close

კვლევები

ს საინტერესოავლევებიედიცინა

როგორ ცლიან ყავის მარცვლებს კოფეინისგან და რამდენად უსაფრთხოა ასეთი ყავა 

ყავა

ცნობილია, რომ ყავის მარცვლები კოფეინს შეიცავს. კოფეინი ბუნებრივი მატონიზირებელი საშუალებაა. იგი რამდენადმე ასტიმულირებს ტვინის ნერვულ  უჯრედებს, აუმჯობესებს ადამიანის ფიზიკურ ძალებს, ამცირებს დაღლილობას. თუმცა, ზოგჯერ, ყავის მარცვლებს ამუშავებენ და მას კოფეინს აცლიან, რის შედეგადაც, მომხმარებელს შეუძლია ეს სასიამოვნი სასმელი ისე მიიღოს, რომ ღამის ძილზე უარის თქმა არ მოუწიოს.  საინტერესოა, რამდენად უსაფრთხოა ჯანმრთელობისთვის და რამდენად ინარჩუნებს ყავა პირვანდელ არომატს.

არსებობობს ყავისგან კოფეინის გამოცლის რამდენიმე მეთოდი. ყველაზე გავრცელებული ხერხია ქიმიური გამხსნელი – ეთილის აცეტატი ან მეთილის ქლორიდი. პირდაპირი მეთოდის გამოყენებისას, ყავას ორთქლით ამუშავებენ და ქიმიური გამხსნელით ურევენ, არაპირდაპირი მეთოდის დროს კი – ქიმიური აგენტი მარცვლებს არ ეხება, არამედ ზემოქმედებს წყალზე, რომელშიც ყავას რამდენიმე საათის განმავლობაში ალბობენ. ამის შემდეგ, გამხსნელის საშუალებით წყლიდან კოფეინს აცლიან. ორივე პროცესის დროს ქიმიური გამხსნელის ნაწილი ყავის მწვანე მარცვლებიდან, ნაწილი კი – მოხალვის დროს ორთქლდება კოფეინგამოცლილ ყავაში უმცირესი რაოდენობით რჩება, რაც ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხოა.

მეორე მეთოდი გახლავთ შვეიცარიის წყლის პროცესი, რომელიც მხოლოდ წყლისა და ნახშირბადის ფილტრაციაზეა დაფუძნებული. თავდაპირველად ყავის მარცვლებს ცხელ წყალში ალბობენ, ამის შედეგად, მიღებულ არომატით გამდიდრებულ წყალი (ე.წ. მწვანე ყავის ექსტრაქტი) ნახშირბადის ფილტრაციას გაივლის, რომელიც მხოლოდ კოფეინის დიდ მოლეკულებს იჭერს. უკოფეინო მწვანე ყავის ექსტრაქტს ყავის მარცვლების მომდევნო პარტიის გასაფილტრად იყენებენ. მარცვლებისგან კოფეინის ფილტრაცია ქიმიური აგენტების გარეშე, არომატული კომპონენტების შენარჩუნებით ხდება.

დაბოლოს, სუპერკრიტიკული ნახშირბადის დიოქსიდის მეთოდი, რომლის დროსაც, მაღალი ტემპერატურისა და წნევის პირობებში, ნახშირბადის დიოქსიდს (CO2) იყენებენ.  სუპერკრიტიკული CO2 ყავის მარცვლების ნაპრალებში გაზის მსგავსად აღწევს, მაგრამ კოფეინს წყლის მსგავსად შლის. ყავის მარცვლებს წყალში ალბობენ და, ამის შემდეგ, რამდენიმე საათის განმავლობაში, სუპერკრიტიკული CO2-ის ზემოქმედების ქვეშ აჩერებენ. კოფეინიანი CO2 თხევადდება და ორთქლდება და შემდეგ მარცვლები მუშავდება. იმის გამო, რომ ეს მეთოდი  ნახშირწყლებსა და ცილებს არ აზიანებს, გემოს ცვლილება, ამ მეთოდის შემთხვევაში, მინიმალურია.

