close

კვლევები

იოლოგიავლევები

რა ფაქტორები მოქმედებს ადამიანის ცხვირის ფორმის ჩამოყალიბებაზე?

nose

ცხვირი ადამიანის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მახასიათებელია. მეცნიერები მისი ევოლუციის განმსაზღვრელ ფაქტორს იკვლევენ.

როგორც მკვლევარებმა ხუთშაბათს განაცხადეს, კვლევა, რომელშიც მათ აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აზიის, დასავლეთ აფრიკის და ჩრდილოეთ ევროპის სამგანზომილებიანი გამოსახულებები გამოიყენეს, მიანიშნებს, რომ ადგილობრივმა კლიმატმა, კერძოდ, ტემპერატურამ და ტენიანობამ, ცხვირის ფორმის განსაზღვრაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა.

ფართო ცხვირი უფრო ხშირი იყო იმ ადამიანებში, რომლებიც თბილი და ტენიანი კლიმატის პირობებში ცხოვრობდნენ, ხოლო მათ, ვინც ცივ და მშრალ კლიმატში ცხოვრობდნენ, შედარებით ვიწრო ფორმის ცხვირი.

ცხვირის ძირითადი ფუნქციები სუნთქვა და სუნია. მას შიგნიდან ლორწოვანი და სისხლის კაპილარები აქვს, რომელიც ჰაერს ათბობს და ატენიანებს, სანამ ის სასუნთქი გზების უფრო მგრძნობიარე ნაწილს მიაღწევს.

ცხვირის ვიწრო სასუნთქმა გზებმა შესაძლოა ხელი შეუწყოს შესუნთქულ ჰაერსა და ცხვირში მდებარე ქსოვილებს შორის კონტაქტის გაზრდას. „ეს ცივი კლიმატის პირობებში უპირატესობად შეიძლება ჩაითვალოს, თბილში კი – პირიქით,“ –  აცხადებენ მეცნიერები.

ჩვენი სახეობა აფრიკაში დაახლოებით 200,000 წლის წინ გაჩნდა და შემდეგ დანარჩენ მსოფლიოში გავრცელდა. მკვლევარების თქმით, ვიწრონესტოიანი ადამიანები ცივ კლიმატურ პირობებში უკეთ ცხოვრობდნენ და მეტი პირმშოც ჰყავდათ, რამაც ცხვირის სიგანის ეტაპობრივი შემცირება გამოიწვია.

დასკვნა ზოგადად მხარს უჭერს ე.წ. რასაც ტომსონის წესს, რომელიც ბრიტანელმა ანატომისტმა და ანთროპოლოგმა – არტურ ტომსონმა (1858-1935), განავითარა და რომელიც ამტკიცებს, რომ ადამიანებს, რომლებიც ცივ, მშრალ კლიმატურ პირობებში ცხოვრობენ, უფრო გრძელი და თხელი ცხვირი აქვთ, ვიდრე იმათ, ვისაც თბილ და ნოტიო კლიმატის პირობებში უწევთ ცხოვრება.

კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა ცხვირის სიგანე, ნესტოს სიგანე, ცხვირი სიმაღლე, სიგრძე ცხვირის ქედი, ცხვირის წვერი, გარე ზედაპირის ფართობი ნესტოს ზონა გამოიკვლიეს.

 

წყარო: http://www.reuters.com

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევებისიქოლოგია

კვლევის მიხედვით, რეკლამის გავლენა საქართველოში საგრძნობლად მაღალია

17474776_1505387522818345_495428622_n

,,დავითიანნის” ფსიქოლოგიის ცენტრში  გაიმართა კვლევის – „რეკლამის გავლენა ინდივიდის განწყობაზე“ – პრეზენტაცია და ასევე დისკუსია აღნიშნულ თემაზე. პრეზენტაციას ესწრებდოდნენ ფსიქოლოგები, რეკლამის სპეციალისტები და ასევე სოციოლოგები.  კვლევა ჩატარდა 2016 წლის ნოემბრიდან 2017 წლის იანვრის ჩათვლით, გამოიკითხა თბილისის მაშტაბით, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით, 500 ადამიანი. კვლევის მიზანი იყო, გამოევლინათ, რა გავლენა აქვს რეკლამას ადამიანის ფსიქიკაზე, რამდენად აცნობიერებს მომხმარებელი ამ გავლენას და რომელი კომპანიები ახდენენ პოზიტიურ გავლენას მომხმარებლებზე. გამოკითხული მოსახლეობის 84% აქტიურად ადევნებს თვალყურს რეკლამას და 49%-ს არ აღიზიანებს რეკლამები. რეკლამის ეფექტურობასთან მიმართებით დაიყო ხმები სატელევიზიო რეკლამასა (27,6%) და პირადი გამოცდილების გაზიარებას (27,8%) შორის.

