close

ეს საინტერესოა

ს საინტერესოაულტურააქართველო

მეთორმეტეკლასელი ნიკა ღუნაშვილი უნიკალურ კალიგრაფიული ნიმუშებს ქმნის

ნიკა ღუნაშვილი

 ნიკა ღუნაშვილი  მეთორმეტეკლასელი ახალგაზრდაა ქალაქ რუსთავიდან, რომელიც საზოგადოებას უნიკალური კალიგრაფიული ნამუშევრებით აოცებს და, ამასთან ერთად, უკვე საკუთარი სტარტაპითაც ცდილობს ქართულ ბიზნესსექტორში თავის დამკვიდრებას.  ნიკა საკუთარი გამოცდილებისა და სამომავლო გეგმების შესახებ თავად გვესაუბრება.

-ნიკა, საზოგადოებამ უკვე გაიცნო შენი კალიგრაფიული ნამუშევრები, ხომ ვერ გაიხსენებდი რა იყო პირველი იმპულსი, რამაც გიბიძგა რომ  ამ  სფეროში გეცადა ბედი?      

 -კალიგრაფიით პირველად რვა წლის ასაკში დავინტერესდი. ჩემი მთავარი მოტივაცია კალიგრაფ დავით მაისურაძის ნამუშევრები იყო, რომელიც შემდგომ ჩემი მასწავლებელიც გახდა. შემიძლია ვთქვა, მისი დამსახურებაა, რომ მე დღეს კალიგრაფი ვარ. ამასთანავე, ძველი ქართული ხელნაწერების    ნახვისას  გამიჩნდა სურვილი გავმხდარიყავი კალიგრაფი და შემესწავლა ქართული ანბანის სამივე სახეობაც, მით უმეტეს, რომ არ არსებობს  სხვა მსგავსი შემთხვევა, როცა ერთი დამწერლობა სამ სხვადასხვა სახეობას აერთიანებდეს, ეს კი ნამდვილად დიდი კულტურული მემკვიდრეობაა.

-რამდენად რთული იყო კალიგრაფიის ხელოვნების დაუფლება და ამჟამად როგორ ცდილობ საკუთარი ნიჭის მეტად რეალიზებას?

-კალიგრაფია შევისწავლე რუსთავში არსებულ კულტურულ საგანმანათლებლო ცენტრ „მთაწმიდელში“. სადაც ნებისმიერ მსურველს სრულიად უსასყიდლოდ  შეუძლია კალიგრაფიის შესწავლა. საკუთარი ნიჭის განსავითარებლად ვეცნობი ძველ ხელნაწერებს და ვცდილობ ჩემს შემოქმედებაში ძველი და ახალი სტილი გავაერთიანო.

-როგორც ვიცი, კალიგრამებზეც მუშაობ, რამდენად არის საქართველოში აქტუალური ეს ტექნიკა? 

-კალიგრამი – ეს არის სიტყვისა და გამოსახულების ერთობლიობა, ეტიმოლოგიურად ეს სიტყვა ნიშნავს „ლამაზ ნაწერს“ და ხშირად ამ ფორმას გრაფიკულ პოეზიადაც მოიხსენიებენ. ქართული დამწერლობის მოქნილობის გამო, თავისუფლადაა შესაძლებელი სიტყვებით სხვადასხვა გამოსახულების აწყობა, თუმცა, ძველ ქართულ ხელნაწერებში კალიგრამები, როგორც წესი, არ გვხვდება.  ამ მიმართულებით მუშაობა მე, პირადად, 6 თვის წინ დავიწყე.

-საინტერესოა, გარდა კალიგრაფიისა, რა არის შენი ინტერესის სფერო?

-უკვე ერთი წელია, რაც ხელნაკეთი საათების სტარტაპის  ავტორი ვარ (Delfiore • ყვავილი). საათებსს ვამზადებ მერქან-ბოჭკოვანი ფილისგან, რომელიც გამოირჩევა გამძლეობითა და ეკოლოგიურობით.  ვამზადებ სხვადასხვა ფორმის საათებს, მაგალითად: ხინკლის, კბილის, დათვის, ძაღლის ან ვიოლინოს გასაღების ფორმის, ასევე – მომხმარებლებს ვაძლევ თავად შეარჩიონ საათისთვის სასურველი დიზაინი.