წყაროhttps://www.britannica.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა

სრულად ნახვა
ს საინტერესოავლევებისოფლიოექნოლოგიები

ხელოვნურმა ინტელექტმა ფეხბურთის წლევანდელი მსოფლიო ჩემპიონი გამოავლინა

ფეხბურთი

რუსეთში 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი მიმდინარეობს. სანამ მილიონობით გულშემატკივარი იმაზე მსჯელობს და კამათობს, ვინ გახდება წელს ჩემპიონი, ხელოვნურმა ინტელექტმა, 100,000 სიმულაციაზე დაყრდნობით, ჩემპიონატის ფინალის შედეგი „იწინასწარმეტყველა“.

მკვლევართა გუნდი შედგება დორტმუნდის Technische Universitat-ის, მიუნხენის Technical University-ისა და ბელგიის Ghent University -ის აკადემიკოსებისგან.

მათ კვლევისთვის სამი ტექნოლოგია გამოიყენეს: Poisson regression-ი (სხვადასხვა ცვლადი სიდიდეების ინტერპრეტირება და აწონვა), ranking method-ი (თითოეული გუნდის ძალის შეფასება)  და random forest-ის მიდგომა.

აღნიშნულ კვლევაზე დაყრდნობით, მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ, სავარაუდოდ, წლევანდელი მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში ერთმანეთს გერმანია და ესპანეთი დაუპირისპირდებიან. კერძოდ, ესპანეთს მოგების ყველაზე მაღალი შანსი – 17.8 პროცენტი აქვს, გერმანიას – 17.1 პროცენტი, ბრაზილიას – 12.3 პროცენტი, საფრანგეთს – 11.2, ხოლო ბელგიას –10.4. კვლევის თანახმად, საუდის არაბეთს ფინალამდე მიღწევის 0 შანსი აქვს.

2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი რუსეთში 14 ივნისიდან 15 ივლისამდე პერიოდში გაიმართება, ტურნირის მატჩები 11 ქალაქის 12 სტადიონზე ჩატარდება.

წყარო: https://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძე

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ს საინტერესოავლევებიექნოლოგიები

Google Analytics-ი – ნაკლები დრო კვლევის ჩატარებაში!

google-analytics

კომპანია „Google–მა“ საზოგადოებას მრავალი მომსახურება შესთავაზა, რაც მათ გაუადვილებთ სხვადასხვა სამუშაოს შესრულებას, ერთ–ერთი სწორედ მათ მიერ დაწყებული კამპანია „Google Analytics–ია“, მასში ატვირთულია უამრავი მასალა თითქმის ყველა ონლაინჟურნალის მონაცემები, შესაბამისად ყველა კომპანიისთვისაა ხელმისაწვდომი შეამოწმოს საკუთარი ვებგვერდის მკითხველთა სხვადასხვაგვარი სტატისტიკა, შეგიძლიათ ნახოთ თუ რამდენი ადამიანი სტუმრობს გვერდს, რამდენი ხანი ჩერდება და ძირითადად რომელი ფენის წარმომადგენლები არიან ისინი.

ეს კამპანია უადვილებს კომპანიებს საქმეს, მათ დრო აღარ დაეკარგებათ კვლევების ჩატარებაში, ენერგია, რაც იხარჯებოდა ახლა სხვა უფრო მნიშვნელოვან საკითხებზე იქნება გადანაწილებული.

წყარო: Entrepreneur.com

მასალა მოამზადა:  ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
რქეოლოგიავლევებიაქართველო

არქეოლოგებმა მარნეულში ახალი ექსპონატები აღმოაჩინეს

არქეოლოგია მარნეული

საქართველოს ეროვნული მუზეუმის წარმომადგენლებმა, ტორონტოს უნივერსიტეტის პროფესორებმა და სტუდენტებმა მარნეულში, იმირის გორაზე ახალი ექსპონატები –  ღვინის ჭურჭელი და სხვა ნივთები აღმოაჩინეს.

მარნეულის მერიის ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებული ინფორმაციის თანახმად, ამ ეტაპზე, ძეგლზე შესრულებული  სამუშაოები მეტად მნიშვნელოვანია, რადგან იგი დამატებით ინფორმაციას მოგვაწვდის უძველესი მეღვინეობის და მევენახეობის ისტორიის შესახებ. ამჟამად სამუშაოები დასკვნით ეტაპზეა, 12 ივნისიდან  კი – დაიწყება მარტივი კონსერვაცია.