მნიშვნელოვანია ფაქტორია, რომ მოსახლეობას რეკლამაზე ძირითადად უცხოური კომპანიები ახსენდებათ, ხოლო ქართული კომპანიები ერთმანეთთან ძალიან ახლოს არის „გახსენების“ მაჩვენებლით.  აქცენტიურია ისიც, რომ ძირითადად საკვებთან დაკავშირებული კომპანიები (45%) ახსენდება ქართველ მოსახლეობას, ვიდრე ბანკები(25%) ან რომელიმე სხვა(30%) ორგანიზაცია, თუმცა მანიპულაციები და ეფექტურობა სარეკლამო რგოლების ბანკების შემთხვევაში უფრო მაღალია.

კითხვაზე: „გამოგიტანიათ თუ არა დასკვნა, რომ ყიდვისას იმოქმედა კონკრეტული პროდუქტის რეკლამამ?“ – მოსახლეობის 41% დადებითად პასუხობს  უჭირს პასუხის გაცემა 26%-ს.

მოსახლეობის 26%-ს კი პროდუქტი ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ იმიტომ შეუძენია, რომ რეკლამაში ნახა.

კვლევის შედეგად დადგინდა რომ, მოსახლეობაში რეკლმის მიმართ სანდოობა საკმაოდ მაღალია, როგორც ცნობიერ, ასევე არაცნობიერ დონეზე. რეკლამები, რომლებიც შეიცავენ უფრო მეტად ემოციურ შინაარსს, ახდენენ უფრო დიდ გავლენას, ქართველი მოსახლეობის დიდ ნაწილში პროდუქტის შერჩევისას პირველად სარეკლამო რგოლის თუ განაცხადის ასოციაცია ჩნდება და შემდგომ იღებს გადაწყვეტილებას ემოციური ფონიდან გამომდინარე.

შეხვედრის განმავლობაში გაიმართა დისუსია, სადაც სპეციალისტებმა და სტუდენტებმა იმსჯელეს კვლევის შედეგებზე. მნიშვნელოვან ფაქტორად განისაზღვრა ნდობა, როგორც ადამიანებთან ასევე ორგასნიზაციებთან. რაც უფრო მეტია ნდობა, მის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია აღიქმება როგორც სანდო.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს

ანჯელინა ჯოლი

მეცნიერებმა ძუძუს კიბოს საწინააღმდეგო რევოლუციური მედიკამენტი შექმნეს.

  • ექსპერტები აცხადებენ, რომ ახალი მედიკამენტის საშუალებით ძუძუს კიბოთი დაავადებული გაცილებით მეტი ქალი განიკურნება;
  • ბიოლოგიური თერაპიები ამჟამად მხოლოდ კლინიკური ცდების შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს;
  • ექსპერთთა შეფასებით, ახალი მედიკამენტი ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავს.

 

ექსპერტები აცხადებენ , რომ ახალი ბიოლოგიური თერაპიები BRCA გენით გამოწვეული ძუძუს კიბოთი დაავადებულ ქალებს დაავადების დამარცხებაში დაეხმარება.

Wellcome Trust Sanger Institute-ის ექსპერტების მიერ  ჩატარებული კვლევის თანახმად, ახალმა მედიკამენტებმა შესაძლოა დადებითად იმოქმედოს იმ პაციენტებშიც, რომლებიც აღნიშნული გენის მატარებელი არ არიან.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ მედიკამენტები ხუთიდან ერთ პაციენტს განკურნავენ.

ერთი ბიოლოგიური თერაპია, PARPინჰიბიტორი, სახელწოდებით ოლაპარიბი (olaparib), საკვერცხის პროგრესირებადი კიბოს სამკურნალოდ უკვე გამოიყენეს. მედიკამენტი ჯერჯერობით დამტკიცებული არაა, მაგრამ ზოგიერთი ბრიტანელი ქალი, რომელიც კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობს, მას ღებულობს.

მეცნიერებმა 560 პაციენტში ძუძუს კიბოს გამომწვევი მიზეზი გამოიკვლიეს. მათ აღმოაჩინეს, რომ პაციენტების მნიშვნელოვან ნაწილს გენეტიკური შეცდომა-  „მუტაციური ნიმუში“  ჰქონდა, რომელიც ძალიან ჰგავდა  BRCA-ს.

მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ მსგავსების გამო, კიბოს ეს შემთხვევებიც შესაძლოა ბიოლოგიური თერაპიებით განიკურნოს. მათ აღნიშნულის დასამტკიცებლად კლინიკური ცდების ჩატარების რეკომენდაცია გასცეს. ზოგიერთი მეცნიერი ცდების პირველად შედეგებს „რევოლუციურს“ უწოდებს. ისინი აცხადებენ, რომ აღნიშნული მედიკამენტებით კიბოს სხვა სახეობების განკურნების პოტენციალიც არსებობს.

