close

ეკოლოგია

ედამიწაკოლოგიას საინტერესოაატეგორიის გარეშევლევებისოფლიო

2050 წლისთვის, შესაძლოა, დედამიწიდან შოკოლადი გაქრეს

BN-XJ209_CHOCOL_P_20180207105719

2050 წლისთვის, არსებობს საფრთხე, რომ დედამიწაზე კაკაოს პლანტაციები ვეღარ გაიხარებს. მიზეზი ჰაერის გამოშრობა და გლობალური დათბობაა. შედეგად, ჩვენი პლანეტიდან შოკოლადი გაქრება.

პრობლემა ის არის, რომ კაკაო ტროპიკული ტყეში, ვიწრო ზოლებად მოდის, ანუ იმ ადგილებში, სადაც მაღალი ხეები და სხვადასხვა სახის ტროპიკული მცენარეები ხარობს. იქ ჰაერის ტემპერატურა, ტენიანობა და წვიმა მთელი წლის განმავლობაში სტაბილურად ერთნაირია. გლობალური დათბობისა და დედამიწაზე ჰაერის გამოშრობის პირობებში კი, რა თქმა უნდა, ეს მოცემულობა შეიცვლება. სწორედ ამიტომ ჩნდება ჩვენი პლანეტიდან შოკოლადის გადაშენების საშიშროება.

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგიას საინტერესოაატეგორიის გარეშესოფლიო

დედამიწა მაშინ და ახლა – Nasa-ს ფოტოებში აღბეჭდილი წარმოუდგენელი ცვლილებები

16953310-R3L8T8D-1000-7

ამერიკის კოსმოსური სააგენტო Nasa მუდმივად აწარმოებს დედამიწის სხვადასხვა წერტილების ფოტო გადაღებას. გადავწყვიტეთ თქვენთვის წარმოგვედგინა რამდენიმე საინტერესო შედარება, დედამიწის კონკრეტული ადგილების წარმოუდგენლად დიდი სახეცვლილი ბუნების ამსახველი ფოტოების საშუალებით. ფოტოებს შორის დროითი ხანგრძლივობა 5-დან 100 წლამდე მერყეობს.

16953310-R3L8T8D-1000-7

ალიასკა.1917 წლის ზაფხული – 2005 წლის ზაფხული.

16953210-R3L8T8D-1000-10

არალის ზღვა, ცენტრალური აზია. აგვისტო 2000 წ. – აგვისტო 2014 წ.

16952810-R3L8T8D-1000-1

ალიასკა. აგვისტო 1906 წ. – სექტემბერი 2003 წ.

16953160-R3L8T8D-1000-9

პაეუელის ტბა, არიზონას შტატი. მარტი 1999 წ. – მაისი 2014 წ.

16953610-R3L8T8D-1000-17

ბრაზილია, რონდონიის ტყეები. ივლისი 1975 წ. – აგვისტო 2009 წ.

16952860-R3L8T8D-1000-2

მაკარტი, ალიასკა. ივლისი 1909 წ – აგვისტო 2004 წ.

16952960-R3L8T8D-1000-6

ალპები. აგვისტო 1960 წ. – აგვისტო 2005 წ.

16958460-R3L8T8D-1000-22

არგენტინის ტბა. ივლისი 1998 წ. – სექტემბერი 2011 წ.

16953310-R3L8T8D-1000-7

ალიასკა, ყინულის საფარი. აგვისტო 1941 წ. – აგვისტო 2004 წ.

16958560-R3L8T8D-1000-23

ურუგვაის ტყე. მარტი 1975 წ. – თებერვალი 2009 წ.

 

წყარო:

ADME

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
კოლოგია

პოლიეთილენი – საუკუნო ნაგავი

პოლიე

მსოფლიოში წამის განმავლობაში მილიონზე მეტი პოლიეთილენის პარკი იყრება.