-ნიკა, ამჟამად აბიტურიენტი ხარ, საინტერესოა, შენი მომავალი პროფესიული გეგმები.

– ვაპირებ არქიტექტურის ფაკულტეტზე ჩაბარებას. მაგრამ არასდროს არ შევწყვეტ კალიგრაფიის მიმართულებით მუშაობას და ეს ყოველთვის იქნება ჩემი მეორე პროფესია. ყოველთვის დავუთმობ დროს ამ დარგის უკეთ შესწავლასა და მიღებული ცოდნის ხალხისთვის გაზიარებას.

მასალაა მოამზადა: თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ს საინტერესოავლევებისოფლიოექნოლოგიები

მეცნიერებმა რეგენერაციის უნარის მქონე შუშის მასალა აღმოაჩინეს

რეგენერაცია

აშკარაა, რომ დღესდღეობით მსოფლიოს მოსახლეობის საკმაოდ დიდ ნაწილს გატეხილი ეკრანით უწევს სხვადასხვა ოპერაციის შესრულება, „საიენს ალერტმა“ გამოაქვეყნა სტატია, სადაც ისინი საუბრობენ, თუ როგორ აღმოაჩინეს რეგენერაციის უნარის მქონე ახალი მასალა.

როგორც ცნობილი გახდა, ერთ–ერთი  გამოკვლევის დროს, ტოკიოს უნივერსიტეტში წებოვანი ნივთიერების შესწავლისას სრულიად შემთხვევით მათ დაადგინეს, რომ შესაძლებელი გახდებოდა ამ ნივთიერების დახმარებით ახალი ეკრანების დამზადება, რომლებიც ოთახის ტემპერატურაზე, დაახლოებით 21 გრადუს ცელსიუსზე 30 წამის განმავლობაში აღიდგენს პირვანდელ სახეს.

ერთ–ერთმა სტუდენტმა ამ ყველაფრის დასამტკიცებლად მრავალი ცდა და კვლევა ჩაატარა, როგორც ჩანს, მას შრომა დაუფასდა.

წყარო: Sciencealert.com

მასალაა მოამზადა: ლაშა ჯინჭარაძე

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ს საინტერესოასოფლიოოლიტიკაამართალი

ჰოლანდიაში პატიმართა ნაკლებობის გამო ციხეებს ლტოლვილთა თავშესაფრად გამოიყენებენ

ჰოლანდია

ჰოლანდიის ხელისუფლებამ დაცარიელებული ციხეების გამოყენების ახალი იდეა მოიფიქრა. ისინი ლტოლვილთა თავშესაფრად გადაკეთდება.

2006 წელს ჰოლანდიაში პატიმართა რაოდენობა 20 463 ადამიანი იყო, 2016 წელს კი – მხოლოდ 10 102, რაც ყოველ 100 000 ადამიანზე 59 მსჯავრდებულია. შედარებისთვის, აშშ-ში, რომელსაც პატიმართა რაოდენობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი აქვს, ყოველ 100 000 ადამიანზე 666 მსჯავდებულია, რაც 2,1 მილიონ ადამიანს შეადგენს ქვეყნის მასშტაბით.

ჰოლანდიაში კრიმინალის დაბალი დონე დაკავშირებულია ლიბერალურ ნარკოპოლიტიკასთან, ყურადღება გამახვილებულია დამნაშავის რეაბილიტაციის პროცესებზე და ძალიან აქტიურად გამოიყენება ე.წ ელექტრონული მონიტორინგის სისტემა.

ამ ყველაფერმა კი გამოიწვია პატიმართა შემცირება ციხეებში და, შესაბამისად, ციხეების დახურვა. დაცარიელებული შენობები კი, ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, მოდერნიზდება და წლის ბოლოს, საცხოვრებელ სივრცედ გადაკეთდება სირიელი ლტოლვილებისთვის. მაგალითად, 2016 წელს, ამსტერდამში გაუქმებული ერთ-ერთი ციხე, რომელსაც, ამჟამად ორგანიზაცია ,,Lola Lik-ი“ იკავებს, ორგანიზაციაში ცალკე სივრცეა გამოყოფილი ენის კურსებისა და კრეატიული საქმიანობისთვის. ამ სივრცეს აქტიურად იყენებენ თავად ლტოლვილებიც, უზიარებენ საკუთარ გამოცდილებას და უნარ-ჩვევებს, რაც  მათ ინკლუზიასა და ჰოლანდიის საზოგადოებასთან ინტეგრაციას უწყობს ხელს.

