close

კვლევები

ვლევები

რა სურთ ადამიანებს სიცოცხლის ბოლოს? – კვლევის შედეგი

20170429_woc399_0

2016 წელს ,,The Economist -მა” Kaiser Family Foundation-თან ერთად ჩაატარა ერთობლივი კვლევა ამერიკაში, ბრაზილიაში, იტალიასა და იაპნიაში. კვლევის მთავარი მიზანი გახლდათ გაერკვიათ, თუ რა შიშები, იმედები და სურვილები ჰქონდათ ადამიანებს სიკვდილის წინ.

როგორც გაირკვა, ის, თუ რა არის ადამიანებისთვის მნიშვნელოვანი სიცოცხლის ბოლოს, დამოკიდებულია იმაზე, თუ სად ცხოვრობენ ისინი.

ამერიკასა და იაპონიაში უპირველეს პრიორიტეტად ჯანდაცვის ხარჯები, შესაბამისად, ოჯახის წევრებზე ტვირთად დაწოლის შიში დასახელდა (იაპონელების საფიქრალს შეიძლება წარმოადგენს ის, რომ დასაფლავების პროცედურის ხარჯები 24000 $-მდეც კი ღირს, ამერიკელებისთვის კი მედიკამენტების სიძვირეა მნიშვნელოვანი პრობლემა) ბრაზილიაში, სადაც კათოლიკური ეკლესია მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მოსახლეობის სოციალურ ცხოვრებაში, მთავარი პრიორიტეტი სიკვდილის წინ სულიერი სიმშვიდის მიპოვება გახლდათ. რაც შეეხება იტალიელებს, მათ სურთ, რომ, სიკვდილის წინ ირგვლივ ახლობლები და საყვარელი ადამიანები ჰყავდეთ.

აღსანიშნავია, რომ 7 დასმული კითხვიდან, რაც შეიძლება დიდხანს სიცოცხლის სურვილი ყველაზე ნაკლებმნიშვნელოვანი აღმოჩნდა გამოკითხულთათვის, გარდა ბრაზილიელებისა.

ყველა ქვეყანაში, გამოკითხულთა უმეტესობამ „გარკვეული“ ან „მნიშვნელოვანი“  როლი მიანიჭა სამედიცინო დახმარების სურვილს სერიოზული ავადმყოფობის შემთხვევაში. მიუხედავად ამისა, ნაკლებია ამ საკითხის შესახებ ახლობლებთან საუბრის, ან ოფიციალური დოკუმენტის შედგენის პრაქტიკა.

ამერიკელები ყველაზე მეტად არიან მიდრეკილნი რომ წინასწარ დაგეგმონ  თავიანთი ცხოვრება ავადმყოფობის შემთხვევაში. მათი 55 % უკვე შეუთანხმდა ახლობლებს იმაზე, თუ რა სახის სამედიცინო დახმარება სურთ , თუკი სასიკვდილოდ ავად იქნებიან. მაშინ, როცა იაპონელები ყველაზე მეტად არიდებენ ამ საკითხს თავს და გამოკითხულთა მხოლოდ 1/3-ზე ნაკლებმა მოაგვარა წინასწარ საკითხი, მიუხედავად იმისა, რომ იაპონია ლიდერობს მოხუცი მოსახლეობის პროცენტული მაჩვენებლით.

65 წლამდე გამოკითხულ ამერიკელთა ¾ მიიჩნევს, რომ მათი მოვლა შვილების მოვალეობაა, მაშინ, როცა 65 და უფრო ზევით წლოვანების ადამიანთა 58% ამ აზრს არ იზიარებს.

ოთხივე ქვეყანაში გამოიკვეთა ტენდენცია, რომ არსებობს დიდი განსხვავება, თუ რას ისურვებდნენ ადმიანები სიკვიდილის წინ და რას ელოდებიან სინამდვილეში. მაგალითად: უმეტესობამ აღნიშნა, რომ თუკი არჩევნის საშუალება ექნებოდათ, ისინი სახლში სიკვდილს მიანიჭებდნენ უპირატესობას. მაშინ, როცა მოლოდინი, რომ საავადმყოფოში გარდაიცვლებოდნენ  უფრო გავრცელებულია.

როგორც ჩანს, სიკვდილზე საუბრის ტაბუ ნელ-ნელა ქრება მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. კვლევის ჩატარების მთავარ მიზეზი, როგორც ავტორები ასახელებენ,  იმ ვაკუუმის ამოვსების მცდელობაა, რაც არსებობს რეალურ სურვილსა და იმას შორის, თუ რისი მიღება შეუძლიათ  ადამიანებს, რომ სიკვდილი გარდაუვალია, თუმცა „ცუდი სიკვდილი“ -არა.

