close

მსოფლიო

სტრონომია - კოსმოსისოფლიო

SpaceX-ი სამგზავრო კოსმოსური ხომალდის სატეტსო გაშვებას გეგმავს

SpaceX-Dragon-796×398

ასტრონომების საერთაშორისოს სადგურზე გადაყვანის მიზნით შექმნილი SpaceX-ის კოსმოსური ხომალდის სატეტსო გაშვება კენედის საერთაშორისო კოსმოსური ცენტრიდან 7 იანვარს განხორციელდება, – ამის შესახბ ინფორმაციას ამერიკის კოსმოსური სააგენტო (ნასა) ავრცელებს.
სატესტო გაფრენა კოსმოსური სააგენტოს კომერციული პროგრამის გადამწყვეტი ქვაკუხედი იქნება.
SpaceX-ი და Boeing Co-ი ნასას Commercial Crew Program-ის მთავარი კონტრაქტორები არიან. პროგრამის მიზანი SpaceX-ის Crew Dragon და Boeing Co-ის CST-100 Starliner-ის საშუალებით 2019 წლისთვის კოსმოსში ასტრონავტების გაგზავნაა.
„ნასას“ ინფორმაციით, SpaceX-ის კოსმოსური ხომალდი Crew Dragon-ი, კოსმოსში სამ ავსტრონავტს წაიყვანს მსგავსად Apollo 11-ისა, რომელიც 1969 წელს მთვარეზე სამ კაციანი ეკიპაჟით გაფრინდა. Crew Dragon-ს კოსმოსში SpaceX-ის რაკეტა Falcon 9-ის საშუალებით გავა.
SpaceX-ის აღმასრულებელი დირექტორის ელონ მასკის განცხადებით, იმ შემთხვევაში, თუ 7 იანვრის ტესტი წარმატებული აღმოჩნდა, პირველი ეკიპირებული ფრენა 2019 წლის ივნისში განხორციელდება.
რაც შეეხება Boeing-ს, კომპანია კოსმოსური ხომალდის, Starliner-ის, სატესტო გაშვებას მარტში გეგმავს. ხომალდის გაშვება რაკეტა Atlas 5-ის საშუალებით განხორციელდება. ეკიპირებულ მისიას კი Boeing-ი 2019 წლის აგვისტოში გეგმავს.

წყარო : Reuters
მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსისოფლიო

“ნასამ“ მთვარის პროგრამის 9 კონკურენტი კომპანია დაასახელა

201603012003466227

“ნასამ“ ცხრა ამერიკული კომპანია დაასახელა, რომლებიც კოსმოსური სააგენტოს განახლებული გრძელვადიანი მთვარის პროგრამის ფარგლებში დაფინანსების მოსაპოვებლად ერთმანეთის კონკურენტები იქნებიან.

პროგრამა Commercial Lunar Payload Services-ის 2,6 მილიარდი დოლარის ოდენობის დაფინანსებას ის კომპანია მოიპოვებს, რომელიც მთვარის ზედაპირის შესასწავლად საუკეთესო ტექნოლოგიას განავითარებს.

აღნიშნულმა კომპანიები მომავალი 10 წლის განმავლობაში პატარა მანქანებსა და რობოტულ “როვერებს“ შექმნიან.

„ნასა“ 2022 წლისთვის ახალი კოსმოსური სადგურის ლაბორატორიის მშენებლობას იწყებს, რომელიც მთვარის გარშემო ორბიტაზე იმოძრავებს და მზის სისტემის სხვადასხვა მისიის მონაწილეებისთვის ერთგვარი პროფილაქტიკური ცენტრი იქნება.

„ნასას“ პროგრამაში მონაწილეობისთვის კონკურენციას ერთმანეთს შემდეგი კომპანიები გაუწევენ: LockheedMartin, Astrobotic, Moon Express, MastenSpaceSystems, DeepSpaceSystems, Draper, FireflyAerospace, IntuitiveMachines, დაOrbitBeyond.

