბობლებირობოტის გამოყენებით ფერის გამოვლენის სენსორებით. აღმოჩნდა, რომ რა ფერიც არ უნდა დაენახა სენსორებს, კანი ცდილობდა ისთვის მიებაძა.

ვიდეოში ჩანს, რომ რობოტი წითელ, ლურჯ და მწვანე იატაკზე მიცოცავს და მყისიერად იცვალის ფერს ფონის შესაბამისად.

სენსორების მიერ ფერის შესახებ მოპოვებული ინფორმაცია გადაეცემა მიკროპროცესორს, შემდეგ კი ვერცხლის ნანოსადენის გამათბობლებს. მას შემდეგ, რაც გამათბობლები მიაღწევენ გარკვეულ ტემპერატურას, თერმოქრომული თხევადი ბროლის ფენა ფერს იცვლის.

აღსანიშნავია, რო ხელოვნურიკანიბუნებრივზე თხელია. მისი შემქმნელები განმარტავენ, რომ კანი, შესაძლოა, ტარებად მოწყობილობად იქცეს და გამოიყენონ მოდის, სამხედრო კამუფლაჟის უნიფორმების, მანქანებისა და შენობების ექსტერიერისთვის ესთეტიკური მიზნებით.

კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ Nature Communications-ში გამოქვეყნდა.

www.reuters.com

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

ჩინეთში ბავშვებს TikTok-ის ანალოგით სარგებლობის დღიური ლიმიტი დაუწესეს

ჩინეთში TikTok-ის ადგილობრივმა ანალოგმა Douyin ბავშვებს თავისი პლატფორმით სარგებლობის ლიმიტი დაუწესა. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ბავშვები სოციალური ქსელით სარგებლობას დღეში მხოლოდ 40 წუთის განმავლობაში შეძლებენ. ახალი წესი 14 წლამდე ბავშვებს ეხება, რომლებმაც რეგისტრაციის დროს ნამდვილი სახელები და მონაცემები გამოიყენეს. ისინი სოციალური ქსელით სარგებლობა 06:00-დან 22:00 საათამდე შეძლებენ.

ამასთან Douyin-მა მოზარდებისთვის ახალი კონტენტიც შეიმუშავა – მეცნიერული ექსპერიმენტების, ისტორიული ვიდეოებისა და მუზეუმებში ონლაინ ექსკურსიების ჩათვლით.

აგვისტოში ჩინეთში18 წლამდე ახალგაზრდებს ონლაინ პლატფორმებზე თამაშის დრო შეუზღუდეს, თებერვალში კი ბავშვებს სკოლაში ტელეფონების შეტანა აუკრძალეს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ტექნოლოგიები

ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის ამსახველი ფოტოების გამოსავლენად, Apple-ი მომხმარებლების iPhone-ებს დაასკანირებს

კომპანია Apple-ში აცხადებენ, რომ iOS-ისა და iPadOS-ის ახალ ვერსიებს, რომლებიც მიმდინარე წლის ბოლოს გამოვა, კრიპტოგრაფიის ახალი აპლიკაციები ექნება, რომლებიც, მომხმარებლის კონფიდენციალურობის გათვალისწინებით, ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის ამსახველი მასალის გავრცელების შეზღუდვას შეუწყობს ხელს, – ამის შესახებ BBC წერს.

სისტემა გამოიყენებს სურათების შედარების მექანიზმს ბავშვთა მიმართ სექსუალური ძალადობის უკვე გამოვლენილი სურათების მონაცემთა ბაზასთან, რომელიც შედგენილია აშშ-ის დაკარგული და ექსპლუატირებული ბავშვების ეროვნული ცენტრისა (NCMEC) და ბავშვთა უსაფრთხოების საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციების მიერ.

ტექნოლოგიით, გამოსახულებები ციფრულ კოდებად „გადათარგმნეს“, რომელთაც Apple-ის მოწყობილობებში არსებულ მასალებს შეადარებენ. თუ კავშირი დადგინდება, საქმე მხოლოდ ტექნოლოგიის მიერ დადასტურებაზე არ შეჩერდება; მას ადამიანებიც შეისწავლიან და საბოლოოდ, თუ გამოვლინდება, რომ ფოტო მართლაც შეიცავს ბავშვზე ძალადობის ამსახველ სურათს, ამის შესახებ სამართალდამცველებს აცნობებენ. იქამდე კი, მოწყობილობას, სადაც მასალა ინახება, დისტანციურად გამორთავენ.

ექსპერტების ნაწილი სიახლეში საფრთხესაც ხედავს და აცხადებს, რომ შეიძლება, ტექნოლოგია ავტორიტარული მთავრობების მიერ მოქალაქეების თვალთვალისთვის გამოიყენონ.

ახლი ტექნოლოგია მხოლოდ აშშ-ი მცხოვრებ მომხმარებლებზე გავრცელდება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ენერგეტიკასაქართველო

საქართველოში მზის 3 ელექტროსადგურის მშენებლობა იგეგმება

საქართველოს ენერგეტიკის განვითარების ფონდი მზის ელექტროსადგურის 3 პროექტზე მუშაობს – ამის შესახებ სახელმწიფო კომპანიის ხელმძღვანელი გიორგი ჩიქოვანი აცხადებს. როგორც ის ამბობს, საუბარია 5-, 25- და 50-მეგავატიანი სიმძლავრის მზის ელექტროსადგურებზე.

ჩიქოვანის თქმით, სამივე პროექტის ჯამური ინვესტიცია 50 მილიონი დოლარის ფარგლებში იქნება.

მზის ელექტროსადგურების მშენებლობა საგარეჯოსა და გურჯაანის რაიონებში იგეგმება.

“მზის ელექტროსადგურების ოპერირება 2022 წლის ბოლოსკენ დაიწყება. როგორც გორის ქართლის ელექტროსადგურის შემთხვევაში მოხდა, ახლაც იგივე სტრატეგიით მივდივართ, პროექტს ენერგეტიკის განვითარების ფონდი განახორციელებს და შემდეგ მისი გასხვისება მოხდება ”,- აცხადებს გიორგი ჩიქოვანი.

მისი თქმით, პირველი ელექტროსადგურის პროექტი საგარეჯოს რაიონში – უდაბნოში განხორციელდება. მასში ჩადებული ინვესტიცია 3-3.5 მილიონი დოლარი იქნება.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა

სრულად ნახვა
1 20 21 22 23 24 91
Page 22 of 91