სრული კვლევის შედეგები შეგიძლიათ იხილოთ აქ.

 

წყარო: The Economist

მასალა მოამზადა: ცირა შვანგირაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

მეცნიერებმა ხელოვნურ საშვილოსნოზე წარმატებული ექსპერიმენტი  ჩაატარეს

ხელოვნური საშვილოსნო

მეცნიერებმა ხელოვნური საშვილოსნოს გამოყენებით ნაადრევად დაბადებული ბატკნის გადარჩენა შეძლეს.

პლასტმასის ტომრის მსგავს „საშვილოსნოს“ ყველაფერი აქვს იმისთვის, რაც ნაყოფის ზრდისთვისაა საჭირო, მათ შორის, საკვები ნივთიერებებით მდიდარი სისხლის მარაგი და ამნიოტული სითხის დამცავი ტომარა.

ექსპერტები იმედოვნებენ, რომ ეს მიდგომა ნაადრევად დაბადებულ ბავშვებს გადარჩენის უკეთეს შანსს მისცემს. მეცნიერები აცხადებენ, რომ ცდების ადამიანებზე ჩატარება რამდენიმე წელში გახდება შესაძლებელი. მანამდე კი იმის დასადგენად, თუ რამდენად უსაფრთხოა ეს გამოგონება, დამატებითი ტესტების ჩატარებაა საჭირო.

ამჟამად, ნაადრევად დაბადებულ ჩვილებს, რომლებიც გესტაციის დაახლოებით 23-ე კვირას ჩნდებიან, ინკუბატორებში ათავსებენ და ვენტილატორის საშუალებით სუნთქვაში ეხმარებიან, თუმცა ამან შესაძლოა მათი ფილტვის განვითარება შეაფერხოს.

პლასტიკური ,,ბიოპარკის” საშვილოსნო შეიცავს ამნისტიური სითხის მსგავს თბილი წყლისა და დანამატი მარილების ნარევს, რაც ნაყოფს იცავს.

ამ სითხეს ნაყოფი შეისუნთქავს და ყლაპავს. სითხეს ტომრიდან ყოველდღიურად ასხამენ, რათა ახალი სითხით უწყვეტად მომარაგება უზრუნველყონ.

პარკში მოთავსებული ბატკანი დედიდან პლაცენტის საშუალებით ჟანგბადსა და ნუტრიენტებს ვერ ღებულობდა. ამის ნაცვლად, ის ჭიპლარით სპეციალურ მოწყობილობაზეა მიერთებული.

ბატკნის გული ყველა სატუმბ სამუშაოს ასრულებს, ,,ძველ, გამოყენებულ” სისხლს აგზავნის მოწყობილობისკენ, რათა მანამ, სანამ სხეულს დაუბრუნდება, ხელახლა შეივსოს.

მთელი ეს სისტემა მიმსგავსებულია ბუნებრივს და ეხმარება ნადრევად დაბადებული ჩვილების ფილტვებისა და სხვა ორგანოების ჩამოყალიბებას.

მკვლევარი დოქტორ ემილი პატრიჯი აღნიშნავს, რომ ნაადრევად დაბადებული, 23 კვირაზე ნაკლები ნაყოფის გადარჩენის შანსი ნულია, 23 კვირის – 15 პროცენტი, 24 კვირის – 55 პროცენტი, ხოლო 25 კვირაზე მეტის – 80 პროცენტი.

ხელოვნური საშვილოსნოს საშუალებით  23 კვირის ადამიანის ახალშობილის ექვივალენტი ბატკნები პარკში ნორმალურად განვითარდნენ. გაახილეს თვალები, გაეზარდათ ბეწვი და პოლიეთილენის „სახლებში“ კომფორტულად ცხოვრობდნენ.

28 დღის შემდეგ, როდესაც მათი ფილტვები საკმარისად გაჯანსაღდა, ბატკნები გაათავისუფლეს და ჰაერის სუნთქვის საშუალება მისცეს. ამის შემდეგ ბატკნები დახოცეს, რათა მეცნიერებს მათი ტვინებისა და სხვა ორგანოები შეესწავლათ.

მოგვიანებით, ჩატარებული ექსპერიმენტებისას, რამდენიმე ბატკანს სიცოცხლის საშუალება მისცეს და ბოთლით კვებაზე გადაიყვანეს.

მიუხედავად იმისა, რომ ბატკნებზე ჩატარებული ექსპერიმენტები წარმატებულად შეიძლება ჩაითვალოს, არსებობს რამდენიმე გამოწვევა, რისი გადალახვაც მეცნიერებს მოუწევთ.