,,ცელოფნის ხიდებზე” სიარულით, აპოკალიფსს ვუმზადებთ მომავალს…

,,რაც უფრო დავაგვიანებთ ევროპული გამოცდილების გაზიარებას, მით უფრო დავანაგვიანებთ არა მხოლოდ ეზოს,  ქუჩას, გზებსა და საზოგადოდ, ბუნებას, არამედ მომავალსაც.”

ზღვაში ჩაყრილი პოლიეთილენის პარკი  ზღვის კუს მედუზა ჰგონია და როგორც კი შესაჭმელად მიუახლოვდება, შიგ გაიხლართება და კვდება. ეკოლოგების მტკიცებით, ამ პრობლემამ ზღვის კუს რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეამცირა. სამწუხაროდ, ეკოსისტემისთვის მხოლოდ ამ პრობლემას არ ქმნის ცელოფანის პარკი. უფრო სწორი იქნებოდა იმის თქმა, რომ პრობლემას ქმნის ადამიანი, რომელიც დაუდევრად მოისვრის საყოფაცხოვრებო ნარჩენებით სავსე ან ცარიელ პარკებს მდინარეებსა თუ ხევებში, საიდანაც საბოლოოდ ყველაფერი ზღვებსა და ოკეანეებში ჩაედინება, ან მიწაში იმარხება, სადაც სპეციალისტების განმარტებით, მთელი 1000 წელია საჭირო, რომ  იგი გაიხრწნას და ნიადაგს სრულფასოვნად განვითარების საშუალება მისცეს. საქართველოში ცელოფანის პარკებით ბუნებისთვის მიყენებული ზარალის მასშტაბი ყოველდღიურად იზრდება,

მიუხედავად იმისა, რომ ამ პრობლემების შესახებ არაერთხელ თქმულა და დაწერილა, პრობლემა პრობლემად რჩება. საზოგადოება ვერ აცნობიერებს, რა საფრთხეს უქმნის საკუთარ მომავალს. მიკროორგანიზმები და ჭიაყელები გარდაქმნიან ფოთლებსა და მკვდარ ცხოველებს ჰუმუსად, რომელიც მცენარეებს კვებავს. ამ ციკლების ჩამოყალიბებას მილიონობით წელი დასჭირდა, ნარჩენების მზარდი რაოდენობა კი სწრაფად არღვევს ბუნებრივ ბალანსს. სტატისტიკის მიხედვით, მსოფლიოში წამის განმავლობაში მილიონზე მეტი პოლიეთილენის პარკი იყრება, რომელიც ბუნებაში 1000 წელზე მეტხანს რჩება.
დაახლოებით მილიარდი ზღვის ფრინველი და ძუძუმწოვარი იღუპება წელიწადში პოლიეთილენის პარკების გადაყლაპვის გამო.

შესაძლებელია, ცელოფანი ქაღალდმა ან ქსოვილის ხელჩანთამ ჩაანაცვლოს.
ქაღალდის პარკები მალე იხრწნება და ნიადაგს საფრთხეს არ უქმნის. პატარა, ქსოვილის ხელჩანთა კი ბუნებას ორმაგად იცავს, მისი გამოყენებით უარს ვამბობთ ცელოფანის პარკებით გამოწვეულ მძიმე შედეგებზე.  2005 წლის მონაცემებით, საფრანგეთში წელიწადში დაახლოებით 17 მილიარდ ანუ 80 000 ტონა ცელოფნის პარკს იყენებდნენ. ამიტომაც საფრანგეთმა ერთ-ერთმა პირველმა დაიწყო ბრძოლა ამ პრობლემასთან.

– როგორ აგვარებს ევროპა ცელოფანის პარკებისგან უკვე წარმოქმნილ პრობლემებს?
– ევროპა უზარმაზარ თანხებს ხარჯავს პოლიეთილენით ბუნებისთვის უკვე მიყენებული ზარალის შესამცირებლად. ამისთვის საკმარისი ფული და რესურსიც აქვს. ჩვენ კი, რაც უფრო დავაგვიანებთ ევროპული გამოცდილების გაზიარებას, მით უფრო დავანაგვიანებთ არა მხოლოდ ეზოს, ქუჩას, გზებსა და საზოგადოდ, ბუნებას, არამედ მომავალსაც. ასეთი დასკვნისთვის საკმარისია გავათვითცნობიეროთ, რას განიცდის მიწა, რომელიც 1000 წელი უნდა ეჭიდაოს ალაგ-ალაგ ჩამარხულ ცელოფნის პარკებს.

