close

არქეოლოგია

რქეოლოგიააქართველოოფლის მეურნეობა

ქართული ღვინო გინესის რეკორდების წიგნში შევიდა

საქართველო ღვინო

ქართული ღვინო გინესის რეკორდების წიგნში შევიდა, ეს მას შემდეგ, რაც საქართველოში ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 6 000-5 800 წლით დათარიღებული ჭურჭელი აღმოაჩინეს, სადაც ღვინის ქიმიური შემადგენლობა დადასტურდა.

გინესის მსოფლიო რეკორდების ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში წერია, რომ საქართველოში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი უძველესი ქვევრიც ამ ფაქტს მოწმობს.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ  საქართველოში აღმოჩენილი, 8000 წლის წინანდელი თიხის ჭურჭელი ღვინის დამზადების უძველესი ტრადიციის მაჩვენებელია. აღნიშნული ჭურჭელი ქვეყნის დედაქალაქის სამხრეთ ნაწილში, ორ უბანშია აღმოჩენილი და  ზოგიერთ მათგანზე გამოსახულია ყურძნის მტევნები და მოცეკვავე ადამიანები. ამ აღმოჩენამდე მეღვინეობის უძველესი ტრადიციის მტკიცებულებად  მეცნიერები, როგორც წესი, ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ნაპოვნ თიხის ჭურჭელს მიიჩნევდნენ.

არქეოლოგიური აღმოჩენის ავტორი პენსილვანიის ანთროპოლოგიისა და არქეოლოგიის უნივერსიტეტის პროფესორი პატრიკ მაკგოვერნია. საქართველოს ღვინისა და ყურძნის შემსწავლელ კვლევაში საქართველო, საფრანგეთი, იტალია, ისრაელი, კანადა, დანია და ამერიკის შეერთებული შტატები მონაწილეობდნენ.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასოფლიო

თურქეთში ტბის ფსკერზე 3,000 წლის სასახლე აღმოაჩინეს

3000-Year-Old-Castle-Underwater

ვანის ტბის ფსკერზემ თურქეთში, აღმოჩენილია 3000 წლის წინ არსებული სასახლის ნანგრევები, როგორც ჩანს, მრავალი წლის განმავლობაში იგი დაიფარა წყლით და არავინ იცოდა, სად გაუჩინარდა.

ათასობით მეტრის სიღრმეზე მყვინთავებმა აღმოაჩინეს სასახლე, როდესაც ისინი ტბის შუაგულის შესასწავლად იყვნენ მომართულნი. თურქეთისს უნივერსიტეტის არქეოლოგებმა გამოაცხადეს, რომ წარმოუდგენელი რამ იქნა აღმოჩენილი.

თითქოს დაკარგული ქალაქები და სასახლეები პოპულარულია როგორც ლეგენდები, რომელთა დაჯერება ადამიანების უმრავლესობას ძალიან უჭირს, რადგან არარეალური ჰგონია, მაგრამ როგორც ჩანს, უკვალოდ არაფერი ქრება, ისტორიული მოვლენაა, როდესაც საუკუნეების წინ დაკარგულ სასახლის ნანგრევებს პოულობ.

წყარო: Sciencealert.com

მასალა მოამზადა: ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასოფლიო

ვანის ტბაში უძველესი ნანგრევები აღმოაჩინეს?

ვანის ტბა

ვანის ტბაში უძველესი ნანგრევები აღმოაჩინეს, რომელიც, მეცნიერების ვარაუდით, სამი ათასი წლით თარიღდება. ნანგრევებს  ვანის ტბაში 10 მეტრის სიღრმეზე მიაგნეს. 

ვანის ტბა თურქეთის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს.