არსებობს ინფექციის დიდი რისკი, მიუხედავად იმისა, რომ ბიოპარკი სტერილური და დალუქულია. გამოწვევად შეიძლება ჩაითვალოს ადამიანის ჩვილების მხარდასაჭერად საკვებისა და ჰორმონების სწორი ნაზავის შერჩევაც.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ აღნიშნული კვლევა დიდი წინ გადადგმული ნაბიჯია, თუმცა ამ მეთოდის დასანერგად ჯერ კიდევ ბევრი პრეკლინიკური კვლევის ჩატარებაა საჭირო.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,დოქტრინა”

 

 

 

 

 

სრულად ნახვა
ვლევებიიმია

ნივთიერებები, რომელიც ბავშვების ტვინის განვითარებაზე უარყოფითად მოქმედებს

Laboratory Chemicals

 

უახლესი კვლევების შედეგად, გაიზარდა იმ ქიმიური ნივთიერებების სია, რომელიც ბავშვის ტვინის განვითარებაზე ახდენს მავნე ზეგავლენას. ,,The Lancet Neurology-ის” მკვლევარებმა 2006 წელს გამოაქვეყნეს 5 ნეიროტოქსინის სია, რომელთაც შეუძლიათ იმოქმედოს ყველაფერზე, კოგნიტიური ფუნქციის დაზიანებით დაწყებული, ყურადღების კონცენტრაციით დამთავრებული. ახლახან სია განახლდა და მას მკვლევარებმა 6 ახალი ნივთიერება დაამატეს.

კვლევის ავტორების თქმით, ნეიროგანვითარების ფუნქციების დარღვევები (მაგალითად აუტიზმი, ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის სინდრომი (ADHD) და კითხვის უუნარობა) დღეს დაბადებული ბავშვების დაახლეოებით 10-15%-ში გვხვდება. ამ დარღვევებიდან მხოლოდ 30-40%-ია გენეტიკური, ხოლო დანარჩენი გარემოს ბრალია. ზუსტი მიზეზების დასახელება, ამ ეტაპზე, ძალიან რთულია, თუმცა მკვლევარები განსაკუთრებულად სწორედ ამ 11 ნეიროტოქსინისგან თავის დაცვისკენ მოგვიწოდებენ:

ტყვია, ამ თვალსაზრისით, ერთ-ერთი ყველაზე კარგად გამოკვლეული ქიმიური ელემენტია, რომელიც პირდაპირ კავშირშია ნეიროგანვითარების ფუნქციების ისეთ დარღვევებთან, როგორიცაა, მაგალითად, დაბალი IQ (ინტელექტუალური განვითარების კოეფიციენტი).

აი ის 5 ნივთიერება, რომლებიც ყველაზე მეტად მოქმედებს ბავშვების ტვინზე:

  1. ტყვია;
  2. მეთილვერცხლისწყალი;
  3. პოლიქლორირებული ბიფენილები;
  4. დარიშხანი;
  5. ტოლუოლი.

 

წყარო:  Harvard business review

მასალა მოამზადა: ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევები

2000 წლის წინ დაწერილი წიგნი, რომელშიც ქრისტეს ცხოვრებაა აღწერილი?

jesus lifeee

2008 წელს, იორდანიაში, ბედუინების მიერ ნაპოვნი წიგნი, მსოფლიო ყურადღების ქვეშ მაშინვე მოექცა. მკვლევარების თქმით, მასში ქრისტეს ცხოვრება იყო აღწერილი, ასევე, მისი მოწაფეებიც იყვნენ მოხსენიებულნი. ამავე ვარაუდის მიხედვით, ეს პირველი წიგნი უნდა იყოს, რომელიც იესო ნაზარეველის ცხოვრებას მოგვითხრობს. წიგნი მეტალისაა და სიმბოლოებითა და ებრაული ენითაა შესრულებული. 

საინტერესო წიგნი იმ თვალსაზრისითაც არის, რომ, იგი საკმაოდ განსხვავებული სახარებისგან. მაგალითად, აქვს თეორია, რომ ღმერთი, რომელსაც იესო ემსახურებოდა, იყო ქალიც და მამაკაციც.

ექსპერტების თქმით, წიგნი იესოს გარდაცვალებიდან რამდენიმე წელშია დაწერილი.

ეს აღმოჩენა ერთ-ერთ ებრაელ ბედუინს უკავშირდება, რომელსაც წიგნი ბაბუამ დაუტოვა, ჯერ რთულია იმის თქმა, რამდენად შეესაბამება რეალობას მისი ამჟამინდელი მონაცემები, თუმცა მიმდინარეობს ექსპერტიზა. სავარაუდოდ, წიგნი 1800-2000 წლის უნდა იყოს.