წყარო: World Economic Forum

მასალაა მოამზადა: ცირა შვანგირაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა

 

სრულად ნახვა
ედამიწას საინტერესოავლევები

კვლევის თანახმად, ციდან წარმოუდგენელი რაოდენობის ვირუსები მუდმივად ცვივა

ვირუსი დედამიწა

იქიდან გამომდინარე, რომ ვირუსები ხმელეთზეც არსებობს და ოკეანის წყალშიც, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ისინი ცაშიც არიან.

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ყოველდღიურად, ასობით მილიონი ვირუსი ილექება დედამიწის ატმოსფეროს ყველაზე ქვედა ფენის თავზე.

ამან შეიძლება ახსნას საინტერესო ფენომენი — როგორ ჩნდება თითქმის იდენტური ვირუსები ერთმანეთისგან ძალიან დაშორებულ გეოგრაფიულ არეალებში და სხვადასხვა გარემოში.

პლანეტის ყველა მიკრობს შორის, ვირუსები ყველაზე უხვადაა. მხოლოდ ოკეანეში, მათი ოდენობა ნონილიონს (10^30) აღწევს. რა თქმა უნდა, ვიცით ისიც, რომ ვირუსებს შეუძლია ჰაერ-წვეთოვანი გზით გავრცელება, რაც მათი გადაცემის ძირითად მეთოდს წარმოადგენს.

წარსულში, აშშ-ის სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის სატყეო ოფისმა დაადგინა, რომ ყოველწლიურად, დედამიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე ტრილიონზე მეტი ვირუსი ცვივა.
როგორც აღმოჩნდა, ეს ციფრი საკმაოდ კონსერვატიულია.

„ყოველდღიურად, პლანეტური საზღვრის ფენის თავზე, ყოველ კვადრატულ მეტრზე ილექება 800 მილიონ ვირუსზე მეტი — 25 ვირუსი კანადის ყოველ მცხოვრებზე“, — ამბობს ბრიტანეთის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ვირუსოლოგი კურტის სატლი.

იგი ერთ-ერთი ავტორია ახალი კვლევისა, რომელმაც პირველად ისტორიაში, შეაფასა იმ ვირუსთა ოდენობა, რომლებიც ვრცელდება ტროპოსფეროში, სტრატოსფეროს ქვემოთ, ატმოსფეროს ყველაზე ქვედა ფენის თავზე — პლანეტური საზღვრის ფენაში, სადაც ყალიბდება ამინდი და დაფრინავენ თვითმფრინავები.

„დაახლოებით 20 წლის წინ, დაიწყო გენეტიკურად ერთნაირი ვირუსების გავრცელების აღმოჩენა ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავებულ გარემოში, მთელი პლანეტის მასშტაბით“, — ამბობს სატლი.

„დიდხანს სიცოცხლის უნარის მქონე ვირუსების უპირატესობა, იმოგზაურონ ატმოსფეროში — სავარაუდოდ ხსნის თუ რატომ ვრცელდებიან ისინი ატმოსფეროში ერთი კონტინენტის თავზე და ილექებიან მეორე კონტინენტზე“.

ვირუსების აეროიზოლაციის მექანიზმი, ანუ როგორ ვრცელდებიან ისინი ჰაერ-წვეთოვანი გზით, ბოლომდე კარგად შესწავლილი არაა, მაგრამ როგორც კვლევები გვთავაზობს, სულ მცირე ზოგიერთ შემთხვევებში, ისინი ატმოსფეროში მტვერთან და ზღვის შხეფებთან შერეული ვრცელდებიან. უკვე ვიცით, რომ ამ გზით ვრცელდება ბაქტერიები, შესაბამისად, უპრიანია, რომ ეს ვირუსებსაც შეეძლოს.

სატლსა და მის გუნდს სურდა გაერკვია, ზუსტად რა ოდენობის ვირუსი ადიოდა 2500-3000 კმ სიმაღლეზე.

ესპანეთში, სიერა-ნევადის მთების რეგიონში, რომელიც გლობალური მტვრის სარტყლის გავლენის ქვეშ იმყოფება, პლანეტური საზღვრის ფენის თავზე განთავსებულ პლატფორმაზე მათ ორი კოლექტორი დაამონტაჟეს.