გარემოს დაცვაზე ზრუნვა საკუთარ თავზე ზრუნვასაც ნიშნავს. დროა, უარი ვთქვათ ცელოფანის პარკებზე და გამოვიყენოთ ქაღალდი (ისიც ეკონომიურად), რათა პრობლემა, რომელიც დღეს არ ჩანს და კეთილდღეობა გვგონია, ხვალ ბუმერანგივით არ დაგვიბრუნდეს უკან.

ყოველთვის არსებობს უკეთესი ალტერნატივა, პლოიეთილენზე ბევრად უსაფრთხოა:
• ნაჭრის ჩანთები;
• ნეილონის ჩანთები;
• კალათები;
• ზურგჩანთები;
• სხვა ბიოდეგრადირებადი მასალისგან შექმნილი ჩანთები.

თითოეულ ჩვენგანსაც შეუძლია გააკეთოს რაიმე პრობლემის აღმოსაფხვრელად მაგალითად:

ყოველი ყიდვის დროს თან ვიქონიოთ ჩანთა, რათა თავიდან ავიცილოთ ცელოფნის პარკების გამოყენება;

ერთნაირი პროდუქტები მოვათავსოთ ერთ პარკში;
ვეცადოთ, რომ ერთი ხმარების შემდეგ არ გადავყაროთ პარკები და ხელახლა გამოვიყენოთ ისინი;

გამოვიყენოთ ქაღალდი შესაფუთად, პარკების ნაცვლად;
შევამციროთ ნაგავი სახლში ნაკლებად ნარჩენიანი პროდუქციის შეძენისა და კომპოსტირების გზით;

გავავრცელოთ ინფორმაცია პოლიეთილენის პარკების მავნებლობის შესახებ (რის გაკეთებასაც ახლა მე ვცდილობ);

მივაწვდინოთ ხმა ხელისუფლებას მოთხოვნით, რომ მაქსიმალურად შემცირდეს პოლიეთილენის პარკების მოხმარება.

პოლიეთილენის წვა საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობას. მისი წვის დროს გამოიყოფა ტოკსინები, მავნე ნივთიერებები რომელიც აბინძურებს ატმოსფეროს,   ეს პროცესი ხელს უწყობს სათბურის ეფექტის შექმნას, რაც თავის მხრივ იწვევს  კლიმატის  გლობალურ ცვლილებას. ფაქტობრივად, პოლიეთილენი გვევლინება უკვდავი ნაგვის სახით, რომელიც მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ბიომრავალფეროვნებას და ეკოგარემოს შენარჩუნებას აფერხებს.

მათი განადგურება ისე, რომ გარემოს ზიანი არ მიაყენოს, ძალიან დიდი პრობლემაა, რადგან მათ შეგროვებას დიდი დრო სჭირდება, შეგროვების შემდეგ კი საჭიროებს სპეციალურ გადამუშავებას. მათი გაუვნებლებისთვის ერთადერთი გამოსავალი პოლიეთილენის პარკების შეზღუდული რაოდენობით გამოყენებაა.

2050 წლისთვის ოკეანეებში უფრო მეტი პოლიეთილენის ნარჩენი იქნება, ვიდრე თევზი. ამის შესახებ მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშშია ნათქვამი. კვლევის მიხედვით, პოლიეთილენის ნარჩენების 32% სანაგვეებიდან გადის და ეკოსისტემაში, მათ შორის ოკეანეებში ხვდება. 