თუმცა, მეცნიერების გარკვეული ნაწილი არ იზიარებს ამ პოზიციას და მკვეთრი განაცხადებისგან თავს იკავებს.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ანათლებავლევები

მეცნიერების თქმით, წიგნის კითხვა სიცოცხლეს ახანგრძლივებს

book

დღეში საშუალოდ  ერთი თავის წაკითხვა ცოტახნით მაინც ,,გადაწევს” სიკვდილს.

იელის უნივერსიტეტის ბოლო კვლევების თანხმად, რომელიც ონლაინჟურნალ – ,, Social Science & Medicine-ში“ გამოქვეყნდა, აღნიშნულია, რომ ,,12-წლიანი კვლევის საფუძველზე, წიგნის მკითხველებს არამკითხველებთან შედარებით, 20 პროცენტით ნაკლები  სასიკვდილო რისკი ახასიათებთ.“

კვლევისას შეისწავლეს 3 635 ადამიანი, ყველა 50 წელზე უფროსი, რომლებიც, მკვლევრებმა დაყვეს 3 ჯგუფად: 1. ისინი, ვინც არ კითხულობდნენ წიგნებს, 2. ისინი, ვინც  3,5 საათზე ნაკლებს კითხულობდნენ კვირაში და 3. ისინი, რომლებიც 3,5 საათზე მეტხანს კითხულობდნენ კვირის განმავლობაში.

კვლევის შედეგი გასაოცარი აღმოჩნდა – წიგნის მკითხველები, საშუალოდ, 2 წლით მეტხანს ცოცხლობდნენ, ვიდრე ისინი, ვინც კითხვით თავს არ იწუხებდნენ.

ისეთი ცვლადების აღრიცხვის მსგავსად, როგორიცაა, მაგალითად, სხადასხვა ტიპის საგანმანათლებლო საფეხური, შემოსავლისა და ჯანმრთელობის სტატუსი, კვლევამ აჩვენა, რომ ისინი, რომლებიც კვირაში 3,5 საათზე მეტ დროს უთმობდნენ კითხვას, 23 %-ით ნაკლებად იყვნენ მიდრეკილი სიკვდილიანობისკენ აღებული 12-წლიანი პერიოდის განმავლობაში. ისინი კი, რომლებიც 3,5 საათზე ნაკლებ დროს უთმობდნენ ანუ საშუალოდ, ნახევარ საათს დღეში, 17 %-ით ნაკლებად.

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ჯანსაღი დიეტისა და ვარჯიშის მსგავად, წიგნებს ,,აღსანიშნი გადამრჩენი უპირატესობა აქვთ,“ – აღნიშნავენ მეცნიერები.

უნდა ითქვას, რომ კვლევა მთლიანად  ცხადიც ვერ არის, რადგან ის მხოლოდ ასოციაციას წარმოგვიდგენს წიგნის კითხვასა და ცხოვრების ხანგრძლივობას შორის, თუმცა, არა მათ კაუზალურობას, ურთიერთკავშირს.  არც აღმოჩენებია დიდად გასაოცარი, რადგანაც ამ თემაზე ხშირად მიდის განხილვა. მაგალითად, ერთ-ერთი უკანასკნელი კვლევის თანახმად, რომანების კითხვა ამაღლებს ორივე – როგორც კოგნიტურ, ასევე ემოციურ, მდგომარეობას.

კითხვის სტატისტიკა ბოლო 5 წლის განმავლობაში უჩვეულოდ გაიზარდა, ,,Nielsen BookScan-ის“,  ყველაზე მთავარი მონაცემთა შემგროვებლის წიგნების გამოცემის ინდუსტრაში, მიხედვით,  სულ მცირე, 652 მილიონი ბეჭდური და ელექტრონული წიგნი გაიყიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2015 წელს.

 

წყარო: The Washington Post

მასალა მოამზადა: ნატალია ჯალაღონიამ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი  – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

ზეითუნის ზეთი, კაკალი და ავოკადო – საკვები, რომელიც სიცოცხლეს ახანგრძლივებს

olive

მაგიური წამალი, რომელიც ხანგრძლივ და ჯანმრთელ ცხოვრებას უწყობს ხელს, შესაძლოა ზეითუნის ზეთის სახით კარადაში გქონდეთ. 

მეცნიერები აცხადებენ, რომ სამზარეულოს ამ ძირითად ინგრედიენტში აღმოჩენილი ცხიმის ფორმა ადამიანებს 100 წლამდე მიღწევაში ეხმარება. თუმცა მრგვალ ჭიებზე ახლახან ჩატარებული მონოუჯერი ცხიმების ცდაზე დაყრდნობით ასევე გვაფრთხილებენ, რომ შესაძლოა ზეითუნის ზეთმა წონაში მომატება გამოიწვიოს.