შედეგად, აღმოაჩინეს, რომ თავისუფალ სტრატოსფეროში, ყოველ კვადრატულ მეტრზე, დღეში მილიონობით ბაქტერია და მილიარდობით ვირუსი ილექებოდა.

ვირუსების დალექვის მაჩვენებელი 9-461-ჯერ მაღალი იყო ბაქტერიებისაზე.

თუმცა, ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ სიტუაცია მძიმეა — თვალნათელია, რომ მათთან ერთად ჩვენ შესანიშნავად ვცხოვრობთ და გადარჩება თუ არა ვირუსები ახალ ეკოსისტემაში, დამოკიდებულია იმაზე, არის თუ არა მასპინძელი მათთან თავსებადი.

მიუხედავად ამისა, მათ შეუძლიათ გაუძლონ ატმოსფერულ მგზავრობას, შესაბამისად, არსებობს შესაძლებლობა, რომ ახალ ეკოსისტემაზე გავლენის მოხდენაც შეეძლოთ.

გარდა ამისა, ვირუსები მხოლოდ პათოგენები როდია. როგორც ბოლო მტკიცებულებები გვთავაზობს, ისინი გადამწყვეტ როლს თამაშობენ ოკეანის ნახშირბადის ციკლში. ასევე არსებობს ვირუსები, სახელად ბაქტერიოფაგები, რომლებიც ადამიანებს მავნე ბაქტერიების განადგურებაში ეხმარებიან.

როგორც მკვლევართა ჯგუფი წერს, ატმოსფეროში გავრცელება და იქ დიდხანს დარჩენა, წარმოქმნის ვირუსების მრავალფეროვნების შენარჩუნების მექანიზმს, დაახლოებით თესლების შემნახველი საცავის მსგავსს.

„ატმოსფეროდან ბაქტერიებისა და ვირუსების ქვედა მიმართულებით დინებებს შეიძლება ეფექტები ჰქონდეს მიმღები ეკოსისტემების სტრუქტურასა და ფუნქციონირებაზე“, — წერენ მკვლევრები.

„უარყოფითი შედეგების ნაცვლად, ასეთი დალექვა წარმოქმნის თესლების საცავს, რომელიც ეკოსისტემებს გარემოს ცვლილებებზე სწრაფი მორგების საშუალებას აძლევს“.

კვლევა International Society for Microbial Ecology Journal-ში გამოქვეყნდა.

მომზადებულია news.ubc.ca-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით

წყარო: 1tv.ge
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”
სრულად ნახვა
ს საინტერესოასოფლიოობოტექნიკა

რობოტები ერთმანეთს თხილამურებით სრიალში შეეჯიბრნენ

რობოტი თხილამური

სამხრეთ კორეაში მდებარე სათხილამურო კურორტ ველი ჰილში რობოტების შეჯიბრი – Ski Robot Challenge-ი გაიმართა. კონკურსში მონაწილეობას სხვადასხვა ზომისა და ფორმის რობოტების რვა გუნდი მონაწილეობდა. სხვადასხვა უნივერსიტეტის, ინსტიტუტისა და კერძო კომპანიის რობოტები გამარჯვებისა და ფულადი პრემიისთვის 10,000 აშშ დოლარისთვის ,,იბრძოდნენ”.

კონკურსის მონაწილეებს გარკვეული კრიტერიუმები უნდა დაეკმაყოფილებინათ: სიმაღლეში – 50 სმ-ზე მეტი უნდა ყოფილიყვნენ, ,,ორივე ფეხი” უნდა ჰქონოდათ მუხლებისა და კოჭების მსგავსი სახსრებით, უნდა ჰქონოდათ დამოუკიდებელი ენერგეტიკული სისტემა და, რასაკვირველია, თხილამურების გამოყენება უნდა შესძლებოდათ.

რობოტები აღჭურვილი იყვნენ კამერის სენსორებით, რათა ბილიკზე ლურჯი და წითელი დროშების აღმოჩენა შესძლებოდათ.

ორგანიზატორებმა განაცხადეს, რომ მათ ოლიმპიური თამაშების დროს სამხრეთ კორეის რობოტული ტექნოლოგიების პოპულარიზაცია მოახდინეს.