ამბავს თურქული მედია ავრცელებს და აქვე დასძენს ადგილობრივი ხელისუფლების კომენტარს, რომელიც  თურქეთის უძველესი მემკვიდრეობის შესწავლის მნიშვნელობაზე საუბრობს, რათა ქვეყნის ისტორიული კონტექსტი კიდევ უფრო გამოიკვეთოს. როგორც ისინი აღნიშნავენ, ამ აღმოჩენებმა და კიდევ სხვა ჯერ კიდევ უცნობმა ,,საიდუმლოებებმა” შესაძლოა ენთუზიასტი მყვინთავები და არქეოლოგები მოიზიდოს, რაც  დადებითად აისახება ქვეყნის ტურიზმზე.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევებიაქართველოოფლის მეურნეობა

BBC: ,,საქართველოში აღმოჩენილი თიხის ჭურჭელი მეღვინეობის უძველეს კულტურას ადასტურებს”

BBC ყველაზე ძველი ღვინო

 საქართველო ყოველთვის მიიჩნეოდა მეღვინეობის კულტურის საწყისად, თუმცა, როგორც ჩანს, უკანასკნელმა კვლევებმა ეს მოსაზრება კიდევ უფრო გააღრმავა და  თემა კვლავ მრავალი მნიშვნელოვანი გამოცემის ყურადღების ცენტრში მოექცა, მათ შორის, საქართველოში ბოლო დროს აღმოჩენილი თიხის ჭურჭლის შესახებ წერს ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ბრიტანული მაუწყებელიBBC.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ  საქართველოში აღმოჩენილი, 8000 წლის წინანდელი თიხის ჭურჭელი ღვინის დამზადების უძველესი ტრადიციის მაჩვენებელია. აღნიშნული ჭურჭელი ქვეყნის დედაქალაქის სამხრეთ ნაწილში, ორ უბანშია აღმოჩენილი და  ზოგიერთ მათგანზე გამოსახულია ყურძნის მტევნები და მოცეკვავე ადამიანები. ამ აღმოჩენამდე მეღვინეობის უძველესი ტრადიციის მტკიცებულებად  მეცნიერები, როგორც წესი, ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ნაპოვნ თიხის ჭურჭელს მიიჩნევდნენ.

უკანასკნელი კვლევა ახლახან გამოქვეყნდა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის (PNAS) მიერ, ,,ჩვენ გვჯერა, რომ ეს არის გარეული ჯიშის ყურძნით ღვინის წარმოების უძველესი მაგალითი, ღვინოს ცენტრალური ადგილი ეჭირა დასავლეთის ქვეყნების განვითარებაში, მას იყენებდნენ მედიცინაში, ყოველდღიურ სასმელად, გონებრივი მდგომაროების შესაცვლელად და მიიჩნევდნენ მაღალკვალიფიციურ საქონლად. ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში ღვინო რელიგიური კულტების, ფარმაკოპეის, სამზარეულოს, ქვეყნის ეკონომიკისა და ზოგადად საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა” – განაცხადა ტორონტოს უნივერსიტეტის უფროსმა მკვლევარმა, სტეფან ბატიუკმა.

თიხის ჭურჭელი აღმოჩენილია ორ ნეოლითურ სოფელში, რომელთაც ეწოდება –  გადაჭრილი გორა და შულავერის მთა, აღნიშნული ტერიტორიები თბილისიდან 50 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს. ღვინის სითხის ქიმიური ნიშნები  8 ქილაში აღინიშნება, უძველესი მათგანი  ქრ. შ-მდე 5980 წლით თარიღდება. გამოცემა ასევე აღნიშნავს, რომ  საქართველოს  ეროვნული მუზეუმის ხელმძღვანელი – დავით ლორთქიფანიძე აქტიურად მონაწილეობდა კვლევის წარმოებაში.