კერძოდ, ყოველწლიურად ოკეანეებში დაახლოებით 8 მილიონი ტონა პოლიეთილენის პარკი ჩადის, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველ წუთში ეკოსისტემაში ერთი სატვირთო მანქანით სავსე პოლიეთილენი ხვდება. ანალიტიკოსების პროგნოზით, 2030 წლისთვის ეს მოცულობა 2-ჯერ გაიზრდება, 2050 წლისთვის კი 4-ჯერ. შედეგად დაახლოებით 35 წელიწადში ოკეანეებში უფრო მეტი პოლიეთილენის პარკი იქნება, ვიდრე თევზი.

,,ყველაზე დიდი პრობლემა ამ კუთხით ისაა, რომ პოლიეთილენის პარკებს ძირითადად ერთჯერადი მოხმარებისთვის იყენებენ. ეს პრობლემა გავლენას ახდენს ოკეანის მთელ ეკოსისტემაზე”, – აღნიშნა პოლიეთილენის შედეგად დაბინძურების კოალიციის ხელმძღვანელმა, დაიანა კოენმა.

 

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგიას საინტერესოა

ანტარქტიდას ნიუ-იორკზე ორჯერ დიდი აისბერგი წყდება

pjimage-5

მეცნიერთა მტკიცებით ანტარქტიდაზე, ნიუ იორკზე ორჯერ დიდი აისბერგი, ბრანტის უზარმაზარ ყინულის მასას წყდება. 1700 კვადრატული კილომეტრის ზომის ყინულის მოწყვეტის საშიშროებაზე, ინფორმაციას NASA ავრცელებს.

“ბრენტის” მყინვარის დაშლა ნიუ იორკის ტერიტორიაზე ორჯერ დიდ აისბერგს წარმოქმნის, რომელიც ღია ზღვაში გავა. ჯერჯერობით უცნობია მოვლენა დედამიწაზე და სამომავლო კვლევებზე როგორ გავლენას მოახდენს. განცხადებაში ისიც არის აღნიშნული, რომ პირველად ბზარი 2016 წელს შეამჩნიეს. არ არის გამორიცხული, რომ აისბერგი თავისი მასშტაბებით უკანასკნელი 100 წლის მანძილზე ყველაზე დიდი იყოს. დიდი ალბათობით ამ ფაქტს შესაძლოა მყინვარის დესტაბილიზაცია მოყვეს და მასზე განლაგებულ კვლევითი სადგურ “ჰალის” საშიშროება დაემუქროს.

სრულად ნახვა
კოლოგია

მეცნიერები: ყველაზე სახიფათო აისბერგის დნობის პროცესი დაჩქარდა

aisbergi

ჯგუფმა, რომელიც ამერიკელი, გერმანელი და ფრანგი მეცნიერებისგან არის დაკომპლექტებული, შენიშნა, რომ ყველაზე სახიფათო აისბერგი Thwaites-ი უფრო სწრაფად დნება, ვიდრე აქამდე. მარტო მისი დადნობაც კი საკმარისია, რომ მთელ მსოფლიოში ზღვის დონემ მოიმატოს. მკვლევარების სტატია ჟურნალმა Science Advances-მა გამოაქვეყნა.

ამ დროისთვის Thwaites-ი, ისევე როგორც სხვა ორი აისბერგი – „პან აილენდი“ და „სმიტი“ – ზომაში მცირდება. ამ სამი აისბერგის დნობის გამო, ზღვის დონე წელიწადში 0,24 მილიმეტრით იწევს, საფარის სრული კოლაფსის შედეგი კი, რომელიც დაახლოებით 200-1000 წელში მოხდება, ზღვის დონის 3,3 მეტრით მომატებაა.

ამავდროულად, უფრო და უფრო მეტი დამდასტურებელი ფაქტი ვლინდება იმისა, რომ აისბერგის დნობა, გლობალური დათბობის გამო, ყოველწლიურად ჩქარდება.

სრულად ნახვა
კოლოგიას საინტერესოა

აფრიკაში ბოლო 100 წლის განმავლობაში პირველად შავი ლეოპარდი გადაიღეს

Photographed with a Camtraptions camera trap. Laikipia Wilderness Camp, Kenya.