წყარო : Reuters
მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ომუნიკაციასოფლიო

მსოფლიოს პირველი 8K ტელეარხი მაუწყებლობას იწყებს

_104572483_mediaitem104572479

მსოფლიოს პირველი 8K ტელეარხი, BS8K, 1 დეკემრიდან მაუწყებლობას იწყებს. მაუწყებლობის პირველივე დღეს BS8K-ი რეჟისორ — სტენლი კუბრიკის 1968 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმს კოსმოსური ოდისეა (2001: A Space Odyssey) 8K ფორმატში შეთავაზებს მაყურებელს.
იაპონური ტელეარხის NHK-ის დაკვეთით Warner Bros-მა ფილმი 8K ფორმატში დაასკანერა. არსანიშნავია, რომ 8K UHD – ULTRA HIGH DEFINITION ულტრა მაღალი გამოსახულების ხარისხი, წერტილების რაოდენობა კვადრატულ ინჩზე 7680X4320, 4-ჯერ მეტია ვიდრე 4K და 16-ჯერ მეტი ვიდრე FULL HD. თუმცა, დღეს მსოფლიოში ძალიან ცოტა ადამიანს აქვს ამ ფორმატის მხარდამჭერის მქონე ტელევიზორი.
NHK აცხადებს, რომ 8K ფორმატზე ის 1995 წლიდან მუშაობს. ტელეარხი აპირებს, რომ ტოკიოს 2020 წლის ოლიმპიადის ტრანსლირება 8K გარჩევადობით განახორციელოს.
ტელევიზორების მსხვილმა მწარმოებლებმა –  Samsung-მა დაLG-მ 8K ფორმატის მხარდაჭერის მმქონე ტელევიზორები შექმნეს, თუმცა ისინი ჯერჯერობით მეტისმეტად ძვირია.
NHK-ის ახალი არხი 8K პროგრამებს დღეში 12 საათის განმავლობაში გადმოცემს. მაუწყებლობის დაწყების პირველ დღეს კი, როგორც აღვნიშნეთ, მაყურებელი სტენლი კუბრიკის ფილმს იხილავს. მარტში კი ტელეარხი 8K ფორმატში ცნობილ ფილმ – „ჩემი მშვენიერი ლედი“ შემოგვთავაზებს.
იაპონურმა კომპანია Sharp-მა პირველი 8K ტელევიზორი 2015 წელს გაყიდა და მისი ფასი 133,000 აშშ დოლარი იყო. დღეს კი Samsung-ის 8K ტელევიზორი 15,000 აშშ დოლარი ღირს. 8K გამოსახულების მისაღებად მაყურებელს ასევე ესაჭიროება 8K სატელიტური მიმღები, რომლის ფასი 2,200 აშშ დოლარია, საჭიროა ასევე ოთხი HDMI კაბელი გამოსახულების და ერთი კაბელი ხმის მისაღებად.
იმის გამო, რომ 8K აპარატურა ფართო აუდიტორიისთვის ჯერ-ჯერობით ხელმისაწვდომი არაა, NHK “ტრანსლაციის პუქნტექბის” მოწყობას საზოგადოებრივ ადგილებში აპირებს, სადაც 8K ეკრანები იქნება განათვსებული.
„მსოფლიოს პირველი 8K ტვ არხის შექმნა უმნიშვნელოვანესი სიახლეა. თუმცა, მასიურ აუდიტორიაზე გასვლა ჯერ კიდევ ძალია შორი პერსპექტივაა,“ განაცხადა ტექნოლოგიური ახალი ამბების საიტის What Hi-Fi-ის მთავარმა რედაქტორმა ჯო კოქსმა.

წყარო : BBC

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსიედამიწასოფლიო

InSight-მა მარსიდან პირველი სუფთა ფოტო გამოაგზავნა

46668680_723493041340272_554034988589252608_n

“ნასას“ ხომალდი „ინსაითი“ პლანეტა მარსის ზედაპირზე წარმატებით დაეშვა და დედამიწისკენ ოფიციალური სიგნალი გამოგზავნა. „ინსაითი“ გახლავთ პირველი რობოტული კოსმოსური ხომალდი, რომლის მიზანი მარსის წიაღისა და სეისმური აქტივობის შესწავლაა.

InSight-მა დედამიწაზე მარსის ზედაპირის სუფთა ფოტოც გამოაგზავნა.

როგორც „ნასას“ წარმომადგენლები აღნიშნეს, ეს იყო “ტერორის 7 წუთი” იყო და ამაში გაზვიადებული არაფერია. მისია, კოსმოსურ სააგენტოს 850 მილიონი დაუჯდა.