ბატიუკი მიიჩნევს, რომ იმ პერიოდშიც ღვინის დამზადების სწორედ ისეთი ტრადიცია არსებობდა, როგორიც დღეს, უპირველეს ყოვლისა, წურავდნენ ყურძენს და ხილს,  ამასთან ერთობლივად აფერმენტირებდნენ მცენარის ღეროსა  და თესლსაც. ხოლო რაც შეეხება ირანის აღმოჩენებს, ზაგროსის მთებში აღმოჩენილი ჭურჭელი უკანასკნელ კვლევამდე  ღვინის წარმოების უძველესიი მტკიცებულებად მიიჩნეოდა   და ისინი ქრ. შ-მდე 5400 – 5000 წწ-ებით თარიღდება.

2011 წელს ღვინის დაწურვის და ფერმენტაციისთვის საჭირო, 6000 წლის წინანდელი, ჭურჭელი აღმოაჩინეს სომხეთის ქვაბულშიც. ზოგადად ღვინის წარმოებას რაც შეეხება, გამოცემამ დასასრულს აღნიშნა, რომ ყურძნის გარდა, მსოფლიოში ამ სითხის უძველესი წარმოება ხდებოდა ჩინეთშიც,  უკვე დაახლოებით ქრ.შ-მდე 7000 წელს და ამისთვის აქ ბრინჯს, თაფლსა და ხილს იყენებდნენ.

 

წყარო:  BBC

მასალა მოამზადა:  თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასტორიავლევებისოფლიო

მეცნიერებმა გიზას დიდ პირამიდაში სიცარიელე აღმოაჩინეს

გიზის პირამიდა სიცარიელე

მეცნიერებმა გიზას დიდ პირამიდაში დიდი ხნის დამალული ვიწრო სიცარიელე აღმოაჩინეს. ვარაუდობენ, რომ ეს აღმოჩენა ფარდას ახდის 4,500 წლის ძეგლის საიდუმლოს.

სიცარიელე დიდი გალერეის ზემოთ 30 მეტრის სიმაღლეზეა გადაჭიმული – დერეფანი, რომელიც დედოფლისა და მეფის პალატებს პირამიდის გულში აკავშირებს.

ჯერჯერობით არ არის ცნობილი, თუ რატომ არსებობს სიცარიელე ან არსებობს თუ არა იქ რაიმე ღირებული არტეფაქტები. სიცარიელე გალერიის მსგავსი გაბარიტებისაა, რომლის სიგრძე 50 მეტრია, სიმაღლე – 8 მეტრი, ხოლო სიგანე – 1 მეტრი.

მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ეს შეიძლება იყოს სამშენებლო მიზნით დატოვებული სიცარიელე – თხრილი, რომლითაც მშენებლები დიდ გალერეასა და მეფის პალატს უკავშირდებოდნენ, როცა პირამიდის დანარჩენი ნაწილი უკვე აშენებული იყო.

აღმოჩენა მაშინ გაკეთდა, როცა ფიზიკოსები დედამიწიდან კოსმოსში გამოთავისუფლებული ნაწილაკების საშუალებით პირამიდის შიდანაწილის გამოსახულებებს იღებდნენ.

არქეოლოგებმა, ისტორიკოსებმა და ფიზიკოსებმა აღმოჩენა შეაფასეს, როგორც გიზაში გაკეთებულ უდიდეს აღმოჩენად 19 საუკუნის შემდეგ.

ხეოფსის (ხუფუს) პირამიდა, იგივე გიზას დიდი პირამიდაშვიდი საოცრებიდან ერთერთი და ჩვენამდე მოღწეული ერთადერთი ნაგებობა, ყველაზე დიდი პირამიდა. მისი მშენებლობა ჩვენ წელთაღრიცხვამდე 26-ე საუკუნეში დაიწყო. პირამიდის სიმაღლე 147 მეტრი იყო, მაგრამ, დღესდღეობით, ის 136 მეტრია. მისი თითოეული გვერდის სიგრძე 233 მეტრია. 1 კილომეტრის გავლაა საჭირო, რომ შემოუარო ამ პირამიდას.