ბიოლოგიურ თერაპიებმა პროსტატის კიბოზე დატესტვის დროს იმედისმომცემი შედეგები აჩვენეს. მათ შეცვალეს უჯრედების მოქმედების გზა და დაეხმარნენ სხეულს კიბოს ზრდის კონტროლში.

მაღალი რისკის გენები

კიბოს ზოგიერთ ტიპზე, განსაკუთრებით სარძევე ჯირკვლის, საკვერცხის და პროსტატის კიბოზე – შეიძლება საკმაოდ დიდი გავლენა მოახდინოს გენებმა და მემკვიდრულმა ინფორმაციამ.

ჩვენ, ყველას გვაქვს სიმსივნისგან დამცავი გენები – ისინი ასწორებენ დნმ-ის ნებისმიერ დაზიანებას, რომელიც ბუნებრივად თან სდევს უჯრედების გაყოფას.

ასეთი გენების თანდაყოლილი მუტაციები საგრძნობლად ზრდიან სიმსივნის განვითარების რისკს, რადგან შეცვლილი გენები ვეღარ ასწორებენ დნმ-ის დაზიანებულ უბნებს, დეფექტური ადგილები დაგროვდებიან და საბოლოოდ სიმსივნის ფორმირებამდე მივალთ.

BRCA1 და BRCA2 არის ორი მაგალითი იმისა, თუ როგორ იზრდება სიმსივნის რისკი გენის მუტაციისას.სახეშეცვლილი BRCA გენის არსებობა ქალში ზრდის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და საკვერცხის კიბოს რისკებს. ეს იყო მიზეზი, რის გამოც ანჯელინა ჯოლიმ სარძევე ჯირკვლების მოკვეთა გადაწყვიტა. ისინი ასევე ზრდიან მამაკაცის სარძევე ჯირკვლის კიბოს და პროსტატის კიბოს განვითარების რისკს.

მაგრამ, მხოლოდ შეცვლილი BRCA გენები არ არიან სიმსივნის გამომწვევნი. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 100-ზე მეტი გენი, რომელიც ასოცირდება სარძევე ჯირკვლის, პროსტატისა და საკვერცხის სიმსივნესთან.

ქალბატონებმა ძუძუს კიბოს განვითარების რისკის შესამცირებლად რეგულარულად უნდა ივარჯიშონ, ჯანსაღად იკვებონ, შეინარჩუნონ ჯანსაღი წონა, უარი თქვან სიგარეტზე და შეზღუდინ ალკოჰოლის მიღება.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევები

მეცნიერებმა დაადგინეს, როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი

თავის ქალა

უძველესი ადამიანის კბილის ნადების გამოკვლევის შედეგად მეცნიერებმა ნეანდერტალელების შესახებ საინტერესო ინფორმაცია მოიპოვეს. მათ შორის ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორი იყო ადამიანის წინაპრის კვების რაციონი.

როგორც აღმოჩნდა, ნეანდერლანტელები მარტორქებსა და ველურ სოკოს მიირთმევდნენ, ხოლო სხვადასხვა დაავადებასა და ტკივილთან გამკლავების მიზნით მცენარეულ მედიცინას მიმართავდნენ.

მეცნიერთა ინფორმაციით, მათ გამოიკვლიეს ესპანეთში აღმოჩენილი 48,000 წლისა და ბელგიაში აღმოჩენილი 36,000 წლის ნეანდერტალელების ნაშთები. კბილის ნადები შეიცავდა საკვების ნაწილაკებს, პირის ღრუს ბაქტერიებს, სასუნთქ და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტებს.

ბელგიაში აღმოჩენილმა ნაშთებმა ცხადყო, რომ ნეანდერლანტელების კვების რაციონი გრძელბეწვიანი მარტორქისა და ველური ცხვრის ხორცზე, ასევე ველურ სოკოზე იყო დაფუძნებული. 12 ათასი წლით უფრო ადრე ესპანეთში მცხოვრები ნეანდერლანტელები კი, როგორც ჩანს, მხოლოდ ველურ სოკოს, ფიჭვის კაკალს, ხავსსა და ხის ქერქს მიირთმევდნენ, მეცნიერებმა მათი კბილის ნადების დნმ-ში ხორცის კვალი ვერ აღმოაჩინეს.

როგორც ჩანს, ამ ორ სხვადასხვა ადგილას მცხოვრებ მოსახლეობას ცხოვრების განსხვავებუილი სტილი ჰქონდა, რომელიც იმ გარემო პირობებმა განაპირობა, რომელშიც მათ უწევდათ ცხოვრება.

მკვლევარებმა უძველესი ესპანელი მამაკაცის დნმ-ის გამოკვლევის შედეგად დაადგინეს, რომ მას მძიმე დიარეის გამომწვევი დენტალური აბსცესი და ნაწლავის პარაზიტი ჰქონდა. აღმოჩნდა, რომ მამაკაცს მიღებული ჰქონდა ალვის ხის ქერქი, რომელიც ტკივილდამაყუჩებელ და ანთების საწინააღმდეგო ასპირინსა და ბუნებრი ანტიბიოტიკს – ობს შეიცავს.