,,მე ვფიქრობ, რომ მომავალში რობოტები ექნებათ საკუთარი ზამთრის ოლიმპიური  თამაშები”, – განაცხადა ღონისძიების ერთ-ერთმა ორგანიზატორმა.

წყარო:  Reuters

მასალა მოამზადა:  ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
AMGს საინტერესოაექნოლოგიები

,,ეპლმა”მეტი საათი გაყიდა, ვიდრე შვეიცარულმა საათების მწარმოებელმა კომპანიებმა

apple-watch-series-3-17

ყველამ იცის, რომ „ეპლის“ კომპანიამ გამოუშვა ინოვაციური და მრავალფუნქციური საათი, რომელმაც გაყიდვებით ბევრ, ამ სფეროში დომინანტ კომპანიას გადაასწრო, ამის მიზეზი, მომხმარებლების აზრით, არის მისი მრავალფუნქციურობა, თანამედროვე და ელეგანტური დიზაინი.

ბევრისთვის გასაკვირი აღმოჩნდა, როდესაც გაირკვა, რომ ,,ბიზნეს ინსაიდერის” გამოკვლევით, სხვადასხვა კომპანიას, როგორიც არიც,,სვოჩი“, „როლექსი“, „ომეგა“ ,,ეპლის” საათებმა მათი პროდუქცია, თითქოსდა მეორე პლანზე გადაიტანა.

,,ეპლის” კომპანიის ერთ–ერთმა დირექტორმა განაცხადა, რომ ის პერიოდი, როდესაც მათ საათების გამოშვება დაიწყეს, კომპანიის ისტორიაში ერთ–ერთი ყველაზე წარმატებული იყო, მათ არა მხოლოდ საათებზე ჰქონდათ გათვლა, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ საკმაოდ წარმატებულ და მომგებიან საქმიანობას ჩაეყარა საფუძველი.

 

წყარო: Businessinsider.com

მასალა მოამზადა:  ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
AMGს საინტერესოა

რა შეცდომები არ უნდა დავუშვათ სამსახურის ძებნისას?

სამუშაოს ძებნა

დასაქმება დღევანდელ რეალობაში ძალიან პრობლემურ საკითხად იქცა, რადგან უმრავლესობა ადამიანებისა ვერ პოულობს სათანადო სამსახურს, მათი პროფესიისა და სურვილის შესაბამისად, რთულია მოძებნო ისეთი ადგილი, სადაც შენთვის მისაღები პირობები იქნება.

,,ბიზნეს ინსაიდერმა” გამოაქვეყნა სტატია, სადაც მკითხველს ურჩევს თუ რა არ უნდა მოიმოქმედოს თუ სამსახურის პოვნა სურს, მათ ინტერვიუ ჩამოართვეს რობერტ ჰოჰმაენს, ვინც კომპეტენტურია მსგავს საკითხებში, მან მკითხველს შესთავაზა რამდენიმე რჩევა:

  1. არ შეავსოთ ბევრი აპლიკაცია  ანუ არ გააგზავნოთ თქვენი სივი ბევრ სხვადასხვა კომპანიაში;
  2. არ სცადოთ მომზადება მოლაპარაკებისთვის, რომლის გავლაც აუცილებლად მოგიწევთ;
  3. გასაუბრებაზე არ გაამახვილოთ ყურადღება ანაზღაურებაზე;
  4. ეცადეთ მოძებნოთ ისეთი ადგილი, სადაც თავს კარგად იგრძნობთ.

წყარო: Businessinsider.com

მასალა მოამზადა:  ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
სტრონომია - კოსმოსიამოგონება - ინოვაციას საინტერესოაანქანათმშენებლობასოფლიოექნოლოგიები

რა საიდუმლო ტვირთი წაიღო  ,,Falcon Heavy-მ” კოსმოსში

arch falcony

SpaceX-ის რაკეტის ისტორიულ გაშვებაზე რამდენიმე დღის წინ ყველა საუბრობდა, თუმცა, ძალიან ცოტამ თუ იცის ის ამბავი, რომ ,,Falcon Heavy-მ” საიდუმლო მარგი ტვირთიც გადაიტანა.

