კვლევები

ახალი კვლევის თანახმად, თვალების სიჯანსაღისთვის არა მხოლოდ სტაფილოს, არამედ ყურძნის ჭამაც სასარგებლოა.
კვლევამ აჩვენა, რომ ოთხი თვის განმავლობაში ყოველდღიურად მცირე რაოდენობის ყურძნის მიღებაც კი აუმჯობესებს თვალის ჯანმრთელობის ძირითად მარკერებს.
საიდუმლო მდგომარეობს იმაში, რომ თვალების მდგომარეობის გაუარესებას დიდწილად იწვევს ოქსიდაციური სტრესით და ყურძენი მდიდარია ანტიოქსიდანტებით.
სინგაპურის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ ჩატარებულ კვლევაში, რომელიც ჟურნალ Food & Function-ში გამოქვეყნდა, აღნიშნულია, რომ თვალის დაავადების ძირითადი რისკ-ფაქტორები დაკავშირებულია ოქსიდაციურ სტრესთან და მოწინავე გლიკაციის საბოლოო პროდუქტების მაღალი დონესთან (AGE).
ყურძენს, რომელიც წარმოადგენს ანტიოქსიდანტების და სხვა პოლიფენოლების ბუნებრივ წყაროს, შეუძლია შეამციროს ოქსიდაციური სტრესი და შეაფერხოს AGE-ების წარმოქმნა, რაც  სასარგებლოს ისახება თვალის ბადურაზე.
„ჩვენი კვლევა პირველია, რომელმაც აჩვენა, რომ ყურძნის მოხმარება დადებითად მოქმედებს თვალის ჯანმრთელობაზე ადამიანებში, რაც ძალიან საინტერესოა. ყურძენი არის მარტივად ხელმისაწვდომი ხილი და მას შეუძლია, სასარგებლო ზეგავლენის მოხდენა დღეში მხოლოდ 1 ½ ჭიქის მოხმარების შემთხვევაში“, – განაცხადა კვლევის თანაავტორმა, დოქტორმა იუნგ იუნ კიმმა.

წყარო : independent.co.uk

ევროპელი, ჩინელი და ამერიკელი მეცნიერების კვლევის თანახმად, 2070 წლისთვის 3 მილიარდი ადამიანის საცხოვრებელ ადგილებში ჰაერის ტემპერატურა გაუსაძლისამდე გაიზრდება. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, თუ უახლოეს მომავალში სათბურის გაზების დონე არ შემცირდება, უამრავ ადამიანს 29 გრადუსზე მაღალ საშუალო ტემპერატურის პირობებში მოუწევს ცხოვრება. შედეგის მისაღებად სპეციალისტებმა გაეროს პლანეტის მოსახლეობის ზრდის პროგნოზი და გლობალური დათბობის განვითარების მოდელები გამოიყენეს.

მეცნიერები განმარტავენ, რომ ადამიანების უმეტესობა ვიწრო კლიმატურ სივრცეებში ცხოვრობს, სადაც საშუალო ტემპერატურა 11-15C გრადუსს შეადგენს. შედარებით მცირე ნაწილის ბინადრობის არეალში საშუალო ტემპერატურა 20-25C გრადუსია. ადამიანები ასეთ პირობებში ათასობით წლის განმავლობაში ცხოვრობენ, თუმცა, გლობალური დათბობის გამო უამრავი ადამიანის საცხოვრებელი ადგილი ამ „კლიმატურ ნიშებს“ გასცდება.

ცვლილებები შეეხება ჩრდილოეთ ავსტრალიას, ინდოეთს, აფრიკას, სამხრეთ ამერიკას და ახლო აღმოსავლეთის ნაწილებს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

კლიმატის ცვლილება და დაბინძურება ოკეანეებში ჟანგბადის შემცველობის შემცირებას იწვევს. ამის შესახებ BBC საკონსერვაციო ჯგუფ IUCN-ის კვლევაზე დაყრდნობით წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ეს ამ სფეროში ჩატარებული ყველაზე მასშტაბური კვლევაა. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ჟანგბადის დაბალი შემცველობა ოკეანეების 700 წერტილში ფიქსირდება, მაშინ როცა 1960-აინ წლებში მათი რაოდენობა მხოლოდ 45-ს შეადგენდა.