აღმოჩნდა, რომ ცხოველები, რომლებსაც ჯანსაღ ნაერთს აძლევდნენ, რომელიც ზეითუნის ზეთის გარდა ავოკადოსა კაკალშიც აღმოაჩინეს,  გაცილებით ხანგრძლივად ცხოვრობდნენ. ეს ხდებოდა მიუხედავად იმისა, რომ ისინი სუქდებოდნენ – ადრეული  სიკვდილის ინდიკატორი, რომელიც გულის დაავადებისა და დიაბეტის რისკს ზრდის.

ექსპერტების აზრით, დასკვნები შესაძლოა ადამიანებისთვისაც რელევანტური იყოს.

სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის მკვლევარები თვლიან, რომ ცხიმი უჯრედებს დაბერებისგან იცავს. მათივე თქმით, ის საშუალებას აძლევს სხეულს სწრაფად აითვისონ ენერგია საკვებისგან. შესაძლოა ამით აიხსნება ის ფაქტიც, რომ სამხრეთ ევროპელები, რომლებიც ზეითუნის ზეთს ხშირად მოიხმარენ, დიდხანს ცოცხლობენ და მიუხედავად იმისა, რომ მეტ ცხიმს მოიხმარენ, გულის დაავადებების ნაკლები რისკის ქვეშ იმყოფებიან.

კვლევაში, რომლის დროსაც მრგვალი ჭიები უჯერი ცხიმოვანი მჟავებით გამოკვებეს. უჯერი ცხიმოვანი მჟავები, როგორც ცნობილია, გულის დაავადებისა და დიაბეტის რისკს ზრდის.

ჭიები გასუქდნენ, თუმცა საშუალოზე მეტხანს ცოცხლობდნენ. მეცნიერები ცდილობენ, დაადგინონ, როგორ მოქმედებს უჯერი ცხიმოვანი მჟავის დაგროვება სიცოცხლის გახანგრძლივებაზე.

ადამიანები, რომლებიც უჯერი ცხიმებით იკვევებიან, გულის დაავადებისა და დიაბეტის დაბალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან.

„როგორც ჩანს, ის ჯანმრთელობისთვის, განსაკუთრებით კი გულისთვის ძალიან სასარგებლოა,“ – განაცხადა კვლევაზე კომენტირებისას ლონდონში მოღვაწე ნუტრიციონისტმა – რობ ჰონსონმა.  „ის შეიცავს უნიკალურ ანტიოქსიდანტებს, რომლებიც ამცირებენ ანთებას. თუმცა, ყველა ჯანსაღი საკვების მსგავსად, იმისათვის, რომ ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო იყოს, უჯერი ცხიმების შემცველი საკვები ზომიერად უნდა მივიღოთ, “ – დასძინა მან.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
იოლოგიავლევები

რა ფაქტორები მოქმედებს ადამიანის ცხვირის ფორმის ჩამოყალიბებაზე?

nose

ცხვირი ადამიანის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მახასიათებელია. მეცნიერები მისი ევოლუციის განმსაზღვრელ ფაქტორს იკვლევენ.

როგორც მკვლევარებმა ხუთშაბათს განაცხადეს, კვლევა, რომელშიც მათ აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აზიის, დასავლეთ აფრიკის და ჩრდილოეთ ევროპის სამგანზომილებიანი გამოსახულებები გამოიყენეს, მიანიშნებს, რომ ადგილობრივმა კლიმატმა, კერძოდ, ტემპერატურამ და ტენიანობამ, ცხვირის ფორმის განსაზღვრაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა.

ფართო ცხვირი უფრო ხშირი იყო იმ ადამიანებში, რომლებიც თბილი და ტენიანი კლიმატის პირობებში ცხოვრობდნენ, ხოლო მათ, ვინც ცივ და მშრალ კლიმატში ცხოვრობდნენ, შედარებით ვიწრო ფორმის ცხვირი.

ცხვირის ძირითადი ფუნქციები სუნთქვა და სუნია. მას შიგნიდან ლორწოვანი და სისხლის კაპილარები აქვს, რომელიც ჰაერს ათბობს და ატენიანებს, სანამ ის სასუნთქი გზების უფრო მგრძნობიარე ნაწილს მიაღწევს.

ცხვირის ვიწრო სასუნთქმა გზებმა შესაძლოა ხელი შეუწყოს შესუნთქულ ჰაერსა და ცხვირში მდებარე ქსოვილებს შორის კონტაქტის გაზრდას. „ეს ცივი კლიმატის პირობებში უპირატესობად შეიძლება ჩაითვალოს, თბილში კი – პირიქით,“ –  აცხადებენ მეცნიერები.