ამ პირამიდის მშენებლობისას ეგვიპტელებმა საოცარი არქიტექტურული ცოდნა გამოიყენეს, ეს კი იმაში გამოიკვეთება, რომ მასში გამოყენებული ლოდები იდეალურად ჯდება ერთმანეთში. მასზე დაახლოებით 2 300 000 ლოდი დაიხარჯა. მისმა მშენებლობამ 20 წელიწადს გასტანა და მასში ჩართული იყო დაახლოებით 100 ათასი მუშა. ხეოფსის პირამიდა ერთადერთია იმ შვიდი საოცრებიდან, რომელიც შემორჩა. ის დღესაც მიიჩნევა არქიტექტურის საუკეთესო ნიმუშად. პირამიდაში შესასვლელი განთავსდა 15 მეტრის სიმაღლეზე, საიდანაც ჩადიოდნენ მიწის ქვეშ უცნობი დანიშნულების კამერაში. შესასვლელიდან 9 მეტრში გზა იყოფოდა. აქედან ერთი უცნობი დანიშნულების იყო, ხოლო მეორე ადიოდა ზევით სამეფო კამერაში. დერეფნის შუა ნაწილიდან ჭერის სიმაღლე იზრდებოდა 8 მეტრამდე, შედეგად, აქ წარმოიქმნა ცრუ თაღი – ეს იყო დიდი გალერეა.

დიდი გალერეის დასაწყისში გალერეა იტოტებოდა და ეს გზა მიემართებოდა დედოფლის კამერაში. გალერეის ბოლოში, სამეფო კამერაში ხემიუნმა გამოიყენა საინჟირნო მიდგომა, რომელმაც გადაარჩინა სამეფო კამერა ჩამონგრევას, კერძოდ, კამერის თავზე განათავსა ხუთი ჰორიზონტალური ქვის ბლოკი, მათ შორის დატოვა სიცარიელე და ბოლოს გადახურა ორქანობიანი გადახურვით. ზემოდან წამოსული სიმძიმე გადანაწილდა გვერდებზე. პირამიდის ახლოს აღმოაჩინეს მზიური ნავი. აღსანიშნავია, რომ პირამიდის შიგნით არსებობს სავენტილაციო შახტები. ერთერთი მიმართულია ორიონის თანავარსკვლავედისაკენ.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ აღმოჩენა, რომელიც სამეცნიერო ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნდა, ნათელს მოჰფენს გიზას დიდი პირამიდის აგების საიდუმლოს.

 

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

 

 

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევები

მეცნიერებმა ცუნამის უძველესი მსხვერპლი აღმოაჩინეს

თავის ქალა ცუნამი

 პაპუა-ახალ-გვინეაში 1929 წელს თავის ქალის ნაწილი აღმოაჩინეს. თავდაპირველად, ფიქრობდნენ, რომ ის ადამიანის გადაშენებულ სახეობას განეკუთვნებოდა. ახლა კი, მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ქალა იმ ადამიანს განეკუთვნება, რომელიც ცუნამის დღემდე ცნობილ მსხვერპლებს შორის უძველესია.

მკვლევარების განცხადებით, დანალექების ახალმა გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ 6000 წლის  თავის ქალას ცუმანის კვალი ემჩნევა, რომელიც თავისი შემადგენლობით 1998 წლის დამანგრეველი ცუნამის ნაშთის მსგავსია და იმავე ტერიტორიაზე მოხდა.

თავის ქალა პაპუა-ახალი-გვინეის ჩრდილოეთ სანაპიროდან დაახლოებით 7 კილომეტრით დაშორებულ ქალაქ აიტაპის მახლობლად აღმოაჩინეს. ის კუნძულ ახალი გვინეის ერთერთი ყველაზე ადრეულ ადამიანს ეკუთვნის და მას თავდაპირველად 140,000 წლის წინ დაღუპული სახეობების Homo Erectus-ის წარმომადგენლად მიიჩნევდნენ. მოგვიანებით მეცნიერებმა ის 6000 წლით დაათარიღეს.