აღნიშნული კვლევის შედეგები მნიშვნელოვანია, ვინადიან ზრდის ცოდნას თანამედროვე ადამიანის (ჰომო საპიენსის) უახლოესი გადაშენებული ნათესავის – ნეანდერტალელების შესახებ.

მეცნიერთა განცხადებით, აღნიშნული კვლევა ამტკიცებს, რომ  ნეანდერლანტელები მაღალგანვითარებული, ინტელექტუალური, მეგობრული არსებები იყვნენ. „ჩვენ ნამდვილად მოგვიწევს, გადავწეროთ ისტორიული წიგნები „გამოქვაბულის ადამიანების მსგავსი ქცევის მქონე არსებების“ შესახებ. მათი მოქმედება და საქციელი ძალიან ჰგავს თანამედროვე ადამიანის წინაპრის საქციელს,“ – აცხადებს ავსტრალიის ადელაიდას უნივერსიტეტის პალეომიკრობიოლოგი-  ლაურა ვეირიხი.

მკვლევარები აცხადებენ, რომ ნეანდერტალელები ჭკვიანი არსებები იყვნენ, ისინი ნადირობის რთულ მეთოდებს ფლობდნენ, სავარაუდოდ, ჰქონდათ თავიანთი სასაუბრო ენა და სიმბოლური ობიექტები, მათ ცეცხლის გამოყენებაც იცოდნენ.

 

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევებისიქოლოგია

რა ხდება ადამიანის ტვინში, როცა ის გმირობას ჩადის?

გმირობა

დაეხმარებოდით თუ არა დაზარალებულ უცნობს ხანძრის დროს, თუნდაც ამით შესაძლოა თქვენს სიცოცხლეს საფრთხე დაემუქროს?

ეს გახლავთ სცენარი, რომელიც მეცნიერთა გუნდმა ვირტუალური რეალობის სიმულაციაში შექმნა, რათა დაეტესტათ, რა  ხდება ადამიანის ტვინში, როცა ის თავგანწირვით მოქმედებს.

კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ იმ ადამიანების ტვინებში, რომლებიც სწორად იქცევიან, განსხვავებები არსებობს.

ტრიესტეს გაღრმავებული კვლევების საერთაშორისო სკოლის (სისა) მკვლევარები იმედოვნებდნენ, რომ ალტრუიზმს ნათელს მოჰფენდნენ.

მათმა კვლევამ მონაწილეები ვირტუალურ რეალურ (VR) გარემოში ჩაფლო – ცეცხლმოკიდებული შენობის ევაკუაცია სასწრაფოდ უნდა განეხორციელებინათ.

თითოეულ ადამიანს ეკითხებოდნენ: საკუთარი თავის გადარჩენა სურდა, თუ დაშავებული ადამიანის გადარჩენა.

უმრავლესობამ ალტრუისტული არჩევანი გააკეთა – 65 პროცენტმა სხვისი დახმარების სურვილი გამოთქვა, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ვირტუალურ „მეს“ საფრთხე ემუქრებოდა.  ამ ადამიანებს ტვინის მარჯვენა წინა ნაწილი გაფართოებული ჰქონდათ, ანუ ტვინი ის ნაწილის, რომელიც სოციალური ემოციების დამუშავებაში არის ჩართული.

კვლევის შედეგები ჟურნალ ,,Neuropsychologia-ში” გამოქვეყნდა.

ვირტუალური რეალობა არ შეიძლება ალმოკიდებული შენობაში ყოფნის რეალურ საფრთხეს ასახავდეს. მაგრამ მკვლევართა გუნდი შეეცადა სიმულაციას რეალურის მსგავსი რეაქცია გამოეწვია.

მაგრამ კვლევის გუნდი მუშაობდა, რათა დავრწმუნდეთ, სიმულაციური გამოიწვია იგივე სახის რეაგირება, როგორც რეალურ ცხოვრებაში. კომპიუტერის საშუალებით შექმნილი გარემოს ინტენსიური აუდიო-ვიზუალური ნიშნები – როგორიცაა: სიგნალიზაცია, აფეთქებები, ხველა და შოკი- მიზნად ისახავდა მღელვარების, საფრთხსა და შიშის გრძნობის გაძლიერებას.

მონაწილეების ტვინებს მაგნიტურ–რეზონანსული ტომოგრაფიის აპარატით იკვლევდნენ. იტალიელ მეცნიერთა გუნდმა შეძლო მონაწილეთა ქცევის ცენტრალური ნერვული სისტემის გარკვეული ნაწილის ანატომიასთან დაკავშირება.