„შეგახსენებთ, რომ 2014 წლიდან საქართველოს მთავრობის მხარდაჭერით მიმდინარეობს ღვინის ეროვნული სააგენტოს, საქართველოს ეროვნული მუზეუმისა და ასოციაცია „ქართული ღვინის“ ერთობლივი საერთაშორისო პროექტი – „ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის კვლევა’’, რომელიც ხელს შეუწყობს მსოფლიოში ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის განვითარებას და პოპულარიზაციას. პროექტის ფარგლებში, საველეარქეოლოგიური გათხრები მიმდინარეობს სოფელ იმირის მახლობლად მდებარე უძველეს ( ძვ. VI ათასწლეული) ნეოლითის ხანის ნასოფლარზე გადაჭრილ გორაზე და შულავერის გორაზე და საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის ვაზის ნაშთების ინტერდისციპლინარული კვლევა.

არქეოლოგიური კვლევის შედეგად აღმოჩენილია ძვ.. VI ათასწლეულით დათარიღებული, უძველესი ყურძნის წიპწები. მორფოლოგიური და ამპელოგრაფიული ნიშნების მიხედვით, იგი ვაზის კულტურულ სახეობას, ,,vitis vinisfera sativa-მიაკუთვნეს. კომპლექსური კვლევის შედეგად დგინდება, რომ ველური ვაზი ადამიანმა პირველად საქართველოს ტერიტორიაზე მოიშინაურა და კულტურული ვაზისგან ღვინო დაწურა. კერამიკული ჭურჭლის ანაფხეკებში აღმოჩენილია კულტურული ვაზის მტვრის მარცვლები, რაც ამ ჭურჭელში ღვინის არსებობას ადასტურებს“, – აცხადებენ მარნეულის მერიაში.

წყარო: http://marneuli.gov.ge

მასალა მოამზად:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა

სრულად ნახვა
ს საინტერესოავლევებიედიცინასოფლიო

სპერმის ახალი სტრუქტურა, რომელიც შესაძლოა უნაყოფობას უკავშირდებოდეს

სპერმა ცენტრიოლი

მეცნიერებმა სპერმის სრულიად ახალი სტრუქტურა აღმოაჩინეს, რომელიც ნაწილობრივ პასუხისმგებელია ყველაფერზე – განაყოფიერებიდან დაწყებული ნაადრევი მშობიარობითა და დაბადების დეფექტებით დამთავრებული.

თუკი სკოლაში ნასწავლ ბიოლოგიას გადავხედავთ, გავიხსენებთ, რომ ცენტრიოლი არის უჯრედის ციტოპლაზმაში მდებარე სტრუქტურა, რომელიც უჯრედის გაყოფას უწყობს ხელს.

 ის, რაც ტოლედოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს არის ის, რომ სპერმაში არსებობდა მეორე ექსტრაცენტრიოლი, რომელსაც მკვლევარებმა ,,ატიპიური” ცენტრიონი უწოდეს. ეს ორი ცენტრიოლი ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავდება.

,,ატიპიური ცენტრიონის ფორმაციისა და ფუნქციონირების პათოლოგია შესაძლოა წყვილების უშვილობის, ადრეული მშობიარობისა და ემბრიონის განვითარების დეფექტების გამომწვევი მიზეზი იყოს,” – აცხადებენ მეცნიერები. მათი მიზანი იმის დადგენა გახლდათ, საიდან მოდის ცენტრიოლი ზიგოტაში.

ატიპიური ცენტრიოლი პროტეინების სრულ კომპლექტს შეიცავს, რომელიც მას საშუალებას აძლევს, განაყოფიერების შემდეგ სრულყოფილი და ფუნფუნქციონალური ცენტრიოლი წარმოქმნას.

ეს ექსტრაცენტრიოლი მენციერებს ახალ შესაძლებლობას აძლევს მაშინ, როცა ცნობილი პრობლემებით უნაყოფობის, ნაადრევი მშობიარობისა და დაბადების დეფექტების ახსნა ვერ ხერხდება – თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ატიპიური ცენტრიოლი ყოველთვის ,,დამნაშავეა”.

,,ტოლედოს უნივერსიტეტის უროლოგიის დეპარტამენტთან მუშაობას ვაგრძელებთ, რათა ატოპიური ცენტრიოლის კლინიკური შედეგები შევისწავლოთ და ამ გზით დავადგინოთ, ასოცირდება თუ არა ის უნაყოფობასთან,” – აცხადებენ მეცნიერები.