მეცნიერებმა იმ მდინარის კალაპოტში არსებული გეოლოგიური ნარჩენები გამოიკვლიეს, სადაც თავის ქალა იპოვნეს და ცუნამის უტყუარი კვალი აღმოაჩინეს. მათ მიერ ნალექებში აღმოჩენილი მიკრო ორგანიზმები 1998 წლის ცუნამის შემდეგ ნიადაგში აღმოჩენილი მიკროორგანიზმების მსგავსი იყო.

ცუნამი, გიგანტური ტალღები, როგორც წესი, წყალქვეშა მიწისძვრების ან ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად წარმოიქმნება და განსაკუთრებით საშიში ბუნებრივი კატასტროფაა. 2004 წლის ინდოეთის ოკეანის ცუნამმა, რომელიც სუმატრაზე მომხდარმა მიწისძვრამ გამოიწვია, 230 000-ზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა.

1998 წელს პაპუა-ახალ გვინეაზე მომხდარმა ცუნამმა კი 2 000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა, წალეკა სოფლები, გაანადგურა მარცვლეული და უამრავი ადამიანი აიძულა, საცხოვრებელი ადგილი შეეცვალა. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ 6000 წლის წინ მომხდარი ცუნამიც მსგავსი იყო.

კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ PLOS ONE-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

 

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევებისოფლიოელიგია და მეცნიერება

არქეოლოგები ამტკიცებენ, რომ თურქეთში ,,სანტა კლაუსის” საფლავი აღმოაჩინეს

სანტას საფლავი

თურქი არქეოლოგები ფიქრობენ, რომ სანტა კლაუსის სამუდამო განსასვენებელს მიაკვლიეს.
წმინდა ნიკოლოზი იყო მე -4 საუკუნის ეპისკოპოსი, რომელმაც თანამედროვე სანტას მითის ინსპირირება მოახდინა. არქეოლოგები აცხადებენ, რომ მისი საფლავი სამხრეთ თურქეთის უძველესი ეკლესიის ქვეშ მდებარეობს.
სამთვიანი გამოძიების შემდეგ, თურქმა არქეოლოგებმა განაცხადეს, რომ ანტალიის პროვინციაში, ქალაქ დემრეში, იქ, სადაც წმინდა ნიკოლოზი ეპისკოპოსი გახდა, წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის ქვეშ, მათ აღმოაჩინეს დაუზიანებელი ტაძარი და საფლავი.
„ეკლესიის ქვეშ მდებარე ტაძარი კარგ მდგომარეობაშია. თუმცა იქ შესვლა რთულია, ვინაიდან იქ ბევრი ორნამენტიანი ქვაა, რომლებიც შესაძლოა შესვლისას ჩამოიშალოს,“ – განაცხადა ანტალიის კვლევისა და ძეგლების დირექტორმა – ქემილ კარაბაირამმა.
თუ არქეოლოგები მართლები არიან, ეს იმას ნიშნავს, რომ ისტორიული წიგნები გარკვეულ განახლებას საჭიროებენ.
ტრადიციულად ფიქრობდნენ, რომ წმინდა ნიკოლოზის ნაშთი იტალიაში 1087 წელს, გარდაცვალებიდან 700 წლის შემდეგ, ქალაქ ბარში იტალიელმა ვაჭრებმა ჩაიტანეს.
ამ ინტერპრეტაციის თანახმად, მეზღვაურებმა მოიპარეს მისი ძვლები, რათა ისინი სელჩუკების თავდასხმებისგან გადაერჩინათ. თუ ეს სიმართლეა, შესაძლოა, მოვაჭრეებმა ვერ მოახერხეს ყველა ძვლის დაბრუნება, ვინაიდან წმინდანის სხვა ნაწილები ვენეციასა და სხვადასხვა ადგილში განისვენებენ.
ზოგიერთი დოკუმენტის თანახმად, წმინდა ნიკოლოზი დაკრძალულია ხელუხლებელ საკანში. მკვლევარები აცხადებენ, რომ მათ ნეშტი CT სკანერისა და ჩამონტაჟებული რადარის საშუალებით აღმოაჩინეს.
ეკლესიის ქვის რამდენიმე მოზაიკა ზოგიერთ ნაწილს მოიწვდომელს ხდის, მაგრამ მკვლევარები იმედოვნებენ, რომ მომავალი გათხრები მათი აღმოჩენის ლეგიტიმურობას დაამტკიცებს.
,,ჩვენ ძალიან კარგი შედეგები მოვიპოვეთ, მაგრამ რეალური სამუშაოები ახლა დაიწყება. შესაძლოა, ძალიან მალე წმინდა ნიკოლოზის ხელუხლებელი სხეული აღმოვაჩინოთ”, – განაცხადა კარაბეირამმა.
თუმცა ჯერჯერობით გამოძიება მიმდინარეობს. არქეოლოგების პრეტენზიები კვლავ დაუსაბუთებელია და მის გარშემო უამრავი ეჭვი არსებობს.