„ინსაითი“ ამერიკის კოსმოსური სააგენტოს მერვე ხომალდია, რომელმაც წითელი პლანეტის ზედაპირზე წარმატებილი დაჯდომა განახორციელა.
სამფეხა ხომალდი მარსის თხელ ატმოსფეროში საათში 19,795 კილომეტრის სიღრმეზე შედიოდა და ატმოსფორდან პლანეტის ზედაპირზე ატმოსფერული ხახუნის, გიგანტური პარაშუტისა და რეტრო რეკეტების საშუალებით დაშვებას 7 წუთი მოანდომა.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსიედამიწასოფლიოექნოლოგიები

“ნასას“ კოსმოსური ხომალდი მარსის ზედაპირზე წარმატებით დაეშვა

8392_touchdown_web

“ნასას“ ხომალდი „ინსაითი“ პლანეტა მარსის ზედაპირზე წარმატებით დაეშვა. „ინსაითი“ გახლავთ პირველი რობოტული კოსმოსური ხომალდი, რომლის მიზანი მარსის წიაღისა და სეისმური აქტივობის შესწავლაა. ხომალდი აღჭურვილია უზუსტესი სეისმომეტრებით არის აღჭურვილი, აქვს ასევე ზონდი, რომელიც პლანეტის წიაღში ჩავა და ტემპერატურას გაზომავს.
დაახლოებით 7 წუთის განმავლობაში, „ნასას“ ინჟინრები დაძაბულები აკვირდებოდნენ პროცესს, მეცნიერები „ინსაითის“ წარმატებულად დაშვებას ტაშითა და ოვაციებით შეხვდნენ.
მოვლენას “ნასას“ ტელევიზია პირდაპირ ეთერში გადმოცემდა და საზოგადოებას საშუალება ჰქონდა მისთვის თვალყური სხვადასხვა მუზეუმში, ბიბლითეკაში და მსოფლიოს სხვადასხვა საჯარო ადგილებში ედევნებინა.
ხომალდი კალიფორნიიდან მაისში გაუშვეს. მილიარდ დოლარიანი მისიის ფარგლებში „ინსაითი“ მომავალი 24 თვის განმავლობაში, რომელიც დაახლოებით ერთი წელია მარსზე, გამოიკვლევს როგორ წარმოიქმნა წითელი პლანეტა, ასევე შეეცდება დედამიწისა მზის სისტემაში არსებული სხვა კლდოვანი პლანეტების წარმომავლობა დაადგინოს. „მისიის მიზანი არა მხოლოდ მარსის, არამედ დედამიწის უკეთ შესწავლაა,“ განაცხადა “ინსაითის“ მთავარმა მკვლევარმა ბრიუს ბანერდტმა.
მთავარი კითხვა არის ის, თუ რატომ ჩამოყალიბდა მარსი, რომელიც ოდესღაც თბილი პლანეტა იყო და რომელზეც წყალიც არსებოდა, დედამიწისგან ასე განსხვავებულ, მშრალ, უდაბურ და ცივ სამყაროდ.
როგორც „ინსაითი“, ასევე და მომავალი Mars Rover-ის მისია, რომელიც 2020 წლისთვისაა დაგეგმილი, განიხილება, როგორც ადამიანის მარსზე გაგზავნის წინამორბედად. „ნასა“ აცხადებს, რომ აღნიშნული მიზნის მიღწევა 2030 წლისთვის იქნება შესაძლებელი.
„ინსაითი“ ამერიკის კოსმოსური სააგენტოს მერვე ხომალდია, რომელმაც წითელი პლანეტის ზედაპირზე წარმატებილი დაჯდომა განახორციელა.
სამფეხა ხომალდი მარსის თხელ ატმოსფეროში საათში 19,795 კილომეტრის სიღრმეზე შედიოდა და ატმოსფორდან პლანეტის ზედაპირზე ატმოსფერული ხახუნის, გიგანტური პარაშუტისა და რეტრო რეკეტების საშუალებით დაშვებას 7 წუთი მოანდომა.
360 კილოგრამი წონის „ინსაითი“ Elysium Planitia-ზე დაეშვა, რომელიც ფართო, შედარებით გლუვი სივრცეა და პლანეტის ეკვატორთან ახლოს მდებარეობს.

წყარო : Reuters

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიოაქართველო

20 წლის ქართველი გოგონა, რომელიც ევროკავშიის ახალგაზრდა ელჩი გახდა

46494522_503802653450392_1453313054887378944_n

ნანიკო წიქარიძე 20 წლის სტუდენტია საქართველოდან, რომელმაც ილიას სახელმწიფო უნივერსიტიდან მესამე კურსზე საკუთარი მონდომების წყალობით შეძლო განათლების მისაღებად დანიაში, კერძოდ კი, კოპენჰაგენში გამგზავრება, სადაც ამჟამად განათლების ადმინისტრირების მიმართულებითსწავლობს, ქართველი გოგონა ცოტა ხნის წინ ევროკავშირის ახალგაზრდა ელჩადაც აარჩიეს და ამ წარმტების შესახებ ნანიკო თავად გვიამბობს.