წყარო: https://www.sciencealert.com/

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
იოლოგიავლევებიედიცინა

როგორ უნდა ვიკვებოთ ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად?

ჯანსაღი კვება

ქვემოთ ჩამოთვლილია ჯანმრთელი დიეტა და დიეტური პროდუქტები, რომელსაც ყველა ერთხმად აღიარებს:

ძალიან დაბალი გლიკემიური დატვირთვა – ნაკლები შაქარი, ფქვილი და ყველა სახის ნახშირწყლები.

ბოსტნეულისა და ხილის დიდი რაოდენობა – რაც უფრო მკვეთრია ფერები და მრავალფეროვანი არჩევანი, მით უკეთესი. ეს უზრუნველყოფს მაღალ დაცვას ბევრ დაავადებებისაგან.  რეკომენდაციას უფრო მეტად კენკროვან ხილს უწევენ.

პესტიციდების, ანტიბიოტიკების და ჰორმონების ნაკლები ან საერთოდ არ გამოყენება, ეს ასევე ეხება გენმოდიფიცრებულ პროდუქტსაც.

ქიმიკატები, დანამატები, კონსერვანტები, საღებავები, ხელოვნური დამატკბობლები და სხვა ქიმიური საშუალებები, რომლებიც გამოიყენება კვებით პროდუქციებში უნდა ამოვიღოთ ხმარებიდან.

უნდა გავზარდოთ კარგი ხარისხის ცხიმების მიღება  – მაგალითად, ზეითუნის ზეთი, თხილი, ავოკადო.

პროტეინის შესაბამისი რაოდენობის მიღება მადის, კონტროლისა და კუნთების სინთეზისათვის, განსაკუთრებით კი – ასაკოვან ადამიანებში.

ორგანული, ადგილობრივი და ახალი საკვები უნდა იკავებდეს მთავარ ადგილს დიეტის რაციონში.

თუ  რაციონში ცხოველური ხორცი შედის, ეს უნდა იყოს ბალახისმჭამელი და ბალახზე გაზრდილი ცხოველები.

თუ ჭამ თევზს, მაშინ უნდა აირჩიო ისეთი თევზი,რომელიც შეიცავს ნაკლებ ტოქსინებს, როგორიცაა სარდინა, ქაშაყი და ა.შ.

ახლა კი ჩამოვთვალოთ ის პროდუქტები, რომელზეც ბევრს დავობენ:

რძის პროდუქტები – მიუხედავად იმისა, რომ რძის პროდუქტები სასარგებლოა ორგანიზმისათვის , მას აქვს ასევე უარყოფითი მხარეებიც. ზოგიერთმა რძის პროდუქტმა შეიძლება ხელი შეუწყოს სიმსუქნეს, დიაბეტს, გულის დაავადებებს და შეიძლება კიბოს გაჩენის რისკიც კი გაზარდოს.

მარცვლეული – მიუხედავად იმისა, რომ მარცვლეული აუცილებელია ორგანიზმისათვის, ზოგჯერ მანაც შეიძლება გამიწვიოს კუჭ-ნაწლავების დარღვევები და სიმსუქნეც კი. ჩნდება კითხვა, ნუთუ ყველა მარცვლეულმა შეიძლება მოგვცეს უარყოფითი შედეგი? მიუხედავად იმისა, რომ შევისწავლეთ მარცვეულის ევოლოცია, რამდენადაც სასრგებლოა ის ჯანსაღი დიეტის დროს, მას აქვს უარყოფითი მხარეებიც, რადგან არ შეიძლება მისი შეუზღუდავი რაოდენობით გამოყენება.

სისხლში შაქრის რაოდენობის ზრდა შეიძლება ნებისმიერმა მარცვლეულმა გამოიწვიოს.   თუ შენ იღებფქვილს,რომელიც მზადდება მარცვლეულისაგან, შეიძლება შენდაუნებურად ასევე იღებდე სოდას.

მიიღეთ მარცვლეულობა მცირე პორციებით (1/2 ჭიქა), გლიკემურის დაბალი შემცველობით, მაგალითად – შავი ბრინჯი.