აფრიკაში, კერძოდ კი კენიაში, ბოლო 100 წლის განმავლობაში პირველად შავი ლეოპარდი გადაიღეს. ამის შესახებ ფოტოგრაფი უილ ბერარ ლუკასი იტყობინება.

მან ექსპედიცია სან დიეგოს ზოოპარკის მეცნიერებთან ერთად მოაწყო და ფოტოაპარატმაც იშვიათი სანახაობა აღბეჭდა.

შავი ლეოპარდის უკანასკნელი ფოტო 1909 წელს გადაიღეს.

სრულად ნახვა
ამოგონება - ინოვაციაკოლოგიასოფლიოექნოლოგიებირანსპორტი

ავტომობილი, რომელიც წყალბადზე მუშაობს და სუფთა წყალს გამოყოფს

Toyota Mirai

მანქანების წარმოებაში ერთ–ერთი ყველაზე წარმატებული კომპანია “Toyota” ახალ პროდუქტს სთავაზობს მომხმარებელს, ბენზინი უკვე აღარ არის საჭირო ახალი მანქანისთვის, იგი წყალბადზე იმუშავებს, შესაბამისად – დასჭირდება შესაბამისი ტიპის  გასამართი სადგურები.

სედანი “Mirai” მხოლოდ წყალბადზე მუშაობს, ხოლო მავნე გამონაბოლქვის ნაცვლად, სუფთა წყალს გამოყოფს. ახალი ავტომობილის ფასი იაპონიაში 60 000 დოლარს შეადგენს. ამასთანავე, იაპონიის მთავრობამ განაცხადა, რომ ეკოლოგიის გაფრთხილებისთვის, ყველას, ვინც ახალ პროდუქტს შეიძენს 17 000 დოლარი გადაეცემა.

ცნობილია, რომ სავსე ავზით ავტომობილს 650 კილომეტრის გავლა შეუძლია, 1 კილომეტრის გასავლელად ახალ პროდუქტს მხოლოდ 0.01 დოლარის ღირებულების წყალბადი დასჭირდება. ავტომობილი ფართო გაყიდვაში ჯერჯერობით არ არის, მაგრამ სულ მალე მთელ მსოფლიოს მოედება.

წყარო: Inc.com

მასალა მოამზადა:  ლაშა ჯინჭარაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგიას საინტერესოასოფლიო

როგორ აღადგინა ბრაზილიელმა ფოტოგრაფმა ტყე

hfjfjryj

ცნობილი ბრაზილიელი ფოტოგრაფი სებასტიაო სალჯადო 90-იან წლებში რუანდას გენოციდის შესახებ ინფორმაციის მოსაგროვებლად ამავე ქვეყანაში იმყოფებოდა. როდესაც ის ბრაზილიაში, მინას ჟერაისში, საკუთარ სახლში დაბრუნდა, მას მთელი ტყე, რომელიც ერთ დროს თავს იწონებდა ბიომრავალფეროვნებით, გამქრალი და გაუდაბურებული დახვდა. ფოტოგრაფი, რომელსაც საკუთარი მამული სტკიოდა, ამ ამბავმა დაამწუხრა და უბიძგა მისი შეცვლისკენ.

ერთ-ერთ ინტერვიუში სებასტიაო ამ ტერიტორიას “დაავადებულს” უწოდებდა, რომელზეც მხოლოდ ხეების 0.5 პროცენტი იყო დარჩენილი. ცხადია, გარემო პირობების მსგავსმა ცვლილებამ, ფაუნის გაქრობაც გამოიწვია. ტყის ხელახალი გაშენების იდეა ფოტოგრაფის მეუღლეს მოუვიდა.

მათ მალევე დაიწყეს ადამიანთა ჯგუფების მოკრება და საჭირო სახსრების მოკრება, დააარსეს ფონდიც, რომლიდან შემოსული თანხაც მთლიანად მოხმარდა ბიო პრობლემას.