 

წყარო: http://www.sciencealert.com/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რქეოლოგიასტორიავლევებიულტურა

არქეოლოგებმა არტემისის დაკარგული ტაძარი აღმოაჩინეს

არტემისის ტაძარი

არქეოლოგებმა ანტიკური ბერძნული ტაძარი აღმოაჩინეს. აღმოჩენამ წერტილი დაუსვა საიდუმლოს, რომელიც 100 წელზე მეტია ექსპერტების ყურადღებას იპყრობს.

ნადირობისა და მთვარის ქალღმერთის, არტემისის პატივსაცემად აგებული ტაძრის ნანგრევები ერეთრიადან დაახლოებით 10 კმ-ში აღმოაჩინეს. შენობა დაახლოებით ძვ. წელთაღრიცხვით მე-6-3 საუკუნით თარიღდება.

გარღვევა საბერძნეთში მდებარე შვეიცარიის არქეოლოგიური სკოლის (SASG) გუნდმა სპორტისა და კულტურის სამინისტროსთან თანამშრომლობით მოახდინა.

არქეოლოგები არტემისის ტაძარს ერეთრიას მახლობლად მე -19 საუკუნიდან უშედეგოდ ეძებდნენ. ისინი გეოგრაფ სტრაბონის ჩანაწერებს ეფუძნებოდნენ, რომელიც ერეთრიას დიდი ხნის დაკარგული ტაძრის ლოკაციად აღწერსმა, დენის კნოფლერმა განაცხადა, რომ სტრაბონმა არასწორად გამოთვალა ტაძრის სავარაუდო მდებარეობა და ის ერეთრიადან დაახლოებით 11 კმ-ში მდებარეობდა.

თუმცა აქამდე ვერავინ მოხერხა იმის მტკიცებულების პოვნა, რომ აღნიშნული ტერიტორია სწორედ ისაა, რასაც ამდენი წელია მეცნიერები ეძებენ.

 

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიას საინტერესოასტორიავლევებიულტურა

სამკაულის შექმნისა და განვითარების ისტორია

პირველი სამკაული

 სამკაულის ისტორიის საწყისები წარსულ ათასწლეულთა წიაღში იკარგება. სპილენძ-ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული (ძვ. წ. IVII ათასწლეული), როცა ადამიანი ლითონს დაეუფლა, ლითონმა, განსაკუთრებით ოქრომ და ვერცხლმა, სამკაულის წარმოებაში უპირველესი ადგილი დაიმკვიდრა.

ამის ძირითადი მიზეზი იყო ამ კეთილშობილი ლითონების, ოქროსა და ვერცხლის, მიმზიდველი ფერი და ბზინვარება, მათი ქიმიური მდგრადობა. გარდა ამისა, ორივე ეს ლითონი, განსაკუთრებით კი ოქრო, არაჩვეულებრივად პლასტიკურია, რის გამოც, შეუცვლელი მასალაა სამკაულის წარმოებაში.