დიაბეტით დაავადებულ ადამიანს, რომელსაც სურს  მიატოვოს ინსულინის მიღება, ან ის ადამიანებ, რომლებიც დაავადებულები არიან ავტოიმუნური დაავადებით, უნდა დაიცვან მარცვლეულისა და  ლობიოს დიეტა 1-2 თვით. ეს კარგი იქნება მათთვის, რადგან ნახავენ თუ როგორ მოქმედებს კვება ჯანმრთელობაზე.

ლობიო – ლობიო ცილების და მინერალების დიდი წყაროა, თუმცა ზოგ ადამიანში  მას შეუძლია გამოიწვიოს კუჭ-ნაწლავის პრობლემები. ასევე – დიაბეტით დაავადებულ ადამიანებში მან შეიძლება სისხლშიშაქრის რაოდენობა აწიოს. სხვა შემთხვევაში მისი მიღება სასურველი და აუცილებელიცაა, რა თქმა უნდა, საშუალო რაოდენობით, რაც გულისხმოს დაახლოებით 1 ჭიქას დღეში.  ზოგი შიშობს, რომ ლობიო შეიცავს ლექტინებს და შთანთქავს მინერალებს, თუმცა –  შიში უსაფუძვლოა.

ხორცი – არის წებოვნების წერტილი. ყველა ხორცი არ არის თანაბარი ხარისხის.  ზოგ ხორცს დიდი ხნით შენახვისთვის სხვადასხვა წამალი უკეთდება, რაც ქოლესტერინის რაოდენობას ზრდის. ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ ხორცი ზრდის გულის დაავადებების რისკს, თუმცა – ამ შეხედულებასაც აქვს თავისიმოწინაამღდეგე მხარე, რომელიც სხვა რამეს ადასტურებს. მათი თქმით, ეს არის დამოკიდებული ხორცისსიჯანსაღეზე, სიახლესა და პირუტყვის გასაზრდელ საკვებზე. მათი თქმით ფრინველის ხორცი, ეზოთერული ხორცი როგორიცაა სირაქლემის ბიზონის ხორცი, ძალიან სასარგებლოა. ის აქვეითებს შაქრისრაოდენობას სისხლში, ამცირებს მუცლის სიმსუქნეს, ამცირებს მადას, ამაღლებს ტესტესტერონებს დაადიდებს კუნთოვან მასას.  სხვა მხრიდანაც რომ შევხედოთ, ბევრი ხორცის მიღება დამოკიდებულიაპლანეტის მეტი წყლის გამოყენებაზე, კლიმატის ცვლილებებზე ახდენს ზეგავლენას  და მეტ ენერგიას საჭიროებს.

კვერცხი  –წლების განმავლობაში ვფიქრობდით, რომ ქოლესტერინი იყო ცუდი, კვერცხი შეიცავს ქოლესტერინს. დღეის მონაცემებით, კვერცხი აღარ შეიცავს ქოლესტერინს და არ არის დაკავშირებული გულის დავადეებების რისკების გაზრდასთან .ის წარმოადგენს ნუტრეინტებისა და ცილების წყაროს.

თევზი –  თუ  დარდობთ თევზში ვერცხლისწყლის რაოდენობაზე (და უნდა შიშობდეთ კიდეც ამაზე) მაშინაირჩიეთ პატარა, ომეგა 3-ით გამდიდრებული თევზი, როგორიცაა სარდინა ან ველური ორაგული. თუ ხარ ვეგეტარიანელი და არ გინდა, რომ ჭამო სხვა რამ მორალური, თუ რელიგიური მიზეზების გამო, მაშინ ეს გამოგადგება.  მაგრამ კრიტიკულია ომეგა 3-ის მიღება, არა მხოლოდ ( alpha linolenic ) მჟავისაგან.  თქვენ წინასწარ უნდა მოამზადოთ  DHA, ეს არის ის რისგანაც ტვინის დიდი ნაწილი არის შექმნილი. კარგი ამბავი – შენ ეს შეგიძლია მიიღო წყალმცენარეებისაგან.