ცოლ-ქმარმა პირველი ნერგი 1999 წელს დარგო და მას შემდეგ მუდმივ პროცესში არიან ჩართულნი. გამომდინარე იქიდან, რომ მათ მკაცრად ჰქონდათ განსაზღვრული მიზანი – აღედგინათ ამ ადგილის ძველი იერსახე, სალგადომ აუცილებლად მიიჩნია მხოლოდ ადგილობრივი მცენარეები დაეთესათ.

საბოლოოდ, ცოლ-ქმარმა, ადამიანთა სხვადასხვა ჯგუფის დახმარებით, 290 სახეობის ორ მილიონზე მეტი ხე დარგო.

შედეგად, ტერიტორიაზე დაბრუნდა: 172 ფრინველის სახეობა, რომელთაგან 6 ამჯერად გადაშენების საშიშროების წინაშე დგას; 33 სახეობის ძუძუმწოვარი; 15 სახეობის რეპტილია; 15 სახეობის ამფიბია და 293 სახეობის მცენარე.

 

სრულად ნახვა
კოლოგია

ოკუპირებულ აფხაზეთში ბრაკონიერებმა უნიკალური სახეობის ლეოპარდი მოკლეს

leopardi

ოკუპირებულ აფხაზეთში ბრაკონიერებმა წითელ წიგნში შეტანილი უნიკალური სახეობის ლეოპარდი მოკლეს. ამის შესახებ რუსეთის ველური ბუნების საერთაშორისო ფონდი (WWF) იტყობინება. ინციდენტი გულრიფშის რაიონში აჟარის დასახლების სიახლოვეს მოხდა.

გავრცელებული ინფორმაციით, ლეოპარდი კილი, რომელიც ნაკრძალში 2016 წელს სპეციალური პროგრამის ფარგლებში გაუშვეს, ბრაკონიერების ხაფანგში გაება. ის ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა აღმოაჩინეს, მკვდარი ეგონათ და ხაფანგიდან მის გამოხსნას შეეცადნენ, რა დროსაც ცხოველმა თავის დაცვა სცადა. ამის შემდეგ ის მონადირეებმა მოკლეს და გაატყავეს, ლეში კი ადგილზე დატოვეს.

 

 

სრულად ნახვა
ედამიწაკოლოგიასოფლიო

ფოტოები, რომლებიც ამტკიცებს, რომ გლობალური დათბობა რეალური და გამანადგურებელია

აუსტრალია-300×169

ინტერნეტ ჟურნალმა  “Providr-მა”  გაავრცელა ფოტოები, რომლებიც „ამტკიცებს, რომ გლობალური დათბობა რეალურია და მეტიც, ის შესაძლოა ჩვენი პლანეტისთვის გამანადგურებელიც კი აღმოჩნდეს.“

 

 

ქალი უყურებს  კოლორადოში მდებარე Boulder Creek-ს (50.5 კმ-იანი პატარა უბე), რომელიც 2013 წლის სექტემბერში სამდღიანი წვიმის შედეგად დაიტბორა. რაც უფრო თბილი ხდება კლიმატი, მით მეტი ექსტრემალური ატმოსფერული ნალექია მოსალოდნელი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

 

 

ჩინეთს 2013 წლიდან ძლიერი წყალდიდობები ატყდება თავს. ფოტოზე ნაჩვენებია ბეჩუანი, რომელიც ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთ პროვინცია სიჩუანიში მდებარეობს.

 

 

გლობალური დათბობით გამოწვეულმა უხვმა ნალექმა ავსტრალიის აღმოსავლეთი სანაპიროც დააზარალა.  ფოტოზე აღბეჭდილია ახალ სამხრეთ უელსში მდებარე დატბორილი ტერიტორია.

 

 

ნორვეგია – გამხდარი პოლარული დათვი ცდილობს, გაიაროს ყინულზე სავალ ბარდში.

 

 

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

 

სრულად ნახვა
1 2 3 11
Page 1 of 11