 

-ნანიკო, უპირველეს ყოვლისა გილოცავ ამ წარმატებას! საინტერესოა, ევროკავშირის ელჩის სტატუსის ქვეშ რა გამოწვევების წინაშე დადგები და როდის შეუდგები დაკისრებული მოვალეობების შესრულებას?

-ჩემი ჯერჯერობით ერთწლიანი მანდატი მოიცავს კულტურისა და ფასეულობების შესახებ ინფორმაციის გაცვლას, აღმოსავლეთ სამეზობლოში, ევროკავშირისა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებთან თანამშრომლობას და ახალგაზრდებს შორის მჭიდრო კავშირის დამყარება, თანამშრომბლობას კერძო პირებსა თუ ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს შორის. ჩვენი მთავარი მიზანი ახალგაზრდებისთვის მწვავე საკითხების განხილვა, გამოცდილების გაცვლა და მუშაობაა უკეთესი მომავლისათვის, შესაბამისად, ვეცდები ჩემი მანდატი ნაყოფიერად გამოვიყენო, რაც მთავარია, ჩვენივე ქვეყნის სასარგებლოდ.

 

-როგორ ფიქრობ, უპირველეს ყოვლისა, რა ფაქტორებმა განაპირობეს შენი ეს წარმატება?

-ზოგადად, ძალიან მიზანდასახული ვარ, ყოვეთვის ვცდილობ ჩემი თავის მაქსიმუმი გავაკეთო და ყველანაირად გავაუმჯობესო ჩემი  „მე“.  სისტემატიურად, აქტიურად ვარ ჩართული არასამთავრებო და სამთავრობო პროექტებში, ორგანიზაციებში, და ვფიქრობ გამოცდილებამ და ჩემმა შრომიმოყავრეობამ უბრალოდ ნაყოფი გამოიღო.

-საინტერესო იქნება თუ უფრო მეტს გავიგებთ შენს აკადემიურ საქმიანობაზე.

-ჩემი აწ უკვე უკანმოტოვებული წარმატებებით მართლაც შემიძლია დავტკბე, ბევრი  და ტკბილია, თუმცა მისკენ მიმავალი გზა რთული, და ეკლიანიც იყო. მოდი სკლიდან დავიწყებ, სკოლაში გარდა იმისა რომ აქტიურად ვიყავი ჩართული პროექტებში, 10 კლასში პრეზიდენტის საჩუქარი ავიღე კომპიუტერი, შემდეგ 11 კლასში გავხდი მედიაპროექტ ეტალონის სტიპენდიანტი, ფინალისტი, ამავე დროს ბრიტანეთის საელჩოს მიერ ჩატარებულ პროექტში მოვიპოვე პირველი ადგილი, ასევე გორის მუნიციპალიეტეი მიერ ჩატარებულ იმიტირებულ პროცცესებში გავხდი საუკეთესო კითხვის ავტორი, და გამარჯებული გუნდის წევრი, შემდეგ სასურველ უნვიერსიტეტში ჩავირიცხე სასურველ ფაკულტეტზე და პარალელურად, ვიყავი ორი არასამთავრებო ორგანიზაციის – AISEC-ისა და PROACTIVE GROUP GEORGIA-ს წევრი.

-როდის ბრუნდები საქართველოში და დაახლოებით მაინც თუ წარმოგიდგენია საკუთარი თავი სწავლის დასრულების შემდეგ.

-საქართველოში ახალი წლისთვის ვბრუნდები და ვეცდები დაგროვილი გამოცდილება უკვე საქართველოში გამოვიყენო, ჯერჯერობით მიჭირს სამომავლო გეგმებზე საუბარი, თუმცა ამჟამად პრიორიტეტული სწავლის დასრულებაა, რის შემდეგაც უკვე მაგისტრატურის საფეხურზე განვაგრძნობ ჩემი პროფესიის დაუფლებას.

მასალა მოამზადა : თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
AMGსოფლიო

კოკა-კოლამ ლეგენდარული საახალწლო რეკლამა დააბრუნა

ახალ წლის მოახლოებასთან ერთად, უამრავი კომპანია ცდილობს სადღესასწაულო სეზონი მომხმარებლისთვის განსაკუთრებით დასამახსოვრებელი გახადოს და ამ მხრივ, გამონაკლისი არც კოკა-კოლაა, რომელმაც ონლაინ-პლატფორმებზე  უკვე ლეგენდად ქცეული საახალწლო ვიდეორგოლი დააბრუნა.