ყველა ადამიანს სჭირდება D ვიტამინი  და ომეგა 3, რომლის მიღებაც ძნელია.  დანამატები ან სარდინის რეგულარული დიეტა  არის  მისი მიღების გარანტია.  ასევე ვეგეტარიანელებისათვის ვიტამინი B 12 მიღება არ ხერხდება და არის კრიტიკული.  ჩნდება კითხვა – რა უნდა გავაკეთოთ?  არ გააკეთო ფოკუსირება იმაზეთუ რამდენს ჭამ, თუ ფოკუსირებას შენი კვების რაციონზე გააკეთებ,  გააკეთებ ფოკუსირებას იმაზე თუ რასჭამ, ორგანიზმის ბუნებრივი გემოს სისტემა გადავა კონტროლზე და შენ შეჭამ უფრო ნაკლებს. აიმაგალითები როგორ გამოიყურება ის:

თქვენს დიეტაში აქცენტი გააკეთეთ გლიკემიურ დატვირთვაზე. ეს შეიძლება გაკეთდეს როგორც ვეგეტარიული დიეტით, ასევე paleoდიეტითაც, მაგრამ უფრო რთულია ვეგეტარიანული დიეტის დაცვის დროს. თხილი, გოგრა, ქოქოსი, ავოკადო, ზეითუნის ზეთი , უნდა წარმოადგენდეს თქვენს რაციონს.

  • მიირთვით სწორი ცხიმები. თავი შორს დაიჭირეთ ისეთი მცენარეული ზეთისგან, როგორიცაა მზესუმზირის, სიმინდისა და განსაკუთრებით – სოიოს ზეთი, რომელიც შეიცავს 10% ჩვენი კალორიების.  აქცენტი გააკეთეთ ომეგა 3-ის შემცველ ცხიმებზე, თხილზე, ავოკადოზე, ქოქოსზე.
  • მიირთვით უფრო მეტი მცენარეები – ბოსტნეული და ხილი. ის უნდა წარმოადგენდეს თქვენი რაციონის 75%-ს. მე თითო კვებაზე ვიღებ 2-3 თეფშ ბოსტნეულს.
  • აქცენტი უნდა იყოს თხილზე. ის სავსეა პროტეინით, მინერალებით და შეიცავს გულის დაავადების და დიაბეტის ნაკლებ რისკს.
  • თავი აარიდეთ რძის პროდუქტებს –  გამოიყენეთ მხოლოდ ცხვრისა  და თხის რძე.
  • მიიღეთ ლობიო.
  • მიიღეთ ხორცი და ცხოველური პროდუქტები, როგორც დამატებითი საკვები და არა როგორც კვების მთავარი რაციონი.
  • შაქარი –  გამოიყენეთ იშვიათად.

მოამზადა: მარიამ მოსეშვილმა

მასალა მოგვაწოდა ბიოტექნოლოგიების სპეციალისტმა – ბატონმა თენგიზ ჯალიაშვილმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
იოლოგიავლევები

დნმ-ის საშუალებით, მამაკაცის სექსუალური ორიენტაციის გაგებაა შესაძლებელი

დნმ მამაკაცის

ამერიკელი მკვლევარები აცხადებენ, რომ მათ იპოვეს გზა, რითაც, დნმ-ის მოლეკულური მარკერების მეშვეობით, მამაკაცის სექსუალური ორიენტაციის პროგნოზირებაა შესაძლებელი. თუმცა, გენეტიკის ექსპერტები აფრთხილებენ მათ, რომ კვლევა მნიშვნელოვნად შეზღუდულია და არ არის  სექსუალური უპირატესობის პოტენციური ბიოლოგიური საფუძვლის საბოლოო პასუხის გარანტი.

კვლევის დასკვნები, რომელის დეტალები ჯერ სხვა მეცნიერებმაც უნდა განიხილონ,  ადამიანის გენეტიკის ამერიკული საზოგადოების შეხვედრაზე წარადგინეს.

კვლევის დროს მეცნიერები დააკვირდნენ 37 წყვილ მამრობითი სქესის ტყუპებს, თითოეულ წყვილში ერთ-ერთი ჰომოსექსუალი იყო, ხოლო მეორე – ჰეტეროსექსუალი, და 10 სხვა წყვილს, რომელთაგან ორივე მამაკაცი  ჰომოსექსუალი იყო. კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანის გენომის ცხრა სფეროში კონკრეტული ეპიგენეტიკური ნიშნების ყოფნა შესაძლებელს ხდის ჰომოსექსუალური უპირატესობის 70-პროცენტიანი სიზუსტით პროგნოზირებას.