ინდრაჯით პათილი მორალურ ფსიქოლოგიას სწავლობს, რომელიც ადამიანის მიერ მორალური გადაწყვეტილებების მიღების დროს მასში მიმდინარე ნერვული და ფსიქოლოგიური პროცესების ახსნას ცდილობს.  პათილი აღნიშნული კვლევის წამყვანი ავტორი გახლავთ.

„კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ადამიანთა უმრავლესობამ ალტრუისტული გადაწყვეტილება მიიღო, ინდივიდის სურვილი, რომ საკუთარი თავის ხარჯზე დაეხმაროს სხვას საჭიროების დროს, როგორც ჩანს, განპირობებულია სხვაზე ორიენტირებული ზრუნვის მოტივაციით,“ – აცხადებს დოქტორ პატილი, რომელიც ამჟამად ჰარვარდის უნივერსიტეტში მუშაობს.

ექსპერტები დიდი ხანია იკვლევენ ადამიანის მორალურ გადაწყვეტილებას ფილოსოფიიდან აღებული ჰიპოთეტური მორალური დილემის გამოყენებით.

ვირტუალური რეალობის სცენარმა მკვლევარებს ჰიპოთეტურის კონკრეტულად გადაქცევის საშუალება მისცა.

მსგავსი კვლევა მანამდე პლიმითის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს. მონაწილეებს უნდა გადაეწყვიტათ, გასწირავდნენ თუ არა თავს მატარებლის შესაჩერებლად, რომელიც სარკინიგზო ხაზზე მყოფ ხუთ ადამიანს კლავდა.

მონაწილეთა 70 პროცენტმა თავგანწირვისთვის მზადყოფნა გამოთქვა.

 

წყარო: Dailymail

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ანათლებავლევები

,,UniRank-მა” 2017 წლის საუკეთესო ქართული უნივერსიტეტები გამოავლინა

unirankk

 

,,UniRank-ი“ არის  ორგანიზაცია, რომელიც განიხილავს და აფასებს აკრედიტირებულ უნივერსიტეტებსა და კოლეჯებს მსოფლიოს გარშემო. ეს არის საერთაშორისო დონის საძიებო სისტემა, რომელიც ხელს უწყობს დაინტერესებულ პირებს მიიღონ სხვადასხვა ქვეყნის საგანმანათლებლო სისტემის შესახებ ინფორმაცია. ამჟამად მათი მონაცემები 200 ქვეყნის 12 358 უნივერსიტეტსა და კოლეჯს აერთიანებს.

UniRank-ის მიერ განხილული უნივერსიტეტები უნდა აკმაყოფილებდნენ გარკვეულ მოთხოვნებს, უპირველეს ყოვლისა, აუცილებელია, რომ მსგავსი დაწესებულებები აკრედიტირებული იყოს და სთავაზობდეს სტუდენტს მინიმუმ ოთხწლიან საბაკალავრო პროგრამას, რასაც ერთვის სამაგისტრო პროგრამებიც, აუცილებელია რომ სწავლება მიმდინარეობდეს პირისპირ და არა ონლაინფრომატით. თითოეული უნივერსიტეტის პროფილი გვერდზე შენახულია და მისი განახლება უნივერსიტეტების თხოვნის შემთხევვაში უფასოა.

აღნიშნული გაერთიანება  უმაღლესი საგანმანათებლო დაწესებულებების რეიტინგის შედგენისას ხელმძღვანელობს მათი ოფიციალური ვებგვერდებით, ,,ჩვენ მიერ დადგენილი რეიტინგი არ უნდა ჩათვალოთ ერთადერთ კრიტერიუმად თქვენთვის სასურველი უნივერსიტეტის შერჩევისას,”- ნათქვამია მათ ოფიციალურ საიტზე, თუმცა, გარვეულწილად აქვს მნიშვნელობა ამ კუთხით შეფასებასაც. ,,უნივერსიტეტების რანკირება ხდება 5 მიუკერძოებელ და დამოუკიდებელ  ალგორითმზე დაყრდნობით, 4 სხვადასხვა ვებდაზვერვის წყაროებიდან, ესენია: Moz Domain Authority, Alexa Global Rank, SimilarWeb Global Rank, Majestic Referring Domains, Majestic Trust Flow.“

რაც შეეხება, საქართველოს საუკეთესო უნივერსიტეტების სიას, ის ასე გამოიყურება:

  1. ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
  2. ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
  3. თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტი ,,გორგასალი“.
  4. შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი.
  5. კავკასიის უნივერსიტეტი.
  6. საქართველოს უნივერსიტეტი.
  7. საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსიტუტი (GIPA).
  8. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.
  9. ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
  10. თავისუფალი უნივერსიტეტი.

 

მასალა მოამზადა: თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
იოლოგიავლევები

რა არის ტვინის ჯილდოს ცენტრი, რომლის გამოკვლევისთვის მეცნიერებმა პრესტიჟული ჯილდო მიიღეს?

brainn

სამმა ბრიტანელმა მეცნიერმა ტვინის ჯილდოს ცენტრის შესწავლისთვის 1 მილიონი ევროს ოდენობის პრესტიჟული პრიზი მიიღო.