აღსანიშნავია, რომ წლის პროდუქტი კომპანიისთვის Coca-Cola Zero გახდება.

საზოგადოებაში საახალწლო განწყობის გასამძაფრებლად, კოკა-კოლამ დარიჩინით გაჯერებული სასმელიც გამოუშვა, თუმცა პროდუქტი შეზღუდული რაოდენობის არის და მისი დაგემოვნება ყველა ქვეყანაში ჯერჯერობით არაა შესაძლებელი.

 

მასალა მოამზადა : თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიო

პონტევედრა – ქალაქი მანქანების გარეშე

5761b038ea4aa-600×313

1991 წელსპატარა ესპანური ქალაქისპონტევედრას მერმა მიგელ ფერნანდეს ლორესმა გადაწყვიტამანქანით გადაადგილება აეკრძალა და ქვეითად მოსიარულეებისთვის კომფორტული გარემო შეექმნა. მას შემდეგ საცობები 90%-ით შემცირდა და ჰაერის დაბინძურების დონე განახევრდა.

“მოუსმინეთ, ქუჩიდან ადამიანების ხმა ისმის. სანამ მერი გავხდებოდი, ყოველდღიურად ქალაქში  14 ათასი მანქანა გაადგილდებოდა – უფრო მეტი, ვიდრე იქ მცხოვრები ადამიანების რაოდენობა იყო.” მანქანით მოძრაობა დასაშვები გახდა მხოლოდ მაღაზიებისა და რესტორნების მოსამარაგებლადაქაც მანქანის სიჩქარე 20 კმ/სთ- მდე შეიზღუდაგარდა ამისაქალაქ გარეთ შეიქმნა 4 დიდი საპარკინგე სივრცერათა ადამიანები არ ყოფილიყვნენ შეზღუდული სხვა ქალაქებში გადასაადგილებლად.

ცნობისთვის, 1996-2006 წლებში პონტევედრას ქუჩებში 30 ადამიანი დაიღუპა სატრანსპორტო შემთხვევების შედეგად, შემდგომი 10 წლის განმავლობაში მხოლოდ 3, 2009 წლიდან კი, არც ერთი.  CO2 გამოყოფა შემცირებულია 70%-ით. ადამიანები, ძირითადად, ველოსიპედებითა და ფეხით გადაადგილდებიან.

პონტევედრას ტრანსფორმაციის შემდეგქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა 12 ათასით გაიზარდა.

“მე ვცხოვრობდი მადრიდსა და ბევრ სხვა ქალაქში და ჩემთვის პონტევედრა არის ნამდვილი სამოთხე. წვიმის დროსაც კი, ყველგან ფეხით დავდივარ. ეს არაჩვეულებრივი ადგილია ბავშვებისთვის.” – თქვა ქალაქის მცხოვრებმა, რაკელ გარსიამ.

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სოფლიო

პიზის დახრილი კოშკი თანდათან სწორდება

BF636E79-BDDB-44C3-9C28-067344083836

იტალიის ქალაქ პიზაში მდებარე პიზის დახრილიკოშკი, რომელიც თავისი დახრილობით  მთელ მსოფლიოშია ცნობილი, თანდათან სწორდება.

კოშკის სამეთვალყურეო ჯგუფმა, რომელიც აღდგენით სამუშაოებს ადევნებს თვალს, განაცხადა, რომ კოშკის საყრდენი სტაბილურდება და „ნელნელა დახრილობაზე უარს ამბობს“.

მათი ინფორმაციით, შუა საუკუნეებში აგებული 57 მეტრის სიმაღლის კოშკი ბოლო ოცი წლის განმავლობაში დაახლოებით 4 სანტიმეტრით გასწორდა.

აღსანიშნავია, რომ 1990 წელს ეს გამორჩეული ტურისტული ადგილი არსებობის 800 წლიანი ისტორიის მანძილზე პირველად დაიხურა უსაფრთხოების ზომებიდან გამომდინარე, ვინაიდან კოშკი ვერტიკალიდან  დაახლოებით 4, 5 მეტრით გადაიხარა.

საერთაშორისო კომიტეტი, რომელსაც პოლონელი ექსპერტი პროფესორი მიჩელე ჯამიოლკოვსკი ხელმძღვანელობდა, კოშკის აღდგენაზე 1993-2001 წლებში მუშაობდა. შედეგად, კოშკი 35 სანტიმეტრით გასწორდა, რაზეც 200 მილიონი ფუნტი დაიხარჯა ( 1 ფუნტი = 3.41ლარს).  