ეს გახლდათ  Arch -ი, უამრავი მონაცემის შენახვის შესაძლებლობის მქონე უმცირესი ზომის მოწყობილობა. მონეტის ზომის დისკი კალიფორნიაში დაფუძნებული კომპანიის, Arch Mission Foundation-ის მეცნიერებმა ,,კაცობრიობის ცოდნის დროსა და სივრცეში შესანახად და გასავრცელებლად შექმნეს,” რაც, მათი განმარტებით, დიდ სარგებლობას მოუტანს მომავალ თაობებს.

ტექნოლოგიას, რომელიც საუზემპტონის უნივერსიტეტის ფიზიკოსმა – პიტერ კაზანსკიმ განავითარა, 360 ტერაბაიტი მონაცემის შენახვა შეუძლია. ჯერჯერობით შექმნილია Arch1 და Arch2.

Arch-ი კვარცის სილიციუმის მინაზე ლაზერის ნანოსტრუქტურით ჩათვირთულია ინფორმაცია. დისკი ,,5D მონაცემთა შენახვის”,,წყალობით თეორიულად 14 მილიარდ წელს უძლებს.

ტექნოლოგიის შემქმნელები Arch-ს მზის ბიბლიოთეკას უწოდებენ. ,,მზის ბიბლიოთეკა” მზის გარშემო ორბიტაზე მილიარდობით წლის განმავლობაში იმოძრავებს.

მომავალში Arch დისკების გაგზავნას მთვარესა და მარსზეც აპირებენ.

 

 

წყარო: www.sciencealert.com

მასალა მოამზადა: თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა“

 

სრულად ნახვა
ს საინტერესოააქართველოოციოლოგია

საქართველოში ყველაზე გავრცელებული სახელები და გვარები ცნობილია

საქართველო სახელი გვარი

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ინფორმაციით, საქართველოში კაცის ყველაზე გავრცელებული სახელია გიორგი, ქალის კი – ნინო.

ყველაზე მეტი გიორგი (63651) და ნინო (42598) თბილისშია რეგისტრირებული.
პოპულარული სახელების ათეულები ასეთია:

კაცი:

სახელი/რაოდენობა

გიორგი – 191389
დავით – 67418
ალექსანდრე – 41270
ლუკა – 38668
ნიკოლოზ – 36240
ირაკლი  – 35940
ზურაბ – 31607
ლევან – 28341
საბა – 25893
ლაშა – 25357

ქალი:

სახელი/რაოდენობა

ნინო – 115119
მარიამ – 67406
თამარ – 50393
ანა – 47661
მაია – 47349
ნანა – 42706
ნათია – 38246
ელენე – 34825
მანანა – 34236
ქეთევან – 32572

საქართველოში ყველაზე გავრცელებული გვარი ბერიძეა. ქვეყანაშის სულ 14 461 ბერიძეა რეგისტრირებული.

გვარი/რაოდენობა

ბერიძე – 14461
მამედოვი – 13652
კაპანაძე –  9507
ალიევი  – 8927
გელაშვილი – 8793
მაისურაძე – 7602
გიორგაძე –  6728
ბოლქვაძე – 6237
ლომიძე – 6172
წიკლაური – 6143

ეს კი – იშვიათი სახელებისა და გვარების ჩამონათვალია:

სახელი:

მილიარდი
ვებერთელა
მხედარი
ვინარი
კუკუშა
ედემი
ფუჩქი
ფიზიკა
პელე
გარინჩა

გვარი:

ავგაროზაშვილი
თერძიშვილი
კბილიანაშვილი
ზეცაშვილი
ზურმუხტაშვილი
კრიჭინაშვილი
ვარვარიძე
სურვილაძე
შავთვალიშვილი
უფროსაშვილი

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ნალიტიკაკოლოგიას საინტერესოააქართველო

ნარჩენების მართვა მსოფლიოსა და საქართველოში – სად ,,ქრება” ნაგავი?

ნაგავი

ნაგვის ინდუსტრია ერთ-ერთი უზარმაზარი ბიზნესინდუსტრიაა თანამედროვე მსოფლიოში. ერთი შეხედვით,  უზარმაზარი კომპანიები მართავენ ნარჩენებს და გარკვეული რეგულაციებიც არსებობს, თუმცა ეს ინდუსტრია მაინც საკმაოდ შემაშფოთებელ პრობლემად რჩება. საინტერესოა, რა მდგომარეობაა, ამ მხრივ, ჩვენს ქვეყანაში და არამარტო. საკითხთან დაკავშირებით ნარჩენების მართვის კონსულტანტს – კახა რუხაიას გავესაუბრეთ.