მეცნიერების თქმით, დაბინძურება ოკეანეებში ჟანგბადის შემცველობაზე ნეგატიური გავლენა დიდი ხანია ჰქონდა. თუმცა, ბოლო წლებში დაფიქსირებულმა კლიმატის ცვლილებამ პრობლემა გაამძაფრა. ატმოსფეროში CO2-ის დონე იზრდება, რაც სათბურის ეფექტს იწვევს, სითბოს დიდ ნაწილს ოკეანეები შთანთქავს. თბილ წყალს კი ნაკლები ჟანგბადის დაჭერა შეუძლია, რაც ფაუნას დიდ საფრთხეს უქმნის.

კვლევის თანახმად, 1960-2010 წლებში წყალში ჟანგბადის შემცველობა საშუალოდ 2%-ით შემცირდა, ზოგ ადგილებში კი ამ ნიშნულმა 40%-ს მიაღწია.

სექტემბერში გაერომ გამოაქვეყნა ანგარიში, რომლის მიხედვით კლიმატის ცვლილება ზღვებსა და ოკეანეებზე ისე ცუდად მოქმედებს, როგორც არასდროს.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

მეცნიერების განცხადებით, დიდი ალბათობით, მსოფლიო საშუალო ტემპერატურის მატების 1,5C-გრადუსიანი ზღვარს 2027 წლამდე გადალახავს. ამის შესახებ The Guardian-ი წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, ასეთი დასკვნა გაეროს სააგენტოს – მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის (World Meteorological Organisation) მკვლევრებმა ახალ კვლევაზე დაყრდნობით მიიღეს. WMO-ს პროგნოზით, 66%-იანი ალბათობა არსებობს იმისა, რომ 2023-2027 წლების განმავლობაში წლიური გლობალური ტემპერატურა 1,5C-გრადუსით აღემატება პრეინდუსტრიულ მონაცემებს.

ორგანიზაციაში განმარტავენ, რომ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ დედამიწაზე ტემპერატურა მუდმივად 1,5 გრადუსით გადააჭარბებს საშუალო მაჩვენებელს. მაგრამ WMO საზოგადოებას აფრთხილებს, რომ კაცობრიობა ამ მაჩვენებელს დროდადრო გადააჭარბებს და ეს უფრო ხშირი მოვლენა გახდება. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ამას კატასტროფული და პოტენციურად შეუქცევადი მოვლენების კასკადი მოჰყვება.

სპეციალისტები ასევე განმარტავენ, რომ არქტიკა დანარჩენ პლანეტაზე სწრაფად თბება, რასაც გავლენა აქვს ამინდის გლობალურ სისტემაზე. მოსალოდნელია, რომ წელს ამაზონის რეგიონში, ცენტრალურ ამერიკაში, ავსტრალიასა და ინდონეზიაში ნაკლები წვიმა მოვა. სამაგიეროდ, მომავალი 5 წლის განმავლობაში ევროპაში, ალასკაზე, ციმბირის ჩრდილოეთთა და საჰელში ნალექის რაოდენობა საშუალოზე მაღალი იქნება.

აქამდე პრეინდუსტრიული ხანის მონაცემებთან შედარებით საშუალო წლიური ტემპერატურის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი 1,28C გრადუსი იყო.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

ახალი კვლევის მიხედვით, დღეში 5 ათას ნაბიჯამდე გავლაც პოზიტიურად აისახება ადამიანის ჯანმრთელობაზე. ამის შესახებ BBC წერს.