ჩვენი სახეობა აფრიკაში დაახლოებით 200,000 წლის წინ გაჩნდა და შემდეგ დანარჩენ მსოფლიოში გავრცელდა. მკვლევარების თქმით, ვიწრონესტოიანი ადამიანები ცივ კლიმატურ პირობებში უკეთ ცხოვრობდნენ და მეტი პირმშოც ჰყავდათ, რამაც ცხვირის სიგანის ეტაპობრივი შემცირება გამოიწვია.

დასკვნა ზოგადად მხარს უჭერს ე.წ. რასაც ტომსონის წესს, რომელიც ბრიტანელმა ანატომისტმა და ანთროპოლოგმა – არტურ ტომსონმა (1858-1935), განავითარა და რომელიც ამტკიცებს, რომ ადამიანებს, რომლებიც ცივ, მშრალ კლიმატურ პირობებში ცხოვრობენ, უფრო გრძელი და თხელი ცხვირი აქვთ, ვიდრე იმათ, ვისაც თბილ და ნოტიო კლიმატის პირობებში უწევთ ცხოვრება.

კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა ცხვირის სიგანე, ნესტოს სიგანე, ცხვირი სიმაღლე, სიგრძე ცხვირის ქედი, ცხვირის წვერი, გარე ზედაპირის ფართობი ნესტოს ზონა გამოიკვლიეს.

 

წყარო: http://www.reuters.com

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევებისიქოლოგია

კვლევის მიხედვით, რეკლამის გავლენა საქართველოში საგრძნობლად მაღალია

17474776_1505387522818345_495428622_n

,,დავითიანნის” ფსიქოლოგიის ცენტრში  გაიმართა კვლევის – „რეკლამის გავლენა ინდივიდის განწყობაზე“ – პრეზენტაცია და ასევე დისკუსია აღნიშნულ თემაზე. პრეზენტაციას ესწრებდოდნენ ფსიქოლოგები, რეკლამის სპეციალისტები და ასევე სოციოლოგები.  კვლევა ჩატარდა 2016 წლის ნოემბრიდან 2017 წლის იანვრის ჩათვლით, გამოიკითხა თბილისის მაშტაბით, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით, 500 ადამიანი. კვლევის მიზანი იყო, გამოევლინათ, რა გავლენა აქვს რეკლამას ადამიანის ფსიქიკაზე, რამდენად აცნობიერებს მომხმარებელი ამ გავლენას და რომელი კომპანიები ახდენენ პოზიტიურ გავლენას მომხმარებლებზე. გამოკითხული მოსახლეობის 84% აქტიურად ადევნებს თვალყურს რეკლამას და 49%-ს არ აღიზიანებს რეკლამები. რეკლამის ეფექტურობასთან მიმართებით დაიყო ხმები სატელევიზიო რეკლამასა (27,6%) და პირადი გამოცდილების გაზიარებას (27,8%) შორის.

მნიშვნელოვანია ფაქტორია, რომ მოსახლეობას რეკლამაზე ძირითადად უცხოური კომპანიები ახსენდებათ, ხოლო ქართული კომპანიები ერთმანეთთან ძალიან ახლოს არის „გახსენების“ მაჩვენებლით.  აქცენტიურია ისიც, რომ ძირითადად საკვებთან დაკავშირებული კომპანიები (45%) ახსენდება ქართველ მოსახლეობას, ვიდრე ბანკები(25%) ან რომელიმე სხვა(30%) ორგანიზაცია, თუმცა მანიპულაციები და ეფექტურობა სარეკლამო რგოლების ბანკების შემთხვევაში უფრო მაღალია.

კითხვაზე: „გამოგიტანიათ თუ არა დასკვნა, რომ ყიდვისას იმოქმედა კონკრეტული პროდუქტის რეკლამამ?“ – მოსახლეობის 41% დადებითად პასუხობს  უჭირს პასუხის გაცემა 26%-ს.

მოსახლეობის 26%-ს კი პროდუქტი ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ იმიტომ შეუძენია, რომ რეკლამაში ნახა.

კვლევის შედეგად დადგინდა რომ, მოსახლეობაში რეკლმის მიმართ სანდოობა საკმაოდ მაღალია, როგორც ცნობიერ, ასევე არაცნობიერ დონეზე. რეკლამები, რომლებიც შეიცავენ უფრო მეტად ემოციურ შინაარსს, ახდენენ უფრო დიდ გავლენას, ქართველი მოსახლეობის დიდ ნაწილში პროდუქტის შერჩევისას პირველად სარეკლამო რგოლის თუ განაცხადის ასოციაცია ჩნდება და შემდგომ იღებს გადაწყვეტილებას ემოციური ფონიდან გამომდინარე.