ღია ნაგავსაყრელები მწარმოებლური საზოგადოების შექმნის დღიდან შემაწუხებელ გარემოსა და ანტისანიტარიასთან იყო დაკავშირებული, მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ღია ნაგავსაყრელები ძირითადად დასახლებული პუნქტებიდან მოშორებით მდებარეობს, ზიანი, რომელსაც ისინი გარემოს აყენებს ნამდვილად არ არის შემცირებული, რადგან მაგალითად, ღია ნაგავსაყრელებზე გახრწნილი ნაგავიც კი გამოყოფს  ე.ნაგავსაყრელის გაზს, რომელიც მეთანს შეიცავს, გარემოს დაცვის სააგენტოს მტკიცებით კი, მეთანი 21-ჯერ უფრო ეფექტურად ამწყვდებს სითბოს ატმოსფეროში და შესაბამისად, მსოფლიო კლიმატის ცვლილების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.

მსოფლიოს უმსხვილესი ნაგავსაყრელები, რომლებსაც „მეგასაყრელებს“ უწოდებენ, აქტიურად იყენებენ მიწისქვეშა კონტეინერებს,  რომელთა ფართობიც 10-დან 100 აკრამდე მერყეობს, წარმოიდგინეთ, როგორც ამერიკის გარემოს დაცვის სააგენტოს ვებგვერდდან ვიგებთ, ვირჯინიის ერთი ასეთი საცავი ფართობით ათას საფეხბურთო მოედანს, ხოლო სიმაღლით ვაშინგტონის მონუმენტს უტოლდება, აღსანიშნავია ისიც, რომ ამგვარი საცავის თითოეული აკრის განვითარება და აშენება 500 000 დოლარი ჯდება, შესაბამისად, გასაკვირი არ არის რომ ჯერჯერობით საქართველოში მსგავსი პრაქტიკა არ დანერგილა. როგორც ბატონი კახა აღნიშნავს, დღეს საქართველოში არსებული 56 მუნიციპალური ნაგავსაყრელიდან არცერთს არ გააჩნია ნაგავსაყრელის უჯრედებიდან გაზგამომყვანი სისტემაც, დედაქალაქს რაც შეეხება,  თბილისის მასშტაბით შეგროვებული ნარჩენების ნაგავმზიდებით ტრანსპორტირდება ქ. თბილისის მუნიციპალურ ნაგავსაყრელზე, სადაც ხორციელდება ნარჩენების განთავსება. ამ ეტაპზე, ნაგავსაყრელის ტერიტორიაზე არ არის მოწყობილი ნარჩენების დახარისხების საამქრო, სადაც შესაძლებელი იქნებოდა ნარჩენების დაახარისხება.

მსოფლიოს უდიდესი ნაგავსაყრელების მფლობელი კომპანიები ნაგავსაყრელების შემაწუხებელი სუნის თავიდან ასარიდებლად უხილავ ნაერთს იყენებენ, რომელიც სუნის მოლეკულას მიწასთან აკავებს და მოსახლეობას ის არ აწუხებს,  თუმცა გარემოში მისი გავრცელება ამით არ აღიკვეთება, საქართველოში არც მსგავსი პრაქტიკა გვხვდება და ბუნებრივია, მოსახლეობაც ყოველთვის სკეპტიკურად არის განწყობილი მათ სიახლოვეს ნაგავსაყრელის განთავსების დროს, „შეიძლება ითქვას, რომ ნაგავსაყრელიდან სუნის ემისია სხვადასხვა მიზეზით შეიძლება განხორციელდეს. მაგალითად, ეს უკავშირდება ნაგავსაყრელზე ნარჩენების განთავსების  ინსტრუქციის დარღვევას, ნაგავსაყრელის ნაჟური წყლების და გაზების შეგროვების სისტემის გაუმართაობას. მინდა გითხრათ, რომ ზემოთხსენებული სისტემები დღეს საქართველოშ სრულყოფილად არცერთ ნაგავსაყრელზე არ მუშაობს“ – აღნიშნავს ბატონი კახა.