ეპიგენომს ზოგჯერ აღწერენ, როგორც მოლეკულურ „გადამრთველებს“, რომელმაც შეიძლება ჩართოს ან დაადუმოს დნმ-ში ინდივიდუალური გენები. მეცნიერთა აზრით, ეპიგენეტიკურ განსხვავებებზე შეიძლება გავლენა იქონიოს გარემომ და ცხოვრების წესის ფაქტორებმა, დაწყებული ქიმიკატების ზემოქმედებიდან დამთავრებული მშობლის საღმზრდელო მეთოდებთ.

„ჩვენი ინფორმაციით, ეს არის მოლეკულურ მარკერებზე დაფუძნებული სექსუალური ორიენტაციის პროგნოზირების მოდელის პირველი მაგალითი,“ – განაცხადა კვლევის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა თაქ ენგანმა, კალიფორნიის უნივერსიტეტის David Geffen School of Medicine-დან.

გენეტიკის ექსპერტები, რომლებიც აღნიშნულ კვლევას აკრიტიკებდნენ, აცხადებენ, რომ ჯერ ნაადრევია ეპიგენეტიკური მარკერების პროგნოზირების უნარის შესახებ რაიმე დასკვნის გაკეთება.

 

წყარო: Scince

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ნალიტიკასტრონომია - კოსმოსის საინტერესოავლევები

ნასას სენსაციური აღმოჩენა: მარსი სიცოცხლისთვის საჭირო კომპონენტებს შეიცავს

მარს როვერი

ნასას როვერმა მარსის ზედაპირზე ორგანული ნაერთების სიმრავლე და ატმოსფერული მეთანის სეზონური ცვლა აღმოაჩინა, ეს კი საკმაოდ მყარი მტკიცებულება გახლავთ იმისა, რომ, შესაძლოა, დედამიწის მეზობელ პლანეტაზე სიცოცხლე არსებობდეს.

თუმცა,  აერონავტიკის და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველო აცხადებს, რომ როვერ ,,Curiosity-ის“ მიერ ე.წ. გალაკრატერზე გაკეთებულ აღმოჩენას შესაძლოა ბიოლოგიური ახსნა ვერ მოეძებნოს, რაც მარსზე სიცოცხლის არსებობა-არარსებობის საკითხს კვლავ ბურუსით მოცულს დატოვებს.

ნასას როვერმა პლანეტაზე სამი განსხვავებული ტიპის ორგანული მოლეკულა აღმოაჩინა. ამავდროულად ,,Curiosity-მა“ ატმოსფერულ მეთანში მოულოდნელად დიდი სეზონური ციკლი.

დედამიწის ატმოსფეროში მეთანის დაახლოებით 95 პროცენტი ბიოლოგიური აქტივობის შედეგად წარმოიქმნება. თუმცა, მეცნიერების განცხადებით, ჯერ ადრეა გადაჭრით იმის მტკიცება, რომ მარსის მეთანიც სიცოცხლესთანაა დაკავშირებული.

ორგანული მოლეკულები სიცოცხლის სამშენებლო ბლოკებია, თუმცა ისინი შესაძლოა ისეთი ქიმიური რეაქციებისგან წარმოიშვან, რომლებიც სიცოცხლესთან კავშირში არ არიან. მეცნიერების განცხადებით, ჯერჯერობით ნაადრევია იმის ცოდნა, წარმოიშვნენ თუ არა მარსის კომპონენტები ბიოლოგიურ პროცესებში. მათივე განმარტებით, არსებობს ორგანული მასალის სამი შესაძლო წყარო: სიცოცხლე, მეტეორიტები და გეოლოგიური პროცესები. დაზუსტებით ძნელია იმის თქმა, თუ რომელმა მაათგანმა გამოიწვია ორგანული მოლეკულების წარმოშობა.

ნასა იმედოვნებს, რომ Curiosity-ის ან სხვა როვერის საშუალებით მალე უკეთესად შემონახული ორგანული კომპონენტების მოპოვებას შეძლებენ, რაც მათ სიცოცხლის ქიმიური ხელწერის შემოწმების საშუალებას მისცემს.