კოშკმა დახრა აგებიდან 5 წელიწადში, 1173 წელს დაიწყო, რისი მიზეზიც ის გახლავთ, რომ თიხის დაქვიშის საფარი, რომელზეც გაშენებულია კოშკი, კოშკის სამხრეთ ნაწილში უფრო რბილია, ვიდრე ჩრდილოეთში.

მასალა მოამზადა : თამარ ტაბატაძემ

წყარო : BBC

სრულად ნახვა
ათემატიკასოფლიო

მეცნიერები კილოგრამის დეფინიციას ცვლიან

standard-measurements-kilogram-1

მეცნიერებმა კილოგრამის დეფინიციის შეცვლის გადაწყვეტილება მიიღეს. დღემდე, ის განისაზღვრება პლატინის და ირიდიუმის ნაჭრის, “Le Grand K”-ს წონით, რომელიც წონისა და ზომის საერთაშორისო ბიუროს (BIPM) ცენტრალურ ოფისში ინახება.

ბიუროს წევრები, რომლებიც 60 ქვეყანას წარმოადგენენ, რამდენიმე დღის წინ შეთანხმდნენ, რომ კილოგრამი ახალი სისტემით განისაზღვროს.

ახალი სისტემა განსაზღვრავს მასის ერთეულს როგორც ელექტრულ ძალას, რომელიც კიბლის წონასწორობის მანქანაზე კილოგრამის ექვივალენტურია. თავად ელექტრული ძალა კი პლანკის მუდმივით განისაზღვრება.

პლანკის მუდმივა სიმბოლო h-ით აღინიშნება. h უკიდურესად პატარა რიცხვია, მაგრამ ფიზიკოსმა ბრაიან კიბლმა შექმნა ინსტრუმენტი, რომელიც მას სათანადო სიზუსტით ზომავს. “კიბლის სასწორი” ხელსაწყოა, რომლის ერთ მხარესაა ელექტრომაგნიტი და მეორე მხარეს წონის ერთეული, ვთქვათ, კილოგრამი. ელექტრომაგნიტში გამავალი დენი იზრდება, ვიდრე ორივე მხარე სრულყოფილ წონასწორობაში არ მოვა. ელექტრომაგნიტში გამავალი დენის წარმოუდგენელი სიზუსტის გაზომვით, მკვლევრებმა h-ის 0.000001%-ის სიზუსტით გამოანგარიშება შეუძლიათ.

კილოგრამთან ერთად შეიცვალა ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის სამი სხვა ერთეული. ელექტრული დენი (ამპერი), ტემპერატურა (კელვინი) და ნივთიერების რაოდენობა (მოლი). ისინიც განისაზღვრებიან ბუნებაში არსებული სხვა მუდმივებით – ელექტრულ მუხტით, ბოლცმანის მუდმივით და ავოგადროს მუდმივით.

უცვლელი დარჩა ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის სამი ერთეული – დროის ერთეული (წამი), სიგრძის ერთეული (მეტრი) და სინათლის ძალის ერთეული (კანდელა). წონის და გაზომვების საერთაშორისო ბიუროს დირექტორი, მარტინ მილტონი ამბობს, რომ “განმარტების ცვლილება მეცნიერული პროგრესის გარდამტეხი მომენტია”

“Le Grand K” წონის გაზომვის საერთაშორისო სისტემის ეტალონი 1889 წლიდან იყო, მსოფლიოში მისი რამდენიმე ასლი არსებობს. თუმცა, კილოგრამის ეტალონი და მისი ასლები დაძველებასთან ერთად იცვლება და წონას კარგავს. “Le Grand K”-ს წონა მისი ასლების წონისგანაც განსხვავდება. ეს განსხვავებები ერთი წამწამის წონას არ აღემატება, თუმცა ბევრია თანამედროვე მსოფლიოსთვის, სადაც ზუსტი გაზომვები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ისეთ დარგებში, როგირიცა : ფარმაკოლოგია, ნანოტექნოლოგიები, ინჟინერია და სხვ.

კილოგრამის განსაზღვრებასთან დაკავშირებული ცვლილებები ძალაში 2019 წლის 20 მაისს შევა.

წყარო : Reuters ; BBC

მასალა მომაზადა : თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 2 3 4 57
Page 2 of 57