უცნაურია ასევე ისიც, რომ მსოფლიოს ნაგავსაყრელების ნახევარს ქაღალდი იკავებს, მაშინ როცა მისი გადამუშავება 5-ჯერაც კია შესაძლებელი,  რომ აღარაფერი ვთქვათ იმაზე, რომ ამ ერთი შეხედვით უხიფათო ქაღალდის წვამაც კი შეიძლება ჟანგბადში ერთ-ერთი ყველაზე მომწამლავი ქიმიკატის – დიოქსინის გამოყოფა გამოიწვიოს,  მაგალითად,  ქაღალდის წვის დროს პლასტმასთან ერთად და ა.შ. მაშინ, როცა  დიოქსინის განადგურებას ან ნეიტრალიზებას ვერც ერთი თანამედროვე ფილტრი ვერ ახერხებს. ბუნებრივია, ნარჩენების წვა საზიანოა ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის, ამიტომაც, საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობით ყველა ტიპის ღია წვა აკრძალულია, დაშვებულია ნარჩენების წვა მხოლოს სპეციალურ დანადგარებში (ინსინერატორები). თუმცა, გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველოს ძალიან ბევრ რეგიონში, განსაკუთრებით პერიფერიულ სოფლებში, არ ხდება ნარჩენების მართვა, ნაგვის წვის ან თვითნებური ნაგავსაყრელის შექმნის შემთხვევებს თავიდან ვერ ავირიდებთ.

მუნიციპალური ნაგვის 30% – პარკები და შესაფუთი მასალაა, ჩინეთში პოლიეთილენის პარკებს „თეთრ დაბინძურებასაც უწოდებენ“, სამხრეთ აფრიკაში „ეროვნულ ყვავილს“, ბანგლადეშში პოლიეთილენის პარკებმა სადრენაჟო სისტემა გაჭედა და წყალდიდობები გამოიწვია, ამიტომ ქვეყანამ 2002 წელს აკრძალა მათი წარმოება, ამ მხრივ, საქართველოში ჯერჯერობით არ არის დაწესებული რაიმე სახის აკრძალვა, მაგრამ პოლიეთილენის პარკების შეზღუდვის მიზნით შემუშავებულია პოლიტიკური დოკუმენტის პროექტი, რომელსაც სავარაუდოდ მალე დაამტკიცებენ.

შეიძლება ითქვას, რომ პრობლემა თავად სისტემაშია, რომელიც  ამდენ ნაგავს წარმოქმნის, რისი მიზეზიც ნაგვისწარმოების მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მომგებიან ბიზნესად ქცევა გახდა, ამის მაგალითია თუნდაც ის, რომ ამერიკაში ნაგვის ინდუსტრიიდან შემოსავალი 1997-2002 წლებში 200 მილიონიდან 1 მილიარდამდე გიაზარდა, რაც ნიშნავს რომ კონტეინერები, რომლებითაც აზიიდან სხვადასხვა ტექნიკა და საყოფაცხოვრებო საგნები ჩამოდის, უკან ნაგვით დატვირთული ბრუნდება.

დაბოლოს, როდესაც საზოგადოება მწამოებლებს ვერ აკონტროლებს, ბუნებრივი რესურსები დემოკრატიულად არ მოიხმარება, რადგან ეს რესურსები ისეთივე საზოგადოებრივი საკუთრებაა, როგორც მაგალითად – ჰაერი, ეს ნიშნავს რომ პრობლემა თითოეული ჩვენგანის დამოკიდებულებაშია და საკითხის გადაჭრა მხოლოდ კანონმდებლობის დონეზე ვერ მოხერხდება.  გარემოს დამცველების ერთ-ერთი სტრატეგია „ნულოვანი ნაგავია“, რომლის მომხრეებსაც სურთ ნაგავსაყრელების და ნაგავსაწვავების დახურვა, თითქოს დაუჯერებელია, მაგრამ არსებობს ადგილები სადაც მსგავსი რამ მართლაც ხდება, ესენია – ტორონტო, ავსტრალია, ნოვა სკოტია და ა.შ. მათი ხედვით ნაგავი არ არის გარდაუვალი შედეგი, გადაყრილი მასალის გამოყენება ყოველთვის შეიძლება და ამას ახლებურად უნდა შევხედოთ.

 

წყარო:  ჰ.როჯერსი, „ხვალამდე გაქრება, ნაგვის გასაიდუმლოებული ისტორია“, თბილისი, 2015.

მასალა მოამზადა:  თამარ დევდარიანმა

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
1 2 3 19
Page 1 of 19