ოქრომჭედლობა, როგორც ხელოსნობის დარგი, წარმოშობიდანვე მნიშვნელოვანწილად სწორედ სამკაულთა წარმოებას ემსახურებოდა. ამდენად, ოქრომჭედლობის განვითარების ისტორია ძირითადად ემთხვევა სამკაულის ისტორიას. თუმცა ვერავინ იტყვის, როდის შეიმკო პირველად თავი ადამიანმა. პირველი სამკაული იყო ის, რასაც ბუნება პირველყოფილ ადამიანს მზამზარეულად სთავაზობდა; ყვავილებითა და მცენარეული რტოებით შემკობის წესი კაცობრიობას დღემდე გამოჰყვა. ბრინჯაოს ხანაში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა სამკაულთა ძირითადი სახეობები – ბეჭედი, სამაჯური, გულსაკიდი, ყელსაბამი, საყურე და დიადემა (შუბლის შესამკობელი) და შეიქმნა კომპლექტი ანუ სამკაულის ნაკრები, რომელსაც დღემდე არ განუცდია არსებითი ცვლილება.

საუკუნეთა განმავლობაში იცვლებოდა სამკაულის მასალა, ფორმა და სტილი, მაგრამ უცვლელი რჩებოდა სამკაულის ძირითადი კომპლექტი. სამკაულს ოდითგან მხატვრულ-ესთეტიკური დანიშნულება ჰქონდა. მისი მიზანი ადამიანის შემკობა იყო. ამდენად, ქალის სილამაზის იდეალისა და ჭირვეული მოდის ცვალებადობის კვალდაკვალ სამკაულის ფორმა და ხასიათი საკმაოდ სწრაფად და ხშირად იცვლებოდა. სამკაულს იმთავითვე ჰქონდა ასევე ავგაროზის დანიშნულებაც. ფიქრობდნენ, რომ თუ ადამიანი სამკაულად ატარებდა ღვთაების ან მისი რაიმე ატრიბუტის სიმბოლურ გამოსახულებას, იგი ეზიარებოდა ამ ღვთაებას და მისი მფარველობის ქვეშ დაცული იქნებოდა ყოველივე ავისაგან. განსაკუთრებული ზებუნებრივი ზემოქმედების ძალა მიეწერებოდა სამკაულად გამოყენებულ ცხოველთა კბილებს, ზოგიერთ მინერალს და სხვ.

 შუა საუკუნეების ქრისტიანულ ქვეყნებში, სადაც ოქრომჭედლობა განსაკუთრებით განვითარდა, სამკაულთა შორის საპატიო ადგილი დაიკავა ჯვარმა, როგორც ქრისტეს სიმბოლომ. მაგრამ არც ათასწლეულების სიღრმიდან მომდინარე ძველ რწმენა- წარმოდგენებს დაუკარგავს მნიშვნელობა ამ ეპოქაში. პირიქით, სწორედ შუა საუკუნეებში, როდესაც გაიზარდა ინტერესი ალქიმიისა და ასტროლოგიის მიმართ, განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიენიჭა ფერადი ქვების, მინერალების სიმბოლიკას, რასაც ზოდიაქოს ნიშნებიც დაუკავშირეს. ეს წარმოდგენები დღესაც ცოცხლობს. სამკაულს ძველ დროში ეთნიკური თუ სოციალური მდგომარეობის განმასხვავებელი ნიშნის, ანუ ინსიგნიის ფუნქციაც ჰქონდა. სამკაული, როგორც ინსიგნია, გაცილებით დიდი დატვირთვის მქონე და უფრო კონსერვატულიც იყო. ბეჭედი, სამაჯური, ყელსაბამი და საყურე გარკვეულ პერიოდში წარჩინებული მამაკაცის მორთულობის აუცილებელი ელემენტი გახდა. საქართველოს მიწის წიაღი მდიდარია მადნეული რესურსებით. საქართველოს ტერიტორიაზე ადრებრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეულის მეორე ნახევარი) ყორღანებში აღმოჩენილი მასალა გვიჩვენებს, რომ აქაური ოქრომჭედლები ფლობდნენ ლითონის მხატვრული დამუშავების უმთავრეს ხერხებს; გარდა ამისა, უძველესი სამკაულის შესწავლის საფუძველზე შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ოქროს სამკაულს ზედა ფენის წარმომადგენლები – როგორც კაცები, ისე ქალები – ატარებდნენ, მასობრივად კი – სპილენძისა და ბრინჯაოს სამკაული იყო გავრცელებული.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიაედამიწააქართველო

