მზის სისტემაში ყოფნისას ურანისა და ნეპტუნის კლასიკური განსაზღვრება
ყოველთვის „ყინულის გიგანტებად“ აღიქმებოდა. ეს ტერმინი ნიშნავდა, რომ
მათი ბირთვები შედგებოდა ძირითადად ყინულისა და წყალბადის ნარევისგან,
განსხვავებით იუპიტერის და სატურნისგან, რომლებსაც „გაზების გიგანტებად“
მოიხსენიებდნენ. მაგრამ უახლესი მონაცემები და თეორიული მოდელირებები
ასტრონომების ყურადღებას მიმართავს სრულიად ახალ განმარტებაზე: ამ ორ
პლანეტას შესაძლოა ჰქონდეს უფრო მეტად კლდოვანი, მაღალი სიმკვრივის
ბირთვი, ვიდრე აქამდე გვეგონა.
მათი შიდა სტრუქტურის შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი უცნობი დეტალი არსებობს.
წლების განმავლობაში მათი კლასიფიკაცია ემყარებოდა მახასიათებლებს,
როგორიცაა მთლიანი მასის მიღწეული წილი, ატმოსფერული კომპოზიცია და
მზის სისტემის ფორმირების მოდელები. თუმცა ახალი მონაცემები, რომლებიც
ეფუძნება გარე ველის შეჯახების ეფექტსა და გრავიტაციულ შეკვეცას,
მიუთითებს, რომ მათი ბირთვები შეიძლება უფრო მყარია და მეტალისა და
კლდის საბადოებით სავსე, ვიდრე აქამდე ითვლებოდა. ასეთი სტრუქტურა —
ე.წ. „კლდოვანი გიგანტები“ — გულისხმობს, რომ პლანეტების ფორმირების
პროცესი შეიძლება იყოს ბევრად რთული.
საინტერესოა, რომ ასეთ განვითარებაში შესაძლოა ისეთ ეგზოპლანეტურ
სისტემებშიც ვხედავდეთ მსგავსის ანალოგიურ მაგალითებს — ზოგიერთ დიდ
პლანეტას, რომელიც მდებარეობს სხვა ვარსკვლავების გარშემო და ასევე მაღალი
სიმკვრივითაა განთქმული. ეს განზოგადება იძლევა ახალ წარმოდგენებს იმის
შესახებ, თუ როგორ ფორმირდებიან გიგანტური პლანეტები და რა პირობებში
შეიძლება შეიქმნას ისინი. აქედან გამომდინარე, მომავალში დაგეგმილი
კოსმოსური მისიები და დაკვირვებები შესაძლოა კიდევ უფრო ღრმა ცოდნის
მომტანი იყოს იმაზე, როგორ იცვლება პლანეტური ფიზიკა და რის მიხედვით
განისაზღვრება თითოეული სხეულის სტრუქტურა და ქიმიური შემადგენლობა.
ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”
0