მათი მუშაობა იმის გაგებაში გვეხმარება, თუ როგორ დავდივართ, ვჭამთ, ან თუნდაც, მივფრინავთ მთვარეზე.

„ჯილდო“ აუცილებელია იმისთვის, რომ შევინარჩუნოთ სიცოცხლე, თუმცა ის შესაძლოა უკონტროლო გახდეს და ხელი შეუწყოს ადამიანის აზარტულ თამაშებსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას.

ვულფრამ შულცმა, პიტერ დაიანმა და რეი დოლანმა ნეირომეცნიერების უდიდესი პრიზი – The Brain Prize – მოიპოვეს.

ჯილდო

ადამიანი მუდმივად არჩევანის წინაშე დგას და ცხოვრებას გადაწყვეტილებების მიღებაში ატარებს: სად უნდა ისადილოს – რესტორანსა თუ სახლში, სად უნდა გაატაროს შვებულება, მოძებნოს თუ არა ახალი სამსახური  და ა.შ.

„ჯილდო არის სწორედ ის, თუ როგორ ვახდენთ ამ არჩევანის ოპტიმიზაციას,“ – განაცხადა ერთ-ერთმა გამარჯვებულმა პროფესორმა – პიტერ დაიანმა.

აღნიშნული სამეულის დაახლოებით 30-წლიანმა მუშაობამ ტვინის ქიმიური დოპამინის როლი ახსნა.

ეს იწვევს ტვინის უჯრედების კომპლექტის რეაგირებას ჯილდოს მიმართ და საბოლოოდ, ტვინი ჯილდოს მოლოდინზეც კი რეაგირებს. „ რაც გვაიძულებს, მეტი ჯილდო მოვიპოვოთ, ხოლო მათ, ვისაც ბევრი ჯილდო აქვთ, მეტხანს სიცოცხლის  შანსი აქვთ, ეს არის ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც გვაიძულებს, ვიყიდოთ უფრო დიდი მანქანა ან სახლი, ან დავწინაურდეთ სამსახურში,“  – აცხადებს კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორი – ვოლფრამ შულცი.

„ცხოველების ყველა ტიპს შეუძლია მოვლენების პროგნოზირება: საქმე კარგად წავა, თუ ცუდად. თუკი აღმოჩნდება, რომ მოვლენები მოსალოდნელზე უკეთ განვითარდა, ჯილდოს სისტემა გვკარნახობს, რომ მომავალშიც ანალოგიურად მოვიქცეთ.

მაგალითად, თუ რესტორანი იმაზე უკეთესი აღმოჩნდება, როგორიც გვეგონა, ტვინში დოფამინის პასუხი უფრო ძლიერია და სავარაუდოდ, ჩვენ იქ კიდევ წავალთ.

პროფესორი – დეი დოლანი განმარტავს, რომ დოფამინის სისტემამ შესაძლოა უარყოფითი ზეგავლენაც მოახდინოს. ეს ყველაზე აშკარად იმ ადამიანებშია გამოხატული, რომლებიც პანკრეატინით არიან დაავადებულები და დოფამინის დონის გასაზრდელად სპეციალურ მედიკამენტებს ღებულობენ.

„ამას ხშირად ნეგატიური გავლენა აქვს და აზარტული თამაშებისადმი მიდრეკილებას იწვევს.“

Brain Prize-ის შესარჩევი კომიტეტის წარმომადგენელი – პროფესორი სერ კოლინ ბლეიქმოლი, აცხადებს, რომ ამ აღმოჩენების შედეგები ფართო სპექტრისაა და მოიცავს ეკონომიკის, სოციალური მეცნიერებების, ნარკომანიისა და ფსიქიატრიის სფეროებს.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ვლევები

მეცნიერები: ,,ცხენით ჯირითი ბავშვს გონებრივად ავითარებს”

smart

მშობლები ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ თავიანთი შვილები საუკეთესო უნივერსიტეტებში მოხვდნენ.

ახალი კვლევა ამტკიცებს, რომ ბავშვის გონებრივი განვითარებისთვის რეპეტიტორის დაქირავება სულაც არაა საჭირო.

მეცნიერების განცხადებით, ინტელექტისა და საკუთარი თავის უკეთ წარმოჩენის უნარის გასავითარებლად მშობლებმა შვილები ცხენოსნობაში უნდა ჩააბან.

უნაგირზე ჯდომისას ცხენისგან გამოწვეული ვიბრაცია ტვინის იმ ნაწილს ააქტიურებს, რომელიც სწავლასა და მეხსიერებაზეა პასუხისმგებელი.

იაპონელი მეცნიერების მიერ ჩატარებული კვლევა ამტკიცებს, რომ აღნიშნული ეფექტი აუმჯობესებს ბავშვთა შემეცნებით უნარს.