გამოცემის ინფორმაციით, კვლევა პოლონეთის ლოდზის სამედიცინო უნივერსიტეტისა და აშშ-ის ჯონს ჰოპკინსის მედიცინის სკოლის სპეციალისტებმა ჩაატარეს. მათ 226 ათასზე მეტი ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს და დაადგინეს, რომ დღეში 4 ათასი ნაბიჯის გადადგმაც კი ამცირებს ნაადრევი სიკვდილის რისკს, 2 300 ნაბიჯზე მეტი კი დადებით გავლენას ახდენს გულსა და სისხლძარღვებზე.

ამასთან, რაც უფრო მეტს დადის ადამიანი, მით უფრო მეტ სარგებელს იღებს. კერძოდ, 4-ათასიანი ნიშნულის შემდეგ ყოველი დამატებითი 1000 ნაბიჯი ნაადრევი სიკვდილის რისკს 15%-ით ამცირებს. ეს შედეგები ყველა ასაკისა და სქესის ადამიანისთვის სწორია, თუმცა, სიარულის ყველაზე დიდი დადებითი ეფექტი 60-წლამდე ასაკის ადამიანებში შეინიშნება.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა ყოველწლიურად 3,2 მილიონი გარდაცვალების მიზეზი ხდება. ეს სიკვდილის გამომწვევი სიხშირით მეოთხე მიზეზია.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

ახალი კვლევის მიხედვით, ჩვილებთან საუბარი მათ შეიძლება თავის ტვინის მზარდი სტრუქტურების ჩამოყალიბებაში დაეხმაროს.

გაერთიანებული სამეფოს აღმოსავლეთ ანგილიის უნივერსიტეტის მკვლევართა მიერ ჩატარებული კვლევის თანახმად, პატარებს, რომლებსაც რეგულარულად ესმით მეტი საუბარი, უფრო ეფექტიანი იერის ნეირონები აქვთ.

კერძოდ, ტვინის სკანირებებმა აჩვენა, რომ მათი ენის დამუშავების რეგიონებში დიდი კონცენტრაციით იყო მიელინი – საიზოლაციო გარსი, რომელიც ნეირონებს აკრავს და მათ შეტყობინებების უფრო სწრაფად და ეფექტიანად გაგზავნის საშუალებას აძლევს.

უცნობია, ნამდვილად ახდენს თუ არა გავლენას 2,5 წლის ასაკის ბავშვების ენობრივ შესაძლებლობებზე ეს დამატებითი მიელინი, მაგრამ მკვლევრები ეჭვობენ, რომ მას მნიშვნელოვანი სარგებელი უნდა ჰქონდეს.

მათი განცხადებით, ნეირონებს გარს შემოხვეული მიელინი ნახვრეტებიან შლანგზე დაკრულ წებოვან ლენტს წააგავს. ის ნეირონებს A წერტილიდან B წერტილამდე უფრო მეტი სიგნალის მიღებაში ეხმარება, რაც სხვა ნეირონებთან მათ კავშირს აძლიერებს.

„მიუხედავად იმისა, რომ ამ პროცესების შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის შესასწავლი, ბავშვის მომვლელთათვის გზავნილი ნათელია – ესაუბრეთ ბევრი თქვენს ჩვილს, თქვენს პატარას, თქვენს ბავშვს. ისინი არა მხოლოდ გისმენენ, არამედ თქვენი საუბარი ფაქტობრივად აყალიბებს მათ თავის ტვინს“, – ამბობს აღმოსავლეთ ანგილიის უნივერსიტეტის კოგნიტური ფსიქოლოგი ჯონ სპენსერი.

კვლევის მთავარი გზავნილი მარტივია, მაგრამ აქვს რამდენიმე კომპლექსური შედეგი. როგორც კვლევაში დადგინდა, ბევრი საუბარი ყოველთვის არ განაპირობებდა ჩვილების თავის ტვინში ნეირონთა უფრო მაღალ ეფექტიანობას.

მკვლევრებმა 140-ზე მეტ ჩვილსა და პატარა ბავშვზე სამი დღის განმავლობაში გამოიყენეს პორტატული ჩამწერი მოწყობილობები. ათასობით-საათიან აუდიოჩანაწერებში ისმის, რა ესმოდათ ბავშვებს ყოველდღე.