პირველი ევროპელები – ზეზვა, მზია და მათი შვილი

ზეზვა და მზია

ადამიანის ნაშთები, რომელიც დაახლოებით 1.8 მილიონი წლისაა, დმანისშია აღმოჩენილი. ეს ევროპაში აღმოჩენილი ადამიანის უძველესი ნაშთებია.

2000 წელს ,,საიენსის” გამოცემის მიერ შედგენილი 10 საუკეთესო მეცნიერული მიღწევის სიაში დმანისის არქეოლოგიური აღმოჩენები სამეულში მოხვდა.

1991 წელს აქ უძველესი ჰუმანოიდის ყბა აღმოაჩინეს, რამაც სენსაცია გამოიწვია. 2000 წელს კი, უკვე თავის ქალებიც იპოვეს, რამაც დმანისს პირველი ევროპელის სამშობლოს სტატუსი მოუპოვა.

ჯამში, აქ დღემდე 5 თავის ქალაა აღმოჩენილი.

  ზოგადად კი, დმანისის არქეოლოგიური შესწავლა 1936 წლიდან დაიწყო. არქაულ ცხოველთა ძვლები  აქ პირველად პალეონტოლოგმა აბესალომ ვეკუამ ამოიცნო. 
1991 წელს დმანისი სენსაციური აღმოჩენის ადგილად იქცა, როცა აქ უძველესი ჰომინიდის ქვედა ყბა აღმოჩნდა.
მოგვიანებით, 2000 წელს, ცხრა წლის შემდეგ, როცა პირველ ყბას თავის ქალებიც მოჰყვა, დმანისი საბოლოოდ პირველი ევროპელის სამშობლოდ დამკვიდრდა სამეცნიერო წრეებში. დღეს აქ უკვე ხუთი თავის ქალაა აღმოჩენილი.

შემდეგ კი, ევროპელი მეცნიერების ინიციატივით, პირველი ევროპელების იმიჯი შეიქმნა – კარგად ნაცნობი ზეზვა და მზია.  შეიქმნა ზეზვასა და მზიას ისტორია და სხვადასხვა საინფორმაციო არხით გავრცელდა.

მოგვიანებით, დმანისის ახალი საველე მუზეუმი შეიქმნა. მის დახვეწილ და თანამედროვე დიზაინზე მსოფლიო მუზეუმებზე ორიენტირებულმა ცნობილმა ფრანგულმა არქიტექტურულმა სტუდიამ Studio milou-მ იმუშავა. მუზეუმი პირდაპირ არქეოლოგიური გათხრების უბანზეა განთავსებული. უცხოელ ტურისტებთან ერთად თქვენც შეგიძლიათ მოინახულოთ პირველი ევროპელის ადგილსამყოფელი და, შესაძლოა, ღია ცის ქვეშ ახალი აღმოჩენის უშუალო მონაწილეც გახდეთ.
ზეზვასა და მზიას 2001 წელს დმანისში აღმოჩენილი გოგონას ჩონჩხის უძველესი ნაშთები – დმანისელი ,,ტინეიჯერიც” შეუერთდა მოგვიანებით. ისიც, დაახლოებით, 1,8 მილიონი წლის წინანდელია.

 

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი  ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3
Page 1 of 3