კვლევის ფარგლებში მკვლევარებმა რამდენიმე ბავშვი გამოიკვლიეს. ისინი მათემატიკურ ტესტებსა და სხვადასხვა კითხვარს ცხენით ჯირითამდე და ჯირითის შემდეგ აკეთებდნენ.

კვლევამ აჩვენა, რომ ცხენოსნობა ბავშვების შემეცნებით შესაძლებლობებს აუმჯობესებს.

„ცხენით სიარულის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელი ისაა, რომ ის სამ-განზომილებიან აქსელერაციას ავითარებს,“ – აცხადებს კვლევის ავტორი პროფესორი მიცუაკი ოტა.

,,ცხენის მენჯის მოძრაობა სხეულის სენსორულ და მოტორულ გზებს ავითარებს, რაც, ჩემი აზრით, სწორედ ამ აქსელარაციის შედეგია,“ – დასძენს ოტა.

 

წყარო; Dailymail.com

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინა

მეცნიერები: ,,თავის ტვინის დონორების რაოდენობა უნდა გაიზრდოს”

brain

მეცნიერები აცხადებენ, რომ სიკვდილის შემდეგ თავიანთი ტვინების დონაცია რაც შეიძლებმა მეტმა ადამიანმა უნდა განახორციელოს და ამ გზით სამეცნიერო კვლევების ჩატარებას შეუწყოს ხელი.

მკვლევარებს ფსიქიკური და ნევროლოგიური დარღვევების მქონე ადამიანების მკურნალობის ახალი მეთოდების განვითარება სურთ. თუმცა აცხადებენ, რომ კვლევების ჩატარებისთვის დეპრესიითა და პოსტტრავმული სტრესული აშლილობით დაავადებული ადამიანების ტვინების საკმარისი რაოდენობა არ აქვთ.

ადამიანის ტვინი არაჩვეულებრივია თავისი კომპლექსურობით.  ეს ორგანო ჩვენი ქცევისა და არსების ფიზიკური განსახიერებაა. ბოლო წლების განმავლობაში, მკვლევარები ტვინის ფორმასა და ფსიქიკურ და ნევროლოგიურ დარღვევებს შორის კავშირზე ალაპარაკდნენ.

ჰარვარდის მაკლინის ჰოსპიტალის ტვინის ქსოვილის რესურსცენტრში 3000-ზე მეტი ტვინი ინახება. ის მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ტვინის ბანკია. ნიმუშების უმეტესობა ფსიქიკური ან ნევროლოგიური დარღვევების მქონე ადამიანებია.

ნიმუშები მეცნიერებს პარკინსონის, ალცჰაიმერისა და მთელი რიგი ფსიქიატრიული დარღვევების სამკურნალო ახალი გზების მოძიებისთვის სჭირდებათ.

თუმცა მაკლინის ჰოსპიტალში, ისევე როგორც მსოფლიოს სხვა დანარჩენ ტვინის ბანკებში, კვლევის ჩატარებისთვის საკმარისი ნიმუშები არ არის.

ჰოსპიტალის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი  დოქტორი – ქერი რესლერი, აცხადებს, რომ ფსიქიკური და ნევროლოგიური დაავადებების მკურნალობის ახალი მეთოდები სამეცნიერი საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომია, თუმცა მათი განვითარება ტვინის ნიმუშების სიმწირის გამო ფერხდება.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ მათ განსაკუთრებით ისეთი ადამიანის ტვინების ნიმუშების დეფიციტი აქვთ, რომელთა დარღვევებს შეცდომით ახასიათებენ, როგორც ფსიქოლოგიურს და არა ნევროლოგიურს, როგორიც ის სინამდვილეშია.  ესენია: დეპრესია და პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა.

„თუკი ადამიანი ფიქრობს, რომ იმ ადამიანების თავის ტვინებში, რომლებიც  დეპრესიას ან პოსტტრავმულ სტრესულ აშლილობას განიცდიან, ცვლილებები არ ხდება, იგი მიიჩნევს, რომ თავის ტვინის დონაცია მეცნიერებს ვერაფერში დაეხმარება, ვინაიდან მასში არაფერია საპოვნელი,“ –  აცხადებს ჰარვარდის ტვინის ქსოვილის რესურს ცენტრის სამეცნიერო დირექტორი – საბინა ბერეტა.  ,,ეს კონცეფცია ბიოლოგიური თვალსაზრისით რადიკალურად არასწორია,“ – დასძენს ის.

 

წყარო: BBC

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი – ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
ვლევებიედიცინაიმია

შაქარი ისეთივე ზიანს აყენებს ტვინს, როგორსაც ძალადობა

არა შაქარს

ის, რომ ნებისმიერი დიეტის დროს შაქრის რაოდენობდა უნდა შევამციროთ, უკვე კარგა ხანია ყველამ კარგად ვიცით. ისიც აღარაა სადავო, რომ კოლა და ლიმონათი ჩვენი წელის ხაზისა და სტომატოლოგიური ჯანმრთელობისთვის სახარბიელო არაა.