შეხვედრის განმავლობაში გაიმართა დისუსია, სადაც სპეციალისტებმა და სტუდენტებმა იმსჯელეს კვლევის შედეგებზე. მნიშვნელოვან ფაქტორად განისაზღვრა ნდობა, როგორც ადამიანებთან ასევე ორგასნიზაციებთან. რაც უფრო მეტია ნდობა, მის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია აღიქმება როგორც სანდო.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს

ანჯელინა ჯოლი

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს.

  • ექსპერტები აცხადებენ, რომ ახალი მედიკამენტის საშუალებით ძუძუს კიბოთი დაავადებული გაცილებით მეტი ქალი განიკურნება;
  • ბიოლოგიური თერაპიები ამჟამად მხოლოდ კლინიკური ცდების შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს;
  • ექსპერთთა შეფასებით, ახალი მედიკამენტი ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავს.

 

ექსპერტები აცხადებენ , რომ ახალი ბიოლოგიური თერაპიები BRCA გენით გამოწვეული ძუძუს კიბოთი დაავადებულ ქალებს დაავადების დამარცხებაში დაეხმარება.

Wellcome Trust Sanger Institute-ის ექსპერტების მიერ  ჩატარებული კვლევის თანახმად, ახალმა მედიკამენტებმა შესაძლოა დადებითად იმოქმედოს იმ პაციენტებშიც, რომლებიც აღნიშნული გენის მატარებელი არ არიან.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ მედიკამენტები ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავენ.

ერთი ბიოლოგიური თერაპია, PARPინჰიბიტორი, სახელწოდებით ოლაპარიბი (olaparib), საკვერცხის პროგრესირებადი კიბოს სამკურნალოდ უკვე გამოიყენეს. მედიკამენტი ჯერჯერობით დამტკიცებული არაა, მაგრამ ზოგიერთი ბრიტანელი ქალი, რომელიც კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობს, მას ღებულობს.

მეცნიერებმა 560 პაციენტში ძუძუს კიბოს გამომწვევი მიზეზი გამოიკვლიეს. მათ აღმოაჩინეს, რომ პაციენტების მნიშვნელოვან ნაწილს გენეტიკური შეცდომა-  „მუტაციური ნიმუში“  ჰქონდა, რომელიც ძალიან ჰგავდა  BRCA-ს.

მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ მსგავსების გამო, კიბოს ეს შემთხვევებიც შესაძლოა ბიოლოგიური თერაპიებით განიკურნოს. მათ აღნიშნულის დასამტკიცებლად კლინიკური ცდების ჩატარების რეკომენდაცია გასცეს. ზოგიერთი მეცნიერი ცდების პირველად შედეგებს „რევოლუციურს“ უწოდებს. ისინი აცხადებენ, რომ აღნიშნული მედიკამენტებით კიბოს სხვა სახეობების განკურნების პოტენციალიც არსებობს.

ბიოლოგიურ თერაპიებმა პროსტატის კიბოზე დატესტვის დროს იმედისმომცემი შედეგები აჩვენეს. მათ შეცვალეს უჯრედების მოქმედების გზა და დაეხმარნენ სხეულს კიბოს ზრდის კონტროლში.

მაღალი რისკის გენები

კიბოს ზოგიერთ ტიპზე, განსაკუთრებით სარძევე ჯირკვლის, საკვერცხის და პროსტატის კიბოზე – შეიძლება საკმაოდ დიდი გავლენა მოახდინოს გენებმა და მემკვიდრულმა ინფორმაციამ.

ჩვენ, ყველას გვაქვს სიმსივნისგან დამცავი გენები – ისინი ასწორებენ დნმ-ის ნებისმიერ დაზიანებას, რომელიც ბუნებრივად თან სდევს უჯრედების გაყოფას.

ასეთი გენების თანდაყოლილი მუტაციები საგრძნობლად ზრდიან სიმსივნის განვითარების რისკს, რადგან შეცვლილი გენები ვეღარ ასწორებენ დნმ-ის დაზიანებულ უბნებს, დეფექტური ადგილები დაგროვდებიან და საბოლოოდ სიმსივნის ფორმირებამდე მივალთ.

BRCA1 და BRCA2 არის ორი მაგალითი იმისა, თუ როგორ იზრდება სიმსივნის რისკი გენის მუტაციისას.სახეშეცვლილი BRCA გენის არსებობა ქალში ზრდის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და საკვერცხის კიბოს რისკებს. ეს იყო მიზეზი, რის გამოც ანჯელინა ჯოლიმ სარძევე ჯირკვლების მოკვეთა გადაწყვიტა. ისინი ასევე ზრდიან მამაკაცის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და პროსტატის კიბოს განვითარების რისკს.