წყარო: Reuters

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგიავლევებისოფლიო

ანტარქტიდაზე აღმოჩენილი პლასტმასის ნარჩენები გლობალური დაბინძურების მასშტაბზე მეტყველებს

ანტარქტიდა დაბინძურება

შორეულ ანტარქტიდაზე პლასტმასის ნარჩენები და ტოქსიკური ქიმიკატები აღმოაჩინეს, რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს იმაზე, რომ დაბინძურების პრობლემა მთელ დედამიწაზე არსებობს.

ამის შესახებ გარემოს დაცვის ორგანიზაცია ,,Greenpeace-ი” იუწყება.

2018 წლის დასაწყისში მიკროპლასტმასები – პლასტმასის პატარა ნაწილაკები, რომელიც წარმოიქმნება სხვადასხვა ნარჩენისგან,  სავაჭრო ჩანთებიდან დაწყებული ავტომობილის საბურავებით დამთავრებული, ანტარქტიდის ნახევარკუნძულიდან აღებული წყლის 17 ნიმუშიდან 9-ში აღმოჩნდა. ხოლო თოვლის 9 ნიმუშიდან 7-ში ნივთიერება PFA-ი აღმოაჩინეს, რომელიც საწარმოო პროდუქტებში გამოიყენება და ველური სამყაროსთვის ზიანის მიყენება შეუძლია.

გაეროს გარემოს დაცვის სააგენტო აცხადებს, რომ დაბინძურების ნიშნები არქტიკიდან ანტარქტიდამდეა აღმოჩენილი და ისეთ შორეულ ადგილებშიც კი, როგორიცაა -მარიანას ღრმული, წყნარი ოკეანის ყველაზე უფრო ღრმა ადგილი.

სააგენტო აცხადებს, რომ წარმოებული პლასტმასის მხოლოდ მეათედია ხელახლა გადამუშავებული და ქვეყნების ხელისუფლებებს მოუწოდებს, რომ აკრძალონ ან დაბეგრონ ერთჯერადი პარკებისა და საკვები კონტეინერების გამოყენება.

წყარო:  Reuters

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსის საინტერესოავლევები

დედამიწაზე დღეების ხანგრძლივობა მატულობს 

დედამიწა მთვარე დღეები

ზოგჯერ გვეჩვენება, რომ დრო ძალიან სწრაფად გადის. თუმცა, ზოგიერთი მეცნიერი აცხადებს, რომ ყველაფერი პირიქითაა – დღეები დედამიწაზე დროთა განმავლობაში უფრო  ხანგრძლივი ხდება, ეს კი ჩვენი პლანეტის ბრუნვაზე მთვარის ზეგავლენის გამო ხდება.

ახლახან ჩატარებულ კვლევაზე დაყრდნობით, მეცნიერები აცხადებენ, რომ მათ 1,4 მილიარდი წლის წინ დედამიწასა და მთვარეს შორის ურთიერთობა გამოიკვლიეს და დაადგინეს, რომ მაშინ დღე არა 24-საათიანი, არამედ 18-საათიანი იყო.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ იმ დროიდან დღემდე დღე 6 საათით გახანგრძლივდა ანუ წელიწადში საშუალოდ 0.00001542857 წამით.

ამის მიზეზი კი ის გახლავთ, რომ მთვარე ნელ-ნელა შორდება დედამიწას. 1,4 მილიარდი წლის წინ ის ცოტა უფრო ახლოს იყო დედამიწასთან, ჩვენი პლანეტა კი უფრო სწრაფად ბრუნავდა.

კოლომბიის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ გამოყენებული ტექნოლოგია – TimeOptMCMC აერთიანებს ასტრონომიულ თეორიას, გეოლოგიურ მონაცემებს და სტატისტიკას. მისი საშუალებით შესაძლებელია იმის განსაზღვრა, თუ როგორ იცვლება მზის სისტემა დროთა განმავლობაში.

TimeOptMCMC-ის საშუალებით განხორციელებული რეკონსტრუქციის გზით, მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ დღის ხანგრძლივობა ყოველწლიურად 0.000018 წამით მატულობს, მთვარე კი დედამიწას წელიწადში დაახლოებით 3.82 სანტიმეტრით შორდება.

 

წყარო: https://www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა:  თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა

სრულად ნახვა
1 2 3 31
Page 1 of 31