შაქრის მავნებლობის კვლევას მეცნიერები კვლავ განაგრძობენ. მკვლევართა ერთმა ჯგუფმა ახალი გამოკვლევა ჩაატარა, რომელიც ამტკიცებს, რომ შაქრიანი სასმელი ადამიანის ტვინს ისეთივე ზიანს აყენებს, როგორსაც უკიდურესი სტრესი ან ძალადობა.

ცხოვრების ადრეულ ეტაპზე გადატანილი მთელი რიგი საზიანო შემთხვევები, როგორიცაა :  უბედური შემთხვევები, ბუნებრივი კატასტროფები, ფიზიკური, სექსუალური და ემოციური ძალადობა; ოჯახური ძალადობა და დანაშაულის მსხვერპლად ყოფნა – იწვევს სტრესის ძირითადი ჰორმონის, კორტიზოლის მომატებას.

არსებობს მტკიცებულება, რომ ბავშვობაში ცუდი მოპყრობა ტვინის მოცულობის შემცირებასთანაა დაკავშირებული და ეს ცვლილებები შეიაძლოა უკავშირდებოდეს მღელვარებასა და შიშს.

მეცნიერებმა ვირთხებზე დაკვირვება ჩაატარეს და აღმოჩნდა, რომ შაქრიანი სასმელის მიღება ადრეულ ასაკში გადატანილი სტრესის შედეგად ტვინზე დატოვებულ კვალს კიდევ უფრო აღრმავებს.

 ექსპერიმენტში მონაწილე ვირთხების ნახევარი შეზღუდულ ბუდეში მოათავსეს დაბადებიდან 2-9 დღის განმავლობაში. შემდეგ ისინი ნორმალურ საწოლს დაუბრუნეს ძუძუდან მოცილების პერიოდამდე.

ამის შემდეგ ვირთხების ნახევარს შეუზღუდავად აწვდიდნენ უცხიმო საჭმელს და სასმელ წყალს, ხოლო დანარჩენებს საჭმელი, წყალი და 25 პროცენტიანი შაქრიანი წყალი, რომელიც შეეძლო დასალევად აერჩიათ.

ორივე ჯგუფის ვირთხები მოიხმარდნენ შაქარს და ექსპერიმენტის დროს მეტი კალორია მიიღეს. როდესაც ვირთხები 15 კვირის გახდნენ, მკვლევარებმა მათი ტვინები შეამოწმეს.

როგორც ვიცით,  ცხოვრების ადრეულ ასაკზე გადატანილი სტრესი გავლენას ახდენს ფსიქიკურ ჯანმრთელობასა და ფუნქციაზე, ამიტომ მეცნიერებმა შეისწავლეს ტვინის ნაწილი, რომელსაც ჰიპოკამპუსს უწოდებენ და რომელიც მეხსიერებისა და სტრესისთვისაა მნიშვნელოვანი.

ექსპერიმენტის დროს ვირთხების ოთხი ჯგუფი შეისწავლეს- კონტროლირებული (არა სტრეს გადატანილი), კონტროლირებადი ვირთხები, რომლებმაც სასმელი შაქრიანი წყალი დალიეს, ვირთხები, რომლებიც სტრესისგან დაუცველები იყვნენ, და ვირთხები, რომლებიც სტრესისგან დაუცველები იყვნენ და შაქრიანი წყალი დალიეს.

კვლევამ აჩვენა, რომ შაქრის ქრონიკული მოხმარება იმ ვირთხებში, რომლებსაც სტრესი გადატანილი არ ჰქონდათ, წარმოშობდა ისეთივე ცვლილებებს ჰიპოკამპუსში, რაც წარმოიქმნებოდა იმ ვირთხების ჰიპოკამპუსში, რომლებსაც სტრესი გადატანილი ჰქონდათ, მაგრამ შაქრიან წყალს არ სვამდნენ.

შაქარი და სტრესი ერთნაირად ამცირებენ კიდევ ერთ რეცეპტორს, რომელიც ნერვების ზრდისთვისაა საჭირო, Neurod1.

ტვინში შაქრიანი სასმელით გამოწვეული ცვლილებები შემაშფოთებელია, როგორც ჩანს, ის ტვინის განვითარებზე უარყოფითად მოქმედებს. ტკბილ და გაზიან გამაგრილებელ სასმელს კი განსაკუთრებთ დიდი ოდენობით მოიხმარენ ცხრიდან თექვსმეტ წლამდე ასაკის ბავშვები.

მეცნიერები მოუწოდებენ ყველას, რაც შეიძლება შეზღუდონ ყოველდღიურად მოხმარებული შაქრის დოზა.

 

წყარო: Dailymail
მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძე
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 32 33 34
Page 34 of 34