მაგრამ, მხოლოდ შეცვლილი BRCA გენები არ არიან სიმსივნის გამომწვევნი. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 100-ზე მეტი გენი, რომელიც ასოცირდება სარძევე ჯირკვლის, პროსტატისა და საკვერცხის სიმსივნესთან.

ქალბატონებმა ძუძუს კიბოს განვითარების რისკის შესამცირებლად რეგულარულად უნდა ივარჯიშონ, ჯანსაღად იკვებონ, შეინარჩუნონ ჯანსაღი წონა, უარი თქვან სიგარეტზე და შეზღუდინ ალკოჰოლის მიღება.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევები

მეცნიერებმა დაადგინეს, როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი

თავის ქალა

უძველესი ადამიანის კბილის ნადების გამოკვლევის შედეგად მეცნიერებმა ნეანდერტალელების შესახებ საინტერესო ინფორმაცია მოიპოვეს. მათ შორის ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი.

როგორც აღმოჩნდა, ნეანდერლანტელები მარტორქებსა და ველურ სოკოს მიირთმევდნენ, ხოლო სხვადასხვა დაავადებასა და ტკივილთან გამკლავების მიზნით მცენარეულ მედიცინას მიმართავდნენ.

მეცნიერთა ინფორმაციით, მათ გამოიკვლიეს ესპანეთში აღმოჩენილი 48,000 წლისა და ბელგიაში აღმოჩენილი 36,000 წლის ნეანდერტალელების ნაშთები. კბილის ნადები შეიცავდა საკვების ნაწილაკებს, პირის ღრუს ბაქტერიებს, სასუნთქ და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტებს.

ბელგიაში აღმოჩენილმა ნაშთებმა ცხადყო, რომ ნეანდერლანტელების კვების რაციონი გრძელბეწვიანი მარტორქისა და ველური ცხვრის ხორცზე, ასევე ველურ სოკოზე იყო დაფუძნებული. 12 ათასი წლით უფრო ადრე ესპანეთში მცხოვრები ნეანდერლანტელები კი, როგორც ჩანს, მხოლოდ ველურ სოკოს, ფიჭვის კაკალს, ხავსსა და ხის ქერქს მიირთმევდნენ, მეცნიერებმა მათი კბილის ნადების დნმ-ში ხორცის კვალი ვერ აღმოაჩინეს.

როგორც ჩანს, ამ ორ სხვადასხვა ადგილას მცხოვრებ მოსახლეობას ცხოვრების განსხვავებუილი სტილი ჰქონდა, რომელიც იმ გარემო პირობებმა განაპირობა, რომელშიც მათ უწევდათ ცხოვრება.

მკვლევარებმა უძველესი ესპანელი მამაკაცის დნმ-ის გამოკვლევის შედეგად დაადგინეს, რომ მას მძიმე დიარეის გამომწვევი დენტალური აბსცესი და ნაწლავის პარაზიტი ჰქონდა. აღმოჩნდა, რომ მამაკაცს მიღებული ჰქონდა ალვის ხის ქერქი, რომელიც ტკივილდამაყუჩებელ და ანთების საწინააღმდეგო ასპირინსა და ბუნებრი ანტიბიოტიკს – ობს შეიცავს.

აღნიშნული კვლევის შედეგები მნიშვნელოვანია, ვინადიან ზრდის ცოდნას თანამედროვე ადამიანის (ჰომო საპიენსის) უახლოესი გადაშენებული ნათესავის – ნეანდერტალელების შესახებ.

მეცნიერთა განცხადებით, აღნიშნული კვლევა ამტკიცებს, რომ  ნეანდერლანტელები მაღალგანვითარებული, ინტელექტუალური, მეგობრული არსებები იყვნენ. „ჩვენ ნამდვილად მოგვიწევს, გადავწეროთ ისტორიული წიგნები „გამოქვაბულის ადამიანების მსგავსი ქცევის მქონე არსებების“ შესახებ. მათი მოქმედება და საქციელი ძალიან ჰგავს თანამედროვე ადამიანის წინაპრის საქციელს,“ – აცხადებს ავსტრალიის ადელაიდას უნივერსიტეტის პალეომიკრობიოლოგი-  ლაურა ვეირიხი.

მკვლევარები აცხადებენ, რომ ნეანდერტალელები ჭკვიანი არსებები იყვნენ, ისინი ნადირობის რთულ მეთოდებს ფლობდნენ, სავარაუდოდ, ჰქონდათ თავიანთი სასაუბრო ენა და სიმბოლური ობიექტები, მათ ცეცხლის გამოყენებაც იცოდნენ.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
1 32 33 34 35
Page 34 of 35