ამის შემდეგ, ჯგუფმა დაკვირვების ქვეშ მყოფი ბავშვების მხოლოდ ნახევარი შეარჩია და ძილის დროს მაგნიტურ-რეზონანსული სკანირებები ჩაუტარა.

ექვსი თვის ჩვილებში, ყოველდღიურად უფრო მეტი საუბრის მოსმენა დაკავშირებული აღმოჩნდა ნაკლებ მიელინთან – სრულიად საპირისპირო შედეგი იმისა, რაც ორი წლის ბავშვებში აღმოჩნდა.

ასეთი შედეგი მოულოდნელია, მაგრამ როგორც სპენსერი განმარტავს, ჩვილის თავის ტვინის განვითარება ბუნებრივად გადის სხვადასხვა ეტაპს. მათი თავის ტვინი ხან აქტიურად აშენებს ახალ უჯრედებს, ხანაც გამალებით ხვეწს უკვე აშენებულ უჯრედებს.

ცხოვრების პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში, ტვინი მკვეთრად იზრდება. ორი წლის ასაკში, ადამიანს უკვე აქვს ზრდასრულის ტვინის მოცულობის 80 პროცენტი.

ამის შემდეგ იწყება დახვეწის ეტაპები.

„ეს იმას ნიშნავს, რომ საუბარს მნიშვნელობა აქვს ექვსი თვიდან 30 თვის ასაკამდე, მაგრამ თავის ტვინზე გავლენას სხვადასხვაგვარად ახდენს, რადგან ამ პერიოდში, ტვინი სხვადასხვა მდგომარეობაშია“, — წერს სპენსერი.

მაგალითად, ექვსი თვის ასაკში, შესაძლებელია, რომ მეტი საუბრის მოსმენამ გადაავადოს მიელინის წარმოქმნა და მის ნაცვლად, გააადვილოს თავის ტვინის ზრდა. თუმცა, ამ ეტაპზე ეს მხოლოდ ვარაუდია.

განვითარების კოგნიტური ნეირომეცნიერი სალონი კრიშნანი, რომელიც კვლევაში ჩართული არ ყოფილა, ამბობს, რომ სწავლაში მიელინის როლის დასადგენად უფრო მეტი კვლევაა საჭირო.

„ჯერ უცნობია, ამ ზონაში მეტი მიელინის წარმოქმნა სასარგებლოა თუ არა შემდეგი ენობრივი ან კოგნიტური განვითარებისთვის; უცნობია ისიც, არის თუ არა ეს ბავშვობის სტაბილური მახასიათებელი“, — ამბობს კრიშნანი.

მრავალმა კვლევამ აჩვენა, რომ საუბარი მნიშვნელოვანია ბავშვის ენის დამუშავებისთვის, ლექსიკისთვის, გრამატიკისა და ვერბალური მსჯელობისთვის. თუმცა, დიდწილად უცნობი რჩება, როგორ ითარგმნება ეს უნარები თავის ტვინში მიმდინარე პროცესებში.

დაბადებიდან სულ რამდენიმე საათში, ჩვილის თავის ტვინში შეიმჩნევა ნიშნები, რომ ისინი უკვე სწავლობენ ენის ბგერებს.

ამას გარდა, წინა კვლევების მიხედვით, ოთხიდან ექვს წლამდე ასაკის იმ ბავშვებს, რომლებიც მოზრდილებთან უფრო მეტს საუბრობენ, თავის ტვინის უბნებში უფრო მეტი აქვთ ენასთან დაკავშირებული მიელინი.

ყველაფრის საბოლოოდ გასარკვევად მეტი კვლევაა საჭირო, მაგრამ ამ ეტაპზე, უპრიანია გვახსოვდეს — ბავშვები თქვენი ნათქვამიდან იმაზე მეტს ითვისებენ, ვიდრე წარმოგიდგენიათ.

ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”